Observationes maximam partem theologicæ, in libros tres De iure belli et pacis, Hugonis Grotii publicatæ à Johanne Adamo Osiandro ..

331쪽

Da JuRA BALLi ET PACI s. 27s Lib.r. . Romae & Allienis a civibus a prima origine talibus. Hoc tamen liquidum ex Scriptis Ebraeorum proselytum justitiae ga- in qui Visum fuisse jure civitatis atque privilegiorum annexorum, jure sacrorum & admissos . fuisse ad esum Agni Paschatis & sacrificiorum Oblationes, jure denique connubiorum,cum S ducere iiij, licitiim fuerit aliquam ex populo Israelitico & vice versa, quo respiciens Gr*tius non habetcontradicentem, & de iure sacrorum a tur loco allegato Num. XV. v. IS. Meus dum Moyses dicit: Unum praceptum erit ars iudicium tam vobis quam adpenis terra, quam volunt latam, partim, ut magis allicerenturgentiles .ad iudaicam religionem amplectendam; partim, ut ipsi Ebraei promptiores eia se d admittendum illos; partim ut solliciti essent de uniformitate cultus divini nec permitterent in Republica sia Licentiam illam, qua quisque sibi fabricat sacra ex ingenio.

Locus vero ex Galat. 3. capite num appositὸ Lo-

allegetur, dubitari potest, Paulus enim ibi non respicit illos proselytos praecisὸ, ut vult 'Grotius , nec agit de obligatione legis se vandae o iunda simpliciter ex circumcisionis j susceptione, sed de obligatione ad pers ctam impletionem, sub hypothes circumci- honis tanqtam necessarii cujusdam operi iide iussitia : qui enim ita recipit cum opulsionὰ illa, ille n0n tantum revocat ceremo-ndalem cultum morte Christi abolitum , sed etiam debitorem se facit totius legis. Quam-

vis enim Patre. V. T ςircumcisi quoque

332쪽

Rerint non tamen in illa ut actu quod posuerunt justitiam , sed acceperunt eiulut signum & sigillum justitiae fidei Roni. . , s. ii. agit de Circumcisone ut opere quis dam, quod qui ita deamat, ut in illo subsastat, ad totius legis impletionem tenetur, enim unum opus sufficit in via legali, 'omnium complexus &integritas; non ita iii debitor factus est totius legis vel Judaeus OProselytus susceptione Circumcisionis 'isacramenti, qua ratione fuit medium grati sed amplexu illius, ut operis coram Diaudabilis in quo justitia sita, sub qua condi tione superstitionis &assctae huic actui opunionis se consequenter fecit debitorem legis totius, qua missa nec Judaeus nec Proselytus factus est debitor legis , sed meim GEcclesiae.

oBsERVATIO VIII. Non recte asste tur: nulla parte I gis Ebraeae, qua lex est, propri n0s obligare. Didit Auibo , nulla parte legis hebraea

qua lex est proprie nos obligari , qu

obligatio extra jus naturae veniat ex voluit . rate Iegis serenitis,quae hic non possit deproteo rea hendi. At hoc nimis crude dicitur. Nam

333쪽

Hebraea nos obligamur, consequens erit, Argum 'nos quoque non obligari Iege morali, quia lex moralis quoque pars effingis hebratae; auon itaque peccabunt gentiles concupiscem do, quia lex moralis de non concupiscendo ipsos non obligat. Ubi enim nulla lex, ibi nulla praevaricatio. 24 Ouia lex moralis non seeundum, tantum est ex voluntate vivina, cum ea quae sunt legis moralis etiam intrinsecam habeant honestatem antecedenter ad voluntatem diavinam. Et quamvis Grψtius praevenire velit obligationem tantum removendo, quae praecisὸ ex voluntate pendet eontradistincte ad ips naturae, intime tamen connexa

sunt materia legis moralis & voluntas divina Atham intimans, approb ns, praecipiens, neci a voluntas est tantum particularis ad solos Iudaeos directa, sed laxius sese porrigens ut ex antecedentibus constare potest. 3 Quam late patet mundus, tam late patet lex moralis, juxta Paulu Rom. 3. v. I9. dicentem, quicquidlex dicit, dicit illis,qui sunt sub lege, ut totus mundus obnoxius DEO fiat. Non obstat auxem, quod Grotius urget, non deprehendi ullo indicio illius obligationis universalitatem. Nam praeter argumenta adducta ipsim initium confestim legis moralis 1 oc ipsum ostendit. Dicit enim DEUS:

oo-- Deus iuvi, non habebis co-tra me Deos alienos. Ubi in Hebraeo est,ebova, quindicat: Ego sum Untiatorium. Uibus que itaque essentiam dedit, illi

seruum,

334쪽

Tib. i. e. i. 278 r 6τΑTio,iEsINLis. H.GR6 obligati sunt, ne colant alios Deos, & c 'sequenter ad legem moralςm adstricti.

Non tantum incommode Author loquitur de Ablatione obligationis quoad ritualia, sed etiam de Libe tate, quam Gentiles in Christo sunt

consecuti.

Dui. 0a Israelitis ablatam esse obligationem quoad ritualia, statim postquam lex Evange-lii coepit promulgari; tum, quia non datur lex Evangelii; Lex enim & Evangelium sunt opposita, quemadmodum gratia & opera. Et stetit Evangelium est annunclatio laeta gratiae; ita lex est regula exigens opera persectEbona, qya consiimmate observata omne GMeesueees vangestum cessat; tum , quia legem E mg αῶ succedentem Legibus Mosaicis propo- ' nil Grotius, cum tamen Christus non fuerie novus legislator A qui veteribus Iςsibus an liqualis nqvani promulgari curant in be; nec Evangelium coeperit demum tempore N. T. fuit ehim etiam id Patribus propo

335쪽

pationem ullam Legis, quia nunquam ob- inxerit nos; cum lex moralis adhucdum Qbstringat, nec sit abrogata quantum ad de-ῖ itum obsequii, eo ipso quo Christiani te. mentur honeste vivere, & aictiones suas legi morali consormare. II. Scribendo valde Ab. ambigue:ab Israelitis ablatam esse obligationeni quoad ritualia quidem sive legem cer a Mn sinoniaem tempore N. T. Nam ablatam esse η

olligationem dupliciter potest intelligit aut

per modum merae cessationi&, aut per m

dum positivae abrogationis; & cum Armini norum p rtes foverit Grotius, forsan in iuiam sententiam propendit, quasi per modum cessationis saltem obligatio fuerit ablata; ita ςnim existimat Episcopius eiusdem religio nis scribens: Abrogatio proprie non sit nisi Vuballii. Per contrariam rogationem,quae hic nulla est. Non est abrogata lex divina aliquo jussu aut contraria sanctione, sed desiit ae cessavit n. do isto divino interveniente, quo Rempublicam, templum ac populum amplius esse noluit; Desinente enim populo, destructo templo & eversa Republica,lex etiam populo isti data & templo atque Reipublicae isti a

xa, ut desineret, omnino necesse erat: eundem platiE ad modum, quo leges belli destinunt & cessant per compositas inducias aut initam pacem; non abrogantur leges belli tempore paris, sed finiuntur ac desinunt, natura rei ita postulante , quia necessariae non sunt, S usem suum non habenti Veiam, si hoc micadatur a Grotio hac phrasi, ut men-

336쪽

Lib.i. ci. ANNOTATIONEs IN LIB. RG orittem Arminianoriim denudavit Episcopi nimis exiliter sentit de ablationu o bligati nis, & veritati difformiter i non enim

ceremoniales sive rituales tantum ces arum itempore N.T., sed & positive abrogatae filii obligatione ablata per dispositionem conir riam. quod ipsum patet tum ex praedictio . det n0yo foedere surrogando in locum pri

rix, de rejectione ceremoniarum & sacri ciorum Jer. 3I. v. 3I, 3z, 33, 33. Et Paulli diserte dicit translato 6cerdoti' Aaronic' lnecesse etiam esse lege i transferri Hςb.1.tum . ex actuali abrogatione positiva disertis v xbi 1 concepta Aa XCv.r8. ubi dicitur: imum est Spiritui S-no non imponere vobis ustum σ--ου amplius & num non forensem illam de imbello repudii abroga'it Christus Matth. Ip. v. . 7λ tum ex eo, quia is per impossibile temptuir Hierosolymitanum manssset,& populus triarn Judaea, non tamen ritus antiquandi, Sacelasi lii Levitici ossicia,sacriscia illa V. rviser Eossi: p0x usioni&debuissent. Denique III. disse

aione gen- rendo de . Sentilibus. Dicit enim nos alie-

ig in Christi adventu co secuti

sumus, ut Mosis lege non teneamur, i est ut, qui flea spem tantum satis obscuram in mi bonitate positam haberς po eramus, nunc diserto findere fulciamur ; Nam lege Mos teneri nos dupliciter potest intel ii aut quantum ad rigidam exacti0nem maledi- lctionem , aut quantum ad debitvni obsequii& jugem renovationem. Priori modo gentiales non tenentur c0qyersi lege Mosi; ue Post

337쪽

Hori autem modo tenentur. Verum ita nulla est disserentia inter gentiles conversos & Iudaeps conversos; nam etiam priori modo non tenentur Iudaei, & posteriori tamen iidem ut nos. Σ Quando dicit: gentiIes antea habuisse spem obscuram in boniti tale D E i positam, aut intelligit hoc de spe illa futurae vocatiqnis ad regnum gratiae αgloriae, aut de spe bonitatis divinae, quae pra

inlatura esset bona, quae patrarunt gentiles,

sicut justitia mala punitura. Prior non siit in gentilibus cum illa hauriatur ex verbo, &ubi fides non locum habet, ibi nec spes eidem superstructa; posterior autem itidem controversi est , si ad suturam aliquam vitam extendas; quia & haec incognita filii gentilibus, nec de immortalitate apimae, multo minua de resurrectione corporis certis, de

posterior hare nihil huc facit, cum illam non i*quatur sundameptum faederis gratiosi. 3 Quando de diserto scedere dicit: sulciri nunc gentiles 3 hoc itidem dupliciter intelligi potest, quis se. vel simpliciter tempore V. T. as*dere Evangelico fuissent exclusi aut secun dum quid. si prior ssensus obtineat fausus est, si posterior admitti potest. Ut enim Evangelium tempore N. T. fuit promulgatum gentilibus solenniter, ita pariter concipienda est rasio foed is statiosi eidem in-

338쪽

Ad G. XVII. O B s E R VATI Q LQuanquam regula prima quali ponit hic Grotius admittatur, non

tamen illam solide ex Psumo doc,

mo nono si risit. pTN hae thes Author ponit trea regulas, Iusum legis Mosaicae explicant. Cum au tein in singulis aut cespitex, aut Dirum sil

tem uberius expendenda attingat, & tandem plane a vero deviet, ideoque quid in singulis desiderari possit, ostendemus. In priama regula confirmationis loco adducit, quod lex Mosis vocetur immaculata & recta Psal me legem XIX. Non itaque quod lege Mosis praees---pitur, esse contra ius natura . Verum haecntur ma- prqbatio non est satis prob , neque enim

Σην η' David Psilm. XIX. loquitur tantium de lege Mosaac , sed de verbo D EI toto, prout ες Legem Evangelium complectitur, quo4 ipsum confirmatur si ex ipso Psalmo; tum, quia npn tantum mentionem serit praec piorum, sed etiam testimonii, timoris Dradi iudiciorum, quae latius sesse porrigunt; tum

quia adiuncta sapiuniversalia, veracit s v. 8, mundities . s, aeterna dulcedo & dulcis aeternitas v. Ip. &M. tum, quia euecta ibi re-'censita talia sunt, ut non tam in legem quam Ev ngelium quadrent, qu lia sunt converterς animam, sapientiam afferre imperitis, illise

339쪽

quitur in Psalin. o. cujus legis meditationemniast confestim in Psalm. i. Atqui lex illa non est lex Mosalca, sed est verbum Domini in tota sua latitudine acceptum, at vel maximi Evangelium,Ergd. Legis autem no mine non solam Mosis doctribam contradiastinaam Evangelio ibi eriprimi, & beatit dinis adscriptio, quae non legi competit, sed angelio, & iacobi expositio cap. I. v. apee scisse observatio docet. Agit enim de v νι & ultimo fine hominis, beatitudine scit. per Messiam obtinenda. 3J chia Patres etiam iiqn ita restrictὸ acceperiint, ut or cus. c Theodoretus hanc legem, de qua uit Psaltes, contradistinguit te i naturae de legi Mosaicae, & illam vocat legem gratiae

D. improprie, in quantum Evangelum etiam dicit aliquam restulam & normam, quae antimas purpi, & A interitu liberat . Papirat itaque nic Crosius, quod L ex eo deprehendi potast . quia quando nostri The Ioui producunt Halimi pro perspicuitate Scripturae contra-B canus & caeteri excipiunt, D vi ni loqui

lege Mosaica, quali El. saltem lex , osaira Ent clara quoad sensum literalem. & 1 -uhil saeiat hie locus pro perspicuitate Script in caeteris partibus. Melius pro confir---do mento Grosio laudatus est locus ex Epi ad Romanos cap. 7. at s Ιχ. ubi Meas

340쪽

quod millianus ira legit; lex sancta &ceptum ςjus justium & bonum; distingui

Interpretes, ut lex sit totus complexus praeceptorum, mandatum autem unaquaeque

pars legis, quo referimus illa Theophylai: Difra lix a mandato quemad odum um- versale a particulari. Decreta itaque lςgis institutiones sunt sanctae, mandata etiam de rebas serundis sancta, justa & bona sunt, suamvis autem Thomas haec tria Epitheta ita distinguat, ut sanctum reserat ad mand tum legis ceremonialis,justum judicialis, bo. num moralis, commodius tamen omnia tri buuntur legi morali, de quo praecipue Ap stolo sermo est; illi legi, de qua versiculo se ptimo dixit:illam manifestare concupiscentiam esse peccat

Ad eand. OssERVATIO II. Regula secunda nos ducit ad Iuris forensis Mose Penitiorem Ex pensionemr la Author nimIs concise agis.,ec se satis explicat, dicendor licere nune sis qui Imperium inter Christianos obtinent, leges ferre ejus sensus, cujus sunt leges per Mosen datae se. Foreiises, sub tribus tamen limitationibus annexis. Verum hoc dii 'μα prolutiorem desiderat consideratiotiem.