장음표시 사용
341쪽
Molaicunt nullibi repugnans iuri naturali iMida.
aut morali in Rebuspublicis Christianis lia. bere debeat vim legis Z 1 Si absiluiὸ
hoe ipsum non concedatur, sed negetur, alas alieni comparative ad jus Romanum, quod non in omnibus Rebuspublicis Christianis, sed in quibusdam tantum obtinet, praesereni dum sit juri isti Romano , quod naevis suisi non caret, Jus illud soreiise Mosaievin , de vim legis habere debeatλ 3) Si& hoc ne-
getur, an ad minimum obtineat ius illud so- . rense, aut perpetuo obtinere debeat vim l gis in judiciis criminalibus , aut saltim in poenis capitalibus, si non uacoeteris, civiliabus scis. negotiis λ Ubi in affirmativam descenderunt Piscator,Zepperus in D. de legi- ῆ bus Mosaicis, nec non Maccovius Professor quondam Theologiae in Academia Franch rana, cujus argumenta juvat proponere &expendere, ut lucem assundamus decisioni nostrae citria assertionem hanc Grotii. Argumentatur autem ille si) pro assirmativa: Haemuli ista este sanientissima & annosiissi Uummi
es propterea servari debeant, quia sapie iusinae, iustissimae, & rebus accommodatissi. niat. Nec obstare si excipiatur, esse quiden, lues forenses Motacas sapientissimas & ja- - .sininas, sed non accommodatissimas cuivis
Reipublic Irum hoc per e esse, ac si
342쪽
186 ANNOTATIONn IN Lia. FAEGROTI quis diceret, leges morales Mosaicas non omnibus Rebuspublicis accommodatas,cim leges morales sint fundamenta legum for
sum Mosis. αὶ Argumentatur: DEUM ipsum in v. T. Magistratum ad istas leges
obligasse. E. illas vel maxime observaribere. Minore iterum ut certa suppositi probat connexionem: quia, si omnium caussarum controversarum. cecisio potuit ex his
legibus psim peti, cur non & hodie , cum nulla ratio diversitatis dari possit. Nee ob stare, si quis excipia rationem diversitatis esse, quia deteriora sint jam tempora; Nani & tunc fuisse pessima tempora, quae nostris l;n malitia non cedant, quod exempla irae di vinae extraordinaria in diluvio, incensione Sodomae, & alia ostendant. δε) Argumentatur, si leges istae forenses non sussciunt mnibus Reb publicis regendis, & decid-dis controversiis politicis, scripturam non fore perfectam quoaa praecepta morum; A qui hoc esse falsulimum, L. & antecedens. 3Consequiuitiae rationem prosat , quia Scri plura ita dicatur perfecta , ut omnibus Sta sebus prae cepta det, praesentibus futuris,
quomodo se quisque in suo statu quo istens se rore tarere debe t; nec 'bstare, si ripona-itur: u ita sese res habeat . c sequehs scire seripti m praescribere lanionibus, sui lxibus, & auis mores, quod oppidd absurdum i Nam praescribere utique, etsi non quoad imores ipsorum, tamen quoad pietatem vita
343쪽
leni videatur reliquisse intactum aliquid in Argumen. hac controversia ab argumentis pro assirma va descendit ad negativam, quam dicit esse ICtorum de Luttieranorum, & producit an. suimentum illorum, ut quidem opinatur, palmarium, quod tale est: Quicquid est a M. rogatum, juxta id controversiae determinari inop possunt aut debeat. Lex forensis est ab gata iii N. T. E. iam secundum eam ntroversiae determinari nec possunt nec debent. Respondet autem ad hoc argumen, Respontatum distinguendo inter legem forensem, λ μ ν quae vel communis vel specialis, Legem so-rensem abrogatam ese, non communem, sed jecialem, quae se. ex certa circumstantia, di .stitu peculiari populi Israelitici ortum habuerit, qualis e. g. lex de anno Jubilaro, desiperinducenda fratris uxore de consimiles. 1 Ad instantiam ulteriorem nostrorum re- secundum spondet, quando replicant: nullas manere dc communes & speciales, omnes esse abrogatas praeter legem moralem , qua sola lata sit in perpetuum, quae etiam propterea sola in T. ςitetur de allegetur, tanquam quae ob- ἰ ,
inuerit non solum sub veteri scedere , sed etiam obtineat in novo, respondet, inquam, ad hanc instantiam nostrorum: non tantum Ressalla, Legem moralem allegari in bi. T. , sed etiam Legem forensem, ut apertὸ constet ex Matth. q. praeterea si conscientia & lex natur tu ex parte ostendat legum istarum aequita, tem, consequens esse illas non esse abrog
344쪽
Lib. i. e. r. 288 ANNOTAtror Es Is Lia. H. GKestis equeiatiae esse, quia lex naturae sit perpetua. M Minorem autem, quod sta ou endat, probari inde, quia ut homicidium, ita adulteriviii apud plerasque gentes & nationes cultiores morte puniatur, conformiter scit. juri forensi tertium Mosaico. 3 Respondet non obstare, si replicent iterum nostri, ex hoc ipso apparere leges forenses esse abrogatas; nam, si res ita
se haberet, tunc omnes cum lege naturae comventuras ; at non convenire t quia multis in
locis adulteria capite non plectantur, alibi fure suspendantur, quod sit contra leges forenses divinitus latas. Iuxta legem enim serensem Mosaicam adulterium esse capita-Rφομα te, furtum autem non capitale. Ad hane nostrorum instantiam sive replicam denuo respondet, prout imago DEI in homine lis pso tantum quoad reliquias relicta sit, ita de legem naturae, adeo ut non mirum sit hos vel illos homines absque verbo DEI, in i
gum naturalium ad particulares hominum iones applicatione, non usque quaque coi venire. Verum haec argumenta non con-llamneau cludunt. Non nam, si ex eo quod leges illae sunt sapientissimae & justissimae, comsequens es: iura forensia Mosaica adhucdum obtinere, consequens quoque erit leges illas speciales forenses de Jubilaro & superinducenda fratris uxore adhucdum obtinere, quia de illae sunt leges sapientissimae & justissimae. neque disserunt in tertio sapientiae aut justi tiae a communibus, sed in tertio saltem lati tudinis iuxta Maccovium. Atqui has speciales
345쪽
Da Junx BEL Li ET PACIS. 289 Lib. I. e. I. les locum non habere ipseMaccovius agno scit. Qui addit esse etiam leges foretis es appositissimas & Rebuspublicis accommodatissimas, hoc ipsum non absolute respectu omniumRerumpublicarum admitten-
dum est, sed determinate respectu Regiminis illius, quod viguit in populo DEI electo. Hinc concedimus largiter respectu istius Reipublicae fuis se accommodatis imas & prete.
stare caeteris omnibus, tanquam divinas humanis. 3) Quod replicatur, etiam respectu caeterarum Rerumpii blicarum fuisse accoin- . modatissimas, nisi velimus dicere etiam legem moralem non respicere omnes Respublicas, frustra dicitur. Nam lex moralis obligat hominem qua talem, & consequenter quam late patet humana natura, tam late patet quoque lex moralis. Lex autem forcniis Mosaica non obligat hominem, qua ta-
lem; alias consequens quoque soret Jobum, Iethronem, Ninivitas & reliquos fideles, imb omnes homines fuisse lege forens obstrictos, hum tamen stante adhucdum Poli- εtia Judaica patrias & avitas leges retin ierint, neque legibus forensibus Mosis sese submiserint. Praeterea, quod additur leges mor . les esse fundamenta legum forensium Mosis, s itaque illae obtineant, & has propter sundamenti stabilitatem esse retinendas, id non i concludit, tum, quia pariter ita leges cerem niales essent retinendae in N. T. , nam etiam leges ceremoniales fundatae fuerunt in lege
morali di praeceptis Tabulae primae de cultu
346쪽
M Lib. i. e. r. 20o ANNOTATIONrs IN LIB. H.GROTI divino: tum, quia fundatae sunt leges sere' ses Mosaicae in lege morali, saltem ratione materiae, quatenus e. gr. agunt quoque de homicidio, de adulterio & caeteris objectis Decalogi sive Legis moralis, tum, quia par
ter ita concludi potest pro legibus civilibusti jure Romano, nam & illud reduci pote
ad titulos de furto, de homicidio, de adult rio, crimine falsi &c. & in multis ad justurae. Ad ab argumentum respondetur i inverti posse hoc argumentum. Nam, si in V. T. Dpus obligavit Magistratum ad istas leges, sequitur cessante V. T. cessante Repta-blica Judaica, sine ipe restitutionis, Magistratum N. T. non esse obligatum ad istas leges. et Quod concernit probationem lconnexionis, deciso causarum sufficiens peti potuit quidem ex istis legibus forensibus
tum temporis, verum non est consequenS,
hodie etiam exinde peti posse, quia sufficiens'
decisio causarum potuit peti ex illis non absolute, sed respeci ii terrae sanctae, respectaeerti alicujus populi sub determinaro rcgia: imine existentis, respectu denique certi tem
poris, & ad definitam periodum. Ut enim ldebuit cessare haec Theocratia & Respublῖ- ca Iudaica, ita quoque decisio causarum ad
jus illi praescriptum debuit cessare 3
nostris Theologis non utuntur contra Carolostadium, Anabaptistas, Piscatorem lcaeteros hac instantia, quam sibi singit Mao covius de temporibu4 deterioribus , verum tu'tur potius nostri Theologi eo, quod sceptro
347쪽
Da Justa BEL Li ET PACIs 29IIab. r. e. hsceptro ablato Judaeorum Respublica cessare debuerit , legibus mutatis, veniente Messia & condente novum populum, quem leges veteres non constringant, Gen.XLIX. io. & Dan. IX. 16. Quanquam, si quis ita vellet instare, nihil a Scriptura alienum dic rct, cum constet mundo inclinante etiam scelera & sagitia magis grassatura esse, ut constat ex Matth XXIV. Ad se) argumentum respondetur μ) non esse consequens Script xam propterea esse imperfectam quoad praecepta morum. Aliud enim sunt leges poliaticae , aliud sunt praecepta morum. Illae r spiciunt statum publicum, & attemperantur
illi etiam judicio Aristotelis, & peculiare ius
vel publicum vel civile constituunt. Hare vero pertinent ad Decalogum & Legem moralem ; non itaque scriptura ex eo imperse-
ista est, si de legibus istis politicis nihil dispo
nit, sed tunc esset imperfecta, si quoad praecepta morum deficeret, quae lassicienter in Decalogo exbibet. Ad probationem respondetur sa) scripturam utique ita esse per fectam, ut etiam omnibus statibus praecepta dei. Verum aliud est praecepta dare in ge- here, illud illa determinare, applicare, attem' perare. Prius exhibet Scriptura per Decal
num, posterius relinquit vel Majestati vel li- hertati Reipublicae. 0 Ad instantiam, quod replicat, hoc pro nobis facit. Nam si lanio- nibus, sartoribus.& sutoribus praescribit Scriptura , quid faciendum non quoad mores , sed quoad vitam pi , cum toti's vitae pietas
348쪽
1 r ANNOTATroNvs IN I 'B. H. G sto mex lege morali pendeat, lassiciet ad bo lex moralis, non in subsidium vocata lege se . rensi, sed quoad externa concurrente mi state legislativa hujus vel illius, qui summii habet imperium. Exemplo hoc illustra
potest, & eodem tota vis argumenti evi Lex naturae utique perfecta est, quantia i honestatem vivendi exteriorem, nec tailla praescribit omnibus statibus in particri, quid faciendum, verum determination relinquit summae potestati circa hos vel
. loς, in hoc vel illo statu viventes. .Nec Cu titur nostrii in argumentum, quod Macco vivadducit sine probatione, ut eo facilius sovat. Nam iandatur hoc argumentum in abrogatione positiva, ut nihil dicamus de ces etione ex celsatiotae Reipublicae, tum, qui, ipse Christus abrogavit, jubendo dare Caesa quae sunt Caesaris Matth. XXII. ai. & cuni Cliri ito Apostoli, iubentes, ut obediamus
Regibus illis, qui potestatem in nos habe
obedientia illa extendit sese ad leges ab ipse
promulgatas, quae utique non fuerunt forcimses Motiicae; tum, quia aperte dicitur JE'. . JL is. quod Christus legem mandatori maceria rupta, h. e. destructa Republica, daica, in decretis evacuaverit; tum, ' OCsristus diserte revocavit ad primum Itemplum conjugii, libellum repudii rei diando, qui tamen lege Mosaica serensi eri permissus, Matth. XlX. 8. i Quod isti spondet distinguςndo inter leses cominum ci spo
349쪽
DE Iuni BELLI ET PACI s. 293 Lib. r. c. di speciales, infirmum est; des ructa enim publica non cessant tantum speciales le- oes, sed & communes, cin quod dicit, no-
4tros instare legem moralem solam esse peri petuam, idipsum ipse admittere cogitur, cum instantiam producit ex Matth. XV. q. infimi am. Christus enim ibi subiiciendo legem
pinna parentum male habitorum, non
Perpetuitatem legis forensis probat, sed io disputat ex hypothes cum Pharisaeis legem forensem admittentibus & eidem subjectis, ideo producit legem forensem, quia tum
temporis nondum plane cessaverat,publicum
enim & manifestum abrogationis istarum. i legum testimonium est Politiae Mosaicae do structio, stabat autem tum temporis adhuc- dum quocunque modo Politia Iudaica. 3 Producebat illam in comparatione ad tradii tiones Pharisaicas , non leges civiles alias. I inc etiam colligitur falsam esse illam obser. vationem Zepperi& aliorum, qui existimantis lex iii N. T. repetatur, esse illam juris per petui. Quod deinde addit ipsam conscien-
tiam de legem naturalem ostendere legum istarum aequitatem, nos non stringit. Nam etiam conscientia lex naturae potest osten-d re aequitatem in legibus forensibus ali rum' Rerumpublicarum, Anglicanis, Gallicis,nec tamen propterea istae leges vim legis apud nos habetit, aut habere debent. Neque meminimus quosdam instare, ut fingit ; noverunt ehini nbstri Theologi, quod non n cessariuna sit, ut etiam lex naturae pestimetur ex
350쪽
omnium populorum conspiratione. propter recte pronunciatur cum B. Luther', leges forenses Mosaicas tam nos non obli gare, quam non obligant leges aliarum Rerum publicarum Atticae Draconis vel Solo
nis, & frustra a Zeppero & aliis quibus i dicitur , leges illas Dienses Judaicqs notquidem in se, sed quatenus cum jure natura conveniunt, & in illo fundantur, vim te habere apud nos , se obligare etiam Chri istianos, pari enim ratione posset dici , Iuli
Anglicanum , Ius Gallicum & caetera pliorum populorum, dicta Philosophorum, De.ςisiones Rotarum Neapolitanae, Romanae, Arresta Curiarum Parisiensis, Tolosanae, vim legis apud nos habere in Germania & obligare, in quantum scit. sese conform nt jurinaturae. Aliud itaque est per modum do. ctrinae sese habere, aliud per modum legis Prius non negamus etiam in Rebuspublici Christianis legibus forensibus Mosaicis, posterius utem est id, quod disputatur. Nam rudire iniq; nos possunt de aequitate, quem -- admodum jura aliorum locorum, sed propter defectum potestati. legislativae non D, ligant, nisi in quantum aliquid decerpitur
ipsis, S impςratoria gutbpritate in vim legis
usurgit. Ultimo itaque notamus, Crotium
quidem dicere, licere nupc his qui imperium obtinent inter Christianos leges ferre ejus-dcha sensus, cujus sunt leges fore 3sςs M'- faicς, Vςrum non obtr*dere ut leges Mosa,