Observationes maximam partem theologicæ, in libros tres De iure belli et pacis, Hugonis Grotii publicatæ à Johanne Adamo Osiandro ..

711쪽

Lib.2. ca.66O ANNOTATIONEs IN Lap. H. GR it Quae rectitudo hic intelligatur ex eo patet, iquod opponitur huic rectitudini; ipsos nempe Adamum & Evam quaesiv sse non coi

tentos inventiones magnas, h. e. tantam n litiam appetiisse, quae exaequaret notitiam ipsius Creatoris. Haec auxem perversitas Op- iponitur rcctitudini in intellectu & voluntate & affectu, quae proinde in primo homine fuit. non simplicitas illa, quam adscribit cum jJosepho & Photinianis primo homini Gro'

. studiorum Diversitas non fuit

causa caedis. Duserit Grotius de antiquissimis artibus agricultura & prstu, & dicit, primum

z- Ee' vitae genus fuisse violentum, alterum suis enmu'-xio cupidum voluptatis, cui inservi erit virium, Azur & concordiam ruptam fuisse per ambitio nem , unde alii alias terras. partito possed ' rior. Vmum si antiquissimae artes fuerunt' is agricultura & pastura in primis fratribus, in , quod divisio obtinuerit in primo mum . di quasi exordio. Nam ita Abelus habuit dominium in oves, Cainus in agros, monis strante ipsa natura, Adamoque diversa diaversis tribuente. Non demonstrari autem potest ex studiorum diversitateaemulationem& caedem esse secutam, ut iterum secure surponit

712쪽

Dp Iust A BELLr ET PAcis. 66 Lib.2.c.a. ponit Groinis. Non enim studioriam diversitas, sed malus animus Caini caedem illam

Procuravis, neque verum est: quod talis fuerit vitiorum successo. ut in primo mundo regnarit tyrannis, in mundo per diluvium purgato Cupido voluptatis; tum quia hoc nulla authoritate aut testimonio demonstrari potest; tum quia Scriptura voluptatis eupidi. nem & luxuriam etiam tribuit primo mundo , ut diserte constat ex Matth. XXIV. 8. , tuin quia supponere videtur vinum non sse primi mundi hominibus. Quis verb neget vites extitisse ante diluvium ex prima rerum Creatione Θ quis credat si concedamus pios

obstinuisse ab Usi quidem vini, sedi non uvarum, Cainitas non potu hoe usos, ebrietatem ex illo praetulisse sobriae menti & spi mantes hausisse pateras in Veneris incendium

Quae de concordia rupta & hominum societate disserit, sine fundame ira prodit.

Dicit ambitionem rupisse concordiam, cujus signum turris babylonica, quod probari nequit; nam dicunt illi aedificatores; fi x laurificemis larem cte. Et faciamm . .es '.

nota nomen ne fortὴ dispergamur super fa- rupi cis ommu mrra: non itaque ambitio rupit

713쪽

6ς1 ANNOTAT1 Es IN Lis. H. Gmna concordiam , sed concordia potius vitios

opposuit se divino Consilio de dispersione

populorum. unde Interpretes haec verba quia dein dupliciter accipiunt vel antequam dianereamur, vel ne di sergamur, Mae posterior verso magis placet quibusdam,ut intenderint i se munire advcrsus dissipationem, quam me- ltuebam, vel pugnare voluerint cx hac turri icommunibus viribus ne dissipentur: non tantum, quia Ebraeo textui & Chaldaeo I terpreti conformis , sed etiam cum antec - .dentibus & consequentibus probe cohaeret. Dicit postea inter homines vicinos mansisse Non pecorum sed terrarum communionem, quia tanta ἱn exiguo hominum numero lati. tudo terrarum, ut ad multorum usus sussiceret. Verum & hoc sine solida probatio dicitur. Dicit, tum demum in familias db visos esse hominus, quod itidem non probat, contraria patent ex Collegio nostro Historico. Absurdissimum autem est, quod dicit haec petita esse ex sacra historia, & comvenire cum his quae Philosophi & Poetae de primo statu prodiderint, qui noctuae fuerunt in hoc

714쪽

ΟBsERVATIO VI. Non admittitur quod primi ho

mines non etiam terram coluerint, L citra artium inventionem & usum vitam exegissent. rroneum est, quod in bac thesi

nomines non contentos vesci

cicit,

sponte natis, vitae genus exquisitius delegisse, atque ita in proprietatem ivisse. Falsum quidi Primi h pe est, homines saltem comedisse ea quae sponte serebat tellus, antra habitasse, inces- tam non sisse ut Faunos. Sane Adamus debuit hor. V3a tum Paradys non solum inhabitare, sed iacolere, ut ex cultura viveret Genes II. t . αseut sine labore fastidioso hoc ipsiim exec tuo suisset, si mansisset in statu integritatis, ita post lapsum non sponte natis fuit nutritus, sed debuit terram colere. de multo sad re sua parare, ut constit ex Genes III. is. de 18. Illiquidum est praeterea vitae genus e quisitius industria opus habuisse, ita ut illa planὸ non opus fuerit etiam in statii integritatis. Sane nemo facile dubitat, etiam in illo habituras locum suisse artes, opissa , &quidem longe faciliore & feliciore modo &gradu. Denique controversum est res in proprietatem ivisse pacto quodam aut ex- ν--ιτ presso, ut per divisionem, aut tacito, ut per iveris occupationem: tum quia supponitur commu-

715쪽

nionem primum obtinuisse omnium, qua deinde displicuerit, cum tamen illa repugia Scripturae, quae Adamo dominium a DEU concessum assignat. Et sane nis constitutui fuisset Dominus ab ipso DEO, ne minimum quidem licuisset ipsi attingere aut consumere, involasset enim dominium DEI, qui orbem condidit, cujus terra & quae sunt in illa; tum quia pactum illud vel expressum vel trucitum disputatur; tum quia, quae de occupa tione proponit a quibusdasti improbantur nec omnibus placent, quae grata fueritia:

rum partiu non posse abire in jus pro

prium ex rationibus ab Authore d- ductis non concluditur. HIc Author de mari disputat. & existimat

illud sumtuna sub ratione integri, aut etiam ratione praecipuarum partium non pos

se in proprium jus abire. Idque vult duabus rationibus obtinere, quarum una petita est amaris magnitudine ; altera a natura liquidi. meri potest Verum supponit i)hic falsum,nempe pactum illud,quod hic cesset, & consequenter subsequentem habeat cessatiotiem dominii fr) ratio ipsius prima non concludit, tam quia potius

716쪽

enim tanta maris magnitudo, ut ad quemvis, usum omnibus populis susticiat, consequensi est, secundum hanc vel illam partem potuisse

occupari,ita ut alteri non facta sit injuria,quia& alteri adhucdum restat, quod eius usibus cedat. Potius itaque concludendum, quia tam amplissima gaudet suffcientia pro omnibus populis, non communionem sed divisi nem exinde concludendam ; quia etiam divisum huic vel illi susscit: tum quia instanitia potest retundi ab ipsa terra desumpta, quae eximia quoque gaudet magnitudine,& nihilominus ob istam non indivisim debuit possideri; tum quia sicut terra constat divei sis partibus,quarum quaedam sunt desertar, quaedam frugiferae, ita ctiam mare diversas habet par tes, quarum quaedam abundant piscibus vel margaritis vel aliis istiusmodi, quaedam autem carent istis. sicut ergo occcupari pos-lint terrae partes frugiferae,ita mare secundumi illas partes,quae cedunt alicui populo in usum. 3J Altera ratio non concludit, quod se. oc- cupatio non procedat nisi in re terminata, aqua autem cum sit liquida per se non termianetur, & consequenter occupari nequeat, partim quia in hoc argumento committitur& ex principio Physico concluditur aliquid quod controversum in Politicis. Non enim mare hic conlider tur respeehu suae naturae & qualitatum naturaliter consequentium , sed ut habile ad domi ratum vel non habile: tum quia falsum est, Ii-

Tt 1 quida

717쪽

ANNOTAriovis IN LI2. H.Cmor quida per se non terminari; liquidum enim illud est,quod facile alienis terminis contin tur, seis autem dissiculter, si itaque potest dari terminus aliquis extraneus in liquido, cessat ratio ducta a natura liquidi, & si obstat esse liquidum proprietati & dominio, obstabis quoque in quavis re liquida, quod absar- ,

dum : tum quia mare revera utut liquidum . tamen terminis est circumscriptum, ut aperid, constat ex Jobi XXXVIII., 8. & seq. ad

quem locum consulatur ipseGrotius. An autem mare sit pars terrae aut majus,de eo videri potest Michael Zanardus Bergonias ex Urg- Nare an nano, qui prolixe hanc quaest. disputat. De

LI φ'- nique quod dicit non fingendam esse divis

nem in mari, nam cum primum terrae divisae sint incognitum fuisse mare siti maxima pa te. hoc ipsum an cum veritate congruat me i. id dubitari potest: tum quia non potest concedi Adamo incognitum fuisse mare siti m xima parte; tum quia si de Noacho sit sermo etiam dici nequit illi mare suis se incognitum,& sane uti orbem )ivisit inter filios, ita etiam mare iuxta partes, & secundum littora; tum A quia non neces aria fuit diviso, quam sorsansbi imaginatus filii Grotius, lassicit divisior Mathematica, per lineas mentales, quema modum terra sancta per fimiculos mensorios. Hiit divisa, non materiatos sed Geometricos, seu mathematicas lineas, mente conceptas. Posito autem commune & indivissem' i tuisse mare, & primitus non divissemi, admittit tamen Author qua talia sint non dia

718쪽

r Da Juax BrLLr ET PACIS. 667 Lilar. visione, sed occupatione transire in jus proprium: si itaque occupatio intervenit, ut i tervenisse planum est in mari respectu hujusta illius partis, transit illud etiam secundum hanc vel illam partem in jus proprium. Au- diamus hic Satrianensium & Campaniensium Episcopum qui sequentes ponit Conclusiones pag. 2O9, alo. Dico primὸ , novi de Maria constare authentice esse nunc Principem auspopulum, qui alicujmsit maris dominuι titulo donationis divinae. Scio vis ustam esse Monarchiam, quae non*pponat revelationes, mi

racula, ct elentionem divinam ; lia quia hu omnia levite olent adstrui, pruseniissime debent refelli. Ubi, Ut verum fatear miraculi-cussore, fastidio, existimo eos qui nugas reducunt ad miracula, Ust in periculo ut mira cula re cant ad nugas. Dico fecundis , dari in aliquibus parvis maris traftibus non solum moraici , sed phrsicos aut virtuales dominos: nempe in utre, qui olim erant detenti, ct hoἀeanthoritate O industria publica submersi aquis, juxta eaque dixi supra. Dico tertio, Non posse negari Principibis dominium indir num in maria,in quantum ipsa servire possuηιm defendantur terrae qum labent. Cum d

minium indirectum concedo , iocem expono.

Indirecti dominii nomine non intelligo usu θη-ctuarium, quia de hoc statim nemus, sed issaia quod nasitur ex director habes jus directu a fendendi tuam miram, studirectum facisn- di omnia ista, sine quibus vita tua stare non posesi: ct pociter Anglorum Monarchia ha-a Tt σ -

719쪽

mare sit liberum negari non potest habere jMelaudendi maria littoribus propriis finitima ct quoscumque peregrinos arcenia , admittendaselum amicos sub justis articulis ct conditioni-

AM. Dico quarto, ex hoe indirecto ct per ac-' . cidens, nasci usumfructuarium siue r. ct etiam abquando usuarium. V fructuarium quidem: quia, cum possint Insulani arcere a s.is maribus Omnos perurinos, m in duod

sunt habere jin in illim maris βοώa , quam p regrini haberent: ergo est po hiscari, lapidos

pretiosius Urgemmas eruere,ct uti quibuscumque rebus iis Oceano natis. Sed ct indiras tum usuarium nemo ne are poterit, qui sciat istud

formaliter in destruendi potestate consistere .pusique quemcunque cum moderamine incultipata tutela occidere in sorem, ct monumenta, eruire qua utilia iudicaverit : unde sequitur

pse Insiuianos aut quoscumque mari proximos populos aggeribus isti Zistractus marinos iupram ct campos ramenere ς ct tamen non po- rasi campus incipere quin mare des c. vico, sPisto, Reges, qui habent regionum remotarum domiuiumpis cavere Ur claudere maria in- termedia aliis nationibuι propter securitatem. Hrielitantur enim India, exempli gratia .s quibMcunquegentibus licero maria nostra seu care, nam expedit nullam classim permitti in

720쪽

Qui Imperium habet in terras Sc . Aquas ut loquitur Grotius lege imp dire potest aliq uos a captura feraru m, - piscium & Aviunia. IN bacti, si disputat Authordericis, Piscibus & Avibus, & statuit illum qui imperium habet in terras & aquas lege imp dire posse aliquos, ne ista animantia capi.ant, & lege hac etiam teneri exteros. urationem adiungit, quia ad guberuationem populi moraliter necessarium sit, ut qui ei vel ad tempus se admiscet, conformem se reddat eius populi institutis. admiscere autem sese illum, qui intret territorium. s objectionem removet, quod in jure Romano

legatur jure naturae aut gentium liberunt esse talia animalia venari: hoc enim verum esse quamdiu lex nulla civilis intercedat eam o, servari debere, juxta ductum juris naturae, ' Legem enim civilem posse libertatem naturalem circumscribere. Quod primum pun' vitiini Mactsm concernit, oppositam sententiam de- ceps Legi

fenderunt ex Scholasticis quidam, dicendo Principem non posse prohibere Venatim venati nem, quia non habeat potestatem supra ius φ μ' naturae aut gentium quo venatio omnibus permissa est ad capienta feras. Atque pro

cressi sunt quidam cum Hostiens, Iob. An

drea