장음표시 사용
691쪽
. 6 o ANNOTATioNEO IN LIE.H. Gn ircum probandum prius fuisset Grotio terpretationem quam probat subsistere,
sum talem esse locorum adductorum.
Ad Th. XIV. OBsERVATIO. Lex quidem civilis perimittens aliquid non omnem statim culpae rationem tollit, interim tamen laticisse porrigit, quam Grotius existimat, nec suspendium furum invidiose vitii
detur exagitandum. Hic occurrunt quaedam probe expende da. Disquirit Author num lex civilis, si permittat furem interfici a privato, simul etiam praestet, ut id ab omni culpa sit liberum,& minimὸ concedendum esse existimat: Recte quide tum quia lex civilis nondu praestat securitati in conscientiae,& proinde Opta- dum esser. ut cum lege divina semper componeretur, & ad illam prius examinaretur; tum
quia lex civilis saltem fori est externi atque respicit impunitatem, quam plurima autem quae levia aestimantur in societate civili deli- .cta permittit: tum, quia eo ipso quo Author idicit legina civilem permittere, agnoscit non , propterea illum cui permittitur aliquid esse Ἀab omni culpa liberum in foro conscientiae, inon solum quia perinissio suos habet gradus, sed etiam, quia plerunque, quod permitti,
692쪽
I, Iu RE BELLI ET PACIS. 6 a Lib. i. e. i. tur lege civili in se quidem dejationem; quandam habet a lege divina, sed permittiatur lege Civili quoad impunitatem tantum; vivitur enim in Romuli faece, no in ideatiR
publicaPlatonis. Sicut autem ea ratione recte
disputat, ita deinde hoc ipsum principium
male applicat, dicendo legem jus necis non habere ex quovis des icto in omnes Cives sed demum ex di licto tam gravi, ut mortem mereatur, Diobabilem e te Scoti sententiam, i non essequenquam ad mortem damnare, nisi ob delicia, quae lex perMosen data morte punivit, aut quae his paria recta aestimatione. Veium lex utique jus necis habet in omnes Leges Ius Cives ex quovis delicto, si scit. attendatur a lutilitatem publicam; neque enim temper pu sit ovis d nitio debet fundari in atrocitate delicti, ut morti proportionetur, sed quandoque non attenta intensione vel remisssione illius ex intuitu boni publici jus illud necis exerceri pstcst; possunt etiam Circumstantiae ita velli re siquod peccatum, ut severius in illud ad vertendum sit, quam alias si spe di aletur ex trajllas nude, sic fuste caedebatur ad necem qui aliquid surripuerat ex castris, teste Polybio, requirente hoc disciplina misi ari : qu estrictissima esse debet. Fecundo falsim est sup=llesa non nisi ob delicta, quae lex per Mosen data morte punivit, S paria posse aliquem occidi: supponitur enim hic unum atque alterii Dquod non concedi potcs . . Nempe I. cum Pistatore,Zeppero,Maccovio,&aliis quibusdam Calviniquis, quod quamvis in quibu Ss dam
693쪽
Lib r.c. r. 6 2 ANNOTATQNEs IN Lis. H. Gnon iidam non obtineat lex sorensisMosaica in bidiernis Rebuspublicis N Regnis, tame ad minimum obtineat,aut perpetuo obtinere debeat in judiciis criminalibus, aut saltem in poenis capitalibus, quod non consistit cum statu populi in N T. & libertate christiana. Sur ponit secundo jus aliquod constitutum a summa potestate, non esse paris hodie authoritatis cum lege Forensi Mosaica, si aliqua contrarietas inter illa appareat; quamvis enim materialiter in genere sc. exempli & doctrinae Lex forensis praeferenda sit omni Juri extraneo, cum sit divinae perfectionis &authoritatis; in genere tamen legis qua talis,seu formaliter ita
iustae, non est praeterenda juri Civili, cum DEUS non prascripserit magis Imperio Germanico jus Mosaicum, quam Anglica
num vel Suecicum. Denique supponit legem Mosaicam solam animam tranquillare, S determinare rationem poenae & supplicii pro omni loci& tempore, cum tamen hoc ipsum secerit salicin pro determinato tempore, loco S statu. Hinc recte contra Iura E
rensia aliquid constituitur, si salus populi suprema utilitas publica hoc ipsum requirat. autcm Author sollicitat lcgem illam poenalcin de suspendio furum, hoc quidem a nobis probari nequit, quamvis non negandum ipsum Lutherum in Epistola ad Spalatinum huc inclinasse. Nam notitiam divinae voluntatis, quae sola animum tranquillat,pos- se haberi ex illa lege , quae mortis poenam in furem non constituit, falsum esti Lex enim
694쪽
Da Just A BELLI ET PACrta illa de non occidendo fure, est lex aliqua forentis pro certo tempore, loco & statu , ex qua non potest haberi perpetua voluntatis di- .vinae notitia, ut proin arbitrio Magistratus hoc ipsit in hodie censeatur esse reli et i m. r) Notitia di- quartavis quaedam loca adducantur etiam ex V. T.' nostris, quae videntur militare contra sup lini, Grotis & notitiam divinae voluntatis pande
re in hoc casu, quod i c. fures possint suspen i 'mi
i vel capitaliter puniri; an tamen ad domon quibusdastrationis vim usque pertingant ' non intra
probabilitatis terminos subsistant disputari posse censemus. Sic urg tui quidzm lex illa Exod. XXII. verum illa loquitur de per- sos ore , de eo, qui habetur pro aggressore. sic adducitur judicium Davidis II. Sam. XII. s. verum & illud non invictὰ constringit; tuna quia potcst accipi de extraordinaria quadam poena ex singulari severitate a publica
potestate decreta, a qua ad ordinariam non legitime concluditur: maxime si consili s
r in populo Judaico ordinarie non supphi
ritim capitale, sed Restitutionem tantum alba,
maiori Quantitate obtinuisse: tum quia illud ipsi in factum, cur decreta fuit mors, non ba buit rationem simplicis&meri furti,sed rapitivae; tum quia,si de ordinaria pinna accipiatur, vondum concluditur quod c&icludendum: quia talis mors intelligitur, quae conjuncta erat cum restitutione quadrupli; mors autona proprie sic dicta non potest stare cum restitutione quadrupli, cum disjunctive aut mors aut restitutio suadrupli seorsim susscienter
695쪽
cit ANNOTATIONEs IN LIn. H. G iii: adaequetur delicti atrocitati, postquam eni' David dixit: Iasit Dominis , quoniamfliis' Moriis est, Vir qui fecit hoc, confestim addit, ovem redda in quaa ruplum, eo quod f cerat Verbum istud ct non pepercerit: ubi observati Interpretes, quod vox Arbagibaim sit dualis, . di reddunt bis quatuor,hoc est, pro una reddet octo, quatuor ex praescripto legis Exod. l I. i. & alias quatuor ob indignitatem facti majorem, quod pauperi abstulerit Ag- . nam quae delicium Viri illius, quod dives abstulerit,cui tot greges & armenta erat.Non videtur autem tam ampla restitutio & Mortis supplicium junctum respondere subductioni illi. ii vos o Arbagibaim exponamus cum Rabbinis deRestitutione Quadrupli conso miter lcgiExod. XXII. es. I. cxcedere tamen adhuc sentciniam dici posset, potiusque pro-i nunciando Davidem non intendisse ultimum
Capitis supplicium , quam phrasi filivi a mi ir satiens istud intendisse versari talem in gravi periculo, severe esse puniendum & affigendum; prout alias filii Mortis in scriptura dicuntur expositi magnis periculis &offictionibus Psalm. LXXIX. XI. &PcClI. s. 2 i. neque furtum unius agnae capitali dignum csie Supplicio dici potest, cum nec hodie tantus Rigor observetur; potius itaque intelligenda est juxta phrasin Hebraeam,
gravissima aliqua non tamen capitalis poena, prout vocabulum mors eo in sensu occurrit Jud. XVI. ks i 6. de alias non tam capitale ,
quam aliud aliquod grave supplicium noni
696쪽
DA Justa Ba Lxi ET PACI s. 643 Liba.ca. ne mortis in Scriptura designatum, ut docent loca Baruch. II. vers 7. & cap. lII. vers. q. Quaproner commodius sorsan urgeretur ex Scriptura juxta Grotium pro notitia divinae voluntatis in capitali furum supplicio locus Gen. XI. s. 31. ubi Jacobus dicit: furti reuntia necandurata esse laoram fratribus fisu. Ex quo colligitur, furtum etiam simplex pu- ' niri supplicioCapitis juste de ad voluntatem divinam. Non enim Jacob praejudicio suo aliquem suorum indiscrimen mortis vocasset, nisi rigore justitiae tale supplicium exigere potuisset. Illustratur hoc ex eo, quia haec ju- μ' stitiae severitas ctiam apud Gentiles maxime in servos fuit exercita , hinc illud Horatii eo Nonfurtum feci, non pasies iv cruce corvos. Opinatur quidem GrotiusPoenam Mortis ii dixisseJaeobum, it in sacrilegio secundumOpinionemLabanis. Sed quis credat virum pientissimum sese voluisse attemperare super stitioni Labanis,voluisse confirmare eundem in Idololatria, voluisse hominis vitam ars umare non ex peccati merito,sed falsae opini nis labanicae Monstro. Requirentibus it que Circumstantiis & Boni publiciConditi ne furto posse poenam capitialem dictari non absurdum ducimus; proutTiberius milia tem praetorianum ob evonemsu reptum Capite punivisiteste Suetonio.Ss
697쪽
Duellum illi itum est iii illis casi bus, quae Author recenseta IN hac thesi Author disputat de duellis, de
duos casus proponit, in quibus putat a pri, sulare eon. pe cato suscipi singularem istiu cedente e. modi dimicationem. Primum, si invasoreoticedat alteri licentiam dimicandi, alioquin eum occisurus sine dimicatione; Secundo, i Rex duos mortem meritos inter se commi tat: quod si fiat. illis quidem licere existimat arripere spem salutis, licet Rex jubens minus recte o 'cio functus illi videatur, qui debuisset potius adbibere sortem; Verum errae .llic Authox. Nam in primo non putamus licitum esse tale duellum: tum quia non esti si potest te invadentis concedere alteri licentiam dimicandi: cum duellum praerequirat authoritatem publicam, & nis iubeat Rex caeteris paribus, nullius alias sit hoc imper re vel licentiam concedere; tum quia inv sus non habet potestatem accipiendi istam conditionem, neque debet peccato come rari; tum quia talis dimicatio non est des ei so, quae sola in soro conscientiae locum ii bet, sed est susceptio rei illicitae, periculosae tunc auicni rationem defensionis demuna induit, si quis expectet invasoris aggressi'-
698쪽
Da Iulis BEL Li ET PACI s. 6 7 Lic. c.a.dem talis est , ut in illo peceet & Rex sive Magistratus, R ille, qui illa imperata acco- ptat, & denique ille Magistratus qui sortem ligit, adeoque negativa plane hie eligenda. peceat ci) in tali casu Magistratus, sive Rex; hom tum quia prostituit modum iudiciorum divi-iutus consecratum ; tum quia ille non pote' res inter sust tem habet quocunque modo punire reum, Ut dE d eo modo ut justitiae vindicativae satisfiat; vim quia ita quandoque duos nocentes,quorum alter vel minus deliquit vel imbecillior est inter se committit, ut quandoque a fortiore & magis poena digno opprimatur ille, qui est infirmior, atque minus nocens., 2
Falsum est, quod Author dicit, si Magistra- vii nee i, tus hoc ipsum imponat, illis licere spem sa-
lutis ita arripere: Nam nec hoc conceden eae qui si
dure, quod sc. talibus sit licitum piivatim di-
micire , nunquam enim I iacicum eli ad nem iusta propriam mortem cooperari. qui reus est hi distra-
mortis, ille mortem debet pati, non autem adversus alium,qui ipsum non laesit,sese tueri. spsum occidere, atque ita cum morte alterius caede peccaminosa impunita e si bracquirere. s) Talis dimicans cum altero aut facit hoc L .psum tanquam minister publicus, aut privat'.
P us no potest esse, Magistratus enim iniqua non potest imperare , & sicut in iniquis patiendis & tolerandis agnoscentum est Imp rium, ita in agendis non potest admitti, cum DEO magis obediendum quam hominibus,& nunquam aliquid faciendum in quo pecces. Si posterius multo magis peccabit ocul-
699쪽
I tar. dii. 648 ANNOTATION IN I in. H GK idendo alterum, & ita consequendo impunitatem. id ertium punctum quod se i is i sorte, illud iridem non tranquillae conscientiam. Si enim duo meruerunt sup .plicium, consultissimum est, ut uterque assi. ciatur con partim quia satisfieri debet justilla vindicativae , quae respei tu utriusque exi poenam; partim, quia talis sortitio dicit te Miationem aliquam Numinis, S providentiae divinae abusumi partim, quia experientiacuit sceleratissimos uuandoque per sortiti' nem evasisse, minus sceleratis ad mortera condemnatis, quale exemplum plane sit gulare Barciatus recenset in Euphormione. Parce itaque accipiendum illudCiceronis pro Cluentio: Statuerunt ita majores nostri, ut si a multis User fagitiiram r/i militaris admisum,
sertilione in quodam animadverteretur, ut metus ad om= es, poena ad paucos perveσidata.
Dispar enim ratio est talis sortitionis in sta tu civili, ubi iudicia vigent, & juxta illan sotium potest expediri, & in statu militari , ubi leges sitiat rigidiores, & quandoquὲ ad
hoc medium acceditur. Nec obstat, si s clindis membro reponas si licere utique ad propriam mortem cooperari interveniente authoritate publica. Si enim hoc non cerer, non liceret ire in carcerem, non scandore scalam ad patibulum, cr) minus maluna utique eligendum esse prae majori; dimicationem autem quae adhucdum sit cum spe G vadendi praeserendam csse morti certae: de
ut Lipsus colligit: si taet Lepi
700쪽
i Da Juus B vix I ET PACI s. 649 Lib.a. e. svel Magistratui occidere, licere etiam tali vel tali modo & manu. Et si hoc liceat, etiam
licere reo acceptare , quod Magistratus im- peravit. Primum enim non concludit, quia nilimitu quando ad mortem propriam cooperari ne- Pria igatur, non simpliciter de omni poena quaeritur, aut de praeparatoriis ante mortem auxiliis , sed de cooperatione proxima ad moriae ipsam,quae a nobis censetur esse peccaminosa. Non secundum,Mors quidem certa est magis malum, quam spes illa salutis, vertina est m ius malum poenale, hoc autem participans ex malo aliquo peccaminoso morali, adeoque comparatio instituitur in di verso genere mali, in quo non procedit canon.Non tertiit,falsum enim est,sMagistratui licet occidere, E. licet omni modo & manu. Si enim liceret omni modo, liceret etiam crudelissim' modo. Deinde licci occidere tali manu, quae non peccat, qualis est manus carnificis aut ministri, non autem manu rei, ubi semper intercurrit
peccatum. Denique poseo judici hoc licitum esse , quod nunquam concedi potest, non tamen poterit hoc ipsum reus Mel ob conscientiam ratiocinantem in oppositum , vel ad minimum ob conscientiam dubitan tem ; quicquid autem fit ex dubitante aliqua conscientia, id quia est pecca tum , non suscipiendum est.