장음표시 사용
661쪽
i. cio ANNOTATioNEs IN I in. HGi otii sit nisi publicae potestatis ad conservandiam
bonum commune: quan uam negari nequeat
Augustinum hic haesitasse; dicit enim lib. i. delibero arbitrio cap. 3. LV cm quidem non reprehendo, quae talis sinuasores scit.) p rmiiii intersim si d quomodo istos,qui interficiunt,d sndat non invenio. Secundum Argumentiani varie variis tractatur. Gabriel Vasqueet putat, in casu invasionis invasum non agere '
toritate privata, sed publica; quia qui occidit ad defensionem ut publica persona ad id jure naturae dcstinata occidit. Adstipulatur Cui
lielmus Estius libri dist. 3 .
er legem natura ct legem pyisivam eam invaditur. 9 eius solium, si aliter evadere non possit, facere Ministrum publicae ju bii Melius respondetur neminem posse occidere privata authoritate iudiciis vigentibus, posse autem iudiciis cessantibus, adeoque regulatri hanc esse intes ligendam cum exceptione necessitatis ad propriam dc sensionem. autqueZii enim responsio ex eo videtur rejicienda, quia quamvis licitum sit de jure naturae in tali casi occidere,longe tamen aliud est illam occisionem seri propterea autEoritate publica; prout qui sibi ob necessitatem manum ab- scindit, iure naturae id facit,non tame authori. publica ut minister publicus. Unde etiam Lessius privata vult fieri caedem talem auth ritate, quia talis defendens non faciat hoc ut Iudex vel Princeps repraesentans Rempubli
vel pub o nomine, vel ut Custos boni
662쪽
publici sed eo iure,quod quisque habet,ut est
custos rei suae , quo jure noxia retundere &vim vi repellere potest, quo etiam omnia animantia utuntur. Si enim publica authori. tale faceret,posset illum occidere animo vindictae ut facit judex. eousq; tamen progredi non censemus esse necessarium. s) Argumentum itidem non concludit, quia Obliga- tic, charitatis ad procurationem salutis aeternae proximi supponit proximum ut indigentem nostri concursus ad salutem. In vasor autem in justus non indiget ope nostra ad salutem, cum sibimet ipsi consulere possit, ce sando ab actu peccaminose invasionis, hine etiam cessat obligatio subveniendi, quae indi-' gentem pra:requirit. Quia praeterea man et ordo charitatis, ut in tali casu sim proximus mihimetipsi, praeprimis cum & ego pos- 'sim esse constitutus in peccato mortali. inia denique haec obligatio charitatis fundatur in hoc principio: Diligcs proximum tuum Wtem ipsum , ct: quod tibi non οὐ feri ali rinj feceris; nemo autem rationabiliter vult, ut quando sibi potest cavere ab occisione illius qui defendit, non caveat ; E. etiam talis invasor cellare potius debet ab actu invasonis. Quod autem ad dirur de fornicatione respondetur, actum fornicationis vel adulterii noli ordinari ad conservationem vitae propriae ex necessitate, prout actus defensionis, ex quo quandoque sequitur homicidium in- ividentis. Ulut autem Grotius recte pro- Munckt quoad curterminationem theseos , a
663쪽
cii. ANNOTATIONEs IN I id. HGstorii tamen causa & ratio quam ponit hujus assci ti pis sit solida, merito dubitatur: tum quia
nimis lata est; ex eo enim, quod natura um iis . numquemque sibi commendat, non omnis defenso. dcfensio deduci potest, alias enim etiam de-n IDR4 excedens modum & injusta hac ratio-a ne colorari posset; tum quia potius hic respiciendum est ad ipsumOrdinem Charitatis,&., seminaJuris naturalis insita,nec non repetiti
nςn uris divini; tum quia, si ad alias causas boni publici respiciamus ex fine possunt peti: quia negata defensione sui cessantibus judici is, & quivis pessimi iustos invaderent, & intiquissimis aperiretur licentia grassandi in inni
centes, & bella etiam omnia defensiva essent illicita invasi enim deberent cedere, ne cogeretur invaseres iniustos occidere. Deserioso
quae addit in tantum probari possunt quod vis omnis injusta ex parte non tantum principii agentis, sed & subiecti patientis, quae hic ob tinet, juste ac debite repelli possit. 3 4 Gro-
sorem de Uus non ex toto expendit hanc controvers- iam,sed saltem assirmat licitam esse defensione. in auia cum intersectione invasoris; cum tamen i di possit quaeri, num non solum liceat,sed utrum tu. Piquis etiam debeat interscere aggressorem' de jure naturae in casu defensionis di extrema
necessitate, ita ut defensio intenta habeatu . . sub se actum substratum Intersectionis. Ex isane probabile est etiam obligari aliquem : spartim quia charitatis ior o hoc ipsum vult 'in Decalogo, qui vult ut praeseram meam vi
664쪽
Venia dignos esse qui innocentes aliquando occidunt admittimus, de Lege tamen Evangesica nihil nobis
constat. IN bacthesi Author ulterius progreditur de innoceivibus quaerens, num si interpostia
Da Justa BaLLI ET PACI s. Lib. 2.citiisedrin cap. 8. ita pronuncialit. Si veniae' qui, ad occidendum te, matura tu, ut occi das eum partam quia iuris naturae est conservare vitam suam, ad quod quisque obligatur , st. per media licita, licitum autem esse meduum ipse Crotius concedit, partim quia in dubio id semper eligendum, in quo non pecco; pecco autem in extrema necessitate si me non defendam , atque ad propriam mortem ita cooperer: Hinc etiam ipsi Pontificii non satis faciunt, quando ordinem charitatis negant
esse quoad totum sub praecepto, sed quoad ais ita etiam sub cousilio, & quoad aliqua nec si b consilio quidem,sedis olim sub permissi hc. Hoc enim pontificiam Theologiam redolet. Animus autem defendentis primum intentus sit in defensionem sui non occisio-iem directam proximi,extra vel alioAffectu proxiis & si potest vulneratione etiam iussi minari impetus invasoris ulterius no progrediatur,neque laesioncmnis sub rationeMedii impeditivi Homicidium , vel activum vel passivum eligat. Ad Th. IV.
665쪽
Lib.r. c. i. ANNOTATIONEs IN Lia. H.GR it defensionem aut fugam impediant trans 'da aut obteri possint ρ & respondet: esse quosdam qui id licere putent, certumque esse, si nati ram solam respiciamus, multo minorem esse societatis respectum, uana propriae salutis c ram; verum legem dilectionis praesertim tivangelicam, quae alterum nobis aequat, planet id non permittere. Ubi recte quidem Grotius statuit non posse in foro conscientiae an
firmativam defendi, quia longe aliud est, A.
dςAn' aliquod venia dipnum, aliud saeium im
pedit, pos. ne labe & macula peccati. Hoc quidem ce st0bxen, tum est, si aliquis innocentem interpositum xqui impediat fugam aut defensionem nullo suo vitio aut intentione impediendi transfodiat & obteiat in extrcmo necessitatis casu , ubi mors aliter declinari nequit, venia dignum esse, non enim intentio sed necessi hoc ipsum extorsit; interim tamen talis aes iis non est actus sine peccato, potius enim debuisset mortcm pati, in quo non peccasset, qtiam innotenti mortem inferre. Loquitur autem Crotius de illatione mortis non directa sed indirecta. Nam in directa ἱllatione Lex divina evidens est. prohibens hoc ipsum Exod. XXIII. Alout m ct justum non Ocricles. Σ Q:iando dicit, si licituram solam respiciamus, multo minorcm esse societatis respe- quam pro- ctu quam propriae salutas curam, non admittivxix ipςψ- sinpliciter hoc ipsum porcst. Nam si de natura rationali sit sermo, cum homo sit condi. tus animal sociale , R ipsa ratio dictet ma
iorem esse rationem habendam boni publici quiun
sorietatis res ausmaior estiuitatis
666쪽
Dr Iusta BELLI ET PACI s. 6r3 Lib.2. e. ipxiv ti,potius pronunciandum videtuhi majorem esse Societatis respectum quam propriae salutis; nisi velimus lati sui e naturam
accipere, prout homo naturam habet com- .munem cum animantibus ratione destitutis, secundum prima illa naturae consideratam,
. quae videntur favere Pontificiis & statui purorum naturalium, de quo supra. s 3 ) QSod Leit Erin. de lege dilectionis Evangelica disserit, non nubadmittendum. Nam i) si lex dilectioni, '
plane id non permittit, ut innocens occidatur, consequens erit etiam non permissse illud in V. r. cum Lex divina sit immutabi- ulis, uniformis & semper libi constans, a1. singitur a Grotius Lex quaedam Evangeliquae nulla datur, nec quicquam perfectius est lege morali, quae sanctitatis divinar sum ae speculum, sa) lex dilectionis sive dicatur moralis sive Evangelica, non aequat nobis nostrum proximum. Dicitur quidem: diliges Proximum ut temetipsum; verum illud Aueremetipsum, non de aequalitate omnimoda est accipiendum, ut sentit Grotius, sed de partitate affectus snceri, qui cum ordinis
667쪽
Circa punctum licitae defensionis caute agendum; nunquam autem si periculum non est praesentissimum, ad interfectionem est progrediendum.
Propter ouod Inva. oti resisti. tu debet esse in ium a
seritur deruncto decensionis tui .
IN bac thesi Author noster agit de pericu
lo praesenti de circa finem disputat: Num, si quis vim non praesentem intentet,sed con . iurasse aut insidiari compertus sit, possit jure litterfici, si aut aliter evadi periculum non possist, aut non certum sit satis, aliter cvadi posse & pronunciat negative. Et quidem quoad primum requirit ut illud sit q si in puncto; quod tamen non arctat ad physicum, sed latitudinem aliquam indulget di neq; in naturalibus,neque in moralibus sine illa inveniri aliquod existimat; cum Mathematicae proprium tale sit: non autem illam latitudinem explicat, quousque sese porrigat, quam diu in-ltra the minos liciti subsistat, quod etiam non facile ab alio praestabitur. Tenetyr autem invasus hic accurate attendere, ne conscientia
laedatur, & non sibi aliquam latitudinem snsat,atq;.s affulget alius evadedi modus,adhue nondum ad periculosum illud occisionis sui defendendi causa Remedium delabi. Laxat hoc punctum LessiasDubio octavo capite . lib.
668쪽
ti linquum, τυῖ conjuraveris in meam ne-rem jamque cum scariis egeris, ut opportunitatem quaerant exequendi, Assondeo s nuriata sev si alia via evadendi , potero occidere, quia ita vitae mea i diatur, ut alia ratione non possim elabi; non enim teneor perpetuo me domi continere,vel in exterm Regiones concedore : quasi non praestet hanc devorare molestiis aui, quam sanguine humano commaculare manus, aut nulla alia sit obviando huic malo ratio. Circa alterum occurrit aliqua dubitatio. Licita enim videtur esse tunc de. sensio ex eo, quia bellum privatum aemulatur
bellum publicum : si autem Rex aliquissest aliuis regem decretum habere firmum tam injuste debellandi, illud communicasse
cum Consiliariis, utut nondum actu invadat, vel maximὰ nihil adhucdum inceperit ini ceparatione ad bellum, licitum est praeve- iure, debilitare, ne possit exequi, quod decrevit; E. pariter videtur in casu, quo aliquis decreverit per venenum, vel accusationem falsam quempiam tollere. Sane Moralistae Pontificii eousque progrediuntur, ut etiam ad minarum praesentiam suadeant oppositio. nem armatam; & videtur ipsa ratio dictare homini in conservationem sui prono natu- ualiter, ut tempestive malum futurum declinet. Dispar tamen est ratio, tum quia multa licent Regibus & Principibus, quae non concessa sunt privatis; tum quia bellum privatum non per omnia sese habet, ut bellunt
petieulum opinabitu defensionem eum
iniec sectio ne iustam non iacit.
669쪽
publicum publici boni causa suscipiendum;
tum quia maxime ipsa mora suppeditat par tim consilia declinandi insidias, partim, cum voluntas hominis in omne punctum temporis sit mutabilis, seri potest ut, qui decrevit facinus non compleat, sed decreti ipsum por- niteat, partim, quia talis actus est internus, qui non dat homini ius adversus hominem. Si itaque judex in tali casu non potest poenam imponere, cum cogitationis maenam nemo luat, cessante judicio non poterii talis praevenire. Praeterea amolitio mali quidem fieri potest, verum cum malum praesens illud adhuc intra minarum ambitum consistat, nondum extrema arripienda erit defensionis adversus illas tabula; nec enim proportio doceri potest inter minas quas saepe iactabum diis fundit animus & inter armatam vim; pra primis cum aliter ad huc sit declinabile hoe malum. II. Observandu Scholasticos Theologos recte hic carpi, qui putant licere hoc ipsum, si sic. alia via non possis te expedire, ut qui falsis calumniis & testibus contendit te per iudicem interficere, a te praeveniatur. Probant hanc sententiam Bannes. Tanner, Reginaldus, varra, Vesta& alii imo Bannes & Petrus Hurtadiis de Men ora extendunt etiam ad illum casum, si in iudicio falsus testis vel accusator non vitam, sed bona tantum temporalia alicujus impeteret. At haec nimis cruda sunt, neque in foro coi scientiae admitti possunti tum quia defenso armata non licet nisi ut inradentes arpus: qui
670쪽
Dg Iunc BELLI ET PACI s. . Lib. a. e. autem per calumniam agit & falsum testim nium , non invadit armis; tum quia hic est nulla vis corporalis, sed Daudulenta machi- Matio; tum quia ille non est proprie invasor, qui non & contra jus facit & contra ordinem juris, ut recte concludunt Corduba &ci Vas lucet. Neque obstat, quod reponitur, parum referre, si propria manu vel aliena me occidas. Si enim possum occidere, quando quis me propria manu vult occidere, possum maxime si linguae gladio me occidere velit,
ct per alium mortem intentet vitae meae. Nam multa possunt intervenire, quae executionem v
sufflaminant, DEO providentia sua advigilante, accusatore animum mutante, judice a curate inquirente, ut propterea temerarium
sit ita occupare. Hinc etiam quod Sanchez do. cet , & Petrus Navarrus ut maxime probabile defendit in hac materia, nunquam defendi potest. Nam, si calumniam passus innocentiam sitam ostendere potest, non deerunt alia media a calumniatore se liberandi, sin vero innocentiam demonstrare non potest , res plena scandali & pessimi exempli
erit, si innoteliat hominem de calumnia non convictum per insidias occisum esse. Et sane stante sentcntia hac aperietur janua iracundis & suspicionis morbo laborantibus , ad quam plurimos e medio tollendos cum maximo Reipublicae damno, III. Occurrit observanda ampliatio. Non previnclo enim tantum illicita est praeventio, quaodo nςς n η