장음표시 사용
671쪽
Libi ci. 62o ANNOTATIONEs IN Lia. H.ga irm decreturos sit tuus adverseritis tabi '' te vel per venenum vel calumniam tollquia fere adhucdum innocens pro praesenti, nec adhucdum coepit cogitare de isto malo: quemadmodum Principes iniqud seceritis tollendo infantes, quos ex oraculis verunt, vel putarunt regnum usuri quod Moralistat admittunt; Sed illicita etiam est praeventio, si decretum iam sadium Est, & conclusio in mente de tollendo coimcepta. Quod ipsum patet ex ante dictis.
Ob pudicitiam conservanda nati aggressorem interficere non consus istum dicimus. Hie de pudicitia disputat Author, atque idesinit posse pro pudi ilia aliquem in
vasorem intersci, cum non tantum communis aestimatio, sed & lex divina pudicitiam ivitae adaequet. Caeterum hoc vel maxime' icontroversum est, neque liquidum quod p'
xit Ainhqr. Nam io pudicitia non pol steorrumpi nec ab invasere tolli, potest cor, rore corrupta esse virgo & manere animo . si pro honore & existimatione, non licet inters' ere invasorein, utut Sylvester,m-varrus, Gregori de Valen ta hoc ipsum probo , etiam pro tali specie honoris non lice
672쪽
. Ds Iulla BEL La ET PACI s. ista lacia. e. r. hit interficere. Si enim talis vincitin occidit. tum quantum in se est spoliat invasorem non solum bono hujus vitae sed & alterius, quod crudelissimum. Qui , si comparemus
pudicitiam, ut dicit negationem commixti nis atque mortem invaseris , nulla est comparatio, di si patiaris vim inferri corpori non pereas, sin vero occidas alterum, peccas,& ad minimum dubitante conscientia hoc facis, quod enim fit etiam ex dubitante conscientia peccetminosum est. II. Augustinus jam hi .. pridem disputavit de hoc puncto, atque in
negativam inclinavitLib. i.de lib. arbitrio cap. I. existimans , nefas esse pro tuenda pudicitia interscere injustum oppressorem, etiamsi in virgine claustrum virginitatis aperiat, quia, inquit. virim pudicitia amitti no potest sine proprio consensu e vi, qui oppressionem patitur, in potestate vero cumque est Muconseisiire. Nec male Molina censet mulie & Mollum rem reluctando ac se continendo a consensu ilia culpam lethalem laudabilius facere, quam si interficiat opprestarem, licet in ipsis argumento hoc nimium conscientiae indulgeat. III. Rationes Grotii non concludunt. Nam Debilitan- quod communis aestimatio adaequet pu- dicitiam vitae,id ipsum noniam crude est a cipiendum, sed saltem quantum ad defensio in alias licitam , & conservationςm illivs in raliter possibilem, initionem per exclu- sonem proprii eqnsensus aut concursui in
illius jacturam; quod urget leget; divi-
Author nullam allegat, neque riu'L
673쪽
2alba. Δι 622 ANNoae,Ti psis LiB. H.GRotii versa Scriptura occurrit lex, quae pudicitiani vitae adaequet. & quidem ita ut occisione in-t vasoris veniat defendenda. Aliis argumentis agunt, qui in Assirmativam concedunt cumGrotio atque ex injuriae atrocitate & in re irreparabili illata, ex Rescripti, Principum ex Sententiis Philosophorum pugnant, 'uae tamen ita comparata sunt, tir non dissiculteri possint esidi ex dictis. Nolumus tamen negare foeminam in tali casu pravissimo expo-- ni periculo consentiendi in culpam & venia dignam esse, si in defensione hic excedat.
Non sim liciter dici potest lauda. bilius illum facere qui occidi quam
IN bac ibes Author disputat quousque se se porrigere debeat illa defentio, & dicit
laudabilius eum facere. qui occidi quam o ridere malit. dicit id nonnullos ita con- ccdere, ut excipiant personam multis utilem. i O patientia: lcgem contrariam . omnibus illis imponere, quos vivere aliorum Nola interest parum tutum videri. Sed ci) si, ut supra demonstravimus, lex naturae non - leidi maiie licitum ostendit occidere invasorem p
ponendis , & debite se habentibus mnibus circumstinuis, sed etiam obligat hos
674쪽
Ds Juas BALLi ET PACis. 623 Lib. a. citiminciar ad tutelam sui, ut sit sibi proximus,
laudabilius facere non dicendus est, qui occi- - di quam occidere mavult, excepto casu mari
yrii, in & pro causa DEI, etiam cum sanis guinis profusione exhibiti. Σ Perspiram
utilem multis nos posse melius occidere quam pati ut occidatur, certum quidem est, sed hoc ihon selum de persona multis utili, aut ex co puncto contingit, sed quia charitas unum- quemque sibi maxime commendat, & coii- usequenter universaliter est accipiendum ; quamvis intuitu boni publici persona multis utilis felicius occidat, quam sustineat. su Lex haec male dicitur contraria patientiae , cum patientia virtus sit, nec illi contraria lex poni epossit, & quod de militibus aut sociis itineris disserit, non potest subsistere : neque enim illi pugnando pro sociis & occidendo contrariam aliquam legem patientiae amplectuntur; clim defensio patientiae non opponatur, . sed cum illa consistat, & aliter sese exerere possit patientia in ipsa defensione vel post illam sustinendo adversa, quae accidunt aux ac cidere possimi. α
Non solo utilitatis intuitu, sed exestiori principio non occidendus est i Invasor Principis. IN thesi IX. sevi pon male progreditur Au,
inor in principali, ita tamen . aliquo modo cespi- tion I ii
675쪽
I libet, e i. 624 ANNOTATION IN I id. H. Gmollicita tan- cespitat, quando ex utilitatis respectu & cha illitati. ih ritatis obligatione vult deducere, hanc do uitii. sensionis abstinentiam, quod e. g. Rex aut Princeps etiam invasor non possit occidi sine peccato. Non enim hoc pendet praecisὰ vel ex utilitatisBono vel ex charitatis debito,
quod impendere DEUS iubet omni proximo , quam ex speciali praecepto divino de non resistendo, quatenus ipse praecepit, nasummae potestati subditus obluctetur; pa tim hoc ipsum est ex Majestate, quam viol re nulli privato licet, quia Reges & Princi pes soli subsunt DEO. Neque potest, nisi sim ma ἀπιξ α admittatur, admitti ut subdiutus sese opponat illi, qui Vicarius DEI est in
his terris. Non itaque limitandam cens mus assertionem Dominici a Solo, qui quidem in caussa etiam errat, ut Lellius fecit lib. 2. cap. 9. Dub. 8. 42. scribens, quod S tus ait, si Invasor sit Princeps vel persena admodum utilis Reipublicae, ego vero parum
utilis teneri me perpeti mortem, tantum verum est eo eventu, quo ex interitu alterius sequeretur magnum Reipublicae damnum, vel bella civilia ob siiccessionem : non tantum enim Dominicus hic nimis exiliter sensit de Principe Reipublicae, sed gravius erravit Lessus etiam dum a damno Reipublicae . ingenti suspendit hanc caedis abstine tiam, quae profundiore gaudet fit
676쪽
A Ju RE BELLI ET P, C Is. 627 Lib. a. ci OBsERVAT io LPericulum alapar non est declinandum interfectione Adversarii.
Hst Author aliquoties errat. io statuen- Non essedo, si cui periculum immineat accipienalapae, jus esse id arcendi cum caede ini , minici, si in ra iustitia expletrix respiciatur; μ' A qui hoc nullo modo admitti potest. Nam e pleri ix justitia proportionem requirit, quae luc nulla est. Quando dicit, quamvis inaequalia sint mors & alapa. tamen qui inju- ria me parat assicere , is mihi eo ipso dat jus tsime facultatem quandam moralem adversus
se in infinitum. Atqui hoc iterum est Di- . sillimum principium: quomodo enim in iii- 'suitum dari possit j H ex eo, quod aliquis se- 'arat saltem adversus me & quidem non . . interficiendum, sed saltem injuria assidien dum; an non ita maxime excedit illud ius , - uod fingit Grotius, sive facultas moralis illa injuriam adhuc in potentia existentem, nec
infinitae laesionis λ 3 Errat, dicendo charitate
hic non strin*ere nos in gratiam nocentis,i M. gem auteriaEvangelicam tale factum illicitum
reddidisse: At hoc itidem ea falsissimu&So- .cinianum. Nam charitas proximi ob- si insit nos ne seviamus ultra imodum, mansuetudinem commendat & ad illam nos ok at, proximi salutem respicit maxime aete
677쪽
titia. e. . ANNOTATI Es IN Lia. H. oetii nam, quam ex levi injuria mihi intentata In
discrimen adduco. 1 Si Lex Evangelica
tale factum illicitum reddidit, Lex Evangelica plus commendavit, & ad plus obligavit, quam ad cliaritatem, quae esst legis imi etio, quam ad dilectionem DEI & proximi, ultra
quam nihil dari potest. ) Non datur talis
Lex Evangelica, quam semper singit. I si Gnim in V. T. lex moralis sve charitas ii .perata obstrinxit nos ad patientiam, ad vindictae neglectum Leri XIX. is ita eadem lomoralis, eadem charitas per illam imperata in N. T. ad hoc nos obstringit, nec opus est lege aliqua Evangelica. Hausit autem hane sententiam ex scholasticis Dd. Grotius. Sunt enim, qui disputant licere occidere cum, si quis alapam alicui impingat, vel minetur satitem mortem, quam sententiam tamen sani res ex ipsis rejiciunt. Hinc Tannerus: non licitum est putandum contumelias verbales morte aut atrocibus verberibus repellere,nec
placet, quod absolute dixit Legius, Solus, Navarxus, Sylvester, Lopea, Gomea, & Julius Clarus , fas esse viro honorato occidere invasorem, qui sustem vel alapam nititur impingere, ut ignominiam inserat, si aliter hae injuria declinari nequit; tum, quia seri potest, ut, si res in occulto agatur ea re honor rarum laedatur; tum, quia etiam hesiis ita honor via iuris aut aliis modis r
678쪽
Ad eand. Th. ΟΒsERVAT io II Recte Author reprehendit illos,
qui statuunt, accepta jam alapa possis occidi illum, qui eam impegit.
SAnius sentit Author de alapa accepta di . oeessio ob sputando contra Scholasticos non ob ilia . epi mum interfectionem esse licitam illius,qui linpegit illam; non puduit voro haec incrus fare P. LVmannum i 3. Thcol morai c.3 tras. s. pari. 3. assert. r. i cribendo, partim de infrircnd : nobilis e toga dcclinare possis im
petum oris , Plerunque tamen non. t
tur: lavd i in suam sententiam Maiorein, ' . . Claruin, Arragonium, solum, Sayrum in clave regia, Vas queatum, Lesuum argumen-
nixus, quod Author resutat, panim de in uria jaui illata. Licet, inquit. poli ac
ceptum viilnus alapalia aliamve contumesiaincessante periculo alterius plagae 'el ignoini accipiendae adversarium percu: Te runque nefas sit; tamen si vir sti equus ui litaris illatum sibi dedecus ex alapa, n aia lia radone a se removere possi, qua in cun-tinenti repercutiendo non prohibetur id ag re. Allegat autem pro sua lententia Na var-rum, Victoriam, Petrum Navarram, quisus' addi possunt Fernander & Diana. Ipse autem 'agnoscit talem actum non esse defensionem, 'O ultioncm s at omnis vindicta priVata est iii
679쪽
Argumqn- in vitio. i)Observandum ar ut sciata producia Leino & aliis,quae moverunt quosdam ut
ac stipularentur & assererent, quod in casu jam percussi vel contumelia affccti, possit
Iaesus in continenti repercutcre ad tuendum honorem: quorum primum petitur ex coni-- paratione, quia possum occidere furem sugientem cum re mea, quando aliter illam recuperare non possum: ita & Invasorem, fugit cuni honore meo, luem aliter lucri nons rL positim. Alterum ex damno quia,si damnu ab aliquo rebus meis illatum non possit aliter sar ciri quam percussione damnum inserentis posset statim talis percuti,ut illo modo sat re paratio damni Ergo si violato honore no p sit aliter seri reparatio,quam si feriatur is quini . cum laesit.poterit seriri. Tertiti ex in comodo alias dabitur licentia improbis,quod vis geniis i quia columelia: in queuis ingerendi sola cnini fuga et cessatione tuti erunt, praeserti in qua-do desunt testes, qui eos norint, vel quando . non morantur in eodem loco ; adduiit alii mam & vitam pari passu ambulare, & crude lem esse in seipsum, qui negligat bonoris lumen. At argumenta non concludunt serui, Non i ; tum quia serena sugientem curire mea non possum occidere ; tum quia, - si possem , co' equentia nihilominus o cillaret: aliud enim est occiso furis talis, quae . . dicit defcnsionem rei meae ne auseratur, pei
dente adhuc quasi illa inter me & illum, qui etiam subducere laborat; de aliud est occisio, quae non dicit desensionem honoris, eo ipso 'quo
680쪽
Da Junc BELLI ET PACIA G9 G1. a. Qtiquo iam est ablatus, & non recuperatur perocessionem, si vero alium acquiram diversume. g. fortitudinis, generositatis , videndgni iaqua conscientia illum acquiram; sane non recta,sed erronea, quem acquiramgerte non verum, sed umbraticum,uitrum pro gemina, 'ubem proIxinone,a quo acquiram,iane non ab offendente, sed ab aliis, qui opinantur aliquid virtutis in actu illo peccaminoso splendere omnis autem ille honor non est honor . in rei veritate, sed mera opinio hominum; tum, quia etiamsi aliter recuperare me hono- rem meum non posse dicatur , tamen hoc
frustra dicitur, adiri possunt enim tribunava ; imb facilius dicitur honorem injuria alicujus nebulonis non esse ablatum, quam hac via es e recuperandum. Replicat quidem Lestius, nec licere dicere res adhuc extat & manet mea, sed contumelia illata honor jam periit, non itaque hic esse defensio. nem. In eo enim paritatem esie, quod sicut res non possit recuperari, ita neque honor
qui in signis Excellentiae & hominum
stimatione consistat: hoc enim est lutum luxis addere; non tantum enim talis fugiens , honorem meum non aufert, sed etiam, quia occisio furis est utilis, occiso enim ipso rem meam repeto; occisio autem alicujus hono. rem invadentis, non est utilis, neque enim
talis restituit mihi honorem, sed si restitutio obtinet, erit illa a Judice praetcrea, quid fiet bin cisii occisionis, ubi ulterius non est in po. xulate auferentistionorem restitutio ex Ob-