장음표시 사용
81쪽
18 RE LECTIO DE CHRISTI GRATIA.
ibi tantum eon comitam et: & similiter se habuisset diuinitas i ii ipsis incarnationis mysterio respectu humanitalis aluimptae , nisi et Iet forma intrinsec ,&essentialis i psi ver ho. Nam hac de causa secuti da-NO, ipsa verbi personalitate mediate, terminiis est hypostaticae unionis, ted nullatenus est censenda ratio format s , dc proxima per quam vel hum naturae humanae de pedentiam terminat, sed ipsa verbi personalitas,scilicet, diuinae filiationis relatio, est verbo diurno proxima,&formalis ratio terminandi per sinnal Her humanitatem. Et huius doctrinae est ratio, quia una specifica, & substantialis natura non eis cooplebilis. ω rc inabilis per se primo , & imme-uia te per aliam naturam substantialem in ratio. ne naturae sumptam: nam qu e libet huiusni odi natura perfecta est, & independens secundum rationem
naturae. Dependet autem a supposito, tu ab elusi eris mination Oei enim substantialis natura non intelligitur omnino completa, quandiu non intelligitur sup
positata. Unde immediate per sappositatem propri Clatem terminatur, S completur. Et haec est rata a priori, ob quam substantialis generatio subitantialem naturam respicat quidum per mω1um termini, nullatenus vero potest ipsam turpicere per modum subiecti. Dixi consulto unam subitantia Iem naturam
non e ue rei minabilem, & petisetibilem immedinteper aliam naturam substanualem. Nam per accidemtariam naturam immediate perficitur, & terminatur tanquam proximum, Mammediatum eiuS subiectum . Ul accidentia propria naturae rationalis ipsam
im mediate perficiunt, &ipsa iracdian re suppositum. Aduerto quinto, quod licet gratia sit quadam a cidentali forma in qualitas, quendam tamen habet modum formae substantialis, qua tenus conser subi
cio, in quo recipitur ditimae naturae participationem, cuius parem pationis virtute, is qui gratiam recipitve te ulcitur generari in nasci, esteque genitum,na tum , ac delarque litium ,natiuua edtulna participata in illiatione Dei adoptiua auxta illud Ioan . cap. I.
dedaeis potestatem tilicis Dei fieri, qui non ex can-gil inibiis, neque ex voluntate carnis, nequc ex voluntate viri, sed ex Deo nati sint.JEx his colligo primum , quod in iusti limone
hominis, gratia potest dupliciter considerali in quantum est accidentaria quaedam qualitas,& prout induit modum subitantialis formae nunc expositum. Et si priori modo consideratur, prius naturae Didine refertur a a naturam humanam tanquam ad subi ctum immediatum ,quo,& formale, quam ad ipsum
humanum suppositum. Natura enim substantialis proximum esse potest susceptiuum , quo, sormae ac ci dentalis, & de facto est proximum subiectum illius habitus, qua no est immediate operativus,cuiusmodi
sunt iam ras inier accidentia corporalia, ct inter spiritualia iustitia originalis, & gratia, ac ipsum Ct amisori ymis peccatum iustitiae originali contrarium . Sive O m p. steriori consideratione sumatur, res aliter
se trabet. Dicendum est enim quod non humanitat εprimo δε ttirmatitet respicit, sed suppositum, quat
Dus conlii tuit ipsum in noua natura existens , oc illi
tribuit adoptiuam Dei filiationem, ad eum modum, atque ii ipsum consi tueret naturalem Dei filium, tribuens ei subitati salem Dei naturam
ciuiligo secundo, quod in ipsa Christi formati s
ctificatione, gratia prout forma est,& quali lasacci dentalis ad ipsam Curasti humanitatem, ut ad proximum,& immediatum subiectum est referenda, ad suppositum non nisi ipsa lium anitate mcdlante a terum , vi forma est secundum se apta nata Dei imitum spirituali generatione ex ipsis Deo natum constituere,non potest ad humanitatem per se primo, Mimmediate referri, sed si gratia lianc in Enculo ristionem obtinet ad suppolitum est immediate refere da, ut ad proximum,& immediatum , ct spiritualis natiuitatis M ad opiniae siliationis subiectiam, i plumque adoptiuum Dei tilium constituit. Quod si hoc impossibilς ιudicabit Theologus, & consequem ecfateatur Christum nullatenus elle adoptiuum Dei filium. Cum neque adoptiua Dei filiatio, neque gratia, prout eius inconstitutiva ad humanitatem Cluisti, ut ad proximum subiectum pertinere queat s seclipsum humanitatis suppositum, nem pe ve Ibum, nec elle est immediate respiciat. Vndecx iis rationem S. Thom. pro nostra tertia conciviliane in hunc mois
dum deduco. Filiatio adoptiua Dei per gratiam coplata non ad Christi humanitatem immediate perti. nere porest,ita ut Christus possit ratione numami tis Dei filius adoptiuus nititui: sed diuino verbo quod est humanitatis suppositum, nequit immedi te coni petere adoptiua filiatio. Igitur Uiuillus per habitualem gratiam neque est, neque eite pole it adoptiuus Dei filius. Consequentiae ite uidens. Qiuasi
filiatio Dei adoptiua , noc ratione humanitatis, nec
ratione suppositi Christo conuenire potest, quo pacto Cluilius adoptiuus Dei filius esse poterit per gratiam . Maior praenusta ex praenotatis constat ex quibus habetur,quod filiatio naturalis per se primo, ECimmediate non naturam,sed suppositum respicit, tproximum in immediatum subiectum. Quoniam ita poscit ipsa sabitat talis generationis ratio. Et quod idem sit de filiatione adoptiua dicendum, illicien Ierruliquimus explicatum. Minor veto argumenti facti propolitio citi citcra b. Tl Ion . . p. q. 2s. Ar . q.
probatur,cx en, quod is q' per se pe riecte est Dei
tilius, ut te natu talis, nequit esse simul ma perfecte,
M paitici patri te, di per adoptionem filius Dei. Siqiam dem filiatio adoptiua humanitati,yt subiecto. Quo, di per ipsam vcrho diuino competere potier, haec probatio. S. Th. poenitus esset inesticax, verum si immediate debet ad verbum referti, & non ratione di
manitatis, vi exposuimus retro, &sulficienter prou utatus, haec ratio ut demon litatio Theologica est habenda.
Confirmatur primo . Cluillus neque est filius Dei
adoptiuus , secundum quod Deus , neque securi. dum quod homo, ut ex dictis constat: Ergo nullo
Confirmatur secundo. Adoptio non potest conu nite, nisi subieeto extraneo a filiatione, & ab haereis di late bonorum eius, a quo adoptatur: ergo impol hile est conueniat immediate Clitatio raticine suppositi, cum ut sic nullatenus possit ex itaneus haberi a Dei filiatione in caelestii bono tu haereditare, quia est naturalis Dei filius, S uniuersortim haeres. Hanc ra lionem rc perici Tncologus in Conc. Franctard. Ecine pistola Adriani serimi ad Episcopos Gallici , SCHyspaniarum. Tandem, ut rem litatu concludamus.
aduertendum, quod cum asserimus S. I h. filia tione
82쪽
ad solum suppestrum pertinere, oc non admaturαmοῦ Merit christus nobiscum , Nater noster, scit enim, in- non negam Uaod secundario,& quasi materialiter quit, Pater udier, qu/d vobis opus9t. son ait, ster,
ad ipsam naturam pol sit per Inere, ratione tame is quas nobΦιum adoptatus ster graι iam, St. Ex quibus suppositi,praeserinu eum natura est ipsi supposito In- vethis aperte conitat mensem Adriani Francto
leuisera,eκ effominus Qua ratione filiario,qua Chri- diensis Conciti I intentioni conforme minam sinu O,stus est naturalis Beatistimae Uirg. filius per se pris quod ChristuSellam , ut homo, non est censendusmo,&lminediate contrem verbo: secundario, adoptiuus Dei filius. In Ithallo quodam qui sacro inediare conuenit mus diurnitati , quatenus diuinuas Dilatius instribitur editus apud Cone. Francsordi En.
est stitia verbi intrii rea. Et ita abibilate fatemur, quem per modum epκtolis scripsisse ferunt Pauli-xod Deus est filius I rginis,& quod ipsi est mater nimi Aquileiensem Epistopum scuriis extat de hac re
attion dico detextis, quia deitas in abstracto neque epistola , que refertur in Bibliotheca Sanctorum immediate inieque mettiate capax et huius denomi- 6. TOmvire Petrum Mediolanesiem: in hocmquam nationis C autem humanitas sit forma extrinse- libello ea clem habetur statuta veritas; id cuius corroiscas inplicuer diuino verbo, si adoptiua filiario per
gratiam competeret verbo , non ob id humani lati consenta et nisi valde materialiter. Ad eum modummo si Christus ange eam allu meret naturam humanitate reten indIomo essct angelus materiali lilia utio. ne i quatenu humanitas, S angelica naturam Nno eodemque coirent suppolito. Non vetia angelica mistura humanam deicinianaret,sed concomitanter,&quasi per accidens una se ita lierct ad aliam: quia VIIa que immediatam liaberet ad ipsin diverbum habi tudinem,& verbum alteram in clependenter ab alteata terminarei, c suppositaret. Loquimur de graria, atque si viet. substantialis quaedam specifica natu ra. Quia ira eli conliderancta, secuncium quo a fili
SEntentia, quae a stirmat Christum ut hominem.
esse filium Dei adopinium, non modo falsa eii ,
sed fie temeraria,& periculosa . Probatur conclusio, de primum quod sit temeraria ex eo onstat.qtna in re Lam graul opponatur omitium Theologorum sententiae, uno excepto Durando, quaasIeueranter do cuit , Chri itum ut hominem esse adopinium Dei fi. tiu. Et exceptis paucissimis aliis,quabus licet non vera, utcumque tamen visa fuit probabilis Dum sententia. Praeterea, quia non modo noti probabili innitI lur rationi, quin potius mani sestissimis Theologicis
rationibu1 opponitur, quarum meminιmus circa
praecedentem conclusionem. Et quidem duae postremae magnam vim habent ad confirmandam L mmunem Theologorum sententiam,quae negat Christo adoptinam Dei filiationem. Et vltima piaesertim Latio, si bene expendatur verosimilem solutionem
non ad inittit. Quod sit periculosa sentemia pro b tur primo. Quia vltima ratio, de qua nunc dicebam , aperte deducit sententiam istam ad illum ab Ecelelia damnatum errorem , nempe , in Cliristo, 1 ippositum aliquod reperiri creatum , cui adopti nis filiario competit. Secundo probatu Lex Adrian. , in ep. stola creata ari Episcopos Galliciae , de Hispaniae . In qua expresse definit errasse in fide Elipaniadum Ar cluepiscopum Toletanum . quatenus Ebriai uin adoptiuum Det filium , ela per gratiam adopta- um appuli.it . Notanda sunt illa verba praedictae epistolae . I sod si fecundum eorum callidam urgiuersati rem cuncta , quae protulimus ex sacra1 Scrι- muris sa dirinitatem tantummodo δειρ μι referet da πιnantur : mcara, ε 3 qmqvim commuis astatu ratione illa verba dicta virgini Miri .e ab Angelo Luc. I. Hic erit m n r, ex vocabitur ultissimistimar&ulariuod ex lenascetursan iam υοcabitur Mius Dei,
ita ponderantur. Non mi vocabitur adoptiuna filius
Dei, sed absolute filius Dei, de filius alcisIimi. Deni- . que non de sola excellentia maiestatis eius tunc lO-quebatur Angelus, sed potios de incarnata diuinitatessit paulo poli ita dicitur. Sm carnem Dama filius dictus est,non secundom diuinitatem . Habes igitur quomodo de quo sub ra vi xerat, quod ex te nastetur sanctum vocabi Rit lilius Dei, non ad ruptiuus, sed verus, non a lienus sed proprius, de eo subieci t, dabi t ei dominus Deus sedem David patris enis Iu mi Conci ipsis Franctior, quod licet generale non fuerit, fuit tamen nationaler imo,& plusquam na ricinale ab Adriano r. congregato, se confirmato, de sub Carol. Magno celebrato , aperta definitione haec probator
statuta veritas, multisque Patrum telli monti L cotr
horatur contra Epilandum Archiepiscopirm Toleranum,qtri amrmabat Christum, ut hominem inoptiuum esse Dei filium.
Sed rostat peritus Theolatus. Cur sententia, quae
amrmat Christum,ut hominem adoptiuum esse Dei filium , non censetur error in fi de manifestus, Cum
fuerit in Concit. praedae , Q ab Adtiano Pontis.
clamnata, Meius asse t tores Eli pannus Toletanus, de Foelix Vrgelitanos,ut H1 retici sint habiti. Respondetur, quod de huius Osrici l. aut horitate non satis constat in Ecclesia: Neque ante nostram matem Cincilium istud inter reliqua Cocilia cIrcumferebatur, neque modo integrum habemus, sed quoddam citis dumtaxat fragmentum Laurenui Suris viri doctis. smi, & diligent imi opera coin paratum, quod tria tertio tomo Cone. Ilam i post septimam synodunia generalem circum fertur. Et quidem non fuisse gerate Conc. mant teste constat ex ijs, qliae de ipso tradunt Auctores, qui eius meminere . Non enim ex omnibus Christianis prouinciis ad ipsum confluxere praelati , sed ex quibusdam tantum s . Conu nerunt Episcopi,puta ex Gallia, Germania, ct italia. Qim fit, ut non tanta ei sit aut noritas cleferunda , quanta Concuus indubitaris generalibus, sed nihilominus haec synodus non omni est aut noritate destituta. Nam huius Conta multi meminere RuthOtes,quos reseri Robertuy Bellar. controuersa 4. generali par. L. p. 8. Et praeter Atul ores ab eo cualos, mentionem nimis synodi secere Palud. m a.diit m. q.
qua ilion. 3. Amon. . part .h et O. tri. I . cap. I. v. o.
Αlson de Castro lib. 8nduerilis haereses, verbo Imago. Et Nic.Saridui. p. de visibili Monacchia Ecclesiae ab ann. 77G. vsq. sanno 796. M illi avetores sinistre
83쪽
εo RE LECTIO DE CHRISTI GRATIA.
de hac synodo senserunt,asterentes in ea prohibitam fuisse imaginum venerationem,& reprobatum ac damnatum T. generale Conc. quod fuit. Nic.H. ubi imaginum veneratio fuit approbata. De qua re erudite loquitur Robet tus Bellarm. pro Franclard. eilio feliciter decerrans. Et ex multis, quae ipse probabilius ductus rationibus,& coniecturis dicit, conis
stat auctoritatem Francsordiensis Conca Iij in magno pletio fore habendam, quam ut grauissimI admittunt Doctores dudum a nobis citati, e tali, his antiquiores,& grauiores tum Graeci tu Latim, quos vide apud Bellar. Ex quo sequitur,quod licet grauis huius Conc. auctoritas non sumciat certam reddere in fide senten . tiam Theologorum amrmantem Christum , ut homnem, non e ite adoptiuum Dei filium, sussicit tamesimis cuin communi Theologorum doctrina grais uissimis Theologicis fundata rationibus eam tam certam efficere, ut oppositum, di temerarium,& periculosum censere deueamus.
Sed ut Concilii praedicti authoritas probatior fiat viris doctillimis, nonnullae dissicultates sunt expendendae, qu: θ Roherto Milarmi. fuerunt conlulto
Praeter milla: eo quod ipsi de ea Concit. tantum par-trim qua de cultui imaginum i ractabatur, inciderat sermo. De qua sane Concilii parte non adhuc distincte conitat. Nam vilems lemporis iniuria, inqualisanctord. Synod.suit celebrata,vel quod est verosi- anilius haerericorum imaginum culturam ab inlinnantiana versutia , & iniquissima diligentia fitit cultatareo quod Prauam eorum sententiam validissi-rma iaculis confoderat. Hac ergo ignota Concilii parto praetermissa . Nonnihil uicendum erit de
parte illa , quae magna Laurentii Surii diligentia
extat caeteris grauisti tuis Conciliis associata . In qua
contra Elipatidum Toletanum ,&FeIicem Vrgestistanum uelinitur Cluistum etiam, vi hominem, Q
Sed priusquam ulterius nostra progrediatur tractatio,obseruadumelle duxi,deceptum fuisse Palud. dum in citato loco sententiam assirmautem Christuadoptiuum esse Dei silium tribuit Elipando Episcopo Tololaia Eltent ni cunctis,qui deli acre loquuntur,manifestitimum, Elipandum, non Tolosanum, sed Toletanum sui lis Ancillitem. Ea quidem ex ipsis Eecuellae Toletanae Scriniis noc ipsum poterit comprobari, in quibus inter cateros letanae sedis A chiepiscopos recensetur Ulpandus. Et ex libro manu scripto ibiciem contento, cuius auctor fuit EtheriusED Oxomensis, constat hunc Elipandum praedictae
ac ne sisse sen lentiae, eamque constanter amrmasse .
Sed iam ad Franc Orclen se reueriamur Concilium .
Et primo sic argumentor . In illo Francfordiensi
Coucit. damnat 1 reperimus, vi male te catholic veritate sunt iei Ies, grauissimos Patres, Eugenium ,
Hydri fontum in Iulianum , Toletanae Sedis Archie pucopos: at non e it credi te, quod a Synodo sancta in Spiritu sancto congregata, am sanctiij, tarnque
grauissimi Patres hanc acceptilent tam inlustam viam nationem: Ergo auctoritas huius Concit. non est ut irrefragabiIII nabenda. Mai.constat ex illis verbis Conci l. t Et melius eii testimonio Dei patris credete de suo tilio , quam Hyldefons vestra, qui tales
vobis composuit preces in missarum Memnijs, quales uniuersatis , & sancta Dei non habet Ecclesia. IEt paulo ante. Cum in libello quodam Elipandi, Eurigenius, Hyldemnsus, Ac Iulianus, eius praedecessores referrentur pro sententia amrmante Christum ad ptiuum Dei filium, ita subvinxit Cuncti. Et caete ta , quae ex parentum uestrorum dictis posuistis . vi manifestum sit, quales habeatis parentes, & ut notum sit omnibus, unde vos tradidistis in manus infidelium. Quia hominem Christum verum Drapatris filium esse nega stis, vobis defensor esse noluit,
sed tradidit vos ita manus inimicorum suorum , ut dominentur vestri, qui eum recipere noluerunt,
in cui illi publice detrahunt, vos occulte illi de
rogetis. J i Secun clo arguitur. In predicto Concit. eodem modo damnatur haec propositio, Christus est se uus Dei, sicut illa Christus est filius Dei adoptiuas . sed ex sacris litteris Isa. s. Et aliis locis quamplurimis constat Christum vere appellari, seruum Dei: Ergo errauit praedictiam Concit. in suis cle finitioni bus atque adeo cum definit Christum,ut hominem , non esse filium Dei adoptiuum illa est ei adhibe da fides. Tertio arguitur. Esto a cimittamus praefati Cones.
authotitatem. in illo Conta non damnatur haec pro
positi KCluistus inquantum homo est filius Dei adortuus An sensu in quo a stemur a Dur. qui eonfiteturhristum, ut Deum,esse naturalem Dei filium,ic ut hominem,idest, ratione humanitatis eleuam per ianctificantem grat- , esse filium Dei adopintum et Sed in sensu haeretico, quem Elipandus, N Felix intendebant, qui ut costat ex verbis paulo ante in argumento primo ex ipso Conci l. recitatis, negabant a
solute Chi istum esse naturalem Dei filium , & s lam in ipso adoptiuam liliationem agnostetan : qua in re, vel cum Arianis, vel cum Nestorianis sentiebant: Ergo praedicti Conci l. definitio non infirmat
Quarto arguitur. Concilium utitur quibusdam Theologicis rationibus ad expugnandam adoptio Cliti iti filiationem,quae non sum efficaces, de earum nonnullae a inultis Theologis contemnuntur: Ergo, quod Christus non sit adoptiuus Dei filius non p
test esse eertum,neque ad fidem pertinens, neque -- Tu credendum est Concilium cum tam infirmis vinfuerit rationibu hanc sententiam, ut catholicam varitatem nobis tradidisse. Ad haec argumenta respondeo . Et ad primum quidem,quod apud me maioris est momenti inam multum oerogare videtur grauitati, de authoritatione. quod de tribus illis sanctissimis Patribus tanta cum libertate loquatur dico quod S. Synodus e suppositione, idest, supposito verum esse, quod Elia pandus, α Foelix praetendebant in suo libello suadere,nimirum , eos doctrinam suam ab illis tribus patrihus hausisse, quadam libertate christiana tantor Patrum authoritatem contempsit , catholicam Romanae Ecclesiae, cuiuslibet singularis Doctoris, Si C iuscuinq. particularis Ecclesiae doctrinae antepones.
Vnde Concit. ibidem Gregor. Magni Romani ratiauthoritatem , qui Christum naturalem Dei filium , & non adoptiuum in Romana Ecclesia docuit, praeferendam esse decreuit Hyldefonso Toletanae E
84쪽
elesiae antistiti. Consimili Christiana libertate usus
fui t S. Paul. cism a Gai c. l .dixit. Sed licet nos,aut A gelus de caelo euangeli et vobis, raeterquam quod euan etirammus et obIs ,anathemasit. Ecce,& homines,lcheatias angelos anathematizat Paulus ex suppositi ne, ideli , s supponatur eos quidquam docuisse, aut docere contra ipsam fidei vetitatem ab Apol olis Ecclesiae traditam, Praeterea addiderim Franc fordiesis Concit. Patribus persuasu futile. Ellpandu,& Felice, fallo,& impudenter grauissimis illis patribus sua fessam sententiam imposuisse, sicut & imposuerunt eam August.&aliis grauissimis Patribus corrupte,&deprauate eorum testimonia reserentes, ut ibidem
Conc.adueriit , hos Patres 1 tam mamissa iniuria vindicans'. Et quod haec fuerit Conc. mense colligo ex illis verbis,quae versus finem in Concilio habetur.
Desinite cinquit fratres vestros per aures populi
christiam diffamare parentes,& vosmetipsos, iam eta Dei diuidete Ecclesia, dic. Illo rusa patenteS appellat Conta l. praedecessores Eli pandi, in Ecclesia Toletana, Eugenium Hyldefonsum, Sc. quorum infamiam intuitam filisse Conta praedictἰs verbis i
Ad secundum argumentum res deo. Quod cum Synodus Francfordiensis negat Christum esse Dei seruum, non loquitur de seri tute filiali ,&reueremtiali qua iustificatus per gratiam, Δ: charitatem Deo
spontanea voluntate obedit, eiusque imperio,& com alio citra ullam propriae voluntatis renitentiam d Citur di Ob quam causam Eetech. I. Sancti viri anima. libus comparantur, eo quoci Dei motioni,&directi ni paenitus subijciuntur. Et ob eadem causam Paul.ad
Ponderandum eit illud verbiIm, Aguntur, Oenotat enim valde spontaneam ad Deum, eiusque voluntatem , & legem subiectionem , qua tarn ipsi Deo p
rcnt ad nutum , tamque sunt eius voluntati , N imis perio sit biecit ut non tam libertate, quam fatali, mnaturali necessitate agi videantur. Et ob id Regius vates Psalm. I. de viro citius ibi praedicat beatitudinem dicit. Sed in lege Domini voluntas eιus,ci in lege eius meditabitur die ac nocte. Quod si haec tam spontanea lubiectio, di serimus communis est omni-hus viris iustis,muIto peculiari ratione ea est Christo, ut homini , tribuenda. Unde merito ipse dicebat Io. q. Cibus meus es, ut faciam voluntatem eius, qui me sit. lbum vocat obedientiam, re subiectionein ad patrem,ut 'stendat quanta cum suauitate, bc Iibe.rae voluntatis propensione patri obediebat, ita ut i eo delectabilis , & suauissimi cibi haberet voluntati patris conformari.eiusque mandatis parere.LOqu batur ergo ibi Concide seruitute seruili qua voluntas quasi coacte,& violenter, ac timore pinnae perterrIta obedit Deo. Quae seruitus imperfecta est, imo si haec seruilitatis conditio ei vel sor maliter, vel virtualiter adiungatur , ita ut voluntas taliter sit animata, quod nisi terribilis immineret contra mobedientes pinna, minime obediret Deo,peccatum est mortale. Et haec seruitus seruilis siue cum peccato sit, siue non, excl denda eii a Christo, quia inuo mi im persectionem,
'liam aban: ma perfecta charitas excludit: iuxta illud Ioan . . cap. . C haritas foras pelliι timorem . Et quidem nec intelligemia Concilii ex verbis ipsius eoi illat, ficenim dicit . t Deum nequaquam audetis
eonfiteri seruum,vel adoptiuum, te si cum Propheta
seruum nominasserinon tamen ex conditione seruitutis, sed ex humilitatis obedientia, qua factus est patri obediens usque ad mortem. JEt inducit S. Leo. a n liom. de natiuitate dicentem lassumpta est de matre domini natura, non culpa, creata est forma serui sine coditione seruili. J Et his verbis insinuatur,quod semitus cum seruili condi tione non esse potest,nisi in eo, qui capax est culpae: Christus autem,& originalis,& totius actualis culpae prorsus est incapax,atq. adeo& huius seruilis timoris, maxime si seruilitatem habeat adiunctan . Ad tertium argumentum respondetur. manifesta esse ex Iibello, seu epistola Elipandi, & Felicis, cuius meminit Franclard. Conta quod auctores illiu, sententiae , nimirum , Christiun esse secundum ii manitatem filium Dei adoptiuum,non negarunt ire sum secundum diuinitatem verum e se , & naturalem filium Dei . Nam ita habetur in praedicto Concilio. Quod autem dicitis in epistola fidei v
βω, ex patre me tu me adoptione, Prι emiιum vero infine temporis verum hominem assumedo de virgine carnis adoptione, unigenitum in natura, primoe tutum ιn adoptione, I gratia . Et alia multa iii ipso Concil. reseruntur, ex quibus id quod diximus erit legenti manifellum. Fateor, Concilium verbis etiam expressis asserui cse,quod Elipandus, & eius in praedicia doctrina coinλrtes negauerunt Cliti stum esse verum, & naturalem Dei filium: quae sane apparens contradictio in hunc modum tollitur, simulque componitur ista diuersitas. Quod Patres Conc.quamuis viderent a praedictis aut horibus altirmatam verbis Chri iti diuinitatem , e usque aeternam, &naturalem Dei filiati nem, censuerunt tamen affirmationem istam verb-lem tantum esse, & quod mente cum Ario sentieba Christum, neque verum esse Deum, neque naturale patris filium e aut vero cum Nestorio di itinguebant geminam in Christo hypolia sim, quarum alteri narituralis, S alteri adoptiua conueniret filiatio. Quod colligebant ex eo, quod Elipandus, di Felix Christum secundum humanitatem i& per gratiam,silium Dei adoptiuum esse dixere. Senserunt enim Patres praedicti Concit.& id quidem non irrationabiliter, quod adoptiua filiatio Dei excludit filiationem naturalem ab eo supposito,cui tribuitur. Et tu hac r expleanua , videlicet, quod cum adoptiua Dei fili tione mγn compatiatur m eodem supposito natur . lis Dei filiatio, laborauerunt, & non infelicitet, P tres Francfordiensis Concit. Et ita constituerunt hae reticum esse dogma ad Arrianam , seu Nestorianam doctrinam pertinens,illa sententia, quae Christum secundum humanitatem dicit esse adoptiuum Dei filium . Quae tamen sententia ob id a nobis non tam a graui nota inuritur, quia de huius Concili, aut hortis tale,eiusque Aposolica confirmatione,non salis coinstat apud graues authores, quamuis hisce tempori. bus non multa cum probabilitate negari posset a thoritas huius ConciIis, quia a multis viris grauissimis iudicatur irrefragabilis. Et epistola Adriani I. Pont. quae praedicto suffragatur Concilio,non leuio.
IS n Oinenti iudicatur. Et ob id in tertia conclusione dixi, sententiam costituentem in Cliristo filiationem Dei adoptiuam temeratiam eae, & In fid
85쪽
ε, R ELECTIO DE CHRISTI CRATI A.
periculosam . Millum facto , quod in Conci I. yrmdullo non expresse damnatur haec propositio, Chri-ltus inquantum homo est adoptiuus Dei filius,quamuis Patres Concili j definiant, quod Christus in carinne,& in humanitate assumpa filius est Dei naturalis. In qua definitione nihil fortassis aliud intendebant Patres,qliam quod verbum, prout eit naturalis Dei filius, fuit per gratiam unionis communicatum humanitati, & carni, quam propria eersonalitate, quae est ipsa naturalis Dei filiatio, stippositat, & person, litet terminat. od qui negaret,esset citra dubium
Quarto argumento respondeo, quod theologicae illae rationes, quibus Francibroiense Concit. utitur, non plene conuincunt falsitatis, ne dicam erroris, sententiam asserentem, Christum ut hominem adoptiuum esse Dei filium: Verum ipsa Conc. definitio. magnum adijcit robur, ita ut si certo de ipsa conitaret, Proneam,ut minimum ,redderet praedictam sententiam. Et quidem in frequenti Cociliorum etiam generalium,& grauissimorum usu positum est, ut adprobandas conclusiones, quae sunt certae secundum fidem quibusdam viantur rationibus inefficacibus, di quandoque minus probabilibus. In septima enim generaIi synodo, non displicuit patribus Concilii ratio, qua quidam Patres probatierum, posse depingi
Angelos,& corporeas ipsorum fingi imagines ex eo, quod Angeli sunt naturae eorporeaer at mullocertius est, ne dicam certissimum, Ange Ios omnis corporeae portioni sex pertes esse, de im munes ab omni materia , quam eius oppositum . Sed nihilominus addi. derim , non esse contemnendas rationes Illas, quibus Francfordiense Conc. utitur contra Elipandum,&
'licem , illae praesertim , quae ad hoc reducuntur: god bonorum coelestium adeptio, & similiter pletudo veritatis, & gratiae, Clitasti humanitati de
dentur ex vi hypostaticae unionis. Quam rationem In quarto Ioco superius pro tertia conclusione formauimus,& explicuimus: ad cuius emcaciam expendendam, legat Theologus ea,quae dicemus in secundo articulo shquentis con t r uertio. Quinta Sc vltima ratio,quam pro tertia conclusi ne ex mente S. Thiso peruas deduximus,&si non habeatur in praedicto Concit. expressa, continetur in in eius doctrina virtualiter,& implicite. Nam cum C Mcilium multis conetur ostendere, quod uni,&eidem
supposito. duplex filiatio naturalis , dc adoptauacon. uenire mimime potest, manifeste praesupponit, quod filiatio immediate ad naturam,ut aliae proprietates sed ad suppositum , tanquam immediatum subiectu est referenda, iuxta modii a nobis superius expositu .
Quoniam si ad naturam immediate pertinerer,dc ratione eius referretur ad suppositum , non subsisteret veritate, quod Conc. intendit,videlicet,uni,& eidem supposito geminam hanc filiationem competere nopolis.Quia rone duarum naui raru, diuinae,& hum
nae idem verbi suppositum posset,& naturalis,& adoptiuus esse Dei filius . Sicut ratione harum duarum naturarum unicus Dei filius, α mortalis est , ut homo,& immortalis,ut Deus.
Argumenta. quae pro amrmativa huius dubii parte formavimus, opere praetium erit posthac diluere.
Ad primum argumentum respondetur primo, quod cum filiatio adoptiua, sit vera, & praedica mentalis relatio, gratia vero forma sit absoluta, ad praedicamentum qualitatis pertinens, neque est primarius, neque secundarius esse potest effectus gratis: sed relatio consequens ad primarium eius effectum, si tamegratia sit in subiecto apto nato huiusmodi relati nem susci pere, nimirum,m subiecto,quod secundum se extraneum est a natura diuina, dc cui non estialias debita gratia,& bonorum Hlestium maelsior Christus autem Saluator noster cum sit naturalis Dei λlius non est extraneus a natura diurnar & eius humanitati propter hyposta ricam unionem, gratia, de gloria iure connaturalitatis debentur, atque aveo Christus, etiam, ut homo, incapax est huius relationis,sese licer, filiationis adoptiuae: ac proinde gratia in hoc hiecto haudquaquam se in istam explicat resari ne,Deest, namque condi tio necessaria fundandi ipsam. nimirum,extrane itas a natura diuina in supposito,in
quo eit gratia. Sed initat qxtispiam , quod gratia non se explicet in hanc filiationis adopiniae relationem non potest
fieri citra magnum miraculum, cum haec relatio per se consequatur ipsam gratiam,& primarium eius formalem effectum : at in mysterio incarnario manon sunt multiplicanda miracula absque magno facida in ento,&necessaria ratione:ergo,&c. Respondetur admittendo hiei meruenire miraculum, sed non
nouum, & omnino distinctum heo quod est verbii factum filiae carnem . Nam eo ipse,quod verbum factum est caro, debita est eius humanitati omnis plenitudo gratiae, secundum omnem illum inestum, qui ad ipsam humanitatem pertinet , & eius ipsa encapax, imperfectionibus naturali dignitati suppositi
repugnan tibus omnino shmo tis. Haec autem liliat mnis relatio,non ad humanitatem per tinet, quia ut superius ostendimus ex doctrina S. Di in filialionis re iatio siue naturalis, siue adoptiuae, non naturam,sed suppositum concernit: at hunianitatis suppositumia , scilicet diuinum velisum, incapax est adoptiuae fili tionis. Sed praeterea respondeo, de ea solutio praec denti prςferenda,quod nollum in hac re miraculum in te ruenit. Nam ad perfectione Srariae eamqι ei valde connaturalem pertinet, quod lit in tali subiecto,in quo , non filiationem conitituat adoptiuam. sed potius naturalem , per modum cuisileni concomitantis
dispositionis,de qua re in sequenti Blutione eiusdeinpriini argum. Secundo respondetur ad hoc argumentum Priamum, quod per se, quidem pertinet ad habitualem gratiam diuinam filiationem tribuere subiecto, i quo est, abstrahendo in a filiatione naturali,&ad priua. Siquidem subiecimn fuerit , diuina natura e
traneum a conlli tu et in illo adoptiuam filiationem , ut contingit in omni pura creatura rationali , m qua
ipsa habitualis gratia reperitur , sin autem , natur lem filiationem ei confert,de ita fit in Christo. Non quod formaliter ipsa gratia naturalem ipsi tribuat Dei filiationem, sed dispositive per modum com
mi tantis dispositioriis r urentiu insequenti conir
uertia explicabimus , giatia habitualis, disposivo
est unionem verbi hypostaticam cum humanitate concomitans. Vnde habitualis gratia vere concuΕ-rit per modum praedict.e dispositionis, mi Christus, inquantum homo, sit per gratiam volonis filius Dei naturalis. Et quidem mu ito excellentius eli,
86쪽
diuinius habituali gratiae, dispolitiue concurrere ad naturalem Dei filiationem, quam quod filiationem
adoptiu mco. it uat formaliter.
Ad confirmationem dicitur, verum esse, quod ea omnia,quae de caeteris hominibus iustis, dc sanctis ratione gratiae habitualis dicuntur, praedicantur etiam de Curisto, vi homine, li immediate conueniunt liuinmanitati δε ratione eius Q pposito. Caeterum adoptiua Dei filiatio neque in Christo, neque in aliis homimbus rustis tam mediate pertinet ad humanitatem- ,
sed ad suppolitum , ut dinurius, immediatam habet habitudinem. Ex his superest solutam quartum argumentum primae principalis contro Iersiae,ad cuius solutionem iniucuta fuit prςsens dubitatio de fili tione adoptiva. Sed adhue vrget confirmatio quarto huic argumento supposita: Cui tamen respondetur , quod si gratiae infusio fiat in subiecto extraneo 1 natura diuina , rationem habet participatae generationis dilunae , quam adoptiua Dei tali alto comitatur , qualenus communicata uacit participationis naturae uiui
nae in subiecto, quod secundum se ab ipsa Dei natura erat alienum. Caeterum in Christo , quia verus est Deus,& naturalis Dei filius, infusio gratiae generati quaedam est communis,& accidentalis, sicut acquisi Ocuiuscumque alterius accidentis: non tamen haiahet rationem generationis adoptiuae, sed dispositi rus conmmutanter ad filiationem naturalem, quod satis fuerit, di adessentiam, & ad perfectionem gratiae Caluandam Ad secundum argumentum respondetur: Quod Christus, ut homo , est quidem filius Dei naturalis per gratiam unionis,filius ante adoptiuus nullo mo oo. Si autem quaeras, quid si dicendum non addendo illam determinationem , per gratiam unionis: Num Ch littus, ut homo debeat dici filius Dei,an nofilius Dei. Respondeo,quod in rigore sermonis, vera est haec propolario, Christus ut homo est non filius Dei,quia argumentatione daalectica bene deducitur, Chri ltus, ut homo, non eii Dei filius siue naturalis, siue adoptiuus, oc Christus, ut hon Oeli: ergo Christus,ut homo, est non filius Dei . Sed nihilominus in hac parte tenenda ei sententia , de moderanda linis gua, ne minus sapientibus Leandalum oneramus: unis de conueniens erit . ut utamur se in per distinction in hune modum : Quod Christus, ut homo, per gratiam unionis est naturalis Dei filius, oc ua nequit appellari non filius Dei, absolute tamen, dc ex rigore verborum verum eii, quoci ut homo no est filius Dei, de potet concedi,quod ut sic non est non filius. Potet dici, de toti an melius, dc securius, quod quamuishςcaepositio absolute prolata vera sit. s. Cliruius secudum, quod homo non eli filius Dei, illa tamen Christus secundum, quod homo, est non filius Dei, est a solute falla, quia propter appellationem, de vim illius specificamiae, in quod homo, quae fertur supra illud, esse non filium, videtur asserendum, quod si concedimus illam piopolitionem non possit ista esse vertia, nempe Christus, ut homo , per gratiam unionis est naturalis Dei filius. Et illa dialectica argii metatio dudum facta, quae procedit a nega tua acta stirmativa,
praedicato variato penes finitum in infiimii, non habet locum in propositionibus reduplicati uas,dc specificatiuis,in quibus tacillime varia Iur appellatio: non
enim valet haec consequentia, Petrus, ut homo, non est albus,dc Petrus est, seu Petrus, ut homo est, erg. Petrus , ut homo. , est non albus , antecedens pro utraque parte est verum , BC con sequens propter variationem appellationis est sine dubio falsum. Haec posterior solutio priori est meo iudicio prκ-
Ad tertium argumentum, distinguendum est antecedens . Nam si illa verba, ex vi gratiae habitualis, denotent primam radicem,ex qua Christo, ut homini conuenit acceptat lo ad aeternam vitam , falsa est illud antecedens, nam ipsa hypostatica unio fuit prima radix in Christo, ut eius humanitati debere tur acceptatio ad gloriam. Si vero verba illa denotet proximam, di immedia tam dispositionem ad gloria qua dispositione non mediante , Chtilius, ut homo, non fuisse ad gloriam acceptus, verum cit illud antecedens in tunc neganda est consequentia, Nam au fi-llationem ad optuta in necelsum eiat, quod Clitasti humanitati, ratione unionis hypostaticae, non deberetur tanquam ex prima radice vitae terna. Secundo respondetur, vel potius explicatur so Iulio praecedens, quod Christi humanitati ex vi hyp
tet fuerunt ,& gratia, & gloria , ordine tamen quOcam, nam quia gratia dii ponit ad gloriam, eo quod gloria,est gratia perfecta, de conianimata: prius ordine naturae luit illi debita gratia quam gloria. Hoc
autem debitum omnino excluolt rationem adoptionis, ut ex conditionibus adoptiuae filiationis supra positis, constat. Tertio respondetur, quod quamuis gratia,& gloria, nullo iure Chri lii humanitati, etiam supposita hypoliauca unione, deberentur, sed mere graild ,&liberali ter ei fuissent collatae, adhuc non haueret locum in Christo adoptiua filiatio: eo quod grati ,& gloria ad ipsam , pertinent humanitatem, quarn eleuam, bc perficiunt, filiatio, vero adoptaua ii qu esset in Christo, ipsum humanitatis stippositumi scis
licet, verbum immeritate respiceret: qiva autem verbum filius est Dei naturalis, repugnas et adoptiua Dei fili Atio. Qui autem diceret, gratiam,& gloriam non deberi Christi humanitati ex vi hypoliaticae Vinnionis, sed mere gratis illi conserti, conlequenter fateri teneretur, quod gloria non fuit data Christo per modum haereditaris , quia haereditas respondet iuri filiationis, naturalis vel adoptiuae, At qui ita cense. rer,consequenter teneretur dicere, quod gloria animae Chri iti neque responderet filiationi naturali , eum non esset illi debita ex vi hypoliata cae unionis, neque responderet filiationi adoptiuae , cum ut pro. havimus, nulla reperiatur in Chri ito. Sed quoniam Christus, ut homo , constitutus fuit a patre haeres uniuersorum mon consonat rationi, neque fortassis sanae doctrinae, asserere, quod gratia, d. gloria no
fuerint humanitati Christi debitae ex vi nypos laticae
Ad confirmationem dicitur, quod caelestium bonorum haereditas,competit Christo, prout est naturalis Dei filius . Ad cuius impugnationem , respondeos quod haereditas, quae respondet Christo , quatenus absolute, & ex vi tam lina generationis aeternae filius est Dei naturalis , infinita est, aeterna , in participa ta, α substantialis, caelestium bonorum pollessio.
87쪽
ι RE LECTIO DE CHRISTI GRATIA .
Illa vero h aereditas,quae copetit Christo, quatenus, pos tum dicitur generari nasci ratione naturae quavi homo, per gratiam unionis, est illius Dei naturais in fieri accipit, ita filius appellatur ratione eius aialis, participata est, de limitata: atq; adeo accidentaria naturae iam in facto esse acceptae. possessio eorundem bonoru. Et ex hoc patet ad reli- Pollet etiam considerari filiatio per comparati uua, uae in ea de cofirmatione habentur. Dicitur. n. nem ad aliam naturam ex parte suppositi praelup. Quod Christus,ut homo,pergraria unionis est natura positam: Ut si fingamus, quod Angelus fieret nomohs Dei filius,unde cςlestis haereditas, quae Christo, ut generatione humana, filiatio qua Angelus diceretur homini copetit,debetur ei, quatenus per dicta um tilius sui humani parentas, posset comparari acinat nis gratiam est filius Dei naturalis. Melius Q rtassis, ram angelicam praesuppositam in suppoqio illo an-& explicatius dicitur, quod Cliti sto, ut homini, per gelico,quod de nouo tactum esset homo. Et si ad n stratiam unionis duplex debetur honorum cςlestium iusin i praesiipeositam naturam filiatio coparetur . haereditas,altera substantialis, infinita, & ini partici- non respicit illa immedia te, Deq. ut subiectum,neq. pata possesso,altera vero participa limitata,& sint ut sundamentum sui ipsius, sed ad suppostum immeta. Illa qtii de immedia te,nam sicut homini per gra- diate referretur, propter causam superius circa ter
tiam unionis immediate conuenit naturalis filiatio tiam conclusionem allignatam.Quia videlicet nat diuina,ita,&ei competit pradicia laaereditas. Haec rade nouo adueniens, in qua fundatur filiationis in- autem 'mediate, scilicet, mediante habItuali grati , latio, neque terminat, neq. actuat naturam aliam 1n
cui proxime respondet haec diuina participata bono supposito praesuppositam. tum coelestium haereditas. Ex quo, sequitur, quod si Christus ratione huma-
Ad quartum argumentum , negandum est ante- nitatis tanquam per naturam susceptam adeo esset cedens,eius vero probationi negatur consequcnti . . appellandus Dei filius adopti lis,non esset inconue- Deitas enim participata, idcirco non Ie pugnat mens, moestet necessarium concedere, quod Chri- Christo, ut homini , quia non conuenit imi acui te stus, ut homo,idest, ratione humanitatis esset adopi
sapposito diuino, sed numanitatii sicut pati, oc uus Dei filius, sicut ratione humanitatis est seruus. mori: Caeterum adoptiua liliatio ina meo late est ad unde si loquerem ut cle filiatione illa me thaphorica. suppositum reserenda, atque adeo pugnam in Chri- ω impropria , qua omnes creaturae dicuntur filiaesto naturalis filiatio , N adoptio. Hac Gozm iotu Dei , di Deum habere patrem, iuxta modum illum tione dissoluitur confirmatio quarti argumcnti, Ut superit ex cap. 38. Iob relatum . quis eu pater pli illam dissoluit S. Ttiom. 3. Par. quatilon. a Itic A. libenter ipse concedam , Cluilium, vi h ad tertium, ubi inquit, quod seruitus, α iubi ςMio ad minem,esse Dei filium , natura Ii quadam filiatione. Deum , non solum respicit perisnam , scd Cilam Caeterum filiario Dei adoptiua , si qua inueniret naturam, quod non potest de ullationc dici. QUAE Garisto non ex humanitate tanqu1 ex forma per ge-S. rhom. verba sic sunt intelligenda, quod scruit , ncratioiaem accepta ei compete tet,sed ex gratia. Na& subiectio conueniunt personae mediante natur , Ipsa graria, est 1 arma, de natura diuina ouam Deus de ratione ipsius naturae , unde vere dicιmuo Chri- voluntaria generatione animae confert: humanitas sum ratione humanitatis seruum esse Pams, iliique vero elt forma praesupposita in ipso supposito. unde subiectum. nequit ipsa gratia, quatenus praestat adoptionis si lin- Quintum argumentum nonnus Ia efflagitat dicen tionen , conuenire Christo ratione humanitatis, sed da quae valde conferunt ad exactam in ις ingcntiam immediate deberet competere ipsi supposito. Et fin- illius rationis S. Thom. quam prκdictuin λ, gumcn gamus claritatis causa. Quod gratia si substantialistum expuo nare contendit, &quam diximu uiis pro torma diuina, tunc sine dubio dicere mus, quod gra- tertia conclusione fundamen alem , dc p aecipu3 i . Ita non aύ humanitatem Christi immediate, sed ad
Dico im tur , quod inliatio sit nat turni uc fit id ions ipsum verbum s quod est humanitatis suppositum , naturdi, quae est regula adoptauae fili λοιoni j compa- referretur. Et filiatio si qua ei et in hac substantialitati potest ad naturam, quae pςς illam acquiritus gς forma fundata, immediate denominaret ipsum ver ne talionem, quς est ipsius nila lom. fundamentum, bum, ut iuppotitum ipsius grauae,de non vi suppositu seu lamsandi conditio, ut siliatio quR Petruarcire Itur humanitalis. Proportionabiliter ergo de gratia,quae ad Paulum patrem suum , pDicit considCrari Liam' est forma accidentalis loqui debemus, non prout est paratione acl singularem na uram, qu M ipsc Pct v, acidentalis forma , sed prout filiationem adoptiuam suscepit a Paulo per naturalem gςΠzrationum Exi confert. Et proportionabi liter etiam de ipia ad
de hae natura loci uamur,cgO non tormidarem con priuatiliatione, qua praestat gratia,theologatio potin cedere, quod filiatio immediate Teipὲci nutu rei, eo quod illi tantum subiecto conuenire potest, non quidem, ut sublectum dCnominatum ab ips cui polici competere fili alio naturalis, si ipsa natura
filiatione, nam solum suppositum,quod . cccpὲζ DV ii5 Miatio esset possibilis. Non enim potest Petrus tutam denominatur filius, ctenim filu4 eit qui se adoptare leonem in filium , eo quod leo non est ca-eepit a patre naturam per subitan Lialem geuc A:ι- pax filiationis humanae naturalis. Sed Paulum p riem communicatam: led ut fundamen Lum P. OP tu letit adoptare, quia licet in indiuiduo nequeat , P seu rationem fundandi Ipsam filialion, ct ii tro naturali generatione generati , in sua tamen sp nem , haec enim relatio filiationis non ob aliud cie consideratus capax est huiusmodi naturatis gen conuenit Petro respectu Pauli,nlii Psop ςr D Iur ων raέionis. Ad quem modum theologandum esse cenia quam habet a PauIo susceptam, Itaq. sicut generari, seo de nitatione adoptina Dei in hominibus, Nam li-α nasci respicit natura, in qua quis nascuus, oc gene cel homo aut angelus in tuis speciebus non sim caparatur,ita filiatio respicit ipsam mei naturam ian Peτ ces naturalis generationis diuinae, at ex gradu inteleehetationem,& natiuitatem ac piam. Et sic utauP lactualitatis in quo conueniunt cum Deo,capaces Sut
88쪽
n uius generationis , quia verbum diuinum , quod est in eodem intellectualitatis gradu, est vere illius Dei naturalis. Cui omnes filii adoptiui debent es,
se con Brmes , t aut . ad Rom. cap. 8. dicente. 2uor
praescinis , π pradusinauit conformes feri imaginis Illyrius, Ge. Ex quo infero, mihi satis esse vero si in i I ,
quod si Deus talitarius esset in seipχ,id est unica tantum persena contentus, ut ipsum astutiarunt Et nici
philosophi, nulla esse posset proprie,& rigorose loquendo adoptiua Dei filiatio in hominibus, & Angelis,etsi eis daretur gratia eiusdem speciei cum ea .
quae nunc consertur ipsis . Quoniam in ea natui iuae non est capax natu talis filiationis, nulla potest liatio adoptiua reperiri: quia adoptionis filiatio naturalem imitatur filiationem . Ex iis omnibus ait propositum deduco, idem prorsus esse dicendum de immediato filiationis adoptiuae subiecto , ψ dicimus de subiecto naturalis filiationis. Unde sicut humanitas non esset in c. hristo immediatum subiectum Gliationis diuinae habitae per gratiam , si gratia esset Drma substantialis,&filiatio esset naturalis: ita ne q. esse potest immediatum subiectum filiationis Dei adoptiuae, neque gratia, prout confert adoptiuam filiationem immediate refertur ad humanitatem, sed
ad verbum humanitatis suppositum .Qiam circa cum verbum non sit secundum se huius adoptiuae diuinae filiationis capax, necessario tenemur fateri Christum nullatenus esse adoptiuum Dei filium. Ex his respondeo ad primam quinti argumenti partem , quod filiatio immediate respicit naturam , ut fundamentum sui ipsius, at non naturam , quae in supposito praeexistit illi generationi, quae est condi tio fundandi talem relationem, sed naturam per huiusmodi generationem communicatam. Vnde nequit dici, quod filiatio adoptiua fundata in generatione spirituali facta per gratiam, respicit immedia-tὸ naturam humanam Christi, ita ut possit concedi, quod haec filiatio competit Christo ratione ipsius
humanitatis . Siquidem ipsa gratia ei Iel ua Iurata substant ratis unita ve rbo substantiali ter, ut et est uni.
a humanitas, tunc fateri deberet Theologus, quod Christus quatenus gratus, id est, ratione grat et, quae ponitur substantialis forma, & natura, cu et adoptiuus Dei filius. Sicut nunc dicitur, quod ratione humanitatis assumptae est naturalis xlius Mat. Uirgin. Tunc enim adoptiua Dei filiatio non respiceret immediate ipsum verbum, sed gratiam tanquam substantialem eius natura ira,cuius ratione posset conuenire verbo , sicut ei competit passibilitas ratione humanitatis, quamuis ipsum secundum se sit impossibile. Caetetum sicut est impossibile , Christum esse adoptiuum Dei filium .ita est impollibilis aliqua substantialis natura eriisdem ordinis cum graua, quam diuinum verbum sibi possit hypostatica unione copulare. Et quidem licet alias nulli is,& efficacibus a gumentis ostendimus huius supernaturalis substantiae impossibilitatem , non tamen nobis Dccntrit ha ctenus argumentum, quod ex praesenti doctrina delam itur: nini irum,quod si talis daretur substantia, itula assumptibilis esset a verbo , alq. adeo conitu ueret illud sinum Dei adoptiuum, quod magnum esset in- conuei iens in forsam implicatorium .
Ad confirmationem ex o ictis patet Plutio, procedit enim de natura per generationem habita, in qua
ipsa filiatio naturalis fundatur: de qua tam concessimus, quod ratione erus potest supposito conuenire
noua filiationis relatio. Ad secundam partem eiusdem quinti argumenti respondeo, quod fili alio Dei adoptiua non negatur Christo,quia sit relatio rea sis, vel rationis, sed quI est adoptiua , ex qua parte pugnat cum fit sation
Sextum argumentum satis benε diluitur per Blutione na inter arguendum allignatam. Ad replicam vero ibidem subiunctam dico, quod quamuis gratia ea praecise ratione qua confert participationem lar-malem diuinae naturae , gratis si simpIicitet colIata Christi humanitati, non obstante illud suppositionis debitum ex unione hypostati ea ortum : e quod , ut sic, per se consideratur in ordine ad naturam humanam, quam elevat ad consortium naturaelaperioris, &suppositum tantum conlideratur, misi appositans ipsam humanitatem, quae est considera tio quasi pure materialis: Caeterum si velimus considerare gratiam , prout adoptiuam confert adopti
nem , necessario, & per se respicit supposim in . Et licet Durando concederemus, quod gratia in Chii- sto immediatius respiciat humanitatem , & ipsa mediante suppositum, adhuc tamen esset dicendum, quod gratia sub hac ratione per se, & principalius respicit suppositum , quod constituit adoptinum Dei filium, quam humanitatem. Unde secundum hanc rationem, idest, si gratia tribueret Christo fili tione adoptivam , illa suppositio, stilicet, assumptio humanitatis ad verbum, per se respice, e tur a gratia. Non enim humanitati tribueret a pimam filiati nem,nisi habrio formali respectu ad suppositum,cui soli competit esse filium. Ex quo infero, quod quantum attinet ad praesem tem tractationem , illa suppositio debiti ex unione
hvpostatica proueniens tollit omnino rationem gratia, & liber ah talis, qualis necessaria est ad adopta isnem. Ex his patet ad confirmationem. Cui ita resp&detur, quod adoptio non qualcmcumque gratiam .dcliberalitatem importat, sed quae fit suppo filo iam existenti, saltem naturae prioritate, at stipposito Christi iam existenti in humanitate debetur omnis haereis ditas supernaturali uin bonorum , imo&ipsi humanitati debetur ex vi hypostaticae unionis, utant ali supposito, ero ut in tali supposito. Vnde ipsa gratia unionis facta humanitati excludit Omnem ad Op io
Ad septim v,& vlthmu argumetu, recetiores quid εTheologi libetere cedui, quod si Spiritus sanctus humani talem assumeret hani tuali gra ria praedi la, esset in qua tu homo,filius Dei per gratia habitualem. Verum mihi haec sentetia vehementet displicet, G. tra qua sic argum ei or . Spiritus sanctus, illa data hypoti iesi,ne q. esset filius Dei naturalis, neq. filius adoptiuus : ergo nulla rone ellet dicendus Dei filius, smhumanitatem assia mptam . Antecedem probatur, Mprimo, quod no esset naturalis Dei filius, eo est manifestu, ut nostra probatione no egeat: quia habitualis gratia tio sufficit filiu Dei natural Em constituere eu, quia alias ex vi generationis aeternae filius Dei naturalis no est. Quod vero ne q. adoptiuus est et Dei filius probatur, primo ex eo, quod gratia,& glaria.&cstera sup tutula ornametamo minus essent debua
89쪽
R ELECTIO DE CHRISTI C R ATI A.
humanitati assumptae 1 Spituit sancto, exul hyp staticae unionis, atque nunc de facto debentur humanitati Christi, quatenus fuit a verbo assumpta: Sed
hoc debitum excludit a Christo adoptiuam filiati nem, ergo, dc ipsam excluderet a Spiritu sancto homine facto. secundo, adoptio,ut constat ex conditionibus superius postis ad adoptionem requisitis, non potest esse,nili circa personam alienam,de extranea, idest ,
quod non conueniat omnino cum adoptato in natura, ita ut vel si ieiusdem numero naturae, ut verbum
est eiusdem naturae cum patre diuino, vel sit aliquid eius, ut filius in humanis cum mis parentibus, oc vel habeat ius naturale ad ea bona ad quorum haeredit tem adoptatur. At Spiritus Sanctus si fieret homo,
non esset persona magis extranea a natura Dei ado. plantis, quam est verbum caro factum,neque minus
essent illi propria, & naturalia celestia bona, quam verbo. Igitur data illa hypothesi, Spiritus sanctus nuellet capax adoptiuae filia tionis diuinae. Denique temo id ipsum probo. Spiritus sanctus data hypothesi argumenti, non esset filius Dei adoptiuus secundum humanitatem 1 nam adoptio, ut inultis circa tertiam conclusionem, oc in solution quinti argumenti conabamur ostendere, non conuenit naturae ex parte suppositi praestappositae. Neque esset adoptiuus Dei filius secundum diuinitatem , seu quod est idem , secundum ipsum diui rium Spiritus sancti suppositum: quia diuino suppisito nulla potest fieri gratia , quae tamen est adoptioni egentialis, & intrinseca, ut reliquimus e . Plicatum: Ergo nulla ritione poterat esse filius Dei
adoptiuus. Haec argumenta adeo sunt efficacia , ut ego solutionem illis sufficientem non inueniani praesertim si supponamus ea respectu Christi emcaciam obtinere. Vnde ad octauum , M vltim viri argumetum negatur antecedens. Probationi neganda est consequem Aia . Quia licet non sit filius naturalis, est tamen verus Deus eiusdem omnino substantiae, de naturae cu Deo adoptante,nullamque ab ipso extraneitatem habens
in natura,sed omnimodam, & singularissimam identitatem , de ob id iure naturali dedita sunt et omniacqlestia bona,ad quorum haereditatem terminari poterat diuina adoptio. Unde in humanitate assumpta non magis esset adoptionis capax,quam Verbum tria alIum p a carne.
Confirmationi dico , quod Spiritus sanctus, ut
Deus,esset gratus Deo dilectione, & grati tudine in finita, & substantiali, ut Spiritus infinitd perfectus. Vt homo autem esset tunc per grauam habitualem Deus participat me, de participata gratitudine grλ- tus, & acceptus Deo, sicuti diximus de Christo,ut homine, quia humanitas eius capax esset huiusmodi gratitudinis. Non veto esset dilectus,ut filius acloptiuus, quia talis dilectionis, neque ut Deus, neque ut homo, capax est, aut esse potest , quamcumque assu.mat naturam. Et idipsum de patris persona censendum est . Et hactenus dictum sit de isto dubio, de prima principali huius nostrae relectionis cor
QVAESTIO SECUNDA . An babitualis gratia fuerit humanitati Cbri fi
neeessaria in ratione dispositionis ad viso nem Dpouaticam cum verbo. SEcunda quaestio suo ordine disputanda succedit.
qua quaeritur: Num habitualis gratia fuerit humanitati Christi necellaria, in ratione dispositionis, ad hu postaticam unionem cum verbo. Duobus articulis absoluenda est haec disputatio: In priori liaci bitur de dispositione secundum naturae ordinem pr cedente: in posteriori vero dispusitione conco-
An prioritate natura gratia habitualis Cbrim habuerit rationem dispositionis praeceden
tis Onionem hypoDaticam a. IN pruno ergo articulo queritur, Utrum habitualis Cliti iti gratia lationem habuerit dispositionis
Praecedentis livpostaticam unionem in Cnristi h manitate. Non fit m praesentia sermo de temporis antecellione,supponimus enim,id quod certa est fidetcnedu,Chri iii,videlicet, humanitale non prius Leiri pote extimse tu rerum natura productam, quam a cliuino verbo assumeretur. De qua re nonnihil i praeced. quaest. Oiximus. De priorrtate ergo naturaeclum taxat hic disputamus. Et sementia assirmatiu
sequentibiis cona probatur argumen III.
g. r. Primum desiimo ex illo Psal. . Dilaxi ιιιustitiam , s odisti tmqvitatem, stropterea υπιιι ιe DeuFtu spra part ιιιριtas tuis . Et suppono ad vim a gu nienti I praedicto leuit nomo desii mendam , quod iuxta Sanctorum Patrum intelligentiam, quorunia praecipua testi nonra in quaestione praecedenti adduximus. de gemina spirituali unctione hoc teitim muni ad lueram explicari potest, Ac de unctιOnequa per gratiam unionis uncta tuit Christi humanitas . de de unctione in ea scin Christi humanitate tacta per habitualem gratiam , occςlestia Spiritus sancti charisinata. Quae polterior unctio ex priori habuit originem,& Ob id per modum unius unctionis 1 Regio vale in testimonio citato,dca Paulo ad Haebr. l. refert. Quod inattificiose in inmie tactum est,t a vulgatum est illud Aristotelicum proloquium, quod ubi est unum propter aliud , ibi est unum tantum zunum quidem,non identitatis,sed ordinis unitat . Q is supposi to in hunc modum. Primum argumen tum deduco. In citato testimonio asseritur,quod ob id Deus per gratiam unionis Christum, ut homine, prae caeteris Omnibus hominibus iustis unxit, quia dilexi iustulam ,&odio habuit iniquitatem: Ergo huiusmodi actus dileetionis iustitiae,&odij iniquitatis causa exit erunt praedictae unctionis . Sed no aliam potuerunt habere causalitatem , quam dispo- si uuam, ergo, &c. Ulcerius. Hi actus cum fuerint supernaturalis ordinis supernaturalis cliaritatis amorem includentes, necellum fuit, ut a s apernaturalibus,& infusis habitibus gratiae, oc charitatis proces I e.
90쪽
rint. Igitur habitualis Chri iti gratia . quatenus suit
princip u charitatasin praedictorum actuum, unione hypostaticam praecessit in ratiotie dispositionis. Secundo. Humanitas secundum se improportionata est diuino verbo, S unioni hypostaticae cuin i sor ergo necesium fuit,aul sallem congruum , quod per gratiam habitualem eleuatetur. de fieret proportionata,eiusdemque supernaturalis ordinis cum ipso verbo, & cum hypollatica unione. Tertio. Natura humana extreme distata diuino verbo:ergo conueniens fuit, ut per aliquod medium
attingeret unionem cuin ipso. Antecedens patet, quoniam humanitas est natura creata,fini la,& ordinis pure naturalis: Verbum autem est in factiim,in- sinit una,increatum,& supernaturalis ordinis. Consequentia autem videtur mani sista, quoniam de e tremo ad extremum conueniens transmis fit per
medium , quod est inter utrumque extremum: sed gratia est huiusmodi medium, nam est forma qui indem creata,& non omnibu1 modis infinita:eit tarne supernaturalis ordinis diuini, ει Infiniti: in primo conuenit cum humanuate, in secundo cum diuino verbo: atque adeo medium est inter utrumque extremum. Ergo, Luc.
Quarto. Si qua ratione contraria sententia esset, ut verior,seu,Vt probabilior statuenda, maxime quoniam humanitas in Clulsci non prius etiam ordirine naturae habuit esse existentiae, quam esset unit verbo: atque adeo nec prius natura capax fuit huiusmodi accidentalis formae , quoniam sorma acclindentalis praesupponit esse existentiae in subiecto. Hate autem ratici non est emcax, ergo, &c. Probatur minor,in instanti genera tionis substantialis, v. g. ignis, calor prius natura sustipitur m materia prima, qu forma introducatur in eadem matem , ac promd priusquam materia accipiat esse exilientiae a forma ignis : Ergo non est necellarius omnino ille ordo, quem assignata ratio praetexidit inier esse exilientiae, α formam accibentaleni : Ergo Christi gratia notia obitan te ratione praedicta habere potuit ratiouem antecedentis dispotiuoms. Medina I. p. q. 2.ar. i dissoluit argumetum hoc, assignando inter gratiam, &calorem mam testum . suo iudicio discrimen. Et in hoc coiisistit,quod calor
est qua passibilis qualitas, at q. adeo bene pol praecedere forma ignis in genere caae materialis: gratia vero no hel φ lit passibilis qualitas, sed quaeda proprietas consequens.hypostaticam unionem . Sicut talibi-titas proprietas eii coseques Gnale essetia. Unde sicut risibilitas in nullo genere cita pol antecedere ronalem essen tiam, ita neque gratia in aliquo gener
cauisbypostaticam praecessit unionem. Hac tolutio non satis elacet, nam quod aliqua a ci demaria forma sit passibilis qualitas, conferre quidem potest ad hoc, quod prius tempore introducatur m subiecto ad expellendam formam contrariam . quam in eodem subiecto introducatur mima ipsa substantialis ad quam disponit, ut patelm exemplo caloris, qui prius tempore producitur in ligno, quam in eius materia λrma ignis introducatur: Sed ad priorietatem naturae nihil retulerit ratio passi-hllis qualitatis , nam quaecumqtre forma accident iis, quae constituit proportionem inter subiectum,oc formam principalem habere potest vina disposi-
tionis ordine naturae praecedentis . Unde quamuis contritio passibilis qualitas non sit, ordine tamen naturae in genere dripositiuς,α materialis causae gratiam iusti hcantem praecedri. Igitur cum gratia sit mrma costituens proporti
nem inter humanitatem, verbum, quamuis non
sit passibilis qua litas, potest ordine naturae praecedere in ratione dispositionis. Exemplum allatum de illibilitate non est satis idoneum,quoniam risibilitas est potentia proximε disponens ad operandum, non adesse, atque adeo ex natura sua praesupponat in omni gerere causae naturam exilientem, α comis pleiam in suo eise substantiali di sicut enim opera o praesupponit esse, ita &pcitentia operativa neeesse
est idem metesse praesupponat. Caeterum gratia per se primo non disponit ad operari, sed est forma supernaturalis conterens diuiniim esse participatumia,
vicum S Tli. diximus a principio relectionis huius:
atque adeo qua ratione dat illud esse proportionatum diuino verbo, idest, eiusden ordinis cum ipso,
potuit ipsam humanitatem ad hIpostaricam umo.
Confiimatur haec omnia, Probabilis est sententia, quam docuerunt Scotus, Dur. re alis quidam graues Theologi in s. diltinet.6. nimirum,quod Christi humanitas per existentia in propriam, & sibi connaturalem existit , ω quod prius naturae proprietate extitit ipsa Christi humanitas in propria existentia producta, quam Iuerit verbo unita r qua sententia supposita sic arg litur in confirmationem praecedentium . Gratia prius natura potuit m humasii late
Christi recipi, quam ipsa humanitas assumeretur a verbo,in illo, videlicet, priori naturae, quo humani intas praeintellecta fuit exisens, priusquam uni rettIzverbo: Ergo gratia habere potuit rationem dispositionis praecedentis hypostaticam unionem. Quod si habere potuit, assignanda est causa ob quam de facta non habuerit. Quae lane cauca non videtur assignabilis, quin potius oppositum videtur urgere rationabilis causa, quae in lioc consistit, quod aci dignitatem , de excellentiam hypostaticae unionis pertinebat, me verbum vniret sbi humanitatem valde perfectam, supernaturali persectione, & supertiaturalibus habi
g. a. In oppositum facit S. Tho. doctrina . p. q.7.ar. I . ubi docet expresse, verbum unitum fuine liv. manitati nulla dispositione mediante.
Sententia a maliva proponitur. IN doc dubio, duae inter Theologos scholasticae fa
ctionis extremae reperiuntur sententi et nam antiqui Patres parum, aut nihil de hac quaestione dixerunt) Prima sententia assumat habitualem gratiam veram in Christi humanitate dispositionem narii raeordine antecedentem ruisse ad unionem cum verbo. unde fatetur lim sententia, quod pilus in genere caulae dispositivae, &quasi materialis gratia fui tinis humanitate Christi recepta , quam ipta humanitas