장음표시 사용
721쪽
A, NOTA rio&Εs IN drea Cardinali, Decio &aliis quos adducie VasqueZ, ut statuerint Principem non posse licite venationem iri aliquo loco communi etiam subditis suis prohibere, eamque faculutatem sibi soli usurpare. Idque ex eadem ratione , quia de iure naturae haec animalia sint communia, & fiant prinab apprehendentis, cui juri naturae nullus Princeps possit
derogare. Sed recte observatur, multa esse iure naturae permisi a , quae jure hian inno ce
tis & justis de causis possint proh beri, e. q. permi iuus est vini usus de jure naturae, potest tamen febricitanti aut cuidam, qui per ebrietatem furit, prohiberi lege humana. et prohibitio potest fieri conformiter naturae, si se. respici ture communis utilitas, e. g. quaa. d. ferae procreationi inserviunt. P. iii-ceps ex multis caulis subistis pote i hoe ipsum prohibere, non solum ex consensu. illorum, si se. cesserunt iuri suo, nec solunt si necessarium hoc sit ad sultentationem Prin-
cipis splendidam vel necessitates communes, prout tributa eo sine imponit, nec tantum ex
meritorum intuitu in Rempublicam; sed vel maxime Princeps hoc jure potest uti & pr hibere ex eo, quia est Dominus, & sicut habet potestatem in bona subditorum, quar. f.guli possident ό ita multo magis in ea, qua, adhue communia sunt &per occupationeni nondum transerunt in alterius dominium. muta Iure eundo quod coneernit rationem &subjuncta Gqη xj I disseultatem, merito disputari potest, num dicitu. Ο jure naturae dc gentium liberum si talia anumalia
722쪽
Da Iuas BELLI ET PACI s. malia venari, quamdiu lex nulla civilis hoc upsum prohibet. Non enim praesumendum
est Legem naturae inducere confusionem quandam, & tam laxam concedere licentiam, ut non terminum ponat, quantum unicuique liberum sic vinari & sibi acquirere . Tertium quod concernit, quando dicit Ai thor etiam exteros teneri, certum quidem est ex ratione subjuncta, certum etiam est ex eo quod Lex civilis possit libertatem aliquam ci cum scribere. Verum ita si) Grotius con- Groilus atraria statuit illis, quae scripsit intractatu de Mari libero, ubi piscationem vult subditos tantum prohibentis stringere, non autem exteros , cum tamen sit ius reale, ex quo Princeps habet potcstatem prohibendi ; praeterea si potest aliquis prohibere lege Civili ne feras, bestias & aves capere liceat, atque hac lege etiam tenentur exteri, de piscatione erit pariter pronunciandum, quod prohiberi possit, de quo prolixὸ disputat Gr tius contra Seldenum ex ratione hie ab ipso allegata & discursu sequenti. Alia ratio an subdi. est num privatus aliquis possit prohibere vocationem in suo agro vel etiam piscationem nem prolii. in stagno, de quo disputat Franciscus Victo. xi ,dc negat exteris posse prohiberi jus venan di & piseandi in aliorum terris, & stagnis, ex quo consequens est, quod etiam privatus h iri dem non possit in proprio agro. Quam vis Die probe distinguendum sit inter agrum 'multitum ξc communem, agrum cui hac rati one damnivn inserturi,& cui non infertur, a
723쪽
N ecessitas non aperitIus ad res e traneas ex fundamento Communitatis primaevae. AU bor bic non dextro procedit per Num i) dicit in oravissima necessitate reviviscere jus illud pristinum rebus utundi tanquam si communes mansissent, quia i omnibus legibus humauis, ac proinde& in
ge dominii iam na neccessitas videatur cxc pia illustrat illud duobus exemplis altero petito ex navigatione, altero ex incendi h
Verum supponit si, reviviscere jus illud pri
stinum rebus utenui, tanquam ii commune . alterius ' mansisset ali qua ratione, una tame nulla fue-
consequenter jus tale revivis nost ius cere no pol si a suppo ut legem dominii cile μμ computandam inter iugis biimanas,cum sit j ris divini, naturalis & moralis: qui enim com
di hominis inscripsit non esse furandum, ille eo ipta sit posuit dominia distincta, & coi sequeliter jus dominii fundavit. 0 Necesitas illa gravillima non propterea facit, ut d minia non sint distinita, non itaque eo u que operari potest,ut aliquis apprehendat rem licitam ; Hinc non admittendum in pro-
724쪽
nunciatum scholasticoriam, in extrema nece Iitate constitutum posse accipere rem alie nam , qua extreme indiget aliquis ad vitae suae conservationem; nec possie a Dominio
illius rei prohiberi, quia jure suo utatur, &quod plus est, probabile cite non solitin in
extrema sed etiam in gravi saltem Necesstate, morbi, famis, nuditatis, posse clanculum ali- suem sirripere ab opulentis, si aliter grave illud malum avertere nequeat juxta Angelum de Clavasio, Sylvestrum, Navarrum , Medinam , Covarruviam. Exempla autem non quadrantatenetur enim in navigatione aliquis conferre in commune, si des cerint cibaria, non ex reviviscentia juris illius primaevi communis, sed ex paeto societatis S charitate, ad quam obstringitur in talicas i nccessitatis nec exemplum quadrat de domo defendenda orto incendio ; tum quia alias illud aedifici virisamma correptum conflagraretitum quia Ia- sistratus alithoritas hic intervenire potest, aut ad minimum praesumitur voluntas ipsius; tum Mia non hoc est ex reviviscontia juris alicujus sui aer communitati in fundati, si d cxiure peculiari defensioni , quatenus ut me, ita mea quoque licite defendere possum in casu violentia: cxternae. Dicit Author in erTheologos receptam csse sententiam in tali necessitate,si quis,quod ad vitam necessarium est , sumat aliunde, furtum non committere Atqui hoc ipsum admitti nequit. Falsum autem est i) hanc sententiam cse inter Theodogos receptam: non enim inter Or hodoxos V ii unquam
725쪽
Lib.r.c.2.674 ANNOTATIONEs IN I 32. H. Isto mi unquam recepta esst haec sententia, sed inter . Pontiscios, Thomam, quem allegat, Donii' nicum a Solo, quibus accensemiisMaldona tum, Lesitum & alios conscientiam laxantes. si Utique talis furtum committit. Si enim Lex de non furando, fundata in Dominiorum divisione, naturalis cst & moralis, consoquens est, ex quacunque intentione &in quemcunque finem aliquis aliquid subducat, illum committere furtum. Aufert enini
alienam rem invito Domino. Si supponeremus cum Gi otio res omnes primitus fuisse communes. divisionem autem bonorum
ex solo gentium jure vel consensu pendere,
nondum tamen consequens esset talem non peccare aut furtum committere, quia manet
adhuc tum Lex & jus gentium in quo funda
turilla dominiorum dist nctio. Non inte ei veni te autem dispensatione, quae in privata talis potestate non est, peccat quicunque legi scii juri etiam gentiu contravenix. Aliud itaq; o d 'in peccare & furari talent,aliud talent peccantem de furantem ex intentione necessitatis &appetitus venia dignum esse, prius respicit sorum conscicntiae, posterius forum exterius, Iu in quo utiq; initius cum tali agi deber IIl Ra-ifi j ii ' tionem assignat suae assertionis, & dicit: hujus fictas ex- desinitionis non haec est causa. quod rei Dominus egenti dare teneatur ex charitatis r
gula sed quod res omnes in Dominos distin- , cum benigna quadam receptione prinita . tivi iuris videantur,quod confirmat dictis S a. necae, Ciceronis &c. Verum popamus pri- mam
726쪽
mana rationem non quadrare, altera tamen
non melior cst, quam Crotius ponit. Parienim ratione possem colligere: subjectio subditorum alicui Regi cum benigna quadam: ratione erit intelligenda,&habebit conditio- nesta quandam tacitam, si se Rex debite im- peret, non verb tyrannice : subjecerunt cnimi sese sibiliti ea de causa ut communitas conservetur. Σ prima ratio sane placuit quou-dam Basilio& aliis quibnsdam: quanquam cet tu sit, aliud cile obligationem Domini exi gula charitatis, & aliud esse . si deficiat regula charitatis apud Dominum, in tali casu jus egentis; non si prius il sciat, propterea confestim jus habet egens auferendi quod ex charitatis regula ipti deberetur, scd hoc jus habet, charitatem illam urgendi, postulandi, petendi, quod ipsim fateri cogi ur Irotius in th s uod de primis divi ribus dicit, id ipsum itidem non subsistit: tum
. quia supponi ommunitatem quandam futuse, quod falsum; rum quia non furtum probassent primi divisores, sed ex necessitate praescripsissent, ut Dominus subveniret in tali u egenti, & ita respondissent contra D
minum, non autem pro atticctatione ali
vae rei ex parte egentis. denique quod urgetot Seneca, Cicerone & Curtio, illud ipsum intelligendum est non deco, quod necessias iacit iustum, sed decoquod facit venia dignum in foro exteriore. Quanquam autem No Grotio videatur militare inter alia vel
imul, , quod Aq, .lil dicatur:
727쪽
6 6 ANNoa TmNrs INLig. H. GROTii ne cohibeto bonum tuum a dominA ejin, se ab egentibus,tum quia eleenaostna apudHe braeos dicitur justitia,tum quia nos bonoriunquae a DEO accipimus non tam Domini sumus quam dispensatores : tamen non jus ita lud reviviscens propterea admittendum erit, dromnia haec tantum concludunt. Posterigorem & avaritiam alicujus Dardanarii
vel Euclionis castigari, Σ) posse a pote
state publica,si necessitas ferat summa , extraordinarie aliquam bonorum temporariam communionem introduci. s; si ante proprietate posse urgeri alique,ut distribuat eleem synas,cum non tantum habeant ratione ii, ralitatis,sed etia aliquatenus justitiae,quatenusquis debet haec suo proximo in casu extrenue necessitatis.Longe autem aliud est quid in tali casu lich.mstMagistratui, quae relatio bonorum ad egenum, quantum ad rem ipsam ,& quid liceat ipsi egenti ex reviviscentia cu- .iusdam juris, in quo status controversiae ver ititur.
utilitati innoxiae quaedam inutilia & noxia veritati admiscet.
Ic agit de utilitate innoxia, &existimat illam locum habere,& quidem in soci intionibus late humana. Verum i) illa communio sive communicabilitas, quae est utilitatis in
728쪽
noxiae, non est ex reviviscentia iuris communis, quase non datur, ut supra ostensum est, sed potius ex ipsi talium rerum condiutione, quae in plures usus sese diffindunt, & quidem citra detrimentum alterius. a non potest dici ius cominunionis reviviscerta illud enim reviviscit, quod per oppositiani aliquod fuit oblitteratnm, e. g. in hoc ca se per dominio iii & proprietatem. Atqui talium rerum, quae Grotio dicuntur esse ii noxiae utilitat;s communitas nunquam fuit mortiscata & sepulta. Mansit enim illa con munitas ex ipsa prima intentione Dei & na tura illarum rerum. Non itbque potest reviviscentiae adscribi. s) Ipsa dicta ex Cueerone, Seneca &Plutarcho ita sum comparata, ut non tam stabiliantius rcviviscentiata, quam ipsam rem se. communionem. Ut inprimis patet ex ultimo, quod legitur aput Phitarchum, & hὀe ipsum etiam dispalescit th. seq. M. ubi dicit flumen, qua aqua
perfluens vocatur . eommune mansisse, ni
mirum ut bibi hauricique possit.
Quae de transitu per alias terras producuntur & Exemplis ex Scriptura petitis confirmantur non tam si ina sunt ut Author opinatur. Disputat hic Author de terris & sum albus, & asserit 0 si qua pars maris
729쪽
non largi- tu Ius annui ditetiadema. xibs quae in Proprieta
Lb.:.e,. 678 ANNOVATioNrs INLD. HGsto ritin proprie:atem alicuius populi venerit, itcre debere hiis, qui transitu opus habent a sad causas justis. r) Exempla producit sacra & profana, pia pyimis ex Historia Mo sis de Llumaeo &Emoram. tandem s)con cludit, si prius transitus post aletur& nos tur, vindicari pos e bello, quia jus meum metu tuo non tollatur. Ampliat deinde ad transitum quoque mercium. Verim si ipsa decisio non caret omni dubio; Nam saliquis obtinet imperium maris secundum liquam sui partem, si in proprietatem venit, non videtur simplaciter posse assi mari, patere hisce debere, qui transitu opus habent Imperium enim & proprietas arcere possint
aliquem alium ab ingressu illius, in quod est imperium. ab Si tantum licet privato, ut prohibere punit ol quem si, ingrcs v sundi
sui, multo magi : l cebit Principi aut Reipublicae , utpote quae majori jure gaudet. S possunt incommoda sequi quae Rempubli cam turbant, jure arcet Princeps ingredi coriantes, pina si tales vel morbum aliquemanserant, vel vitiorum scabiem affricent, vel hallem aliquem pollicialit deinde in solua, illud a trahant; Nec ratio Grotii sub j nicta concludit, quia doris inuina introducti potve: it cum receptione talis usus, qui prosit transeunribus , non noceat Dosti nis, haec enim si multum concluderet, sal- cm hoc evinceret, posto, quod nullum peri culum Reipublicae accrescat ex permissione illius transitus, tunc patere debere leuata
730쪽
DE Justa BELLI ET PACI s. Iaba. c. vel partem aquae sub Dominio alterius. V rum non solum hoc non facile praesumitur,
sed si etiam quis certus sit, nihilominus adhuc dum obstant rationes ex natura Dom nil & comparatio e cum bonis privitis p titae , & ita Carthaginienses olim Romanis terminam posuerunt , neque voluerunt amplissime patere id, quod in eorum erat
thor exempla confundit. Nam aliud est ex. emplum Mosis petentis ab Idumaeo transitum, ex historia: aliud pereotis transitum ab Emoraeo. Pri. iis exemplum non videtur quadrare : tum quia poterat postulare Mosos transitum ab Idumaeo, ex jure quodam p coximiori, nempe fraternitatis, quia Esavus & Iacob capita Idumaeorum de Is aut tarum fratres erant, quod etiam allegat in petitione sua Mases, iacui Rationi addidit etiam ali s quae uigrrent, aerumnas scit. in Egypto dicitur 's, p 'legii- nationem X L. annorum molestam in dese io, quae comp ssionem etiam in saxo excitare potuissent,& quod maximum voluntatem divinam , cui sab Nittere sese debeant 'idumaei, obsequium exhibere, hinc enim Angeli increati ductu & admiraAdis operibus esse demonstratam, iit non possi. it nisi ut Iaso acceptus populus haberi, cui promovendo ad praefix im Scopum debeant conferre conferenda fratres, praeprimis si aequissimae illae transitus con ditiones spectentur; tum quia non deneg)vii simpliciter transitum Rex Edom, sed concerit viam obliquam, &o