장음표시 사용
421쪽
Lib ncia. 366 ANNOTATIONEs INLII. H. GROTirgus. At ita quod est vetitum in Evangelio. illicitum quoque est lege naturae 3 partim, quia talia aut recedunt aliquo modo a volun tale divina, aut non : Si prius; etiam in jure naturali primaevo sive Decalogo censent esse vetita, quia Decalogus est perfectissio mum sanctissimae voluntatis divinar exem plan, Si non recedunt, frustra adducuntur ab
Authore; partim, si hisce abstinere hone stio esse dictat ipsa ratio, ipso iure naturae v innotescunt habere aliquam obliquitatem: quid enim est ipsa recta Ratio, nisi ratio in- structa principiis honestatis naturalis λAd Th. VI. ΟssERvATIO II. Non Evangelicae legis est vitanta ponere pro fratribus vel sociis.
Vt mortem Pro aliis oppetamus aliquate nus naturali iure obtigamur.
A Uibor maxime urget illud ex I. Iob. I.
v. I6. & vult evincere, Christianam legem praecipere, ut alii pro aliis mortis p riculo nos objiciamus, ad quod nemo jure naturae obligetur. Probabimus itaque ci iure naturae aliquo modo obligari ad hoc ota scium nos. Σ) frustra Authorem hic intemdere distrimen V. & N. T. Et tandem 3 modum obligationis, quo scit. obstricti sta lmus animam ponere pro statribus. Quod, lprobatur L prinaum concernit, probamus hoc ipsunt lGenxium dictis saniorum dentilium: Ita enim Cu
422쪽
α natura acceptam pro er patriam cos μυ- veru,si natura cogat reddere patriae, cum roger non dare, cst cum possis cum summa virtute o honore Wο patria interire, malle per dedecus ct ignaviam vivere, ct cum pro amicis o parentibus se cuteris necessariis adire periculum velis, pro Republica, in qua ct hoc ortaud sanctissimum nomen patria continetur, nolle in discrimen venim Dulce ct decorum es ρro patria mori, dixit Horatius: In pugnam descendentibus, juxta Lucianum nuta ' exhortatio est vehementior, quam quod propatria Meum gerant, quo audito nemo ignavus esse amplis ustineri Si autem redha ratio dictat pro patria, pro amicis, pro parentibus esse vitam fundendam, si dulce & decorum pro patria mori, sit hoc accendit, q ui potest negari jure naturae nos obligari P tum exemplis publicis Codrorum. Deciorum, Leonidarum, ''' 'qui pro publica salute se devoverunt ; tum 'exemplis privatis Damonis pro Pythia, ρο-ladis pro Oreste, Lucilii pro Bruto, Nisi pro
Euryalo clamantis: In me converrite ferrumi
Pirithoum Theseus Agias comitavit ad undas. Quanquam negari non possit haec po steriora Exςmpla non tam indicare stricturas rectae rationis, quam abortus vitiosae mentis in gloriam pronae; clim ed usque lex moralis divina non se porrigat, ut citra roinctum Boni publici quis pro amico mo x oppetat, si certi inum sit illam secutuis 'ram alia ratio est, si periculum sit vitae qui- rqςm, sed probabiliter evitabile, nec qui libe- 'randus
423쪽
Lib.i. e.2. 368 ANNOTATIours INLIa. H Gnorit .raiadns reus ex judicio) plus illum diligat, irro stat quam seipsum. Q v d Σ concernit, de-1ubire Mo. monitiatu itidem facile est, juris fuissem molli, est N/m, si Decalogus respeetu totius tabulae secundae hoc voluit: odi es
lique etiam Lex Mosaica sive moralis ad depositionem animae pro fratre. Nec obstat, quod Paotiniani reponunt, quorum vituli per totam hanc thesin arai Grotius, Mosen praecepisse ut proximum diligamus sicut tio, ipsos, Christum autem piaecepisse ut proκιmum diligamus magis quam nos ipsos , quia praeceperit, ut postponamus nos & vi tam nostram proximo nostro in praesenti loco ab Aiubore allegaro, 6 Johan XV. Nam & falsum est in praecepto hoc: Diliges proxi tam vi ldmetinum, non includi praeceptum de depositione animae pro fratre: cuia hoc ipsum exemplo sito comprobarit David suspirias suis pro Absolonii , Incroes item illi Davidici, qui vitae pericula adierunt, ut Rex silvus esset, & totus populus, & quando Christus praecipit, ut vitam ponamus pro fratribus, nihil aliud dicit, quilia, diliges pro κimum tuum ut temetipsum. Dileetio enim, haec praecepta complectitur & affectum internum, & cffectus externos omnes, quicuimique homini praestari possunt ab homine, Scproinde etia noc, ut parati simus variis discria minibus & quandoque mortis periculo nosa obiicere pro fratre , graduum obligationis
424쪽
Dn Julis BEL Li ET PA Cis. 36, Lib. i. e. a. Job, 3. tum Job. ij. animana ponere pro fra Fundere ire intelligi potest do salute f. tris aeterna, pio obi non plus diligitur frater sive proximus, pi in ista-
quam ipse homo, qui diligit fratrem, sed lalus aeterna alterius praefertur vitae naturali eum magis
Propriae, ubi gloria DEI in ejusmodi actu depositionis vertitur, non tam talis ergo proximum magis diligit , quam semetipsum, quam gloriam DEI antefert vitae suae tem- potest. Et boc liquet ex eo, quod non plus diligat, quia diligit tantum eundem quantum vi semetipsum, quia quando de salute animae Propriae agi r, vita utique temporalis est alacriter profundenda, ut obtineatur aeterna. Si itaque proximum diligere debet ut semetipsum, etiam pro proximo fundenda vita, intuitu salutis aeternae. Quod 3 toncernit Modus Ubi ipse Author ita commentatus est ad hune lo. Mg rivnx
cum : Debemm igitur Gr nos quαυμ periculμ vitam sis ηdire, ut alios homine fratrti nostr)s in prima origine exitio eterno eripiamus. Non debet in diuti. bis charior e se sita, nuam Deρ filius suus fuit. φvero explicat non per expoli' ptione, &tionem vitae, sed raditionem periculorum, P ψm
at num in V. T. non fuit sub praecepto obii '''s y R 'cerisse periculis, ut fratres exitio aeterno eria.
'. re titur Θ quot sustinuit Moyses propter po . pulum Israeliticum in AEgypto quid majus i
potuisset vel dicere vel optare, quam ut deleretur e libro vitae pro populo praevaricat re3 Exod. 32. . 32. Non male Thomas seri- consentitiit dicendo, hominem seipsum magis ex charitat; diligere teneri quam proximum . Si . A a autem
425쪽
autem quaestio ita instituatur utrum lio magis debeat diligere proximum, quam
. corpus proprium Z Respondet, proximum magis, quod ad animae salutem attinet, quis corpus proprium ex charitate homines teneri diligere. Priorem conclusionem Thomas intelligit in ordine ad bonum spiritituale. Posteriorem autem concli sionem, confirmat ex eo, quod illud magis ex ςhaim
tale diligendum, quod habet plenioremtionem diligibilis ex charitate, consociationem vero in plena participalip e beatituis nis. Conclusio prima ita concepta est: mν seipsum magis ex charitatu diligere
cendum, quod in homine Auo sunt,fibcreturasti tualis ct natura corporalis. Per hi autem homo dicitur diluerese i jum, diluit se secundum naturam iritualim, .et ,
supra Astum est. Et secundum hoc ribu L 'm' magis se diligere post Da m, quam quem
cunque asium. Et hoc pater ex ipsa ratio ἀν tendi. Nam sicursupra id maest, Dem diligitur et principium boni, per quo sis 'datur dilectio charitatis. Homo au'm se Q. Uum diligit ex charitatesecui dum rationem, . a est particeps pradicti boni. Proximus a
tem diligitur , seundu'' rationem sci rathpn isto L-ο. Onsectatis autem est ratio isti. . Dctionis mundum quandam unionem in ora μ' ne ad Deum.: Unde sicut unitas potior e R. quam unio, ita quὸd homo 'st participe sempediorum , est potior ratio diligendi, q*am
426쪽
astoclerur sis in hac participatione. Et iuro homo ex charitat bor ma'is sieipsum ieere, am pr imum. Et hujiti signum est, quod homo non ribet siubire aliquod malum
peccati, quod contrariatur participationi bea- studinis,ut proximum bberer a peccatta. Conclusio'ero altera ita se habet: Proximum magis, quod anima salutem attinet , quam corpus proprium ex charit-tr diligere homines tenentur. Re senio: dicendum, quod illud magis est ex charitate diligendum, quod habet pleniorem rationem diligibilis ex charitate, ut diactum est. Consectatio autem in plena particia patione beatitudinis, quae est ratis diligendi proximum, ' major rario diligendi quam pamticipatio beatitudinis per redundantiam, qua ψὶ ratio diligendi proprium corpus. δε ideo proximum quantum ad salutem anima magis debemus diluera, quam proprium corpus. Liquet itaque charitatem illam, quam statuit Evangelicam Grotius, & superiorem legali, etiam iii lege fuisse praeceptam hoc minio explic
tam,& obligasse aeque Judaeos ac Christianos. Ad Th. VI. OBsERVATIO III.
frustra Author Moysen Christom ponit, loca Matthaei quinto sini-
explicat, & errores erroribus asdit. hac thesi nota neutri Aulsorem dirum Vis nequin Photinianoru proponere ad locum
427쪽
rib i. e. r. Lis ANNOTATioNEs IN Lia. H. Gnornillum Matth. V. negando Christum ibi si terpretem tantum agere legis per Mosentae, & vindicem. t) Itaque dem strat dum nihil c hi is uui opposuisse Veraddi sisse legi in isto capite sa) Non concludere argu menta Grotii quocunque modo accipiatur. illud : . Uudio μου dictum esse aistiquis, loca illa ex Mese producta nihil facere protoeae, Grotio. Quod i concernit, probanius ipsero; tesim. qiiod legis perfectio & ii
No,um Le instabilitas adstruitar in hoc ipso capite v. 18. 8 'R rum, quia legis per Christumiinpletio vel sta- - ὀM & docili in a & praxi vers. 17. asseritur; tum, quia non sollim e plei se prohibita fuit additio & det Elio Deut. 6. I.& a. verunt etiam iii N. T. Christus senaper legem commendavit Matth. VII. 11. imo impletioni le- gis, possibilis, aeternae vitae promissioneni. . addidit Matth. I9. vers 16. 17. Quod etialia observarunt Patres. Quod et concernit. nihil obtinet Grotius argumentis suis, I. UN
. get quod dictum sit: Audivistu did' is fuiss
i Heteribis, eξο vero dico lobis: quae verba opi' sitionem innuant r. quod male vertatur: Δ- tum esse a veteribus, non enim subjectivd sed. objective esse verba accipienda, , quod perti veteres intelligantur illi, qui tempore Mosis vixerunt, non recentiores, illi quibus lex ιορε ignan fuit in monte Sinai. Verum haec argumenta concludunt, non I. ab oppositione net,
sentientis tigum; tum, quia utique oppositio inititui
verbis, sed non inter Mosen & Chi; l. illam δή utriusque dicta , sed inter Christum
428쪽
ee Phari os, quod ex eo patet, trin, quia Christus non dicit: Legistis pii Mose haec &illa, quα ipse corrigit ; sed audivisti, dictum veteribus; tum quia Christus, quando Mossverba refert, utitur formula illa ἀνέγνωri, sive
legistis Matth. XII. 3. & s. XIX. q. Hic autem dicit: audivistu, scit. ex Magistrorun vestrorum institutiom; tum, quia quam plurima , quae audivisse ipsos recitat Christus, non occurrunt scripta in lege Mosis, prout hoc ipsum constabit ex sequentibus. Ad a. seeundis respondetur io absurdum non esse, ut it dicatur: Dictum est antiquis, accipere illa verba subjective hoc modo: dictum en ab anti- 'quu, sic. Pharisaeis; non enim abhorret Scri-
plura ab isto genere loquendi. sie dicitur de Christ' misera si movi Luc. XXIV. 3 . b
e. a Simone, sic r. Corinth XV. 6. vii fratribin, i. c. a fratribus Σ) concesta verba hale esse obiective accipienda, non necessarium est, ut quod dictum est antiquis, confestim intelligamus dictum esse antiquis is tempore Mosis viventibus. Cum enim Plia. risei per ducentos fere annos iam cathedram occuparint, poterant haec di cta esse ab ipsis , etiam illis auditoribus, qui ab annis ducentis illos audierunt h)posito etiam per antiquos intelligendos esse istos, qui vixerunt: .
tempore legis latae, nihil tamen concluditur. nam verba possunt ita accipi: Iudaeorum Ma- gistros legis corruptores praeceptis a se depravatis praetexisse hoc prooemium, atque
. speciem conciliasse suis falsis propositioni
429쪽
bus, ita praefando: dictum esse anti a iis,cepta haecno esse noviter conficta. qiii in - cent, sed vetera, majoribus 'tu' Iudaeoru monte Sinai, si non scripto,ore tamen traditi Imo si intelligam' per antiquos Israelitas te pore Moysis viventes & sequentibus seculi per dicta etiam ipsa entur ciata Moi sis, nondό tamen cui diuerit id, pro quo G tius pus ira cum dicta illo alio sensit Pharilai Acceperini, di vel truncando vel addendo, vel sens si inserendo peregrinum,Moysi obl0quuti p.rint. Quod 3 concernit, peccat G orius militis modis, primo allegando locum Levit. - di N XXIV. & Num XXXV. filiasi idem dicer tur Matth. V. ψs 2I. quod in locis allegatis. At primo falsismum hoc eit: tum, quia non simi linum * idem: qui occiderit . xii erit judicio , ut Pharisaei bic dii itabant apta Matthaeum, di qui occiderit morti traditor, qtiae vel ba leguntur in locis, allogat si Mosaicis ; cum obnoxius judicio. etiam 'ille es a possit, in cuius factuin tantum inquiritur, aquHeviori aliqua poena quina capitalitur, imo qui nulla quod etiam patet ex oppositione christi v. ir. ubi obnoxcitatem ad judicium tanquam minus aliquid ponit caeteris gradibus a se recensitis ; tum, quὰ uamvis Levit. XXlV. & Num. XXXV. lis
τertium Diserimen in quoitiit Matth.
Obnoxim erit judicio, cpincidunt, quia e iam triumvirorum collegium erat iudicium,
430쪽
oxius erat iudicio, tum, quia Pharisaei his
i a s verbis: Obnoxim erit jussicis, eluserunt vim legis, quae urget capitale supplicium ho- inicidae, eaptantes auram popularem , prout mores ipsorum passim describuntur, quod se. laxarint fibulam, de rigore pinnarum re . miserint, & sagitiosis indulserint. Secundci'erba ex Levitico adducta aut accipiuntur deiercussione bominis, ad quam non sequitur
mors nec mutilatio, nec deformitas notabilis, S notatur punitio ad arbitrium Iudicum, cum Vulgatus legat: Qui percusserit hominem, punietur; aut accipiuntur de pereusEo ite ad mortem usque: si primum,quod placuit quibusdam apud Lyram, non ea, quae apudi atthaeum leguntur, erunt ex hoc capite petita, cum illa agant de intersectione, haec ve- rb in Levitico tantum de qualicunque per sussione; si alterum, quod textus ebraeus docet,Rabbi Solomon probat,Cfetanus ostendit, evidens iterum est non recitari verba
Moysis, quia habetur vox jumath moriatur, quod & Chaldaeus probat & LXX Interpretes, qui leoni ,νάτω,νατοῦΘω emphatice,
morte moriatur. Tertio locus Numeror.
allegatus agit de homicidio voluntario & instrumentorum aliquorum varietate recitata
longe aliter pronunciat, quam Pharisaeqrum corruptum iudicium; non tantum enim dicitur talem reum fore homicidii, sed & m riturum, juxta Ebrarum textum N Chaudaeam paraphrasin, futuro posito pro Imperativo; ut LXX exponunt similiter puniem A a 4 duiru