장음표시 사용
351쪽
Ds Iusta BELLI ET PACIS. 29s Lib. r. cccas&forenses. r Limitationem illam: nisil Christus cauatrarium constituerit, esse ambi. i Guam, atque exponi posse quasi Christus tan- . quam novus legislator aliquid contrarium constituerit, atque ita ubi co stituerit, non Possit locum habere lex forensis, quod fal- Ium, cum Christus legislator non fuerit novus. 0) Melius dici potest, leges forentes raptieme. Mosaicas non posse etiam constitui a Magistratu denud observandas , in quantum illae innexae fuerunt legibus ceremonialibus, do ita non solum nρο consultum leges forenses
iterum recipere, verum etiam peccamin sum, ut respectum habuerunt ad regimen il
lud religiosum populi electi & Sacerdotii
Regalis, e. g. lese forensi constitutum erat ut homicida, qui casu interfecit aliquem, maneret in Urbe refugii uique ad mortem Sacerdotis summi. Cum autem Christus iam umbram Sacerdotis V. T. suo adventu sustu
lerit, lex haec plane locum hodie habere ne. Auit, Ad Th. XVII.
' OasERVATIO IN. Regula tertia Errores cumulati IN tertia observatione Author noster mulistipliciter peccat, oc Photinianismum ape te prodit. Dicit enim quicquid ad illas vi lutes pertinet, quas Christus a discipulis seiu et it , de lege Mosis praeceptum, id nunc
352쪽
Sententia de exactiori persectione sub N.
T. Promisso. Num coelestium con
196 ANNOTATIONEs IN LIB. H.GROTIretiam si non δc amplius a Christianis p a standum. Atqui stante hac hypothesi sequeretur ci legem moralem non esse persebis simum exemplar sanct ismae voluntatis divinae, ad quam se conformare debet omnis bo mo, quia amplius quid exigitur in N. T.
Christianis, si) potius oppositum debuisset
inferre, nempe non amplius, sed minus prae- istandum c hristianis, quia tempus v. T. typus servitutis ; Novum autem liberi tis, quod ipsum indicat clare Apostolus Actor. XV. 1o. & seqq. 3 Si de praestatione perfecta Crotio sit sermo, neque a Christiani neque a fidelibus V. T. illa fuit exacta. Dicit αὶ iundamentum huius observationis . esse, quod quae virtutes a Christianis exiguntur in majori gradu exigantur, quam statu legis hebraicae, idque merito, quia etiam . promissiones coelestes in Evangelio multo clarius prop'nantur. At hic iterum errat graviter & photinianizat s i)quod existimat, virtutes illas humilitatem, patientiam &c. 4 lege morali non fuisse exactas in summo gra.du tempore hebraeae legis. At. si lex infralis exigebat dilectionem DEI ex toto corde, ex tota anima, dc ex totis viribus, de dii ctibilem proximi summam , omnes utique virtu os, quae per Decalogum se diffundunt,
& in dilectione DEI & proximi fundantur, in summo gradu exegit. Requisivit autem lex moralis istiusmodi dilectionem in ut consta' ex allegatione Christi Matth ὶ Fundamen um huius observationis est
353쪽
DE Jung 3zLLI ET PACIS. asy Lib.Lς. - est spuriunt illud, quod ponit Author noster, sed moralis legis perpetuitas, citra discrimen V. & N. T. Lex enim moralis cum aeterna sit, cum constantissimae sanctitatis divinae exemplar, semper & aeternum requirit illam conformationem per exercitium istarum virtutum. 3 Pbotinianismo assiae est, quod dicit ideo virtutes in majori gradu requiri hoc tempore, quia promissiones coel stes in Evangelio multo clarius proponat tur. Hoc enim non solum Photinianis placet, cum Smalaius contra Frantalum, Ostorodus
in Institutionibus suis, Volhelius lib. 4. de vera Religione c. s. dicant, promissiones de Messa in V. T. tanta fuisse involutas dissicultate, ut vix intelligi potuerint, & quamvis argiantur Patribus remissionem peccati icsalutem aeternam, nec non notitiam aliquam
spem illius cum desiderio, tamen Bonum
vit* aeternae nec findere inclusum, nec usquam populo aperte promissum fuisse statuunt, qud respicit Grotius;Verum etiam falsis simum est,& fundamentum fidei concutiens. Nam, si ideo virtutes a nobis exiguntur in MI in majori gradu, quia promissiones c*lestes in Evangelio clarius proponuntur ,
consequens erit promissiones coelestes exigere conditionem virtutum & operum no- str rum, cum tamen promissiones coelestes in Evangelio non exigant opera 3c virtutes,
sed exhibeant christum, & cum sola fide sint
connexae, a qua sola pendet salus & vita aeterna. s Dicit legem veterem in compa' tium reis
354쪽
ratione non fuisse perfectam nech. e. sine reprehensione, immaculatam, &allegat dicta sensu plane perverso; Nam lex V. T. non dicenda est reprehensibilis in . perseeta absolute; neque dicta illa quicquam faciunt pro Grotio. Non illa ex Epistola ad Hebr 7. & 8., qu ndo enim dicitur, lex nihil consummavit, non tam de lege morali, quam ceremoniali est sermo, adeoque sensus, ceremonialis lex exteriorem commen-
davit munditiem, quae nos non sanctos facit coram Dgo, judicialis autem ita agebat, ut, si quis homicidium commisisset aut simile quid, juberet eum occidi, sed animum neutra mundabar. Sin vero de lege morali haec accipias, non hoc intelligendum est de lege morali in se, sed comparate ad hominem corruptum, de lege autem ceremoniali agere, de illa negari m πλειωedis, sive perficere omnia suadent, & comparatio Christi cum Melchiui sedecho,atque oppositio ad Sacerdotium L viticum & ipsum πελειωodi , quod sacerdotalem consummationem indicat, quae non perfecta fuit pecudum mactatione, carnali sacruficatione, & tandem ratio Typi, quae hic insinu*tur, lex enim ceremonialis media expiationis adumbrat, & ς longinquo ostendit, chimoralis peccata denudet & maledictionem
intendat: sic quoque Heb. 8. lex V. T. dicitur reprehensibilis, non quod lex ipsa mala sit, sed, 'uia per pactum legis nemo justificari aut salvari potest, non culpa legis, sed infir-
xlii, L initatis nostrae; Unde confestim dicitur, non' inc
355쪽
incusans llegem seu pactum illud vetus,sed incusans eos, Judaeos s.c., qui legem servaro non poterant, suo vitio corrupti. Quam prope au-pem accedat Photinianis in dicti hujus ad propositum suum accomodatione liquet ex ver
bis Schmal*u contra Frantalum Disp 7. de Bonis operibus,qui concludit, quia Christusi ediator foederis melioris, vitam aeternam
nemini ante Christum fuisse promissam. eprehensibile vero dicitur foedus primum ut diximus, tum, quia instituta illius si gens
raliter ccipiamus de praedicatione legis moralis & Sacerdotio Levitico non salutem in se continebant, neς justifi abant, cum trans gress0r legis lege damnetur non absolvatur, tum , quia non poterant hoc foedus servare homines corrupti, hinc etiam abrogatum fuit,non tantum, quia promissiones sub op rum conditione homini sunt impossibiles
post lapium , sed & quia actu ruptum fuit hoc tadus ab Israelitis praevaricantibus. a Die qm Rom. X. non concludit. Christus enim ibi non dicitur finis legis, sed tque si hoc dictum accipistur de lege mo- ii, tunς Christus dicendus h. e. impletio legis,cpnsummatio,colle si io, qui pra iiiiit omnia, quae nobis praestanda, vel .cum respectu ad vectisat, quia solvit pro nobis, etiam ut simus immunes ab exactione 'nere legis. Si autem vox τἰλ' acςipi
xur O fine, Christus finis lepis dicitur respes ii cereinopiarum. quae finitae sunt Christo, ventanti . sςd libuit Grotio ulψ sensu hoe
356쪽
soo ANNOTATI Es IN Lia. HGROTirdicto uti, quem prodidit in Commentario ad Epistolam illam Paulinam, ubi scribit νομου Xωρος, id est, lex adorsis via tantu- fuit ad Evangelium ἀλίν est ινε meta,
7. v. is. Chrastiti sive ponitur pro Evangelio, is 'ct supradiximm s. v. 32. πληρωμα νομου ἀγαπιε infra V. v. to. quibus gemella habes Crellius, saniora vero potuisset discere ex Theodoro Beeta, quem in Epicedio Ducem Ducum appellat, cujus sapiens labor antiquos respicia annos, virtus nostros, fama sequentes, ita enim ille: finis, τέλγ, id est,m, ς ἔνεκα, quod Latini sum sinem, tum extremum, tum etiam scopum translatiliὸ vocant. Finis autem l
sis est, istos 1Uscara , qui eam Observant. um finem quo minus a sequamur, i odit non ipsus legis ulla qualitas; sed carnis nostramitio tra: cui demum ita medetur christus, in eo uno gratis per fidem nobis imputatonem IVis consequamur per istum justi ait, qui pro nostis luem implevit, pro nobis maleAE A no omm in se recepit, ct in quem pro nobis omnes bene ictions fiunt est se, ut si υτ nobis justitia, Sanctificatio, Redemptio. t. Cor.
Quamobrem solus dixit supra. 3MG per dem non tollare luem , sed stabilire.
Erasmus perfection m maluit interpretari, id est, τελώωMν vel .πληρωμα i cujus sententia mihi non placer omni ex parte. Nam τελ non memini legere in easθη catione, O Pa. /um opinor non mori leg m a Christo impi tam
357쪽
serere, nostri videlisuper imputationem ju- sificatione. Eorum itaque opinionem non β-quor , qui perfectionis Mnificatione ambigua decepti, putant christum idcirco dici legis perfrictionem, quod Spiritu Christi regenerati incipiamuου velle acfac re qua DEI sunt: Cuno aperte opponatur, hoc loco fustitiastari justitia operum: id oqur non possint ista commode ac-. ς ' is justi:ia: inchoata in nobis, sed de viera. perfecto justitia, quam in ipse per fiden
. cum si is illis beneficiis nobis communicaro, t. e. . nostro facto consequimur. Nou desunt etiam
qui pro sine sid est interitu accipiant,
quod Christus ceremoniu legis finem attu&rit, quae interpretatio, viritur non indigere res ratione. Neque etiam quod ad Christum -- nimim, legis terrori a pulν, tribui pol st legi, nisi κα- ουμΩcηώς. Cassalis autem partiaculo refertur ad participium vis korn. Quod, autem locum ad Gai concernit, dicitur lex paedagogus ad Chi istum duplici ratione, in respectu typorum & umbrarum, r respectu constritionis & disciplinae. Priori modo lex ceremonialis paedagogus fuit adi Christum, quia prima rudimenta & elemen ta tradidit. Posteriori autem modo lex mo. ratis, dum scit. petullantiam coercuit; exspi- ia ante autem paedagogia puerili & umbratili,. adhuc durat paedagogia poenitentialis, quial x moralis peccatores ad agnitionem peccati Qucit, & novae obedientiae formam praescribit.
358쪽
Lib. I. e. Cohtro versa de sabbath
pertinet ad legem moralem. Argumera, primmn.
Ad Th. XVII. Ops ERYATio De Sabbatho Christianos obligati te distimste est pronunciandum.
Circa finem huius theseos tandem Author
duas sat controversas & vexatas quaestio nes attingit , nempe de Sabbatho & de De
cimis, in quantum lex Sabbathi obliget JuN. T. Christianos λ & quid seponendum sit
in sacros usus, quod respondeat Decimis pPrima quaestio agitatur magnis animorum motibus, quibusdam statuentibus, 'praece pium de Sabbatho esse legis moralis, quibusdam statuentibus esse legis partim moralis partim cerominiatis. Et quidem quod lex de Sabbatho sit legis moralis videntur evincere sequentia argumenta, tum , quia Decalogus nil aliud est quam sex moralis , lex autem de sanetificando Sabbatho est pars
Decalogi, eiusdem itaque naturae erit cunitoto. od argumentum eb validius urget, quia nulla ceremonialia in Decalogo continentur: tum quia, quod ante leges ceremoniales & forenses ab ipsa creatione & mundi exordio obtinuit, id utique non ceremoniale censeri debet, quod argumentum ed magis stringit, quia ceremonialia in V. T. ducebant respectum ad Christum, & refefe-bantur ad ipsum tanquam umbra ad corpus , ut constat ax Hebr. X. i. Si autem lex des
359쪽
Da Julis BaLLI ET PACis. sol Lib ie.i. Sabbatho obtinuit confestim septimo die a
mundi exordio, ante lapsum Adami quomodo potest dici ceremonialis , aut respexisse Christum , cum Christus non venerit nisi propter peccatores; tum, quia substantia prae- tertium.
cepti, quae consistit in quiete & diei sanctis catione, non solos concernit Judaeos, sed &alios. Accedit quod in Decalogo ut sic, & qvarium. tertio praecepto nihil sit, quod proprid ad Christum spectet, nihil itaque cercmoniale, adeoque meri juris moralis erit lex de Sabbatho. Quod ipsum non videtur probasse
Grotius, scribendo legem veterem de Sabbatho monstrare Christianos obligari, ne minus septima temporis parte ad cultum di vinum seponant. Ulut enim hic morale &perpetuum quid agnoscat, quia obligatio. item etiam exicndit ad Christianos, legis se. de Sabbatho, tamen praeter morale illud aliquid agnovisse videtur in lege illa , quia di cit, ost di nos obligari non ad Sabbathum illud, quod Judaei observarunt, sed ad temporis partem septimam indefinite, ne se. minus illa ad usum sacrum seponamus. Verum utut haec argumenta producta satis sint ponderosa, nihilominus adversa pars quoque fia. β'
bet, Quae videntur probare oppositum. Tum Argumcta quia septimi diei determinatio non moralis
est, sed ceremonialis aut politica, tum, quia seeund c Sabbathum dicitur sgnum, st. suturi, E. ceremonia, Exod. XXXI. I7. Ezech. XX. H.
tum, quia stricta illa dies istius observantia leuium, suit paedom ae legalis Exod. XVI. 1 . de
360쪽
Classis. ad pii intam ad secun-ἀunti
aliis c remoniis comparatur, & eiusdem coimsus esse dicitur Matth XII. a. s. 7. quod Sa batha inter umbras recensentur, quorum
corpus Christus ad Colos II. 16, i 7. Quoi deni clue per istitis quietem denotetur Sab. bathismus coelestis Hebr. q. s. Quanquata autem haec quaestio ita sit comparata, ut aiargumenta primae partis possit unum &alte. rum reponi, & quidem ad fi quod non re. pugnet in Decalogo aliquid esse ceremonia. te. Quamvis enim Decalogus sit compendium quoddam legis moralis, non tamen est legis moralis tantum, sed totius legis Mosaicae seu foederis integri a DEO cuni populo Israelitico initi, cuius foederis seu legis uti tres partes sunt, moralis, ceremonialis & politica, ita & in huius compendio, Decalogo scit. , DLus voluit aliquid morale esse & ceremoniale & politicum, quo tota lex illa Mosaica a DEO in monte Sinai ore proprio emissa sanciretur & quasi comprobaretur, quod vel exinde patet, quia Tabula prima
fuit radix & fundamentum omnium ceremoniarum & rituum cultus illius V. T. Tabula secunda radix & fundamentum Politiae Iudaicae, & Legum Iudicialium de surto, homicidio, adulterio, periurio, & caeteris. Σ) Itidem non videtur esse consequens, quod a creatione obtinuit, illud confestim
morale est, nam nolumus quidem cuni Francisco Gomaro negare Sabbathum ob