장음표시 사용
181쪽
publico, si universaliter intelligitur
ven inpii Rotius dicit, sese non excludcre priva- bellum, ut, quod reipsa prius publico , 5e haud dubie cum publico com .: munem habeat naturam. Verum baec ii
'iu prius videntur esse ex vero dii,a. Nasti i) priva rq ῆς bellum ipsi est duellum, ut constat seqq. An autem ducllum prius fuerit bello, dispitiari potest : tum , quia Historici etiai
profani bella recensent in prima Monarch Assyrioruris numerosissimo educto in liόstei
milite; tum, quia sacra Historia bellu Abraha bii reserti & in tempora pristat Imperii Chro nologi conjiciant, frimi autem duelli S tionem suest si plurima si cula in Davide Goliatho i. Sam. 17. ium, quia ipsa ratio vide tur docere, duellii esse posteriit, bello. Strage quippe tot hominum animadversa, sanguinii
profusione inibi mortalibus ὀbservata. atro ritate d misi notata ad coitipendium de scendisse videntur Reges, & duellum substi tuisse bello. Quanquam autem haec scrupulum v mim injicere possunt , admittere tamen possumus bella privata esse antiquissima de priora pubi analogii enim illis qui ddam deprehenditu in Caino & Abele, inter quos oborta conten lo. quam Chaldaeus refert, & ad verbaleni
182쪽
secuta fuit realis, illo opprimente fratrem, de quo Gen. 4 v. 8. quanquam hoc dissidium on possit proprie duellum appellari, sicillud sit pugna siligularis deliberata ab utraque parte, sponte N: ex condicto suscepta, cum periculo occisionis, vcl Mutilationis aut Vulneris, ut describit illud Martinus Bonacina TVm. I. sol. 397. num. G sic tempore belli Trojan quod antiquissimum,in usu iam fue- , uni duella, congredientibus Achille & H cto e , Menelao & Paride, AEnea&Turno, . nec tantum inter Graecos usitata fuerunt, sed de apud Romanos, Romulus' enim ab Acrone provocatus, & Regem interemitta exeracitum illius profligavit, congressi sunt tergo. mini fratres Horatii Romani, & totidem Curiatii Albani, Titus Manlius Gallum stra vit immanem, & Germani hon tantum teste Veli o Paterculo duella amabant, ut hoste superiores obxinerent, quod vellent, sed & ut ambigua fata causarum hoc messi' modoque dirimerent. Ambigite vere Aulsor dicit pri- v tum bellum cum publico communem ha- . et 'bere naturam. Nam aut ben im pri arum ac- eipitur in abstraci o, ut se indifferet iter habet ad defensivum & offensivi tui, se ' etiam vinaicativum, aut determinato in quantum ces- U santibus iudiciis propulsat injuriam δή in de- fensionem sui desinit, vel in quantum ex in- rer allo vindicat illatam: priori quidem mo- convenit cum belli natura geheric sive communi, ut etiam sit juxta ipsum si tus per . Pvim certantium qua talium, vel dissidium ali- ἡ
183쪽
L b. I O ANNOTATioNrs IN Lia. H. GRoor uod armatum: hosteriori autem modo, a. liam atque aliam induit faciem, & ut defen- sivum tale bellum privatum possit accenseo cessantibus judiciis, non tantum bello gen rice accepto, sed & justo; ita num Vindices ni hoc nomine colorari possit, merito dubitatur. Vt quamvis bellum praescindat a justo & injusto, non tamen eandem naturam ba lb llum publicum cum privato; quia bellum sublicum dicit aliquid i summa potestate prosicissi iis, cui fas est bella gerere, & quamvis i injustum sit bellum, ratione caussae, vel modi, nihilominus ratione essentiae, actus censen - dus est summae potestatis in Rep. At bes
tum privatiun nihil aliud est, quis, Vindim
privata, vindicta autem privata semper ce situr esse vitiosa. Quae vero ita disseruili illa communis naturae rationem non subeunt l
Eseribit Aut r bellu ex origine no minis, & vult ortum esse ex voce veterduellum, ut sententiae suae de bello priv: aliquem ex Etymologia concifiei cos ore , Verum quamvis haec sententia circa Oristin, tirinem nominis si procul dubio a Grotis
hausta ex Soligero, qui lib. 3. de re Poetica
184쪽
fC. facem praetulit illi, quam etiam pro sant Obertus Giphanius, Gurhardus, J i liari. Vossus & alii, nondum tamen mira irinem p*sita est controversam ; Missa autem ill una sententia, qui per antiphrasin
bellum distum esse existimant quasi minime bellum; illorum, qui putant deductum esset, nc vocem a Belo Phaenicio Viro militaris entiae peritissimo, qui primus Gladii r, diversus a Belo Asyriorum Rege, & illo, ibi Neptuni & Libyes filius; illorum ,
bullum dictum volunt quas bonum, quia ad bonum pacem scit collimeti probabiles aliae probauis adhuc lum supessunt nomonclaturae, & qui idem Francisci Connahi Joi Hispani, . qui pittatbellum dictuiti esse a graeca voce βελ,
telum, quod telis geratur; vel quae etiam
bubilissima Festi. Iib. i. qui hellum a belua
dictum existimat; propterea, quod beluarum propria sit, & ab omni luimanitate aliena tam perniciosa dissensio, , in mutuum exitium laevitia; cum ipsi natura coptrarium videatur intendisse, producςn o beluas armatas, ininem auteni nudum, ut humanitati stude ret. Nolumus 'amen morose obluctari Wro inliteratura summo, pro quo stat Varro lib. c. Latinae linguae, Maliger & Lucretius, cui duellica pr*les dicitur pro bellica : sepellona antea dicta fuit Duellona, quam qui illam Marti. Uxorem , quidam Sorbrem drixorem, cuidam Auligam esse scripserianti 'De voce etiam disceptatur. Mar vis n. . As yenis in Crono, qui illari de
185쪽
amλειν b. e. vertendo, quia multae iiii bello conversiones ; alii opinantur halic. vo cem esse compositam ex πολυ de πιμα . Ut --
λε μ si 'liasi 'πλωμ O , quia multun san guinis in bello fundatur, non tamen videtur Crotii esse repudianda: Ebrati notanter bellum appellant Milcham ab Gen. I . vers. 2. a Lacham, quod est caedere, levorare, plura exhibet Lexicon Thalniudicum Dia. Buxtorsit, quod consule.
tuitum non est, non tamen satis Cori
mode Exemplis illustratur IN hoc thes occurrit descriptio injussi, i
quod juxta Authorem 'ostrum consistit in repugnantia ad societatem hominum, caE justum opponitur; quod cum societate cons. stit, &sub hac significatione licito assue vxemylli vel convenienti naturae humanae. 1 Au Detractio- thor ponit exemplum, nempe detractioncm commodi causa proprii factam, at detractio illa proprii commodi causa non tantum est contra naturam, sed & contra .legem naturae divinam, charitatem , quam quisque proximo debet, & propterea mala non tantum ex repugnantia ad societatem quam tu bat, vel solvit, sed etiani ex comparatione
186쪽
Des iusta BELLI ET PACIs iqῖ Lib. r. ci ad naturalem & divinam prohibitionem, quae in oppositum inclinat. s: Homi insidiarinem homini insidiari nefas esse , quia
tura cognationem quandam inter nos coiisti
ruit, recte quidem dicitur; verum & hic pro . fundior vel plenior obligatio, quam cognationis vinculum & boni publici respectus ineque hoc Exemplum quadrare videtur a Phanc significationem, ut&superius, cum non tantiim ii ustum sit detraherς proprii commodi causa, & insidiari homini respectu illius d convenientiae ad societatem, sed & r spem illius ad regularia actuum moralium, quae obligat ad id quod rectum est, de qua in tertia significatione Juris thesi s. nisi velimus dicere Authorem praescindere & hic a. istum detractionis N insidiarum tantum sub formalitate illa repugnantiae ad societatem iasiderate vel producere.
uisor in hac thes ius 'dividit in Recto- ius
a. citarium &AEquatorium, & ad Jus Rectorium refert illud, quod intercedit inter Pa - - trem & liberos, Dominum & servum,Regem,
187쪽
yib. i. e. r. i in ANNOTATIONAs IN I in. H.GRorti societas colligere licet I. inter DguM & hominem aliqua n es e societatem, & consequenter ius nei. quoddam analogicὰ tale, cum & Regis & Pa-
, tris personam eminenter referat, creaverit
hominem ad Imaginem suam, digne illa ii bilitate concessa & concreata voluerit illum tractare, restituto sese foederarit per Eva - gelium, beneficiis afficere intendat, &arte Inter Re- num sibi unire gestiat. II. Inter Regem dc Subdito ,Patrem & Filium,Maritum de in irem esse aliquam amicitiam, cum haec tria se invicem consequantur, Societas scit. Amici .
tia & Jus, iuxta principia Aristotelis: quana, vis autem obstare videatur illi tum distantia, cum Princeps superemineat subditis, Pater Filio, Maritus Uxoria tum Nominis usus eum nec subditus Regem, nec filius patrem amicum suum appellet, sed submisse dicendi
genere utantur, & caput venerentur vel x
gium vel paternum ; tuni desedius communionis, nec inter Regem, & Subditum, Pa- et trem & Filium consilia communicentur, quod alias inter amicos observari solet, non tamen hare obsint institutae collectioni, cum
distiitistio secietatis, quae est aequalis vel in-
. Ex Autho, aequalis, quam Author ex Aristotele obser
' h' , omne dissolvat & dissipet diadunn, α salva distantia possit amabilitas inveniri in illo, quod distac iuva reverentia superioris
: amicitia esse inter ipsum & inferiorem, etsi non exprimatur titulo illo, qui nimis generalis, ob nexum vel interiorem vel sublimiorem; salva denique Consiliorum reservatione
188쪽
Da Iust E BALLi Ei PACI . I33 Lib. i. e.us amicitia subsistere, quae non requirit, ut adi illud, quod familiaritatis est, Superiores progrediantur. II. Grotium in societate dom uica agnovisse jus aequatorium inter maritum '-- Ius& uxorem , & ius rectorium tantum inter Patrem & liberos, Dominum & servos; quo Vxorem. vergunt quoque illa Aristotelis, qui impe riuni Patris in liberos Regiurn, in servos Do- i minicurii, in uxorem Politicum vult,& Politial cum ita explicat, quando aliquis modo paret, modo imperat, ut consequenter viri & uxo- ris societas, ad optinuatum Principatum pro-i kime videatur accedere, clam pro dignitate . vir imperet in iis rebus, in quibus oportet virum imperare, & permittat mulieri, quae eidem conveniunt. Verum datur quoque in relatione mariti ad uxorem ius rectorium; tum, quia inaequalitas est sicietatis & amicitiae, quam societatem Aristoteles ipse vocat secundum excellentiam; inaequalitate autem societatis posita, non potest obtinere ius arquatoriuna juxta ipsum Grotium, sed recto-xium; tuni, quia aperte in Scripturis vir dicitur esse caput uxoris i. Cor. XI. s. ut ergo inter Regem & subditum locum habet jus rectorium k quia Rex caput est, ita quoque inter maritum & uxorem ex eadem causa jus xeAorium ob inebit; tum quia maritus in familia imperat, mulier autem paret; inter Imperan ni aurem & parentem non est ius sequato, tum, sed restorium. Neque obstat, quςd in quibusdam permittatur aliquid uxori, vel non ita luculenter appareat illasubor
189쪽
a m. i. e. i. ANNOTATIONEs IN Lis. H. Gnorudinatio in quibusdam actibus, nam etiam Rex permittit subditis quaedam, atque inter ipsum &subditos non semper illa inaequalitas apparet. e. g. in justitia commutativa& coim tractibus: Pari enim pretio vendit subditus frumentum Principi, quo vendit consubdito: Hinc recte Grotius addidit sus rectorium esse ejus, qui regit, & qui regitur ι qua tatis hunt, cum praeter hanc reduplicationem &respectum etiam jus aequatorium e g. in casu venditionis supra posito conspiciatur.
Libertas improprie dicitur Potestas in seipsum.
Tatuit Author noster sub facultate contineri potestatem in se. Verum haec non ita simpliciter admitti possunt: nam i potestas in te concipitur aut positivd, aut privativὰ. Si potestas in se concipitur positivὸ, nullus potest dici habere potestatem in se; partim, quia potestas dicit Imperium, nemo autens dicitur habere imperium in se; partim, quia ita idem homo esset sibimet ipsi Dominus , &una servus, Dominus in quantum haberet potestatem in se, servus in quantum potestati obtemperaret; partim, quia, si non licet E mini disponere de se & suis partibus, vel e iam occidere semctipssem, non habebit potestatem
Libertasarum potestas in seipsum. tiones. Rationes contraria
190쪽
1 ε 3uns BAL Li ET P Aci,. 14 Lib.r. ea testatem in sese. Dividit sane G totius Ius proprie sive striete sic dictum , & comparat potestatem hanc in se cum potestate in alios, patria scit. & dominica tanquain specie con- iati adistineta: ut itaque posterior dieit quoddam Imperium, ita priori etiam tale erit gnandum, quod ab num. si vero potestas in se accipiatur negative vel privative, tum quidem potest concedi hominem habere potestatem in se , quatenus alterius potestati . non est subjectus in ordine hominum, sed liber, & aetionum exercitium statusque ratio aliunde non dependet. Verum ita potestas in se plane improprie dicitur, quia non tam est potestas in se talis status ratio, quam negatio impedimenti ex alia aliqua potestate superiori. Ad Th. VI. ,
I A s E R v Α Τ 1 o. 'Datur quaedam eminens Facultassu perior jure vulgari.
Distinguit Author inter facultatem & aptitudinem,& facultatem dividit inves PQGη garem , quae est inter cives sive privatos, &Cnainentem , quae maxime controversa est;
quapropter ut hoc expediatur, I expendenda erit talis facultas eminens. a) remo Radix etiavenda erit radix, & fundamentum spurium, ει tandem o) etiam verum fundamentum e. sundamen