Observationes maximam partem theologicæ, in libros tres De iure belli et pacis, Hugonis Grotii publicatæ à Johanne Adamo Osiandro ..

발행: 1671년

분량: 787페이지

출처: archive.org

분류:

211쪽

Lib. r.e.r. Is6 ANNOTATIONES IN LIp. H. GROOI .rativa, s privatus cum privato contrahat; ita quoque in tali casu civitatis cum aliquibus. exemplo illustrari potest supra adducto privati ad Principem, quantum ad contractum. iniae de Cyro annectit, stabiliunt . nostram sententiam & differentiam propor tionis Arithmeticae & Geometricae in justitia commutativa & distributiva ostendunι Ita enim Xenophon historiam refert libr. i. Causa erat huj-modi: puer magum cui parra

.erat tuuica. puerum alterum, crur tunicam

magnam habebat, exuerat, suaque istum tunici induarat, istim tunica a se induta. Ego m-tur horum causa audita judicavi esse metita

aωbobm, ut aptam uterque haberet tunicam:

si propter Magister me percutiebat, dicens: Ubi de eo judex fueris constitutin, quid cuia aptum sit, ita judic ς at ubi judicandum es, Mirim sit tunica, i considerandum, quanam sit iusta possgio, an eum habere oporteret , qui vi abstulit, an eum, qui ipse fecit aut emit. Docet enim historia I. contractus etiam involuntarios spectare ad justitiam commutatuvam, in qua non dignitas personae, sed rerum aequalitas attenditur. II. Cyrum peccasse, quod proportionem Geometricam voluerit,3daptare negotio justitiae caminutativae. III.

Obtinere distinctionem illam inter pro, portionem Arithmeticam & Ge

212쪽

Author Ius in quantum notat legem describit per regulam a- tuum moralium obligantem ad id, 2 quod rectum est.

I Jcitur L Lex regula, quod tum ex for 2 aegu, ab innali ratione regulae, tum ex proprieta. in 'tibus, tum ex consensu Doctorum alibi demonstravimus. neque obstat, quod vox haec videatur es. figurata: ponamus enim primum notasse normam qua lineae diriguntur, quasi mensuram regens juxta Columellam lib. s. cap. 13. vel instrumentum, quo fabri utuntur ad latitudines expendendas, & a quo lineamenta artis petunt, velut a lege quadam, Usus tamen obtinuit, ut laxius accipiatur, tra

sumta est vox mensura & norma in Metaphysic e ordines , quae regulae alias aequi pollent, de antea humi serpserunt inter fabrorum operas, discurrit Logicus, cum discurrere prima sui significatione motum notet corporum. qui volunt melius exprimi per enunciationem universitem, mihi videntur no satis attendisse ad legis essentiam & universalitatem. Nam, si ponamus enunciationem in ratione actus vel requisiti esse necessariam ad legem,non tamen consequens est legem formaliter esse enumciationem aliquam; praeterea cum legis p

blicatio possit seri, vel voce va scripto etiam

213쪽

Libi. e.i. ANNOTATIONEs 1N Lis. A. GRoiit hac in parte videtur inadseqtiate lex esse repraesentata, & tandem cum legis generatii n. expresse ratio convenire debeat omnibus subjectis, non patet, quomodo lex naturae, quae proprie lex, possit dici enunciatio quaedam universalis, cum tamen dicenda talis foret stante illa desinitione generali. Dicitur

Actus ino, i l. regula adiuuat moralium, actus autem ,

iMς qmdt ab homine procedunt in duplici sunt diti ferentia, quidam dicuntur hominis, qui ci-ὶ dem conveniunt, ut sensitivo & vegetativo a principio, qualis sunt visio, auditio, nutritio, generatio &c. quidam vero humani, qui ab homine pendent, ut homine & laudis atque vituperii sint capaces, qui propriὰ moralitati substernuntur, iue qua disceptatur inter D ctores, in quo formaliter consistat ; aliis pro perfecto voluntario, aliis pro libero dispu-

tantibus, quod quidem aliqua ex parte a mitti potest: interim tamen proxime naturam moralitatis attingere & exprimere existimamus i cspectum vel ordinem ad regulam. obligandi Dicitur III. Obligans regula, vis enim obligandi legem ab aliis actibus consilii scit de

permissionis discriminat. Q famvis autem videatur haec non tam legi convenire, quLegislatori summa potestate instructo, attamen ipsa quoque obligat, ut enim dicitur ii dicare , Johan. 7. vers. quia secundum m

per illam Judex hoc facit, ita & obligat, quia

siprema potestas vim sam exerit per eam, .& ad eam subditum constringit; quam visi etiam dege a d lik ipsi imitenta&, tamen' in itantum

214쪽

os 1 ulla BEL Li ΕΥ ΠΑC1s. Lib. I. tantum illae sunt leges , in quantum aliquid parvespant de vi obligativa. Hinc

Conimbricensis Academiae primarius de lege permissiva. Ino verbo responde', in litie cum Castro libri t. de lege poenali cap. I. in fine. leges permittentes in tantum esse leges, in quantum latenter habent admissa praecepta, sine quibus non posset intelligi permissio, ut specialiter decreta per legem; quamvis denique etiam consilium inter leges referatur, &6 Effectus legis est, ut subditos inducat ad Bonum, magis ad legem videatur pertinere. CVnsulere quam piaecipere, quia consilium est de meliori bono quam praeceptu, ex sequentibus tamen dispallescet contrarium, & respondet ipse Thomas i. sec. Artic. 1. Quaest. 92. consulere non esse actum proprium legis, sed posse pertinere etiam ad personam privatam, cuius non si condere legem Caetera Rςliqua ipse Author exponit, & ut ex ipsa desinitio, Α hoi ne & dilucidatione constat, non loquitur de

lege in quantum a iusta & injusta, recta vel Obliqua abstrahit, sed prout ad virtutes ini- pellit & obligat.

Doctrina de consiliis dextre est explicanda. Jhm progreditur ad ius naturae, & hic ocis

currunt quaedam notatu digna. Excludit

215쪽

dit permisi neni. Dicit enim permisso autem proprie non est actio legis obligans. Progreditur porro ad objectum, & relium' distinguit a justo, quia illud latius patet. Dicit vero iustum interdum tarn late accipi, ut aequi polleat recto: Jus dividi, & vel naturale vel positivum aliquid notare. de primu

primum.

In hac thes Aulsor 0 distinguit per ob

ligationem legis rationem a consilii natura. Cosilia νο- te sententia partim vero est consona, pa m unini. si intelligas, consilia in m. liticis, nam illa utique a lege sunt distincta: tum, quia obligationem non inducunt, recte observante Grotio; tum, quia praecepto con- tradistinguuntur, quod autem praecepto con- ltradistinguitur ex negatione obligationis a tanquam obligatorio, id ex eadem causa legi contradistinguitur; tum, quia consilium a privato quandoq; proficiscitur, & consequenter non dicit Imperium , non potestatem superioris, quae in lege requiritur. Falsa auteni est sententia, si intelligas de consiliis qui Vina vi. busdam divinis, quas quaedam a DEo con- ξψ nxux, sulantur', quaedam autem ab eodem praecia

o piantur, quo respiciunt in protegomenis illa verba, cum dicit: Non omis notare, ssunt, qua nota commendantur magis, quam Aracipiuntur, ut a praeceptis declinare scia- min nefas ct mens obnoxium , ad summa

quaque contendere Ernerosi esse crafilii , O

216쪽

Dn 1 una Bat Let ET PACI s. I6I Lib. r. r. a non carituri mercenis. Naui civ d Drus Remiatur consulit, praecipit. Non opus est consiliis c..ῖ ad majorem persectionem contendentibus; Dim. nam si quis legi satisfaciat, illa exacte impleat, cessabit omnis ratio consilii: quia quicquid , honestum, arduum & laudabile in Circo Vita tutu, imb tota perfectio hominis lege morali

comprehensa esse intelligitur. 3 j Aperio

sapithicum hoc est. Pontificii enim ophiahtur praeter legem Motis dari consilia Evangelica, C ristumque illis auctariis perfecisse legem moralem imperfectam. Hoc quidem lara ugiuntur Theologi , si Consilia dicerentur O. 2; .sa

pera non mala, indisserentia & quih arbitrio ne nupermittantur majusque, posse admitti consilia, quale fuit illud Pauli, qui suasit Tilmotheo, ut vino modico utereturi Verum talia ita sunt comparata , ut observata non praemium in . coelis, vel neglecta poenam post se trahant, ut volunt Scriptores Pontificii ibatque ita diei potest cum Hieronymo lib.i. contra Jovinianum: Ubi consilium datur osse enio est arm trium, ubi ρ ceptum necessitas est servitutu. Uamvis etiam in vulgata l. Cor. 7. Vers. 21. legatur vox Co ilium, ob corollatas in Conminentario probat, . scribens: cons Lum 2. Cor. 7. v. 1o. utitur sic Thue,aeris stol, ct ita in accepit 'rati ; non tamen ne c tam tum est voce in niὸlligi eonsiliunt, cena mmode vertatur Sorantia,' atque hoc in sensu lusurpatur Actor. ao. v. 3. 1. Coria. V, 16. ad philem. v. I . duerant νύ de Q.

utut Apostolus non aliud c suluerit, L quam

217쪽

v iliis

tractatur Loeus I. Cor. I.

Lib. . e. i. ANNOTATioNas is Lia I GRbiit; quam quod sensit, nec locus parallelus e r. .

t Cor. 8. V. Io. pro ipso faciat, cum non tam a 'bitrarium quid, quam necessarium rejiciat; hee deniq; consilium fuerit, quod hic I. Cor. . suggessit tam dehonesto, quam commoclis. Infirmum etiam quod ad versiim vigesimum sextum subjicit: Quod autem deisu tempori acii patii , id emiabiti tι rei bis post Christ

Supponit enim omnibus temporibus post christunt convenire, ouod de sui, dixit A postolus: atqui de praeienti necessitate locu tus est Paulus, vero iuxta ipsum G - tium opponitur μελονm: si itaque limitavit ipse Paulos illud καλον ad praesentem necessitatem, Ol referendum erit etiam ad sutiiruit statum, oppositum praesenti λ Supponit in i αγκην, eam, nec talem, quae pressit primi tivam Ecclesiam, etiam obtinere in illa, quae primana sui, secuta: aequantae quaeso pers cutiones fremuerunt circa initia, saevienteQ

218쪽

. iis Christianis ad cruces, lamatus canum &hammac , ut ubi desecinet dies, iti usum nocturni luminis uterentur λ iuum non inte- fuit hic furor, non des aviit haec procella caput efferente sponsa Christi sub Capitibu Christianis. supponit, quia fiunquam desint

vexationes majores vel minores Christianis,4 subito maximae ingruere possint, b consilium εe nunc obtinere; num itaque, j; s quantur illudChristiani omnes εἰ singuli,cum ouili desit piae meriti semper, cum quo certet, desolatio de vastitas rion praevalebit' & quide

non tantum i mpore turbulento, sed etiam inediis in Halcyoniis Ecclesiae & optato tem-hom pacis 3 Non tantum autem Grotius securi suppotiit non supponenda sedes seipsum confic;t. tiam inComentario ad Apocalypseως caput vigesimu primu & secundu negat stitii Lernae beatituditiis ibi delineatum, de expo- nit αραμ α illud illustre de statu felicitatis gratiosae post tempora persecutionis ; quomcido Itaque obtinere desui , post fluctus compori istos. serenitate redonata, tranquillitate dia vinitus indusia, quod ex instanti necessitate Hulus censuit esse comm.dum. Commen- . tarius, hiis ita hinet in versiculuin primum laudati capitis: aliud visum, sed quia o cotonem sium t cx vise priore, si D maeis Ioure tu summais istam felicitatem Saeciuifι-ri ri, atquam rivi imaginem D in nobis ridia . in forentissimo Gcu asta tu, qui fuit a rem toribus Constantini ad tempora inque Iust 'A.

219쪽

Sed muliorum virtutes tegebantur in ibis L iobris, quibin ipsa Ecclisa tegebatur. quam vero secundum vetera vaticinia acres ιEcclesiae tutela Frincipum, istustres admodum. O conspicua fmere Christianorum virtutes ih e G pictatem accessit eruditio ct eloquentia/ multorum Episivorum. Constituta est certiviri, Ni regiminis 2 consenantium rituum forma δε- eretis conciliorum universalium. Denique . tanta facta est mutatio ut ea prophetico mora

nota ct terra nova nomine recte nunc; -

pari posset: Nam ct Maias eadem verba u G. paverat ad isseribendum Hatum istum filiacem populi judaici post Lbellatas istitiochi co pias. LXV. ι . quod clarim patet collato lora ejusdem Propheta LXIV. aa. Caelum ipsum f. Ut humano Paeri Ob Ecclviam forentem r

, O nimium ditiae Deo, cui militat ather, Et conjurati veniunt ad classicamentia i Terra non ultra imput'ta fuit innocentiunta ct piorum sangu*-. Saepe Scriptura re principalia st erum principat um pro ia pari- i. AG i 'nii nominibus C lum illud, quod ρ silentiam famemquὸ immiserat upra XyLa. δ. terra non Hira bibit innocentum , ut dixi, sanguinem. Iu Manusiripto α λθεν, lut in . n καἰ η , λαοσοι οὐκ si ν I ista Mololatrarum multitudo non most. Mansire tantum flumina est funus: Et Mσ

220쪽

ctis. XIV. I. ., an cripto ' Και ἱ- ώλαοσαν - ι ει νον tri. Et paulo post ad versiculum quartum: Hlicitas ista facio

abolabit veterum malorum memoriam. IAM

Aram cripto - τον ἐφθαλειῶ, , quomodo σ supra. Pestilentia ct morbi ob idololatriam . publicam immissi cessabunt. Vide supra VI. Loran. a. par locutio apud Esaiam XXV. δ. in temporibus EZECHI S, unda ct ista τε G prtita qua Horimὸ pracessire. Magna fuit ct virtutum ct rerum similitudo inter iochiamo Theodosium Magnum. Nullas I Zin Christianorum ob ratres eorum per judicum avitiam interfidios qualis fuerat super Mephano Actor. m. a. Nun siduis popua contra Christianos. Hoc senseu h hu fhan. XVIII. -ο. XIX. o. Non ultra cla- malunt, Christianos ad leonem : ct; usque quo genus tertia λ Applicatio loci mula LXV.

a' non amplius agentur Christiani is care rem, in metasta, in latomias. Πόνον pro m

Isia aut dolore habuimis, ct si a XVI. ro.

SEARCH

MENU NAVIGATION