장음표시 사용
111쪽
ga RELECTIO DE CHRISTI GRATIA.
subiecti: quae in hoc sensu est accipienda , pChristo data est omnis gratia , quam ipsius Christi dignitas
postulabat, de quae necessaria erat , ct conueniens ad debite exequendum , ipse in sibi a patre commistum Redemptotis,& Satira tori s officium. Sive illa gratia in se maxima luerit,& sun ima, siue non. De secundo modo plenitudinis, qui designat ma. gnam, di multam gratiam,valdeque m tensam , 6
persetiam, probatur niani seste ex illo Io. . Non ad mensuram dat Deus, de spiritu, ninnru, stio suo, de quo ibi Christus ipse loquebatur. Sed antequam in
huius coclusionis probationem noster ulterius progrediatur tractatus: Oportet certamus obiecti O-ni, quam eruditus Theologus aduersus communem huius testimoni j. Ioanu. 3. intelligentiam nobis forsan opponet, ex Grego. Nazran Z. in oratione 35. I u. 9. ubi ita inquit. 'Permul/a ex his, qua ita dicuntur,nec Uirmationis modo,sed insciationis. Millud, non ad mensuram dat Deus spiritum, nequc. n. dat, neqἰ mensura definitum: nec. n. IJhus Deum metitur . Ec quemadmodum ita intelligit praedullum Io. testimonium S Greg. Nazia n. quod Deus nullum dedit filio suo spiritum. Nam licet ipse in citatis verbas non ex
presserit filium,eli tamen subintellige nou, filio suo, cum dicit,quod Deus non dat spiritu ad mesura. Ita in scholijs Billius intellexit illum locu . Igitur ex prindicto Iotestimonio,c. 3. nulla gratiae Christi plenitudo colligi potest, quin ex praefata Gregor. intelligentiam fertur,nulla in fuiste Christo habituale gratiam collatam. Huic obiectioni primu allato, deceptum fuisse Billium, addens in scholia illa verba , filio suo.Quia Gleg. consulto no apposuit, ut insinuaret se non tantum in ordine ad filium negare Patri Spiritus facti donationem, sed abso Iute, de omnibus modis. Secundo dico, 'uod Greg. intendit, quod Pater non dat Spiritum 14nctum authoritatiue,ita ut superioritatem habeat super Spiritus sancti personam eiusque vi tautem, ex qua gratia,& caetera supernati ratia dona ad animam proueniunt. Et quia hoc non solum respectu annnae Christi, sed absolute veru est, ideo Greg. non addidit: filio suo,& si Io. ini ιlo testimon inde filio liti loquutus esset. Fateor hac Glego. intelligentiam notatis grala esse,& germana lex tui, di menti ipsius Euangelistae. Neq; acceptatam este a caeteris Patribus, & factorum Bibliorum interpretibus .Qui non per negationem, sed positive, & at lit- maliue intelligunt Pariem dedisse filio Spiritu sanctum plene, S non ad mensura. Legantur ibi Chrys.
cuius vel ba referam sequenti quaesi. Et Augult. trac. x . in Ioan . Neqὲ vero aliud intendebat S. Hier. cum
versans illa verba lia. I t. Retrimes et super eum spiritus Domini, Sc. inquit, I Clarisium non per partes a ceptile Spiritum sanet ira, sed quod iuxta Nazareorum Euangelium , ipse sons Spiritus sancti in Christum descendit. Ex hoc S Hieron. testinior etiam probatur , convcnire Christo tertium plenitudinis modum, id est, quod tam sit exuberans, & assa ens Christi gratia , vi non se contineat intra ipsam Christi animam, sed ad nos vRι inenarrabili dii scision
derivetur : Sicut copiosias aquae in perenni fonte defluxus non se poten diu intra circunctantem fontis alveolum continero, sed nece iIum eli, ut ex ipso deriis uetur rivulus, & in iluuiu in magnum quaticioque
crescat. Quod Ioa. Baptista de gratiae incarnati verbi
picnitudine testiua onium perhibes , Io. r. magnifieis verbis explicuit, inquietis: De planιιudι ne eius nos
omnes accipimus. N Somnes. i. nos etiam primitias
Spiritus habentes, ad quos gratia Christi magna, o affluenti distusione peruent r.
Denique quod plenitudo gratiae Christi , quartuetiam plenitudinis modum attingat, ita quod Christus in ordine gratiar sit primus, ct omnium maximus,ex eodem etiam testimonio B. Hieron. colligitur. Est enim in Christo gratia, ut in fonte, in caeteris autem tanquam in quibusdam riuulis ex ipso mn te detiuatis. Item etiam probatur, quia Christi grati est gratia capitis, ut docet,& probat S. Tho. s. p. q. s. ar. I. dc probabatur in 6. quaest. sequenti caput autem
eminentiam habet supra totum corpus,&in Omnia
membra innuit, quae duo ad tertium,& quλrtum plenitudinis gradus manifeste pertinent. Probatur praeterea conclusio quoad hunc quartum plenitudinis modum . Praedestinatio Christi est exemplar praedestinationis hominum , dc gratia uniuersis hominibus praedestinatis collata constituit in eis omnibus conformitatem ad Christum, de ad eius gratiam, iuxta illud, quod ait Paulus Rom. 2.
Quos praesciuit, de praedestinauit conssirines fieri imaginis tilis eius.J Quae verba non solum sunt intelligenda de conrarinitate ad Dei filium secundum naturam id utiliam, sed etiam secudum assumpta in humanitatem, quatenus per gratiam habitualem dilectili ima eit Deo ,&ad plenariam bonorum coelestia haereditatem admissa. Quam Paulini testimona, intelligentiam promptum erit cuique ex multorum Patrum doctrina, de ex sacrorum Bibliorum interpretibus colligere: Ergo Christus primus est prae
est: natus,omniumque praedestinatorum princeps, ac proinde ipsa praedestinationis gratia, residet tria ipsis tanquam in supremo,& maximo totiuS ordinis gratiae . atque adeo quarta plenitudinis acceptio vere accommodatur Chri iti gratiae.
Est autem obseruandum sum inopere, quod si rigo tose loquamur ad explicandam sulficientissime plenitudinem gratia Christi, satis esset dicere, Chri-itum esse plenum gratiae plenitudine primo modo accepta, id est,ex parte subiecti. Quoniam dignitati Cntisti, ipsique Redemptoris, di Saluatoris ossicio
cedetur omnis illa plenitudo gratiae, quae pertinet ad alios tres modos plenitudinis: etenim quia Christus filius Dei est,debita eit ei gratia in maxima quatitate perfectionis, de intensionis, debeturq; illi gratia exuberans, α ait luenS,M quς ad caeteros homines iustos derivetur. Debetur denique illi, quod in ordine gratiae sit summum,& maximum, habeatq, proinde rationem capitis in genere gratiae: unde S.Cyta lib. s. in Ioan .ca P. ap. inquit, quod Deusdedit Chri-ito omnem gratiam, de omnem sapientiam, quia filius Dei est. Ecce ubi totam gratiae, de sapientiae Chrisi plenitudinem ad dignitatem subiecti reuocat S.Cyri. S. autem rho. s. p. loco cit. dicit, gratiam Chrini, & cx patre subiecti, & ex parte gratiae habet omnem plenitudinem. Ubi videtur distinxisse plenitudinem gratiae ex parte ipsius gratiae,a plenitudine eiusdem gratiae ex earte subiecti, sed hoc fecit S. Thom. clamaris causa, nam re ipsa plenitudo ex parte subiecti iii Chri .io, coincidit cum plenitudinci gratia ex parte grauae . qaod non contingit de pleianitudine
112쪽
nitudine gratiae ex parte subiecti maIijs sanctis, etiain Beata virgine. Plenitudo vero ex parte gratiae, in eo sita est , quod Christi gratiae suminum illum . intensionis gradum attingat, ultra quem decreuit Deus gratiae author, non producere gratiam in aliquo subiecto. Ex quo sequitur, satis esse verosimilem, S rationa-hilem illam Theologorum sententiam affirmatem, quod habitualis Cluilii gratia secundum intensione non solum excedit gratiam cuiustumque Sancti ,&Sanctissimi, sed Si totam collectionem gratiae , quae in omnibus Sanctis,& Angelis, de hominibus reperitur. Probatur. Haec sententia nihil docet, quod contradictionem involitat, sed quod maxime decet Christi dignitatem,est praeterea conssirmis doctrinae P trum,& Theologorum, qui unanimiter docent gratiam Christi immensam esse,&liam me plenam, mo& cacrae scripturae dicenti, non fuisse datum Christo
Spiritum ad mensuram ζ est denique Consentane haec doctrina S Tho m. r. p. loco citato, ubi in qu It in
Christo gratiam fuisse plenam, tum ex parte subiecti, tum ex parte gratiae. Neque enim in rigore posterior haec plenitudo Christi gratiet competerer, ni si
tota hac intensione polleret. Et praeterea ipse in et S.
Tho N. . p. q. . art. v l. ad i. dc 2. hanc eandem imsinuauit sententiam,cum inquit, Deum plus diligere animam Christi,quam totam omnium creaturarum uniuersitatem, α quod Ch risius nactior est omnibus& Angelis,c hominibus, maxim8 ratione unionis. Illa dictio, maxime, insinuat aper id, quod non solii ratione unionis Chtilius est melior Angelis ,& hominibus,verum etiam ratione gratiae habitualis, desupernaturalium donorum, quibus est eleuata, fi
praedita anima Christi : Ergo iuxta S. Tho.doctrina fateri tenemur, quod habitualis Christi gratia excellit intentione Omnem gratiam omnium hominum,& Angelorum collectitae sumptam , considerando omnem eius pro tota aeternitate collectione. Quem- ad modum aqua maris sua plenitudine excedit quantitatem Omnium aquarum, quae sparsae reperiuntur in uniuersis fontibus, fluminibus, rivuliS, dcc.
Hoc priuilegium tantae iniensionis, de dignitatis grati , soli Chri lio in ea sententia, eit tribuendu,&quia filius Dei est,& quia caput eit omnium hominum in Anselorum. Hoc dixerim , quia non desunt
quidam pii Theologi, qui gratiae Beatissimae Uirgiis
nissimilem tribuunt dignitatem: afferentes, quod
eius gratiae plenitudo exuberat intensione,& per inctione omnem gratiam collestiue sumptam omniuhominum,de Angelorum. Quam sententiam, quod attinet ad dignuatem gratiae, ego libenter admitto. Existimo enim, quod licut dignitas Matris Dei excedit omnem dignitatem collective sumptam, quae ratione cuiusuis ministerii,aut offici j in coelo,& in te Gra potest competere Angelis de nominibus, propter
quam causam S. Τlio m. r. p. q. 23. ar. 6. ad vitimum argumentum vocat hanc dignitatem infinitam; it
dignitas gratiae B. Virginis, quae est proportionata dignitati Matris Dei, oc ob quam dicitur a S. Tho.
3. p. q.7-ar. P. ad i. quod est plena ex parte subiecti, id est, habet totam plenitudinem quantam exigit dignitas matris,excellit dignitatem Omnis gratiae collective sumptae, quae in omni intellectuali, di rati nati creatura reperitur. Caeterum, quod attinet ad
intensionem non placet mihi haec sententia, quo ni 1 in B. virgine gratia habet quidem plenitudinem ex parte subiecti, non vero ex parte ipsius gratiae, ut S. Tno m. loco proxime cit. dixit. Nam hoc priuilegiusoli gratiae Christi est concedendum . De soloen irria Christo dixit Apos . ad Colos I. t. quod complacuit Deo in ipso omnem p Ienitudinem inhabitare. liaua Omnem plenitudinem rationabiliter pomum us ad
Ad cuius intelligentiam notandum esse censeo, quod sicut in Christi humanitate secundum se considerata triplex reperinar capacitas, S: obedientialis potentia in ordine ad supernaturalia, de diuini ordinis bona. Prima ad ipsam verbi personalitatem,&existen intiam, secundum quam potentiam terminabilis est verbi personalitate,&potes ei existere diuina ipsius verbi existentia, haec est potentia ad graua
Secunda est ad gratiam habitualem sub gratiae
habitualis non me comprehendimus chari tatem, dc reliqua habitualia Spiritus sancti dona quae gratiam habitualem in Christi anima comitantur, iuxta mo.
dum in prima quaestione expositum: Tertia denique capacitas, de obedientialis potetia est ad supernaturales actiones, quae radicaliter est in ipsa animae essentia, proxime vero in eius potenti j v intellectu,voluntate,&c.Sicut, inqtiam, triplex haec reperitur capacitas,& obedientialis potentia in Christi humanitate, ita& tripIicem superna uiralem plenitudine ipsa Christi humanitas diuinitus fuit adepta per hypostaticam unionem ad verbum.
Prunam quidem accepit a verbo quasi formaliter,quatenus verbum humanitati personaliter unitum eam sita diu nitate repleuit, ita ut homo verῆ,&proprie dicatur,& sit Deus. Secundam vero,& tertiam plenitudinem accepit Christi humanitas a diuino verbo, ut ab efficienti principio. Secundam qui de plenitudinem, quae habilibus gratiae,ac virtutum supernaturaliu & c est iu dono tu constat, immediate, de se solo ipsum diuinuverbum effecit, ve I quatenus si pernaturales ij habitus per simplicem resultantia ex hypostatica unione effluxerut,ut quibusdam placet doctrssimis, vel quatenus ut nobis videtur, v probatum dedimus prςcedenti quaestione, per nouam actionem toti Trinitati communem ab ipso verbo fuerunt effecti. Tertiam vero plenitudinem ipsis interuenientiabus humanitatis potent ijs, diuinum verbum humanitati tribuit pactuatis enim haec plenitudo intrinsece
pendet ex potentiis elicitive, dc vitaliter concurrentibus. Non m considerate dixerit, vi opinor, is qui a Gfirmauerit hano triplicem spiritualem plenitudine insinuatam,& intentam fuisse 1 S. Paulo ad Coloss.1. illis verbis, in quo, idest in Christo habitat omnis plenitudo dirimatur corporas ter, itaque diu miratis
nomine Paulus utramq; diuinitatem complectaturdi essentialem, dc participatam,& utramq; secPnt uomnem plenitudinem habitare dixit in Christi
amma. Qitae diuinitatis plenitudo tanta est, ut etiam ad Chri lii corpus refundatur, non modo nunc post eius rusurrectionem, per quam corporis Immortalitatem, oc gloriam fuit adeptus , sed etiam dum vitam mortalem nobilcum ageret. Quae sane diuinita-
113쪽
96 RE LECTIO DE CHRISΤI GRATIA.
tis ad corpoream portionem distusso in hunc in o. Iear,ut verissime Ioan. Baptista diceret. quod de pla dum poterit explicari. Quod caro Christi ex ipsaec nitudine eius omnes accepimus . Et crediderim sentiali diuinitate , idest , ex hypostatica unione ad absque h litatione ulla , Mod sicut Theologi ex
verbum aptitudinem quandam habuit, ut ab ipso doctrina Sancti August. Ps. de Trinita. cap. I 3.col verbo assumeretur ut instrumentum eius coniunctu, Iegerunt,quod quan suam non defuerint sapientiς,
ad sanandos infirmos, ad suscitandum mortuos, ad & omnipotentiae Dei multa media alia, quibus hu- sanctificandum aquas, & ad aha quam plurima diui- manum genus potuit ab originali culpa,S a caeteris nae virtutis opera corporali contactu efficienda . Ex peccatis liberare . Nullus tamen inueniri potuit gratia vero habituali habuit Clitani caro via pro- modus, quo&sapientius & potentius id fieret: itaximo principio,nam radicate principium totius vir- quamuis circa Christi humanitatem in supernat tutis fuit ipsa unionis gratia) ut eius corporeae, de ma rati ordine disponendam , alijs multis potuisset teriales actiones assumerentur,ut diuinae virtutis in- Deus modis procedere , quae ab ordine sapien tiae suet rumenta ad internam animarum sanctitatem, fic haudquaquam exorbitarem: Nullus tamen modus munditiem efficiendam , unde Christus corporasi intra totum ipsius diuinae sapientiae ordinem con fatu spiritum sanctum dedit discipulis, ut hahetur uenientior reperiri potuit, quam quod Christus, ut
Ioan. 2O.&eius verba,vidi xu, linet tus. Ioan. 6. verba homo, ita caeteris prificeretur iustis per modum
erant a terna vira,idest,vim habebant sumam vitam supremi totius Ecclesiae capitis, ut non modo illos conferendi. Denique ex ipsa animae Christi glori , per nati excelleret dignitate, sed&in gratiae quo- quae filii praecipua actualis plenitudo, diuinu in quod que habitualis,& habitualium virtutum , ac Spitidam lumen ad carnem usque Christi derivabatur, tus sancti donorum plenitudine , unctusque laetitnam ut S. Hier. super c. q. Matth. inquit, quod quis omni spiritualis exultationi Soleo prae omnibus par-dam fulgor maiestatis occultae inerat Christo do- ticipibus suis. Hoc enim , & ipsius Christi dignitas, mino, qui etiam inhumanitate, Q in facie eius re- &ipsum supremi capitis officium suo iure postula. currebat, unde ex primo aspectu poterat homines bant. Quid enim diuinae sapientiae congruentius, ad se trahere. Et idem repetit ipse Hieronym. super &consor inius,quam quod suauissimum unctionum Matth. cap. 2 l. Quae res licet certa non sit, non est spiritualium unguentum in sacerdotale caput primo tamen incredibilis. nam si S. Dionysio Areopagitae, c. is inderetur, & inde in barbam Aaron , idest, ici cum primo Beatissimam Virginem fuit intuitus,di, Apostolos, ac primarios Ecclesiae Patres Christo uinus quidam gloriae fulgor in eius facie refulgens Ecclesiae capiti coniunctiores, ac tandem ad oram apparuit, ita ut nisi certa fidei persuasione detinerin usque vestimenti eius, id est , in simpliciores fidelest ut diuinitatis essentialis qindpiam ipsi Beatissimae redundaret In hunc sensum adducit Amb. in . Virgini inesse putaret, revi Deam quandam suspi- Episto. ad Hebr. cap. t. hoc testimonium ex psalm.ceret,& veneraretur,quid mirum,si ipsi Christi car- i s . desumptum. ni similem tribuamus dignitatem ,&quendam diuinae claritatis fulgorem λ φ.8. Iuarta Cone lusio. Et iuxta hiinc sensum posset non improbabiliter explicari vox illa, corporatiler, ita quod ipsa diuini- Ratiae Christi plenitudo summa potest censeri, talis plenitudo in Christo habitans, in sanctiissima appellari, secundum propriam ipsius gratiae
eius carne,in humanoque ipsius corpore miri S sina mi uram . Hanc confusionem nobis concederet per modis splenduerit. Cui intelligentiae non disten- Capreol. loco superius citato, verum in alio longe lita d,quod a principio huius operis ex S.Chrysost. absimili sensu abeo,quem nostra intendit conclusior .se aliis Patribus relere hamus, exponentes illa Ver- censet enim Caperol. quod gratia ex principiis in-ha l o. r. vidimus gloriam rius,ac. nimirum S. Euan- trinsecis suae naturae deterint nata est, ad eum intengelistam de illa Christi gloria , ibi sermonem insti- sonis gradum,quem de facto habet in Christi hu-tuisse, quae clarissimis Christi miraculis sanctissi inae manciate: Sicut lux Solis naturalem habet deterantia carnis eius ministerio editis in conspectu omnium nationem, ad eum intensionis, & perfectionis gra- splenduit,& emicuit. Alrtet explicuimus superius il- dum quem Obtinet in solari astro,quod est proprium
iam dictionem, corporali ter, iuxta S. Thom. In te eius denatiuum subiectum,& sicut calor determina-pretamentum, s. p. q. 2.ar. IO. ad 2. quae intUrpret tur ad intensionem , quam in igne sortitur; quam tio,& intelligentia magis sorsan est literatis, atque doctrinam falsa in ella superius ostendimus. Und a adeo caeteris praeferensa ,sed haec,quam nunc tradi- pro nostrae conclusionis intelligentia notandum est, dimus,contemni non debet. quod tam in operibus naturae,quam in operibus graTandem, ut huic tertiae conclusioni ultimam im tiae, Deus, ut Author nati rae,& gratiae, uicumque
ponamus manum,obseruaduna eiIecesuerim : quod fornaae praefixit ordinem, & modum ultra quem quamuis diuinae sapientiae ordini non sit contra tu, nuinquam de facto progressietur, iuxta illud Samquod Christi bumanitas omnis gratiae, & supern II. Omnia in numero,pondere, o mensura disi se ii,
tu tali ii virtutum expers,oc in puris naturalibus ast - σc.Qusd testimoni si,ut supra retuli. S. Tn. accom- metetur a verbo: Et quod alteri rationali creλiu ae modauli ad Omnia etiam supernatu ralia dona, qu intensior gratiae gradus conferretur, quam sit colla' rum prima radix est gratia. Caeterum inter gratiam. tus Chtisti animae: fateri nihilominus debet peritus & formas naturales accidentales, V. G. lucem,&ca- Theologus, melius simpliciter fuisse, & Ordini diui- Iorem magnu in hac parte versatur discrimen: quodnae sapientiae magis consentaneum , quod Chrritus formae naturales non ex sola Dei voluntate aut horis unctus fuerit oleo exultationis prae participibus suis, naturae,certum gradum,& limitatum intensionis, MIta quod tanta unctionis spmiualis plenitud, ne POl- perfectionis sibi vendicant,sed etiam ex proprijs, dia
114쪽
intrinsecis differentiis, x ex habitudine ad causas naturales,ex quibuS procedunt, eo quod omnis virtus naturalium causarum determinata est ad v nu AE ad
summum,quoa potest enicere. Unde Iux Solaris determinatam habet perfectionem ex ipsa natura, SCvirtute Solis ex qua di manat, S: calor similiter,ex idica ignis natura determinatum intensionis, & virtutis tortitur gradum. terum,quod gratia in tali intensionis gradu, de neq; in maiori, neque in minori producatur , neque desumitur ex intrinseca disserenistia gratiae,quia gr atia,ut dixi, ex natura sua potest in infinitum crescere secundum intentionem in perfectionem,neque vero talis determinatio proueni ropotest gratiae ex limitatione virtutis diuinae a qua , procedit,cum sit virtus infinita . Unde necessum eli,
quod tota haec gratiae limitatio ad solam Dei volun
Sed tamen fatendum esse credo,quod haec de te minatio gratiae est conformis naturae ipsius gratiae: Et ob id dicebam in concIusione, quod gratia in Christo habet ea omnem plenitudinem, qua malo Tnon potest conuenire gratiae secundum naturam ipsius gratiae. Et ratio est, quoniam gratia ex propria sui ratione debet commensurari cum liberali Dei voluntate: Est enim ex sua natura donum gratuitum, & voluntarium . iuxta illud Iacobi cap. i. V Mneariuenue nos verbo veritaιis. Atilia forma,quae ex sua natura est voluntaria,&Iiberalis, re aluer subordinatur in sui persectione , di intensione liberae, & voluntariae dispositioni eius voluntatis aqua per se pendet: Ergo gratia ex nat ra sua contenta est illo intensionis ,& perfectionis gradu,in quo diuina voluntas decreuit illam efficere,& non in maiori . Quo fit, ut gradus ille gratiae, sui est maximus, & summus secundum ordinariam Dei potentiam', sit etiam summus, & maximus per habitudinem,& consormitatem ad naturam ipsi usim et gratiae. Et propter istam causam existimo S.Th.
bsblute definiisse gratiam Christi esse plenam,
summam ex parte ipsius gratiae, idest, secundu pr priam naturam ipsus gratiae, quae postulat, vino fiat augmentum m ipsa, ultra gradum illum que Deus secundum liberae suae voluntatis consilium maiaximum,& summum esse decreuit.
si ς. Vbi dissoluuntur argumenta propesita
AD argumenta in principio. Ad primum respon
detur, quod gratia in B. Uirgine, & alijs Sanctis,habet plenitudinem tantum ex parte siubiecti,in Christo autem habet plenitudinem omnimodam,& ex parte subiecti,& ex parte gratiae. Hanc solutionem prosequitur late S. Th. I. p. q. .at. s. ad I. qui
Ad secundum araumentum facile respondetur, quod S. Thom. in illis locis,&in aliis smilibus loquitur de plenitudine gratiae Christi secundum pOtentiam Dei non absistulam,sed ordinariam, ut Onstat ex illis locis S. Thom. nuper, me adductis. Loquitur etiam S. Th. de plenitudine gratiae secundum naturain ipsius gratiae, non in sensu quem intende bat Capreol. supra citatus, sed in sensu a nobis expolito in ultima conclusione.
Αd tetrium argumentum respondetur,quod gratia est quidem creatura. Sed est tamen ordinis increati,&diuini,ac proinde non debet mensurari legibus aliarum creaturarum, sed sua natura potest in infinitum crescere,nulIumq; habet alium determinatum
limitem intensionisin perseet mnis,preter eum,que ipsi Deus sua prouidentia praescripsit. Ad quartum respondetur per Glutionem inter arguendum assignatam. Ad replicam respondetur e doctr. S.Th. 2.1.q. 24. ar.A. ad 3. ubi loquens de charitatis augmento dicit, quod propriam vocem ignorant, qui dicunt accidens non perfici in sua essentia
per maiorem inhaesionem, & radicationem in subiecto,nam cum essentia accidentis sit in esse subiecto,non stat quod accidens perfectius insit subrecto, quin eius essetia perfectior reddatur. Hinc ergo colligit ibid. S. Tho. essentiam charitatis perfici per in-li x sionem ad subiectiim,de quod lato magis est perfecta charitas in sua essentia,quanto magis in si: biecto radicatur . Id ipsum nos proportionabiliter de
gratia dicimus, quod ei iis essentia , qu e consistit in participatione formali d min.h naturae, perficitur per
maiorem intensionein,&radicationem in anima
ARTICVLVS SECUNDVS. An gratia habitualis ChriHi Domini fuerit
in ita. s. r. Nonnulla supposita annectuntur. IN secundo eiusdem tertiae qnaestionis articulo de
infinitate Christi gratiae disserendum est . Et
priusquam argumentis in utramque partem proinpositis rem istam mersemur, supponendum est ex communi omnium Theologorum sententia, habitualem Christi gratiam neque in ratione eritis, neque in ratione qualitatis esse simpliciter infinitam. Quod patet, nam illud dum taxat infinitum est simpliciter,&in ratione entis,quod habet intra se Omnem emitatis plenitudinem , quae plenitudo soli Deo est propria :&similiter aliquid elle infinitum in ratione qualitatis consistit in hoc, quod habeat
omnem plenitudinem totius generis qualitatis. At certum est, quod gratia, neque totius entis, neque totius generis qualitatis omnem an sua effemia prae-
habet plenitudinem : est enim quaedam peculiaris species qualitatis. Sed notandum obiter, quod Iicet gratia non sit
infinita,siue in genere entis, siue in gen cre qualitatis, si tamen asseratur infinita in ratione gratiae, qui
est sensus quem intendit nostra disputatio, fatedum erit consequenter, quod gratia est quaedam entitas infinita,& quaedam infinita qualitas, etsi non sit infinita siue in ratione entis, siue in ratione qualitatis. V. G. si ponamus lineam infinitam, ipsa non esse infinita in ratione quantitatis,quia non complecter tur omnem quantitatis speciem, dc perfectionem, esset tamen quantitas infinita. Huiusque diuersae loquutionis ea est ratio, quod iste modus loquendi infinitum in ratione entis, seu In ratione qualitatis, seu in esse qualitatis reddit sensum formalem amplectentem totam illam rati
115쪽
ς, RE LECTIO DE CHRISTI GRATIA.
nem, de totum illud genus de quo loquimur: at eum gratia infinita censeri inesse gratiae, quia praehabet dicimus ens infinitum, aut qualitatem infinitam , in sua eminenti virtute omnem aliam poIIibilem non fit huiusmodi formalis, sed materialis potius gratiam. sensus . Concederem ego libenter si semel admi Sed contra hanc so Iutionem insurgunt duae replitamus gratiam esse infinitam in ratione gratiae, quod en infinita in genere qualitatis, quoniam ista Ioquutio non reddit sensum illum ampli stimum complectentem totum qualitatis genus, sed sensus
est, quod gratia Christi est infinita intra genus qualitatis. hoc est verissimum illa sententia supposita,
nam habet infinitatem gratiae, quae continetur intra qualitatis genus.
s. I. Proponuntur argum. pro parte negativa.
Hoc ergo supposito. Dubium est in hoc secundo
articulo exagitandum. Num gratia Christi sit infinita simpliciter in esse gratiae, & pars negati v
Primo. Gratia Christi non habet intensionem imfinitam, quod probauimus art. praeced. sed intensio
est perfectio pertinens ad rationem gratiae, perficat enim essentiam ipsius gratiae, ut in eodem art.in so- Iutione ad vit. ex doctrina S. Tho m. deduximus: Er-so gratia Christi non habet infinitatem simpliciter
in ratione formali gratiae. Patet consequentia, quia deest illi infinitas aliqua , nimirum, intensiua, quae per se pertinet ad perfectionem gratiae, secundum rationem gratiae,at infinitum simpliciter cum si degenere honorum, postulat omnimodam infinitatem in illa ratione, qua dicitur infinitum: bonum enim ex intepra causa consurgit, sicut malum ex par Iic
Ia ci defectu. Secundo arguitur, Christi anima per gratiam
habitualem acceptatur ad finitam gloriam, ita quod poterat ad maiorem ,& perfectiorem acceptari, acceptatio autem ad gloriam per se pertinet ad rationem gratiae, nam vel est primarius grata ae effectus, ur quidam putant, vel ut alijs melius semiemi-hus placet, pertinet ad enectum formalem eius secundarium: Ergo gratia Christi non habet plenariam perfectionem pertinentem ad rationem gratiae , atque adeo non est simpliciter infinita in rati De gratiae. ιTertio. Si gratia Christi simpliciter esset infinita,
sequeretur nul Iam posse reperiri gratiam ab ipsa Christi gratia realiter distinctam : Consequens est
falsu in , imo& haereticum, coincidit en in cum ha- re si Lutherana, quae in Concit. Triden .sesso. cap. 6. dccan. t I . damnationem accepit. Quς aderit om nemhominem iustum iustificari, non per inhaerentem iusiuam,& gratiam, sed per imputationem iustiti sedc ratiae Chri lii: Ergo,dcc. sequela probatur, Extra ii nitum,authore Arist. s. phys non est aliud accipere, nam infinitum continet totam illam rationem in
qua est infinitum: Ergo si Christi gratia in ratione
grauae est simpliciter infinita, non erit accipere alii gratiam ab ea realiter separatam.
Dices forsan, quod ad rationem infinitatis satis
fuerit, quod non tiri aliud extra ipsum accipere, quod in eo non praehabeatur eminenter. Quen admoducreaturae omnes praehabentur eminenter in diurno
esse, quod satis est, ut Deus infinitus simpliciter dicatur in ratione entis ζ dc indoc sensu poliet Christicae. Prima ex ea sequeretur gratiam Christi esse .ilterius specie: a gracia caeterorum hominum iustoria, consequens est sine dubio falsum , imo forte est impol sibile secundum omnem potentiam, quod reperiantur diuersae species gratiae: ergo, Scc. Probatur sequela, effectus, qui eminenter continetur in aliqua superiori forma, specie distinctus est ab ipsa eminenti forma, quod oc exemplo caloris, qui eminenter praehabetur in luce SoIis: dc manifesta etiam ratione constat. Calor namque alterius, est speciei a luce Solis, Jc forma inperior, ac eminentior essentialiter includit aliquid perfectionis, quod non ineladitur in effectu eminenter in ipsa prae habito,eteni in enectus huiusmodi nequit adς quare simpliciter perfectionem superioris tormae, alias enim improprij cs me diceretur contineri in illa eminenti continen , tia. Ergo ibi diuersitas est specifica. Secunda replica es adhuc urgentior. Si Pater diurnus assi meret aliam humanam naturam, quod fieti pollet per potentiam Dei absolutam , gratia qua
perficeretur elus humanuas, non contineretur vi
tu aliter, aut eminenter ingratia Christi, quoniam Patet factus homo non dependeret in gratia, ded nis supernaturalibus a Christi humanuate, 6cabeius gratia, quae res in dubitationem verti non potest: Ergo non omnis gratia continetur eminenter in ipsa hi isti gratia, atque adeo ruit assignata solutio. Et ex hac replica sumitur principale argumentum con ita conclusionem: Nam gratia, quae inesset humanitati assumptae a Patre, tam perfecta esset, atque est
modo gratia Christi: Ergo si gratia Chlisti est timpliciter infinita in ratione gratiae, gratia etiam Patris in illo casu infinita esset l. mpliciter in ratione gratiae: atque adeo darentur duo infinita simpliciter ira eadem ratione, quod est implicatio. Miuum ficio argumentum, quod poterat sumi conita assignatam solutionem ex gratia collata Angelis, iuxta sententiam
quae negat illam fuisse datam ex meritis Christi: Ex qua sententia videtur colligi, quod gratia Angelorunon continetur eminenter intra Chrilli gratiam: nahoc argumen lim ex dictis in piaecedenti quaest. facilὸ poterit dissolui.
Quarto arguitur, Charitas Christi non est infinita in ratione charitatis. Ergo nec eius gratia est simplicii et infinitam ratione gratiae. Consequentia apparet manifesta ex paritate rationis. Oinnes namque
rationes,quae potiunt asturri ad probandam infinite tem gratiae Christi, habent aequalem vim ad suadendam infinitatem Charitatis Christi, quod fiet manifestum, recurrendo ad singulas rationes, de quibus postea. Antecedens vero probatur. Charitas Christi nequit esse principium infinitae dilectionis Dei,Chrisius enim per voluntatem humanam finite diligit Deum,non enim ipsum diligit quantum diligibilis est,nam haec tanta dilectio soli diuinae voluntati potest competere: Ergo Chri si charitas in ratione charitatis non est simpliciter infinita: Probatur conseia quentia dupIiciter. Primo, quia perfectio habitus pensanda eit cx actu ad quem disponit potentia,atq; adeo
116쪽
adeo s actus sit simpliciter infinitus,necesse est,quod ni mij authores necessitatem gratiς ad me renclum.
etiam habitus sit simpliciter infinitus in sua latione, non desumunt ex infinitate meriti, sed ex substania& e conuerso. Secu uo voluntas humana Christi iasi ria ipsius: itaque fatentur sine dubio, quod si mane- diligit Deu i uxta proportione natura lis fac ut talis ip ret meriti substantia in operatione Christi, tale m susinet voluntatis humanae,sed iuxta proportionem ritum esset valoris infiniti, propter dιgnitatem per- virtutis,quam illi tribuit habitus chati talis infusus. sonae merentis.' Tunc sic, vel haec virtus a charitate proueniens finita Vltimo tandem arguitur. Si diuinum verbu relinest simpliciter, vel infinita simpliciter, si primu di- queret humanitatem cum gratia , & donis sirpern xeris habeo in ieiuna. s.charitate Christi esse finitam turalibus, quibus nunc est exornata , illa gratia esset in esse charitatis, si dixeris secundu ,ergo potetit vo- eiusde spectet,imo esset omnino eade numero quavis Iunias Christi exire in actu dilectionis is finitu, qtata tum ad Omnem realitatem, cum gratia,quam nunc debet proportionari actus cum virtute sui princ. pij, habet ipsa mei Christi humanitas: Sed certum est,qclaiqi adeo virtus infinita poterit se explicare in actu gratia in humanitate retusta a verbo non esset inti- infinitum, vel assignanda est ratio, propter quam id nuam ratione gratiae: Ergo neque modo verbo confieri nequeat,quae certe non est assignabilis . iuncta habet huiusmodi infinitatem , nisi sorsan s Arguitur quinto. Theologi,qui docent gratiam. cundum extrinsecam denominationem.
Christi esse simpliciter infinitam ratione gratiς, duplici ratione ducuntur: altera est, quia gratia Christi A. 3. Argumenta pro parte negativa. est principium meriti infiniti simpliciter, & infinitae sitisfactionis: altera vero, quia gratia dispoitit hu- T NOppositum autem est,quod si gratia Christi nomanitatem Christi, dispositione saltem concomitan I est simpliciter infinita in ratione gratiae, sequere ad unionem hypostatica cum verbo. Sed utraque retur posse coringere,quod gratia in homine puro, ratio est deficiens ad probanda oratii Cnrisi infiniis saltem secundum absolutam Dei potentiam , posset talem: ergo. c. Probatur min. Et primum,quod ra- perueuire ad tantam excellentiam, di perfectionem tto,quae desumitur ex dispositione ad unionem hy- m esse gratiae, quantam nunc habet gratia Christi, postaticam non sit sitfficiens, colligo ex docti. S. Th. quod videtur absurdum dictu . Imo, re maius absuris 3, pq, O. art. . ad ubi habet , quod sicut gratia est dum Videtur inferri,scilicet,quod absolute,& secun- infinita per habitudinem ad unionem humanitatis dum ordinariam Dei potentiam concedendum sit, cum verbo, ua&vilio beata animae Christi consimi- quelibet hominem iustum posse adeo in gratia et Iem habet infinitatem , quia etiam est dispositio ad scere,Vt ad aequalem perfectionem cum gratia Chrivisionem sicuti gratia, haec S Thom. Sed certum est, stiperueniat. Prius absurdum manifeste sequutir ex quod visio beata animae Christi in ratione beatificae illa sententia,& probatur pec absiolutam Dei potenvisionis non est infinita simpliciter : Ergo neq; gra- Π m quilibet homo iustus potest peruenire ad queistia Christi ex unione ad verbum,&ex ratione dispoia cumque gradum oratiae, quamlibet perfectum,extra sitionis ad ipsam unionem participat infinitate simia infinitum. Ergo ii gratia Christi continetur extra pliciter in ratione gratiae, iuxta S. Tho. mentem. infinitum grauae gradum in esse gratiae,poterit grais Confirmatur. Perfectio,&infinitas, quae compe- U hominis puri attingere hunc ipsi im perfectionistit gratiae Christi ex dispositione ad vitionem hypo. gradum. Posterius vero absurdum sic probatur: S staticam est ei extrinseca , cur madmodum dicit S. cundum fidem in Synod. Triden. siess. 6. explicatam Tho. I. p. q. 1 f. ar. 6. ad 4. quod humanitati Christi Dieri tenemur, quod quilibet homo iustus quatum. competit quaedam dignita iis infinitas per umonenia cumque iustissimus, potest ulterius in gratia, & sanis ad verbum, quae sane infini tas extrinseca est i psi hu- uate proficere. Itaque nullus est terminus signatus manuati. Ergo ex eo, quod gratia Christi disponat ex diuina lege,ad quem perueniat gratia puri homia ad unionem laypostaticam , ut plurimum consurgit nis, Vix a quem progredi nequeai: Ergo vi Christi in illa quaedam ratio extrinsecae infinitatis, quae pro- graua continetur ex ιra gradum infinitum in esse inde non constituit ipsam infinitam simplicitet inia gratiae , concedendum est,quod secundum ordinaria ratione gratiae. Deinde probatur, quod sit eriam in- legem a potest eurus homo peruenire adaequalet
sufficiens alia ratio insinuata in argumento. Infinitas 3 aliam cum Christo: quod absurdissimum est, dc meriti,& satisfactionis Christi non desumitur ex gra fidei parum consentixns. tia habituali, sed ex ipsa gratia unionis, ob id enim, ae non ob aliud opus Christi meritorium fuit inta s. q. Ubi variae sententiareeensentur.
niti valoris,quia erat opus hominis Dei , valor enim infinitus operis ex dignitate operantis desumitur. D RO huius dubij decisione prςmittendum est bre-Ergo impertinens est illa ratio ad probandam gra- I ulter,infinitum dupliciter sumi : uno modo extiae infinitatem. parte materiae, ut dicimus potetiam materiae primae Confirmatur, nam si fingamus in Christo nullam infinitam esse. Alio modo ex parte formae,sicut dici- fuisse habitualem gratiam , ad hoc tenemur conce- mus Dcum esse infinitum actu. Prima infinitas addere eius opus meritotium fidisse in finiti valoris: Em impet tectionem pertinet, utpote ad potentialitate. go infinitas meriti in Christo non proueniebat ex Secunda vero ad perfectionem, quia est actualis. Ingratia habituali,aIias enim gratia habituali semota, Praesunt laer o loquimur de infinitate posteriori moelus meritum non esset valoris infiniti. Hoc argu- do sumpta. Et quia bonum , di perfectum , ut paulo mentum etiam habet vim in opinione eorum Theo an Caiximus, cx integra causa consiugit, hinc pr Iogorum, qui putant gratiam habitualem fuisse simis uenit, quod ut gratia sit infinita simpliciter in esse 'pliciter necellatiam Christo ad merendum : quo- gratia,necetium est, quod omni ex parte habeat in-
117쪽
ctus gratiae. Caeterum non poterit diei infinita in eo
gratiae,seu in ratione gratiae, quia i stae locutioneS, ut supra aduerti, denotant lotalem infinitatem gratiae, secundum propriam rationem gratiae . Ad hunc
modum solet lux Solis infinita a nonnullis vocati, eo quod lux in Sole ad omnes suae naturae possibiles
Quidam alii Thom istae dicunt, gratiam Christi
infinitam esse secundum quandam extrinsecam Dei acceptationem,quatenus Deus acceptat ipsam, ut sit principium infiniti meriti, & infinitae satisfactionis, de ut sit debita dispositio ad unionem hypostaticam. Mnullam veram, de rea- finitatem in esse gratiae, & si ex aliqua ratione fuerit finita ppellanda erit finita simpliciter in esse gratiae,quamuis aliquas,&multas rationes habeat in Gnitas in tali genere.Quo supposito variae sunt Theologorum sententiae. Prima est, Ioan . Maioris in s. d. I s. q. 3. qui libenter fatetur Christi gratiam esse simpliciter .& actu infinitam secundum intensionem,& extensionem , atq; a deo. in ratione gratiae. Haec sententia placere
debet illis omnibus Theologis, Greg. Arim. dc quihusdam alijs,qui sibi persuasum habent nullam ei se implicationem in hoc, quod detur aliquis effectus
extra suas causas actu infinitus, & c6sequenter,quod Caeterum haec acceptatio Dei haec actualis intensiva, Ac extensua inlinitas non re- lem infinitatem ponit in ipsa.
pugnat gratiae. Nam qua probabilitate negabitur Christi gratiae haec possibilis infinitas, cum Christus
si ipse fons totius gratiae,& debeatur eius animae, ex
vi unionis hypostaticae, tota ipsa gratiae plenitudo,&ex parte subiecti, de ex parte gratiae, ut supra diximus
Secunda sententia,quam docet S Bona u. eadem dist. q. I. ar .asserit, quod gratia Christi si consideretur secundum se ipsam, & per ordinem ad anima
Christi in qua subiectatur,simpliciter est finita: Est
autem infinita in ratione gratiae per comparatione ad membra Christi,& ut est gratia capitis. Qui Christi gratia incommensurabilis est , cuicum qu gratiae puri hominis,& quantumcumque crescat gratia hominis puri, non poterit at ungere gradum gratiae plenitudinis Christi: de ideo gratia Christi comparatione ad gratiam membrotum simpliciter est infinita in esse gratiae. Ad hanc sentem iam reducitur opinio, quam docet Michael de Palacios eadem dist. disputatione vitica, dicit enim infinitatem gratiae Christi , neque intensiuam elle, neq; gradualem, sed extensuam , quatenus opera Chri ui meritoria ex ipsius Christi gratia prouenietia possent conserinre ad redemptionem , bc sanctificationem infinit rum hominum,si de facto istisent homines infiniti. Inter discipulos S. Tho m. communis sentcnti videtur esse , quod gratia Christi , in esse qualitatis,& secundum intentionem , est simplicitet S actu
finita, est autem in sinita in ratione gratiae. verum in explicando modum infinitatis quein habet in esisse grauae,diuersimode procedunt ii Theologi. Quidam enim dicum graciam Christi eatenus solum uici infinitam in ratione gratiae, quatenus operatur
omnes effectus postibiles ipsi gratiae:ita quod non est factibile per absolutam Dei potentiam, quod graua Christi, via cuiusuis vitti ad aliquem effectum se e tendat, ad culus similem secundum essentialem speciem non se extendat de facto ipsa Christi gratia . Verum, quia non efficit hos eflectus in summo gradu per absolutam Dei potentiam possibili: non enim infinita intensione qualificat animam,iaequo eam reddit ad summum gloriet gradu accepta iu) idcirco haec ratio non susticit conitituere Christi gratiam simpIiciter infinitam in esse gratiae, A si praedictam infinitatem intra genus, α speciem gratiae ei itibuat: Atq, adeo potest quidem dici infini ta in tra rationem gratiae, quia habet aliquam infinitatem,quae intra hanc rationem comprehenditur, nimirum, quod e*lendit se ad omnes postibiles est Denique iuniores quidam alii Theologi dicunt,
quod si Christi gratia essentialiter conside retur inis ratione gratiae,nullam habet infinitatem actitatem.&Cathegorematicam , quia est omnino eiusdem speςiei cum gratia aliorum iustorum . Caeterum ex eo, quod est in tali subiecto,nimirum,in Christo consurgit in ea quidam modus realis, de physicus, qui est modus inlinitatis per quem constituitur simpliciter infinita in esse gratiae . Et hic realis infinitatis modus tribuit Chri lii gratiae quandam modalem speciem superadditam essentiali ipsiusmet gratiae speciei . Unde in se t unt,quod si verbum relinqueret
humanitatem,gratia In humanὲ late permanens reistineret eandem mei essentialem speciem, quam nuchibet in Christo, non tamen speciem illam, quae ei competit ex modo infinitatis supradicto. Haec, dc. alia huiusmodi commentamur Theologi circa intanitatem gratiae Christi,sed pro resolutione sit.
F. . Depraeedentibus sentengs iudicium per seq. conclusones. Prima conclusis. I Lla sententia, quae docet statiam Christi infinitam esse secundum acceptationem Dei extrins cam tantum, falsa est,& improbabilis, atque omnino impertinens. Patet, quia haec extrinseca Dei
acceptatio nullam perfectionem ponit in ipsa Christi pratia; Ergo ad inquirendam perfectionem, minii nitatem gratiae Christi,impertinenter recurritur ad extrinsecam Dei acceptationem , secundum
quam albedo Christi, imo, oc albedo Petri posset esse infinita: nam posset Deias T vellet acceptare italam ad quamlibet dignitatem, & ad quemcunque
finem comparandum . Igitur in materia gratiae,si ἀue in communi de gratia,sive in speciali de gratia Christi sermo fiat, releganda est a scholis huiusmodi acceptatio Dei extrinseca: quia im pertinenter sciis habet ad perfectionem gratiae,& iusturae formaliter inhaerentis animae . Et ex hac doctrina acceptati nis externae facile possemus incidere in eum tui h
ranoruni errorem,qui totam animae tultitiam , ω gratiam reuocant ad extrinsecum Dei fauorem. N scio an Scos. in ε. d. I.q.6.3. contra istam conclus. MAd argumenta, Λ G. 6. q. a. que Gabriel. dcalis sequuti sunt, reprehendenaus si in hac parte,eo quoia impii iustificationem,&sanctificationem animae,a peccati siue actualis, siue originalis remissionem
118쪽
tion fieri sorma liter pet infusionem gratiae,ex vl l pissius gratiae existimauit sed ex voluntate Dei non im putantis oc condonata tu peccatum, & acceptatis hominem ad aeternam vitam. Certe hic theologandi modus non ad modum securus apparet vitis egregie doctis, quibus ego libenter assentior. Oportet enim,ut modus loqueudi theologicus in materia iustificationis impii longius recedat a recensito Luteranorum errore. Sed de hoc alias.
F Ala est ,& parum probabilis sententia , quae aia
firmat habitualem Christi gratiam actu, de cathegor ematice esse secundum intensionem simpliciter in finitam. Haec conclusio, quae Ioan. Maioris
sententiae aduersatiar, consentanea cli omnium fete
Theologorum doctrinae in s. d. is. imo & Phylosi
horum,qui cum Arist. s. phys. Δ S. Th. l. p. q. . exlimant no esse possibilein enectum aliquem a Deo produci actu,& cathegor ematice in aliquo generet infinitum. Et omnia argum eta, quibus Phylosophi, de Theologi hanc sententiam incommuni probant, si ad peculiarem nostrae conclusionis materiam determine imar,ipsam efficaciter comprcbabunt , certam que efficient,& in ubi ta tam . Duae rationes inter alias potissimum sum expendendae. Prima in hunc modum formatur. Non est producibilis a Deo aliquis etfectus, nisi in eo gradu quem Deia determinat E cognoscit,sed no cognoscit Deus, quia non cognostibilis est, ultimum, re determinatum inten fionis gradu in in quo gratia actu , & cathegorematice possit esse intensionis infinitae. Non ergo producibilis est gratia infinite intensa. Anteceiens probatur. Gratia ex peopria sui ratione est in
anfinitum augmentabilis, ita ut quocumque intensionis gradu dato, ad ulteriorem progredi possit: Ergo non est dabilis gradus gratiae ultimus secundum Intensionem, atque adeo non est cognoscibilis 1 diuino intellectu. Secunda ratio est huiusmodi. Si produci potest gratia intensionis actu iri finitae, ita ut ad ulteriorem intensionis gradum per nullam potentiam progredi possit: Sequitur polle simpliciter exhauriti diuinam potentia,in hoc sensu, quod pollint dari prodii 4cti extra suas causas omnes effectus pol Iibiles a Deo produci, de secundum omnes possibiles modos sub quibus a diuina potenti λ enici queunt. Consequens
manifestam praesefert absurditatem , neque ab vllo, vel mediocriter sapiente,ut probabile,admittetur: Nam quae maior obsecro absurditas, quam fateri Dei omnipotentiam ad eum natum per uentre
posse,in quo impotens censeatur, idest, in quo nihil reuera possit et licere λ Ergo, &c. Sequelam probo. Eadem prorsus ratione, qua Dei omnipotent Ia p test producere gratiam infinitet intensionis, valcbit etiam efficere eandem gratiam sub omnibus illis modis constitutam , quae sunt possibiles secundum . ipsam Dei omnipotentiam: Nam quantum ad prae sensi nititutum attinet, quae alia potest eise ratio de modis alijs quibuscumque ab ea , quae eli de modo intensionis infinitae Item si haec admittuntur de habituali gratia,quare,& in omnibus , de in singulis
alijs creaturas non erunt admittendae Et quare non
poterit Deus omnes possibiles cicaturas quantum ad numericas,&specificas omne possibiles rationes in rerum natura simul et sicere Quod si efficiat, in. tentum habemus,nimirum,exhaustam relinqui ipsam Dei omnipotentiam. Nostra igitur secunda conclusio & vera, de certa censi ta debet.
.7. Tertia Conesus. S Ementia illa, quae docet Christi gratiam in se
metipsa fini tam esse, infinitam autem simpliciter, cathegorematice per comparationem ad gratias membrorum,neque vera est,neque satis pr habilis.
Probatur primo. Si grati, Christi in semetipsa fi .
nita est: Ergo cuicumque alteri gratia comparat retinebit hanc finitatem,& limitationem, quia comparatio ad extrinsecum non praestat infinitatem simpliciter rei comparatae Quoa si con fert infinitatem, illa infinitas intrinseca erit ipsi rei comparatae : nisi
recurramus ad extrinsecam illam Dei acceptati nem , quam In prima conclusione explosimus. Si autem est intrinseca gratiae talis infinitas: Ergo in semetipsa erit infinita, & non solum per comparationem ad grallas membrorum, quod negat praedicta sententia.
Secundo probatur. Gratia Christi per compar
tionem ad gratias membrorum, tantum differt a s
metipsa, sicut differt graua capitis a gratia personali: Nam quod gratia Christi sit gratia capriis, in eo solum consill it, quod non solum gratificat Christi animam, sed est etia gratificativa, ct sanctificativa orn-nium animars, sed gratia capi iis in Christo est omnino eadem gratia cum gratia 'rsonali, de non addit supra gratiam personalem aliquam perfectione, sed respectum tantum ad membra, ut colligitur ex S. om. s. p. qi .ar. q. IgC &C. Confirmatur ratione ex S. Doch.loco proxim8 citato desumpta. Subiectum , quod per aliquam foris
mana opera Iur ad extra,non operatur nisi quatenus
est actu consirtutum per talem formam , cte secunduvirtutem, quam in semetipso habet ab illa mima s sceptam, nain calefacti uuin, V. G. non calefacit ultra virtutem , quam suscipit a calore a quo constituitur actu calidum. Et ratio in communi proposita huic
veritati attestatiir, quia omne agens agit m quan
tum est in actu, de uixta proportionem sui actus, de non alias: Ergo anima Chritii per gratiam habitualem nihil influit, & nihil operatur m membrao, nisi iuxta proportionem gratiae, quam habet in se metipsa, de secundum quod est constituta in actu per huiusmodi gratiam : Ergo non est gratificativa ali rum animatum, nisi iuxta proportionem , qua ipsa est actu grata: Vnde impertinenter statuitur illa distinctio,quod gratia Christi in seipsa est finita, de coisparatione ad gratias membrorum est infinita simpliciter. His argumentis confutatur etiam sententia
Mich. de Pala. qui asserit Christi gratiam intensiue finitam simpliciter, extensiud vero esse simpliciter infinitam. Etenim nulla forma potest se extendi ad producendos infinitos effectus, si in semetipsa no fuerit in sinita : Atq; adeo extensio infinita in aliquaserina piae supponit infinrtam perfectionem ,& inistensionem in eadem λrma. V O intensionem, per . fectio
119쪽
os RELECTIO DE CHRISTI GRATIA.
sect onem intrinsecam ipsius sormae: non enim linete loquor de intentione accidentaria, quae fit per maiorem inhaesione iri,& radicationem in subiecto. Ista ratio procedit , stipposito, quoci extensio non sit pure materialis, sed formalis. Nam si extensio putem aterialis fuerit, forma simplo citer finita poterit
extendi ad infinitos enectus. Sicut unica candela per
eandem omnino vir utem poterit lucem communieare infinitis candelis, sectis autem est, si lux magis ac magis accresceret in ipsis candelis, nana tunc ei et extensio formalis secundum maiorum , & maiorem persectionem, atq; adeo necessaria quoque esset infinita lux in candela, ex qua fieret 1 Ita extensiva communicatio. Qua non soli im extensiva esset,sed Δ simpliciter intensiva. Et quoniam extentio gratiae ad infinitos homines si infiniti darentur, non pure materialis esset, sed formalis,& simpIicuerintensua , Idcirco argumentum faetum ethcax est contra sententiam S. Bonauen. Sc Mich. de Palatios . Ex dictis in hac concl. sequitur falso quosdam S. Thom .dast: pulos interpretari suum magistrum In s. p. q. T. δέ t. II.
quod cum asseruit Christi gratiam eo infinitam csse, quia collata fuit an iniae Christi, tamquam uniuei sali principio gratificationis lintellexerit gratiam intini tam esse secundum extensionem duntaxat. Falsa est
haec interpretatio,& contra S. Tho m. meni Cm , qui q. seq. art. 6. extensionem gratiae , ad perfectioncm , eius latensivam reducit.
φ 8. Iuarta Concluso. CHristi Domini gratia infinita est in eo sensu, in
quo lux Solis potest etiam dici infinita, videlicet,quia exeqttiturist Christo omnes esset tus possi-hi les gratiae, neque ullius est signabilis ad quem non se extendat gratia Christi. mcuit hanc veritatem S.Ioan. Chrysost. ho m. 19 in Ioan . ubi exponens illud Ioan . s. Non ad mensaram d.ιι Deus Drritumata inqui tot scatur spiri. usad has vel illas functiones, filio vero ad omnes Ira i ,
Christi gratia habet totum, quod pertinet ad bonuvlain,& pet sectionem gratiae tam gratum faciunt is, quam gratis datae, lam gratiae personalis, qua in graistiae capitis,& ad omnia gratiae munia se magna cuna persectione extendita Et ob id inhnlta vocatura grauis limis Theologis. Et Chri lius Ioa n. cap. q. uixia esse datam non a d me illi iram,ideli, non limitaram ad peculiares aliquot gratiae effectus. Hanc gratiae infinitatem agnouit S. Tho m. ingratia Chiliit, . par. qtiaest . . art. lI .verum quia i cinfiditas non e itintinitas simpliciter, nam ut supra dicebam, licet gratia Chri iii se extendat ad o innes effectus gra tiae, tamen Omnes exequitur infinite, idcirco S. Thom. in
isto art. non dicit Chri iti gratiam secundum ut anirationem elle simpliciter infinitam, sed quod potest dici infinita: Quo modo loquendi insinuauri, quod
hac ratione infinitas gratiae limitata eli, S non plenam infinitas in esie pratiae Quocirca alia via oportet quaerere gratiae munitatem . Quod fecit S. Tlio. eodς in art. ad 2. ubi inquit, quod graria habet infinitum cinctum , tum propter infinitatem praedictam, quae e It i sta, quam nunc exposuimus, tum etiam propter infinitatem diurnae pcrsonae,cui gratia unitur in numanitate personae diuinae. Mi ac secundam infinitatem, quo competit gratiae ex coniunctione ad diui natate vel bi intici 1gamus hoc loco, & quaerimus an sit tanta,quae conlitiuat pratiora simpliciter infinita
CHristi gratia ex coniunctione ad Verbum non
participat infinitatem physicam, vel essentialem, vel modalem, quet illam messe gratiae constituat infinitam simpliciter. IIta conelusio quantum ad infinitatem essent talem uniuersis S. Tho m. drscipulis placet. Et probatur primo. Eslentia gratiae in duobus consiliit; Primum, quod reddit animam formaliter partacipem diuinae naturς. Secundum, quod eam constituit mr maliter acceptam ad gloman .
Dcinaum pertinet ad effectum primarium forma lem gratiae : Secundum vero ad effectum eius secundarium : sed quo ad utrumque Christi gratia simplicitere itfi:a ira: Ergo essentiam habet finitam physice loquendo . Minor patet, nam diurna natura adhuc magis en participabilis, quam 'per gratiam participetur a Christi anima, quia cum sit in infinitu participabilis non potest totaliter participari. Item
in conteiis est apud omnes Theologos, quod Christi anima potuit per absolut m Dei potentiam ad
maiorem gloriam, nimirum, ad perfectiorem Dei intuiti uam visionem acceptari, quam est de facto a ceptata, eo quod Christi anima non comprehendit essentiam Dei, per visionem illam beatificam , qtia nunc ipsam intuetur: ergo,&c. Secundo probatur. Charitas, lumen gloriae, Sc caetera Spiritus sancti dona physice loquendo simpliciter salit finita: Elgo & ipsa gratia, ex qua exotium rhaec supernaturalia dona, ellentialiter est finita: palatet consequentia, quoniam enectus , qua per naturalem resultantia in proaedia forma: proportiona turipsi tormae: Ergo si hete dona quς resultant ex gratia,snni si inplicit ei finitam suis propitis rationibus , Mei iuncijs, manifcltu in est, quod& ipsa essentia gratiae in elle gratiae, est simpliciter finita. Denique probatur Gratia Christi inesse qualitalis est sine dubio finita , ut retro expIsuimus. Sed qua lixas eli rata oel Ienta alis gratiae, quia est ratio genetica ipsus: Ergo non est pol Iinile , quod gratia Christi inesila gratiae sit simplicitur infinita. Et confirmatur. Differentiae specin e continentur sub potentia generis: Ergo quando ratio generica est simpliciter finita, differentia etiam specifica finita eli,&li initat aratq; adeo differentia specifica, Sessen Halis gratiae non potuit cisi infinita simpliciter in Christi gratia, cum racio qualitatis, quae est ratio eius generica, non lic in ipsa simpliciter infinita. Deinde probatur conclusio eadem quantum ad rationem mosalem , DRcnditurq; nullum est e modum physicum in Christi gratia, qui sit infinitus simpliciter in ratione gratiae, de qui ipsam constituat inesse gratiae simplicitur infinitam οῦ cuius oppositu in nonnulli graues Theologi docuerunt. Probatur primo. Non est facile, imo eii dissici I- limum explicare, qu mast iste modus, quoniam nopossumus alium ungere, quam quod gratia, edi ante an una Chri ill , In qua residet, est supernutu taliter terminata, c pleta a verbo: sed haec modi fi Alio,& tu γ
120쪽
& terminatio non inducit intinitatem simpliciter inesse gratiae : Ergo,&c. Probatur minor. In ipsa
essemia animae . & in ipsa Christi numanitate ad quam primo haec terminatio pertinet , non inducit ut similis infinitas : Etenim Christi humanitas non est infinita simpliciter in esse humanitatis, neque ellentia Iiter, neque modaliter. Item reliqua accidentia, live spita tualla, & ordi nis supernataralis, ut scientia infusa , siue ordinis pure naturalis , ut albedo, scientia acquisita, dcc. Ex hac terminatione non induunt insinuatem simpliciter in suis propitis rationibus: etenim scientia Christi, siue per se in f la, siue per se acquis lanon est simpliciter infinitam ratione icientiae, quod fatentur omnes Theologi, quia posset crescere per absolutam Dei potentiam secundum formalem rationem scientiae , posset enim intellectus Christi plura cogitoscere per utramque scientiam , quam de Licto cognoscit , ct e quae nunc cognoscit, persectius nosse. Ergo proportionabiliter dicendum elide habituali gratia- , quod illa terminatio personalis nullam inducit inmnitatem simpliciter in ipsa secundum rationem gratiar. Certe tam est dissicile assignare hune mOcium physicum infinitum in Christi gratia, ut non desu sint viri Doctissimi,qui ut hunc modulia infinitum in Christi gratia tueremur,dicerent,quod ipsum metverbum se ipso quali modaliter coniiuuit gratiam Christi infinitam fimpliciterin esse gratiae. Uerum
eamen hic modus dicendi est Omnino imperianens , tum quia eadem ratione esset dicendum , quod diu num verbum terminans humanitatem , similitet eam modificat,iptam melle humanitalis Infinita
simpliciter constitiaens, quod est falsissimum. Tum
etiam,quia chimericum apparet,dicere,quod ominu verbum induat rationem modi physice modificantis gratiam, Modalis enim modincatio imperfecti neminuoluit. Secundo probatur, quod non reperiatur hic modus physicam infinitatem tribuens gratiae Christi.
Vmo diuini verbi ad naturam humanam non est opera trua, 6 factiua alicuit et sectus, sed tantumeti terminatiua, & completiva naturae: Ergo, ex vi unionis, neque in Chtalti humanitate, neque in eius gracia, neque m aliquo eius accidenti, siue naturali, siue supernaturali resultat aliquis nouus modus praeter passivam terminationem suppositatem, culuS r
tione gratia possit aliquam physicam infinitatem participare. Antecedens videtur clarum, quia suinpositum secundum quod propriam exequutit rationem suppositi, nihil esticit, sed tantum habet termi.
Confirmatur. Diuinum verbum terminat, complet humanitatem propria personalitate verbi: At verbi per natitas nullius enectus est productiva, cum sit relatio,scilicet filiatio, quae forma operativa non est: Ergo diuinum verbum,prout terminat li mani tatem, nullum emetum, nullumque physicum modum in i pia humanitate, aut in erus accidentis bus efficit.
Tertio probatur. Ille modus infinitatis ph)sicus
neque esticitur a verbo naturali,S: necessaria resulta- Iia,neq. noua actione: Ergo nullo modo fit,atq. adeo non est. Probatur antece ciens. Et prinium,quod modus ille non procedat a verbo per natu talem, &ne
cesIarram resistatutam, apparet manifestum: Quia
videtur non bene a stirmati posse, quod verbum ali quem operetur effectum necessario , α non libere, Omnia enim opera Dei,&omni scius actio ad extra ex libertate procedunt, Operaikr enim omnIa, inqui
Paul ad Eph. c. a. secvniam e phum volunιaris suae .
Probatur vero, quod non proaucatur a verbo per nouam,& liberam actionem: Qiloma alias tequerentu Lduo, quae non admittentura Theologis. Pram uest. Quod modus hic physice infinitatis, immediate fieriret a tota Trinitate, ee non procederet 1 verbo, quatenus est humanitatis suppotitu At omnes The logi, qui aliquam infinitatem constituunt in Christi
gratia, totam redducunt ad verbum,prout est hum uitatis suppositum, & aci ipsam unionis gratiam: ergo,&c. Sequela patet, illum modum physice inlinitatis non causat verbum peractionem alicuius humanae potentiae , sed immediate per actionem virtu-tιs,ct pote in cliuinae: Ergo verbum non causat illum
modum physicuria , prout est suppositum humas it us ,sed prou i conueni t cum Patre, & Spiritu aneto,
in potentia, di virtute di nna,atque adeo prout est di uinuatis suppositum . Secundum inconuenienses, quod posset neri per absoluta in Dei potetiam, quoci lirasti gratia nullam haberet infinitatem in ratiOnegrallae, col sequens non ad milium a TheoIogis,
quia hac in ipsa infinitatem agnoscunt. Dicunt enim quod hoc ipsi quod gratia ea in tali subiecto, scilicet, in humani late unila verbo hypostatice, non potest non esse infinita in ratione gratiae, licui humani tas Chri iii eo ipsis,quod unitiir verbo, non poleti no induere quandam infinitam dignitatem, ut dicit S. Thom. I. p. loco citato: Ergo&c. Sequela patet, quo niam si verbum pernotiam , &liberam actionem produxit illum infinitatis modum, potuisset no producere, alias, non livere,feci nece ilario produxisset, scpollet inoclo ii vellet separare hunc modum infinitatis ab ipsa gratiarergo. Consi matur primo vis huius argumenti. Si modus hic infinitatis physice non habet aliquam nece .sariam connexionem cum hypoliatica unione sed noua,& libera actione verbi ruit productus, volunt
rie,& sine fundamento asseritur a Theologis infinitas gratiae Chri lii; quia nulla est ratio, qua possit cω stare, diu num verbum lidere effecisse hunc modum infinitatis in sua gratia, At Theologi, qui docet Chriiti gratiam este infinitam, putant i anc infinitatem intrinsecam eiIe,oc necessariam glauς Chilsi, prout est in tali lubiecto: ergo.
Confir. secundo. Sequitur quod posset Deus similem infinitatem tribuere gratiae cuiuslibet hominis iusti, ita ut gratia Petri tam esset infinita in ratione gratiae, quam est gratia Cimit et Consequens non admittetur apertioribus Theologis, sicut neque admittent, quod nperationes procedentes a gratia P tti pollini habere tantum valorem, quantum habet
operationes profectae a Christi gratia, de qua multa
dici solenta , . rho. d: scipulta s. p. q. l. art. . in illa celebri disputatione. Num purus nomo posset perfecte satisfacere Deo pio uniuersis hominum peccatis. Piobatur vero sequela .Quicumque modus physicus, cuius est capax gratia Cluini, potest poni in quacuq. gratia , c ex alia parte hic modus infinitatis physicae cum sit libete productus a verbo, non nabet maiorei conm