장음표시 사용
381쪽
Da Itin x Bax LI ET PA cys. 3rs Ulai. cies Prima illa naturae, si cum secundis conserantur, ita se habent, ut secunda & prima inter
se pugnent. Prima enim conveniunt ho pugnant
mini secundum appetitum senstivum, secunda juxta rationem. Proinde sicut Pontificii admittunt in statu tali pugnam facultatum superiorum & inferiorum, luctam appetitus& rationis; ita paria admittenda videntur in opinione illa de primis & secundis naturali bus. Ita enim Scotus in i. Dist. 29. quaest. prima: Abestio esset in homine existente in pi naturalibiu, quia naturale est unicuique oppetitui ferri in suum appetibile. Igitur cum appetitvi sensiti in existens in puris naturalibus habeat proprium avetibile, ct rilectabis, summe habirer tendere in istud, quantum eu t. ex se, ct istud tendere impedirer actum ratio-Hὸς quia adhuc essent ista potentia in eadem essentia, sicut modo. Legatur Ioan Martineta
ne prima & sequentibus. At omnis συρραξισ, omnis Rebellio,omnis pugna in homine . non est κα- φυαν secundum Naturam, sed contra eam; non est ex creatione sed defectione, non est ex prima origine, sed peccato. Et aut illa prima naturae considerantur, nee admἔγprout in primo homine fuisse censolatur, aut
prout nunc sunt in homine corrupto: si prio- mine interi modo non sabuerunt locum in illo , ne- g que enim talia fuerunt in illo, quibus recta ratio debuit praevalere, cita omnia fuerint integra & sancta; Si vero prout nunc in ho- mine corrupto, vitiosissima sunt, neque regu-
382쪽
iam exhibere possunt, juxta quam jus natu rae possit dijudicari; & neutro modo dici
potest prima naturae nos commendare rectae εe sine illi, rationi, in loquitur Grotius. Non o
contexua admittamus prima illa naturalia dium non propter itudium contervationis sui, in quod
ηςiubix fiomo naturaliter propendet. Q myi ς-nim homo possit considerari juxta praecisiones, primum ut animal, dein ut animal rati nate, atque juxta hanc consderationem pri- ma & secunda naturae possint admitti, vel quocunque modo explicari, quilium tamen ἔse conservandi etiam homini, qua homini est icongenitum. Idq; eo magis, quo magis praesidiis sese conservandi est instructus a DEO, qui/ Gel ratione se. 8c quae ex illa peηdent. In argis ημε dς xi- adducit Authes Gellium, 'uilib, Iz. c. s. Sem
monem Tauri Philosophi refero; sed in illo deprehendimus primo quod Natura omnivn'
rerum, quae nos genuit, induerit atque inoleverit nobis in ipsis statim principiis , qui bus nati sumus, amorem nostri & caritatem. postea verb per incrementa aetatis exortam esse e seminibus suis rationem stendi conssilii reputationem & honestatis utilitatisque verae contemplationem, subtilioremque eo plorationem commodorumque delectum quod in Creatorem, quem Naturam vocare. solent, injuriosum, neque enim ita Natura primum conditq est, ut demum succedenti tempore ratio dςbuerit temper re illum concreatum amorem , & extra honestatis leges
positum inordinem redigere. Secundo quo inqj
383쪽
esst 1uκs BELLI ET PACI s. Ir7 Lib. t. e.ei illustrare hoc satagit exemplo aegrotantis Phi- retans losophi ex Stoicorum Secta, qui vim senserit k 'μ μ
morbi, contra quam ratio & natura animi depugnarit, ita ut perpessus fuerit & cohibuerit, c0ercueritque intra se effrenati doloris violentias, nullos dulatus, nullas complorationes , ne ullas quidem voces indec ras edens, prima illa & secunda naturae non
stabilit, non tantum enim juxta prima vim morbi aversamur, sed & iuxta secunda nec recta ratio ita vel sese comprimit, vel illa constringit, ut non honeste doleat, de malum recte aversetur. denique Taurus sub Asiectus nomine Stoici dicit assectiones illas primitus ,ri penitu que inditas rationem post additam convellere ab stirpe, atque extinguere vix posse, interim pugnare cum illis semper &.
exsultantes opprimere, obterere & parere atque obedire cogere. Quod est non componere prima de secunda naturae, sed evere re illa vim facere naturae, exscindere affectus, quae Stoicorum opinio. testatur Seneca Epistola t6.
Ad Th. I. OssERVATIO II. Ad prima Naturae n0n expendenda sunt illa, quae Iuris naturalis. T in hoe impegit Grotius, ita quoque in sequentibus. Dum dicit, in exami-X nando
384쪽
Lib i. e. r. 328 ANNOTATIONEs IN I in. H.GROTIryrim n ' nando jure naturae primum videndum, qui
sunt legu- Hlis naturae initiis sive primis congruat. Hoc
ia juxta n-- enim admitti nequit: partim ex eo, quia pis ma illan turae sunt communia bomini & bru to qui itaq, ad ilia primum reflectit, aut ad pputat respiciendum in cognoscendo jure n iurati, ille aut jus commune cum brutis asmittere tenetur, aut illa communia suppinnure juri naturae; cum tam n ea quae jurii naturae sunt, non nisi ex propriis iuris naturae pos sint investigari: partim, si loquitur de primis naturae, prout sunt in homine corrupto, iam prima illa non nisi motus sunt concupiscentiae vitiose, qui stimulam ad quaevis peccata; quomodo autom id, quod ad c0n-ςupiscentiam illam vitiosam spectat, potest in examinando jure nat prodesse ratione suae convenientiae λ partim, quia secunda n turae corrigunt, limitant & determinant prima. Cum itaque illa prima sint indifferentia iuxta ipsum Crotium, cui a conservati nis sui studium possit esse vel rectum vel obliquum, cum post lapsum sit vitiosissimuim, quomodo id, quod vitae & membrorum coim servationi, retentioni regulariter ad vitam utilium aut acquisitioni inservit, confestim iustum dicrpoterit, & juri naturali consor me P Sane cum sui conservandi studium po si csse nimium, ita ut quis omnia libi ar propriare aut plus justo intendat, liquet in lexaminando jure naturae non prinasim viden- . dum, quid illis naturae initiis congruat, supotius secundὴ paturae, ut Grotius loquitur, Ita si ob.
385쪽
. Da Juar BELLI: ET PACI s. Lib. t. c.2. Hi obtineat distinctio, utramque hic facere Paginam
ovs ERvATIO III. . Argumentum ab Animantibus desumptum non est satis solidum. , AVibor in hac ines colligit, inter pri- vires numa naturae nihil esse quod bello repu-
net, atque addit animantibus singulis vires mentum
' a natura ideo datas esse, ut sibi tuendis & ju- ς bib*M tvandis lassicialit. An autem hoc argumentum concludat , disputari potest , tum, qui homo planὸ inermis producitur, & in soca brutis a natura armatis discernitur; tum , quia hoe ipsum etiam non universale est respectu ipsoriam brutorum, clim hoc ipsum saltem in quibusdam di quidem rapacibus maxime compareat; tum, quia homo primus ratione fuit instructus & ad pacom conditu .' Quae ratio ipsi data ibit, non ut dimicaret contra homines, sed ut esset fundamentum dominii in bruta, cui fini quoque ministra-
runt manus & caetera organa corporis. pro-
a inde illa Galeni & Aristotelis non ita crudo sunt accipienda, quas homo indifferenter sese haberet per naturam ad pacem & bellum, sed de statu subsidiuio naturη, & casu aliquo
386쪽
Da Iulia Batti ET PACI s. 303 Lib.i. cet. legem fuit opponi, nec quicquam hodie li-e ere,quod cum Evangelio pugnet,quanquam licuerit olim DEo authore. 1 Regionis aut religionis causa bellum movendum esse: non prius; quia incertum sit, an sit eam obtenturus qui defendit, multos defendendo Regionem perdidisse illam; satius itaque esse alios tentare modos servandae Regionis, foederis sc. pactionem, cessionem, deditisenem, tributi solutionem &c. Fon posterius, cum religio non possit bello tolli; Viro enim forti non posse vim fieri, sed manere in eo reli
gionem sive pax sit, sive bellum. 3 si Ma-
gistratus vel summa potestas cum subditis sit populus D EI, eique confidat & obedis,DEuM illum in pace absque bello conservaturum. Sed respondetur primam ratio-ppin non soncludere; quia nec lex naturae nec moralis Evangelio repugnat, & ut Evangelium non b0let Politias, ita nec illa quae necessaria sunt ad conservandas & xuendas illas, dς quibus in sequentibus plur occurrent. Non α) ratio qu0ad primum membrum : tum, quia eventus dubius non tollit potestatem; quia etiam quae juste geruntur,oc ex ossicio quandoque infeliciter cedunt; tum, quia hie disputatur de licito, non de conducibili; tum, quia si modi hi admittantur, nuhilominus praeter hos stabit adhucdum potestas belligerandi, & modus hic, tanquam. remedium extremum aspictae iustitia . cho .
ad alterum membrum non concludit argu-pientum: tum, quia saltem probaret religio-
387쪽
332 ANNOTATroNns IN Lip. H. Ga rnis causa non esse suscipienda bella; tum, iuualiud est respectus belli, aliud moventis bellum; tum, quia aliud est religio, aliud exe citium religionis. Religio non potest tolli bello quoad babitum animi, ut Ac professi
x in qu*- exercitium autem religionis potest tolli , patet, si attendamus tempora Antiochi Epia phanis, ubi per triennium cessarunt sacrisiii Hierosolymis, in N. T. tempora Constantii& Arianorum, ubi sublatum fuit exercitium orthodoxae religionis. Tertia denique rario non concludit; quia D Eus suos tuet uordinate ad media , quemadmodum panem lappetit, sed interveniente agricultura, quia etiam promittens patrocinium nihilominus bellum subordinat isti. ut constat ex Nehem. IV. i . t 7 & i 8. quia denique supponitur, eum in pace conservaturum eos, qui ipsi hediunt absque bello, quamvis enim DEus. non immittat bellum in poenam suis, i ii quam iratus aliquis iudex, potest tamen Diabolus populos vicinos irritare & incitare, ut moveant bellum, atque ita cadant dextra si sciturn,ipsisque cedant in praedam,vici oriam& triumphum. De privata autem defensione videtiiride statuendum esse ex sequentibus rationibus: , T limo. tum, quia jure naturae licita es defenso, cumnio Cice- omni animantium eteneri a n tura tributum fit, ut vitam corpusque tueatur, juxta Ci f., ex Lege. cer. r, de Ossic. tum, quia lege divina licebat furem nocturnum deprehensum in ects isone & vim αdibus inferentem occidere,
388쪽
periculi propulsationem &sui suorunaque sensionem. Relam legem Augustinus,
confirmat etiam lege civili, quae habetur l. . s. s. ff. ad L. Aquil. in quaestionibus suis ad Exod, quaest. 84. Lex autem divina habe tur Exod, XXII. Unde colligere datur, si licet illum occidere, qui vim intendit illis,
quae sunt circa corpus, multo magis in per, culo vitae imminente, quale tunc praesumitur, licet aggres rem occidere in sui defensionem; Hinc quidam ad hoc referunt se Exempluctum Mosis AEgyptium occidentis, qui lase. xat Israelitam, cum juxta Carolum 3ortelium apud AEgyptios Majestatis reus fuerit, qui in juriam patienti non opem tulerit. Tum, quia& ratio naturalis & moralis illud dictat: Na turalis quidem, cum non solum nobis datus, mesau. sit appetitus concupiscibilis, sed & irascibi lis. cujus est noxia propellere & arcere, qui fili strane' esset, si mala & noxia cssent sempersostinenda, nullo autem in casu propulsenda. Moralis vero dictitat hoc ipsum, quia par est ratio privati ad privatum, si vim privatam inferat cessaute judicio, atque potestatis sum mae unius Reipublicae ad aliam potestatem in vi publica. Liceat autem paulo penitius De misit
hanc materiam spectare, & praesentis Argu nienti pondus expendere. Primo quidem di- Iixius.stinguendum esse censemus inter defensio- Defensionem qualemcunque & repulsionem violen tiae a nobis, & inter illam, quae moderamen debitum observat, nec excedit, nec deficitui si ponamus priorem esse ex genere licitorum citra
389쪽
Lib.i. e. a. 334 ANNOTATIONEs IN UB. H. C Tircitra absurditatem posteriorem ad genus pia
ceptorum poterimus referre. Prior etiam
aliqua labe respergi potest, & ut licita insecti possunt, ad peccatum inclinare potest;
posterior vero extract a ut censetur statu in differentiae, ita boni rationem habet. actis sub obligationis vinculo comprehensi. reuele est principium hoc: Vim vi ro LM ti iuris natu- comparare possumus vel ad sus naturale, ve
divinum, vel civile: si ad primum, putamus si vis immineat vitae nostrae aliter indeclina bilis nisi vi opposita, obligari nos iure natu rar ad defensionem vitae de corporis nostri tenetur enim quisque, si per Superiorem non possit se & sua tueri, sique proximo ob strictus est in tali casu, multδ magis sibi ipsi, si a societate debet amoliri, quae illi inimica, utique tenebitur invasorem talem, sicubi 'nulla elabendi via pateat, tollere. Docet hoe luculenter Cicero in Oratione pro Miloue, dum asserit hanc Legem, non scriptam sed
natam esse quam non didicerimus, acceperimus, legerimus, verum ex natura ipsa arripuerimus , hauserimus, expresserimus ad
quam non docti, sed facti, non instituti, sed simbuti simus. Si ad secundum itidem obligatio ostendi potest, tum ex praecepto charitatis, contra quod peccat, qui se & vitam suam negligit, cuius custodiam DEUS illi es commisit, tum ex prohibitione de Homici- dio, quando enim Exod. ro. v. I . dicitur
irin occides, non tantum defensio sui non
Prolubotur, sed etiam mandatur. Cum, si ,
390쪽
Da Iuns saxo ET PACIA 33s cndum ne rei famus alieni sanguinis absque justissima causa, summo quoque madio& cura annittendum, ne vim non repellendo
adios nostri sanguinis reos faciamus, de sic tum nobismet ipsis, tum adversario, quem ut nos diligere debemus, prosimus, neque 'mittendo vitam patientes videri & esse volentes proximum homicidam faciamus. Ut non male concludit B. nos er Thummius. Si denique ad tertium, ni aliud doceatur, verba legum licitum tantum & impunitatem in foro humano indicare videntur. Ita enim illa concepta sunt: is, qui aggressorem, vel quemcunque alium, in tabio vita discrimine constitutis oeciderit, nustam ob id factum calmanniam metuere debet. Item, si quis cμέμ-ram ad se mementem ferro depulerit, non tenetur crimiue homicidiν, quia defensior propria Dilutis videtur in nullo peccasse. Et ad legem Aquiliam: vim vi repellare, omnes leges omnias, jura permittunt. de recte Ovidius: Armaque,n armatos sumere jura sinunt. Tertio; quamvis quidam ex Patribus adducantur adversanistes, quid tamen de illis sentiendum alibi e
Ad Th. II. OBsERVATIO LExemplum Abrahami ab Autho- re confirmatione sententiae suae
Non adversari juri naturae bellum probat Author etiam ex sacra Historia, δρ' quidem