장음표시 사용
491쪽
Dr Iunx BELLI ET PACI s. ΑΠ Lib. Le.3. He emphaticum , si) iudicium intelligitur,
Quo de criminales & civiles causae cogno
scuntur & deciduntur; & ss) dicitur, judicium illud esse DEI. Ubi genitivus; est ef
ficientis. Targum sive Chaldaica versio &LXX interpretes itidem genitivum observarunt, quod etiam Lutherus expressit: Das ottes. Iuris z. mo M. Iuclaratis certa ratione est judiciorum constitutio. Si enim in quarto praecepto praeceptias est cultus & obsequium P rentibus, & illis. qui loco Patrum sunt, si ex natura relatorum supponuntur, qui imperant & judicant, non a in lmorali jure iudiciorum ordo abludet. Quo quoque collimat VIII. praeceptum, ubi falsum testimonium prohibetur, & consequen- 'ter cognitio judicialis tanquam divinitus orta stabilitur. 3b Juris naturalis est; tum m. rutis uia, si imperia sunt suo modo a natura, ju naturalisιiciorum quoque ratio illis annexa erit a natura 3 tum quia, si DEus est author ordinis non confusionis, ut fundavit societatem &naturalem appetitum ad illam indidit, ita quoque natura duce ordo judicantium & judicatorum fuit ostensus; tum, quia vel maxime conveniens est & naturale homini, perdisceptationem judicialem agere & jus suum vel consequi vel tueri. Hinc Theodo-
retus Orat. 7. de Providentia ad ipsa naturae incunabula revocat hoc ipsum , dicens : DEUS velut fharmacum quoddamL, συβ ιxpuprum iniquitatu ulceribus imposivit
492쪽
Lib. I. ciet. ANNOTATIONEs IN Gn. AEGROT11 stratus administrationem. Plinius de Traiano. e Mundi parens te declit, qui erPomne hominum genis vice sua fungeram. Ad Th. II.
OBsERvATIO I. Status ille quo Injuriae fuerunt repulsae citra cognitionem publicam,
. non facile admittitur. Iniuriarum T N thesi 1. Author noster tangit i) restri- ς pulsi' L stionem belli privati, & dicit, restrici a
Iicitis facta eae vim illam, quae ante conitituta iudicia
ditata obtinuerit: ubi videtur male philosophari deblicum. extra Historiae Sacrae orbitam ; Putat enim . statum quendam fuisse anto judicia constiti ta, ubi quis manu sua potuerit repellerq a
sese injurias. Verum an talis status obtinue- . rit merito dubitatur; tum , quia ratio repugnat ; posita enim aliqua societate, ponetur ordo imperantium N parentium, dc consequenter obtinebunt etiam aliquo modo dicia per imperantes administrata; tum, quia historia reclamat, non longo quippe tempore post lapsumCainus occidens fratrem e struxit urbem Henochiam,congregavit quos dam, quod multo magis factum est sequςntibus temporibus. Cum enim, scribit Augustinus illius hominis familia tanta numero ι- rate eroceret, ut haberet jam populi Ou re ratem,tunc potuit utiquς suri, ut constitu
493쪽
rei ct nomen primogeniti sui eonstituta imponeret civitati. Si autem praefuerunt etiam amplissimarum familiarum Patres, & illae in civitates profecerint, ut judicarent patresfamilias manente adhucdum familia intra terminos, quanto magis si sese extendit ad civitatis usque amplitudinem. Repugnat denique ipse Philosophus I. I. Pol. cap. I. ubi scribit: Principio civitatessub regum Imperis
eranr, ct nunc etiam Gentes quia ex iis, quisita regno vivibant, convenerunt, omnis enim domin regitur ab eo, qui aetate antecedit; &si jus vitae de necis iuxta quamplures habu runt Patersimilias, qui non multo magis pO- testatem judicandi λ quamvis concedamus formam judiciorum rudiorem fuisse in initiis & variasse, temporisque successu alium modum nactam suis se.
Locus ex Exodi Capite vigesimo secundo petitus probat, judicio cessante posse occidi furem no turnum, ex Harmonia etiam cum jure naturali. ADducit Author legem ex Exod. XXII.
1. & vult illa probare, quod etiam post iudicia constituta naturali juri non repugnet omne bellum privatum, quia haec lex ipsum
494쪽
Lb. I. e.3. 4 6 ANNOTATIONIs IN Lia. H. Gamri ius naturae explicet nec landetur in aliqua peculiari mandato divino, sed in ipsa aequi
tate communi, quod probat adductione textus ex XII. Tab. qui ex jure veteri Attico petitus sit. Verba sunt emphatica in Ebraeoru Chaldaeo: Enradamim non eisanguis,Dih ub doma, non ei sanguis; Graci Gme ερον αυ-
ηοη est usi cades. Quod quidam
reserunt ad perculsorem , ut huic non imp tetur Interfectio juris, quidam ad furem, viscit. non iudiciis vindicetur sanguis, sed jure iν talis censeatur esse interfectus, sed in idem recidit. Quanquam autem hoc concedi pos sit,consequentia tamen laborare videtur. non Gentiam enim fluxus est necessarii Lex aliqua M'saica etiam ex gentium legibus confirmari Πνuςη- potest, E. propterea iuris est naturalis. Cum certum sit leges quasdam Mosaicas dimanasse ronunti ad gentiles, furtim suisse sublectas, ut non tam debeantur lumini naturali, quam trae, Lex de ne- tioni vel subductioni. Quapropter aliis insuper indiciis ostendendu est hanc legem no esse cx peculiaris alicujus mandati divini, sed iuris naturalis, quod ipsum peti potest tum ex eo, quia sur nocturnus non potest dignosci, an
ad surandum tantum venerit,an vero ad occudendum etiam; quia itaq; Res in dubio est. Sille consideratur non tam ut sur, quam ut in tentans caedem, ideoque cum iuris naturalis si vim vi repellere, seque defendere, Patet,
quomodo lex illa fundata sit in jure naturae, tui accedit, quod in tenebris non facile se quis possit tueri ι ontra talem, um de die hoc
495쪽
rim facilius possit; tum ex eo, quia facile r
operari non possunt, quae noctu ablata sunt, facilius amem,si de die auferantur; tum ex eo,
quia si praecise accipiatur de modo non se deis fendendi licito quantu ad vitam, sed recup xand ablata aequitas aliqua apparet & alias lex naturae dictat, juxta Cicer. de Osfic. se, vitam
ει corpus tueri. Frincipio enim generi am- mantium omni est natura tributum, ut, si vι- rram, orymque tueatur. Accedit, quod san-
cita fuerit haec lex ad timorem furibus incutiendum, qui videntes nullam dari actionem sanguinis in eos, qui noctu suffodientes percussissent, ita averti debuerunt vel maxime apessimo isto consilio. Cum vero facile quis possit transgredi terminos in tali caso & omui nisu in id incumbendum , ut talis Dir
ctarius servetur vivus, sanguis temerὰ non fundatur, ideoque quidam hanc legem accederunt foro externo, in quo tale homici dium non fuit punitum ex suppositione,quod 'sur etiam vim intentare voluerit. Recte B. Proavus D.Ossander: cavebit sibi homo pius, ut quacunque alia ratione potius furem aediu bus expellat, quam ut eum interficiat, nisi extrema vitae defendendae necessitas alare ipsi afferatur.
496쪽
In ipso textu Iuris divini ratio apparet pro attici Iuris stabilimento.
xus Atti- A DducitAuthor aliqualiter consenantemiui eisi. legem illam ex veteri iure Attico. R
nes stabili tionem autem reticet,quae vel maxime hac exsependenda. Recte enim talis occiditur,positi ponendis, quia ipsa lex divina hoc ipsum permittit, & hanc addit limitaticinem, si or fueris sol super eum, homicidium perpetravit rasis Paterfamilias, ct morietur proptereas Nam sive hoe aecipiamus de die hie cente,sive cumRabbisalomone etiam de testibus praesentibus,vel deniq;de diei testim praesentia citra testium cocursum,apparet discrime inter fitrem illum, qui suffodit domum noctu, &qui lumine pleno molitus est tale, atque con cedi nocturnum furem posse occidi, scit. 'si nulla spes si recuperandi ablata , vel retinendi ipsum: talem autem, qui non de nocte fecit furtum, non posse occidi; quia oculintestium cecidit super 'seum, ut textus Hebraeus habet, nisi vim inferat, quae aister de clinari non possit. Et hoc ipsum est, quod . Gellius agens de legibus XII. Tab. reliquit, scribens: Finem, qui manifesto furto p rerum sus ester, tum demum occidi permiserunt anicum face et furtum nox ser, aut interas βtelo, cum deprehenderetur, osenrirer.
497쪽
DE Junx BEL Li ET PACI s. 643 Lib r.e. s. Ad Th. III. OgsERVATIO I. Patientia quam DEus exigere potest a nobis eo usque non progredietur, ut omnem Defensionem sumaminet.
IN hac ibesi Author disputat , num Drus quousque potuerit a nobis patientiam eo usque exi- ς' : Ehiurigere, ut etiam in privatum periculum addu DE Vs Giacti, occidi deberemus potius, quam occide-xep Antequam autem ad resolutionem procedamus hujus quaesiti, monemus Crotium confestim in limine impingere,quando mentionem iniicit juris divini voluntarii perfectioris, Evangelici scit. , tale enim non dari aliquoties a nobis ostensum fuit. Ipsa autem quaestionis resolutio pendet ex hoc: num sui
defensio sit iuris naturalis positivd , ita ut obligemur ad defensionem nostram, & illa sit sub praecepto. Nam, si ita sese res habet,
sane Dpus etiam non poterit exigere patientiam eo usque, ut occidi sen per & in omni casia mavelimus, quam occidere. Quod enim juris naturalis est: positive, contra id Dcus regulariter nec agit, nec agere potest. Sui autem defensionem esse juris naturalis positivὰ suadent sequentia argumenta; tum, Nam P uuia proximum dili ere debemus ut nosmetipsos juxta jus morale, li autem proximum debemus diligere sicut nosmetipsos, - Εe si atholiri
498쪽
Ub.Le 3. ANNOTATIONES INLI2. H.GROTiramoliri ab illo omnem vim injustam, & sendere tenemur vi dilectionis, ita ut norma istius dilectionis & defensionis constituatur ἐιωροφιλία sive dilectio sui ipsius,&charitas a me ipso incipit, utique positive teneor me diligendo defendere contra vim, & potius
meam vitam servare quam alterius, occid e aggressorem, quam vitae meae iacturam rvς ferenda. gligenter facere; tum quia, s jure naturui teneor honorem & famam tueri, quae minor vita, & non tam proximi, quam mei ipsius, certa ratione inde concludere licet ad vitam ;tum quia, si lege divina possum occidere furε
nocturnum, & bona mea tueri etiam cum
periculo vitae illius, qui ista invadit, multo magis praeeligere deDeo defensionem vitae imeae, praeprimis cum Apostolus dicat I. Cor. iV. y c 8. qui suis non providet, illum frimo iamisisse ct riteriorem esse gentili ; contingit autem in tali casu, si vitae meae sim prodigus, ut neglectim habeam meos, & consequenter ldeterior sam gentili, cui lumen naturae hic
aliud dictat. De quo sub distinctione supra.
Interim tamen hoc non ita est universaliter
accipiendum, quasi in nullo casu DEus possit
hanc patientiem a nobis exigere, ut malimas mori quam alium occidere. Si enim hoc reisquirat vel salus animae vel gloria DEI tutius est mortem oppetere, quam aliis inferre. Si saeviat summa potestas cui obluctari armis nefas praeter patientiae gloriam Christiatio nihil relictum esse censetur; nec tam deferiis sope quam patientia se commendavit primi-
499쪽
Eeclesia. μαι scribit Sulpitius Seu
rus, unquam magis bestis munm exhaustist ist; ne iue majore unquam triumpho viri quam cum decem annorum stragibiti vinci non
'tuim- ς vicissent Dranni, si quod quasi-rint , impetrassent. Sed Author disserit hie de illis, qui privatim in periculum adducti
de exigere DEuM posse, ut praeseramus mO tem vitae,potius nos patiamur occidere, quam lut alios occidamus, asserit. -
Authore & jus gladii stabilit.
' Uthor in hae thes producit illud: im, L qui gladium accipit, gladio peribit, &dicit id proverbium este ex vulgi usu desum- non sunt ptum quo significetur, sanguinem sanguine
Hic ideoque armorum usum periculo nunis Lia quam vacare. Paria fere occurrunt apud Adamum a Conteten, qui scribit. Simplex mihi sintentia videtur: Quisassium contra Roma rest ad stratus Templi acceperint,se tu ri non poterunt, fortiori siucumbent inferi
m. Sed haec Caduca sunt; stipponit enim 0 Grotius esse Proverbialem tantum . locu- ionem, non autem probat, et aliud textus
unictura di scopusChristi indicat, & tandem
500쪽
ι hoc dictum vel maxime stabilit potestatis publicae gladium. Nam eo ipso quo Christus jubet, ut Petrus gladium in vaginam cora . vertat, subjuncta non proverbiali locutione, sed accurata ratione, quia qui gladium accipieprivata temeritate periturus sit gladio pol statis publicae, tacite confirmat jus gladii mpotestate publica, vel stringendum in subje-Nee sunt ctos, vel etiam in extraneos. Nee obstat px dictivi quod Photiniani exponunt, esse meram prae- Meepizi, dictionem, adeo quelChristum tantum praedi diu cunis- cere, quid ordinarie fiat, si quis gladium accu'μ' 'U' piat,non vero quid jure fieri possit vel debeat,quemadmodum etiam hodie is, qui plane negat licere aliquem interficere , posset eum qui cont&iosus est,& ad arma statim provolat
dehortari ab ista levitate hoc argumento: via.de,ne des poenas tuae levitatis, nam ita comparatum est, ut qui arma sumunt,etiam per acina pereant. praeterea non exprimi,per quem perire debeat, qui gladium accipit, cum possiegladio perire aliquis absque ulla poena Mag stratus, vel bello publicae potestatis, prout eκ- perientia testatur. Nihili haec sunt,quorum prius videtur probas e Grotius,& hausisse ex Photinianis, dum locutionem vult esse proverbialem, partim quia Christus observante
Chrysostomo & Theophylacto respicit ad jus illud antiquissimumGen.3X. 6. Oi
derit sanguinem e vi sanguis effundetur per hominem; quem locum supra vindicavimus, partim quia Christus dirigit sermonem suum ad Petrum, personam scit. privatam, cui non dat