장음표시 사용
681쪽
QO ANNO rΑτioNys IN Lig. H. C Tirlatione satisfactionis 3 extendunt autem ratistae etiam ad interfectionem usque illum actum, neque par est ratio in ullo quod sin git Lessius. Honor ensen non reparatur percussione vel occisione injuriantis, sed conscientia vulneratur, & si quis honor in signi a Excellentiae consistens & hominum aestim tione exsurgit, non est honor ab aggressore recuperatus, sed ab hominum opinione alius noviter delatus & exhibitus. Ad G r spondetur illud non esse validum: tum, quia supponit possie, aliquem percuti ex damni re
paratione4 tum quia, ut Socius contra illos concludit : Ita etiam ρη occidi adult r Hos granti Micto, cum honor mariti P a is si Dym noη pos* aliter recurrari oriam veniae te titionc es obitata qualicuns satisfactione; tum quia vix dapar casus, ubi honor non possit reparari nisi occisione illius,qui existimationem tuam sa sit. Ad s)respondetu, nullam liceri tiam dari ita hi probis, obeq enim positus est
in judiciorum H ilioritate, in constitutionum severitote, pCen iraim asperitate; posito autem tutos illos esse quandoq; Dpa vel cessatione, num propterea satius crit malum malo repera
dere, quam vindictam D E O committeres De proportione autem famae & vitae quod additur nimis extenditur,chian comparatio in quamplurimit; non obtineat, ut etiam ipsiJurisconsulti docent. Sed ipse Lessus agno scere coaseus fuit suam sententiam esse q.
dem speculativὸ probabilem, sed in praxi non sicilὸ permitten dam ob periculum odii vita
682쪽
Dε Iunx vat L 1 ET PAcis. RIIab.a, ea& Excessus, atq; ob periculum pugnarum & caedium, quibus cedere utique debet ericulum licentiae improbis factae in tertiara one productum, neq; distinctio haec, utut frequens alias in materia morali commodEadhibetur.
interfici nequit. HIc disputat Author de iniuriis, quibus I
res nostrae impetuntur ,& dicit furem vel raptorem iuxta impletricem justitiam interfici posse: Cui consentit Caietanus, JOban disici posenes Medina, solus & Laymannus sib. . tract3, cap. 3. assertione III. qui praetcr hos laudat Petrum Navarrum Couarruviam, Clarum , Molinam. Calculum vero nos eidem addere
pon possumus. Nam ci) si Jus Divinum
consulamus, aperte contrariu definivit Chri stus Matth. V., iti quod non quidem de exhibitione operis , sed praeparatione cordis iuxta Augustinum intelligendum, nec ab-lolute sed comparate hoc modo: adeo scilicet privatana ultionem non debes intendere , ut potius relinquas tuum, quam ut inferas vultinera vel mortem, non praecluso ad judicium aditu; & num non teneor diligere proximum
ut memetipsum = ut igitur meae vitae postpo-.' bona temporalia, ita quoque vitae proxu
683쪽
pronunciandum, inaequalitas illa erit urgen da rei ereptae & vitae ; nam talis intersciens: duplici furem vita privat, naturali & aeterna, quae autem bili proportio Θ nec obstat quod Author urget, illam distantiam ex favore innocentis & odio raptoris compensari: tum quia hoc ipsum est ex mera opinione & cor
stitutione hominum; tum quia distantia interrem ablatam & vitam aeternam nullo savore& odio potest compleri; una quia omnis cornpensatio talis debet seri non ad assectus, sed ad rectam rationem vel regulam verbi divi inec ita intendendus favor innocentis ut puli
licis iudiciis deroget penes quae poenarum ad delicta attemperatio. 3 Aut ob furtum simpliciter tale hoc seri potest,aut ob furturii
intensive tale, quod scilicci cst magnae alicuius summae. Si primum; consequens erit potisse eti in ob minimae rei furtum aliquem o .cidi, quod est contra omnem rectam ratio. nam: quis enim propter aliquot obolos vita
possit privare aliquem Z contra Scripturam , litor etiam in majoribus furtis restitutionem tantum urget, contra ipsos pontiscios , qui ad venialia peccata referunt illam specie, quae est ex materiae parvitate, & furtum unius o boli. Videatur Bollarminus, Toletos, St, pletonus& alii Crimini pendae. Si aure posu- mustum prirno quantitas erit des ni eda, quae aequalis si vitae alicuj'hominis,quod dissicili mii,pra pterea non potest hic quantitas definὶ
ri si ipliciter, quia habedus est respectus persone,
684쪽
senae; quod enim diviti esst imperialis, id . pauperi potest esse obolus;nec facile scri po
test, ut non via juris aliquis possit recuperare ablata, & si de praesenti non seri potest, nesiam tamen de futuro quid providentia divinast operatura:hinc etiam Augustinus hanc sententiam probavit libro I. de libero arbitrio
cap. I. ibi : Quomodo apud divinam providentiam a peccato liberi sunt,qui hu rebin quas contemni oportet humaua cade polluti sunt.Ne- Argumen. que obstant quae in contrarium producuntur ab adversariis & i) quidem,quia plus exce i in sui in dit vita spiritualis aggrestaris vitam tempora lena tuain,quam ejus vita temporalis bona ex- tam esse terna tua. Si ergo potes defendere vitam corporalem propriam cum dispendio aeternae i.
salutis injusti aggrestaris,a fortiori poteris defendere facultates tuas cum dispendio saltem vitae corporalis eiusde aggressoris. 1 Si licita sunt bella tum offensiva tu defensua. pro bonis externis, prout constat ex usu omniu gentium, etiam licitum erit in casu cessantis judicii bel una privatu pro bonis scilicet occisio illius qui bona nostraabstulit. 3)Si vim vi repellere licet, consequens est, curn facultas haec de jure naturali competat, & talis fur vines inferatnbstris bonis licitum es e repellere istam vim. Cui addunt quidam legem illam divinam in thes sequenti allegatam de fure nodi urnq; Rationem ex praesidio necessario petitam , quod vita humana absq;bonis non possit con .servari & s vitae licita defensio usq; ad interinecionem Aggresibi is fore quoque licitam
685쪽
e. ν ANNOTATIONEs D Lia.H.Gmor tin illis quae vitae necessario ministrant; De monstrationem ex furum suspendio publicos itaque militaret illa inaequalitas, quam si pra produximus eandem supplicio furum pi Libinain blico posse obverti. Sed respondetur ad ur pxQP ' argumenta haec , & quidem ad si illud non
x γ' quia vita temporalis defenditur cum discrimine vitae aeternae inu isoris, quia hoc non tantum permittit lex divina,verum etiam quibusdam positis circum stantiis obligat,ut me meamque vitam defendam etiam cum jactura vitae aeternae in inva
fore, quae per accidens sese hic habet: hinc
tiam jure divino laris nocturni occiso non imputatur occisori Exod. XXV. iuxta quosdam in foro quoque conscientiae praeprimi si non tantum fur sed & vitae insidiator; quia de tali est praesumptio, quod etiam vitae meae intendat periculum; tum quia si surem occidam non solum vita illum privo naturali, ve rum quia in peccato mortali est constitutus etiam in discrimen aeternae vitae adduco ; tum qui illa argumenta ex proportionibus d sumpta, non sunt valida semper & ubique. Ad i) respondetur illud n5 concludere: tuni quia bellum offensivum pro bonis magna es cumspectione debet geri praevia deliberati ne indiccntis & moram interponi UndeVar ro: priinquam bestum indirerent majores nostr sit a quibm injuriau factassicubant fecialis se
gatos res repetitum mittebant quos orarem v
casam: hic vero affectus praevalet & immanin adu gradus omnes transvolat; tum quia, uti
686쪽
linc argumentum procederet, liceret etiam privatis oceidere, non pro retinendis bonis externis, ut vult Molina , sed etiam pro recuperandis illis; tum quia ut supra nota- non iis omnibus procedit comparatio
iuris in bello publico atque privato. Ad τε
respondetui vim quidem vi repellere licere, sed extremam, vis autem bonis illata nondum est extrema; maior enim potest esse illa, intentata, scit. ipsi corpori nostro & vhae; tum 'quia si concedamus, etiam in tali casu licere viiii vi repellere, nondum tamen ad usque illum gradum occisionis scilicet licitum erit progredi ; denique non urget lex illa ex Exodo, quia non agit de fure qua tali, sed qua
aggressore nocturno & insidiatore vitae Nec ratio adjecta, quia vita non est recuperabiliat intum autem quantum facit ad sustentationem illius facile recuperari potest; nec ratio illa militaret, si admittenda seret. nisi in ca- si omnium bonorum subductorum. tandem demonstratio illa nubeculae flocculo resignatur; quia serum suspensio non univcrsaliter ii, biq; obtinet, nititur Potestatis Summae comsitutione, respicit publicae tranquillitatis fruinamentum adeoq; non rei ablatae &supplicii proportionem, Mamct itaque fixum, furem siton sit aggrcstar vitae nostrae non posse occidi, neque nocturnum , nisi ex praesumptione valida interfectionis intentatae citra distri-iheri personarum, Clericorum scilicet & Lai.
corum & rerum magni momenti vel mino
687쪽
rem facit furis nocturni e dema
xerunt de Fure nos iurnodion pura mus esse contemnundam. N hac thesi repetit legem de nocturno fure,& i in rationem legis inquirit, i expilari legem & 3) confert cum lege alicula ex lo. gibus XII. tabularum. Quod ci 2 speirit.
rejkit rationem illa, quod noctu dilaerni ne- iqueat is, qui venit, fur stata sicarius, &ideo' D Teultas tanquam sicarium posse interfici. At 0 haeeratio non est contemnenda, ursi enim illam Augustinus quaest. 8 . & hinc concusit, quia discerni non possit, an talis ad occide;
dum an ad furandum venerit, nec auxilium tam facile invocari possit, ideoque cite talem effractorem occidi. o Ex opposito dispalescit,quod haec ratio sit firma; cur e nim de die non licet talem occidere, nisi quis de die etia discerni potest & praesentius has ri auxilium. 3) ipseGrotius videtur hanc rationem probasse in sine theseos scribens, a cedit,quod maxime si caetera esset paria, tameqnae nocte accidunt minus explorari, u lia quantaque sint, cognosci possunt. Reii cit alteram quoque quae tamen ex aequutate aliquid etiam habere videtur, ne i ii nimium animadvertatur in illum , qui obhrecuperabilitatem modii excessit Mudiciose fecit obnoxiu. Recte tamen tertia praeseri, quos directe rerum causa in nemo terfici debean
688쪽
os Iuax BELLI ET PACI s. Liba. c.r beatiquanquamsubjungendo mi od discrimen diurni & nocturni suris in hoc positum, ludd qui'. 'reri
noctu vix sit copia testium adhibendorum, ni iuratur. Inium tribuete videatur Rabbi Salomoni,qui ad testes in textu maxime voluit respici. Quod alterum concernit , Legem Hebraeam exponit: si inventus fuerit effringens cum Nocturno instrumento persos rio:atqui non necessum' γ' est, ut ita exponatur, textus cnim in originali
ita se habet: si inmeηtin fuerit HammachTe- - quod verti potest, in ipsa perfossione, ut
verterunt LXX. Interpretes & alii; nec opus est quorundam Interpretum judicio,ut vertatur cum instrumento perfossorio, adeoque aetus notetur. non instriimentum,idem
que sit, quod nos dicimus Maτ αυlοφορω, in ipse furto. Tertium denique liquidum , aliqualem convenientiam tb re moῆur benter concedimus sed non omnimodam ;. neque enim lex illa XII. Tab. pariter sese eodem iu- Eabet, ut Lex Hebraea, tum quia Liux XIl. Tab. simpliciter pronunciat furem nocturnum posse occidi,diurnum vero si se toto defenderit: tum quia haec lex XII. Tab. pr eul dubio petita ex Lege Solonis, quae in has , Tabulas fuit relata : Lex autemSolonis permittebat furem simpliciter licere occidere,& 4nter persequendum vulnerare, si quis vestet, tum quia ipsa explicatio & allegatio' ihujus legis apud Ciceronem, Senecam & Augustinum evincit non simpliciter esse eat dem cum Lege Hebraea, adeoque falsum est inquisitum fuisse, ex illa lege. XII. Tab. ut is iqui
689쪽
68 ANNoet TioNhs Is Lin. Gston, qui furem deprchendisset maxime noctu cuinclamore id testificare debuerit; Reeu au tem dicit legem illam Hebraeam de puella cuivis illata in agro Devt. XXII. esse lauic similem aliqua ratione. & cum illa Lege allegata Devt. XXII. 23. convenit lex illa, quae t pitur apud Diodorum Siculum l. i. Biblio 'diecae, quam AEgyptiis tribuit.
Lex Evangelica, quam hic denuo Author obtrudit plus non exigit Mosaica in praes lati Argumento.
Gom g T T Ic Autlior iterum graviter hallucinatur
phi ea ,. dicendo illam esse persectiorem lege Mosis, π α plus ex ere quam illam. Ut enim no datur ea ritis: Evangelica, ita illa non persectior dici po-adruvituti test illa perfectissima morali neq; plus exigere. cum n hil persectius possit dari Upo satabitatis divinae. o Male sententiam suam probari do, confirmare enim illam nititur ex Christo Paulo respiciendo ad locum Matthi V di I. Cor. s. prior enim locus nil se pro Grotio, quia Christus non simpliciter vult nos deserere tunicam & pallium , sed saltini secundum quid, in quantum concurrit affecti is ultionis, qui ut 'in vitio, ita a Christi . prohibitus est.. Locus autem Pauli non , Grotio e
690쪽
Crotio: tum quia non reprehenditur illa in. uenta contentio,ut vocatGrotius in iudicio
simpliciter, sed saltem positis quibusdum Arucumstantiis illani vitiantibus; tum quia istae
contentiones erant cum contemptu virorum
Christianotu, qui vel arbitri vel judicis partes potuissent sustinere; tu quia ista contentio fa- a filii inter fratres,adeoq; cum defectu Christianae charitati s fuit coniuncta; tum quia facta fuit coram infidelibus in scandalu eorum,st , ire tanquam actore trahente in jus alterum,& ob vilia etiam quandoque in quorum comparatione satius erat abstinere a judicio quaesin illo contendere. 3 Confusὸ disserendo. Nam 1. dicit, si res servari potest, ut non vitideatur periculum faciendae caedis, posse alia . quem contra invasorem agere defensione: si vero periculum sit, omittendam esse rem.
At hoc ipsum non est juris peculiaris Evangelici, sed communis supra tacti in thes. 12.2. Putat etiam cum periculo faciendae caedis iuxta legem Evangelicam posse aliquam rem recuperari, si sit magna & in judicio non reparabilis. At si in lege Evangelica simplicia ter prohibitum est caedem facere, ut recuperetur aliquid, etiam in tali casu prohibitum Grit. Deniq; s. absurdum est, quod dicit interpretationem Evangelica paulatim coepisse adseculi mores accommodari, quasi scit. inter pretatio quam ipse sibi flagit, esset vera, & culti,die statuitur licere furem nocturnum, qui aggressor est interficere, recessum sit a lege Lyangelica &ejus scysia ac interpretatione,