장음표시 사용
121쪽
R ELECTIO DE CHRISTI CR ATI A.
eonnexionem,neq. magis mirinseca, & essentiale cuChristi gratia, qua cu gratia altarius iusti, alias, si intrinseca haberet connexione cu gratia Christi, nolibere,sed necellario,no per actione libera, sed per necessaria resultaria ei copeteret: Ergo cum modus iste infinitatis physicς, nec libet tale, neq. necessitate fuerit communicatus gratiae, fateri tenemur non reperiri talem infinitatis modum in ipsa Chri iti gratia, Sed arguit quispiam aduersus hanc nostram quintam conclusionem,duplici argumento . Primo. Habituali Christi gratiae ex reali coniumstione ad diuinum verbum conuenit, quod si gratia capitis, quod si gratificativa, & sanctificativa omnium homnu , etiam infinitorum si infiniti daretur,&hoc quidem
non solum secundum moralem,& meri roriam virtutem,sed etiam,vt inferius quaest.o.explicabitur,secu
dum physicam eisicientiam : Ergo negari non potest quin aliquis modus physicae intinuatis resultauerit in ipsa Christi gratia ex reali comunctione ad vetabum , alias enim qua ratione poterat, sanctificariuata
esse, 6 gratifica ima infinitorum hominum secunduesticientiam physicam. R espondetur huic obiectioni, quae totum fundamentum est sententiae contrariae. Quod in ipsa Christi humanitate manifestum habemus exem plum, ex
ruo dilui potest praesens obiectio. Nam certa fide in
'onc. Ephe. r. tradita credere tenemur Christi h manitatem,oc carnem, nostraru animarum esse tanctificatiuam, nam sacra i Ila sis nodus in Epist. Conc. Alexandr. can. it . lecta,cic probata ab eadem S. Synodo Ephes ipsam Christi carnem appeIlar vivificamincera , qui modus loquendi satis frequens reperitur apud sanctos patres, in iis praesertim locis in quibusiae sancto Eucharistiae sacra meto, & de spirituati eius enectu sermonem in liriuere. ImO ocidipsumam mavit Christus cum Ioan. 6. dixit. Panis quem ego dabo caro mea Gyro mundi vita. At nullus Theolo-gOrtim hλctenus dixi t, quod ex hypostatica unione ad verbum resultauerit m Christi humanitarem , dccarnem modus aliquis physicae infinitatis, qui ipsam constitueret vivificatricem , 5c sanctificatricem antia marum.Cur ego adstringimur huiusmodi infinita modum in habituali Christi gratia consti tuere,ut ipsam fateamur canctificatiuam,&gratificatiuam omnium hominum Quare ad formam argumenti,neganda est cons queiatast,ad culuSUIm euadendam dicatur. Quod sicut Christi caro ex coniunctione ad verbum absique aliquo reali, & phVsico infinitatis modo superaddito,uiuificatrix est, de sanctificatrix infinitarum animatum, fi Infinitae essent per modum instrumem
ii coniuncti diuini verbi, ita de habitualis gratia per
modum cuiusdam formae instrumentariae non immediate, sed mediante Christi anima diurno vemo coniunctae vim habet sanctificativam, Sc vivificatiui infinitorum hominum, Ut autem,&Christi caro de habitualis eius gratia dici. possim absoli te vivifica
trices.&sa nctificatrices animarum, satismetu Ipsa
realis coni unctio qua coniunἶuntur verbo, quod est ipsa essentialis vita, ec sancti tas,de quod in hunc fine, ut superius dicebamus, venit in mundo caro factum,
plenumque verita ἔ:S,de gratiae,ut hominem vivifica ret. Veni, inquit ipse , Ioan. capit. IO. M vitam
haeant, a vi abundaminabilem. Nam hoc ipso quod di caro,& gratia tralem hanc, de hypostatica tuum em habent cum verbo , passivamque realem terminationem ab ipso suscipiunt, stricto quodam iure eis debetur, ut in opere redemptionis, de sanctificationis humanae, ut instrumenta verbi coniuncta assumantur. Imo dc crediderim non solum isto hypostati coniunctionis titulo instrumentariam hancesticleuam,humanitati Christi,dc habituali ein gratiae deberi, verum etiam , de quodam morali iure id quoque debitam esse. Existimo enim,quod illo primo voIuntatis Christi opere, quo ingrediens in mundum nostram nobis redemptionem, Ec salutem m ruit, de quo opere loquebatur Paul. ad Heb. O.cum
dixit, quod illa pii ma Christi voluntate, usque ad
crucis patibulum continuata, sanctificati sumus: hoc inquam opere meruit etiam Christus suae humanitati, habitualique suet gratiae, hanc instrumentariam vim sanctificatiuam, uest,meruit ipsis, ut assumerem
Iura diuinia verbo tanquam instrumenta ei coniun,
cta ad ethciendum, dc causandum physica actione totum illam spiritualem effectum , ad quem se e tendebat ipsum Christi meritum. uno e sicutim mortalitatis gloria duplici iure, de morali,& conn
turali , debita fuit Christi corpori, ut sana habet Ecclesiae doctrina de qua alias in ita Ec duplici conti-
nuli iure debitum fuit Christi gratiae, ut in opere sanctificationis animarum locum habeat instrume tariae conii metae formae. Unde merito sanctificativa, dc gracificativa vocatur, non solum in ordine morali , sed ecia in in ordine physico, absque ullo physicae
infinitatis modo ex unione ad verbum In Ipsam resultanti. Est secundum argumentum contra eandem conclusionem. In calore animalis ex coniunctione ad ipsam animali 1 vitam participatur quida modus ulla
lis, de substantialis, cuius ratione est proprium ιpsius
animalis vitae instrumentum ad vitales actiones, functiones exequendum i Ergo proportionabiliter fateri tenemur de Christi gratia . quod ex reali con iunctione ad verbum quendam modum physicae m- finitatis participat cuius ratione proportionatuin ea ipsius verbi inlitumen in m. Et hoc quidem per locua fortiori dicendum videtur, quoniam calori accidit Omnino else in animali non enim animal est subiectu propor lonatum naturae caloris : at Christus subiectum est gratiae eius naturae valde proportionatum . vii dicebamus superius. Huic argumento quod Aullioribus contrariae etentiae solei csse in eius persuasionem satis familiare posset primo respondem, quod calori animalis no inest mirinsece aliqua vi utricativa virtus ab essentiali animalis vitam ipsum calore derivata, sed calor ita est.a natura dispotitus, de in ea intensionis mediocritate constitutus,ut possit elIe proportionatu animalis vitae initrumentum. Quoniam vero usus actualis,quo ipsa animalis vita calori naturali utitur,cotinuus est .
dc perpetuus quamdiu ipsum animal vivit inutritur
enim animal allidue: A ristot. lib. r. de ortu,& interitu dicente in idcirco solet aperitioribus phylosophis
insinuari, quod calor animalis virtutem accipit Pe manentem, dc tibi intriti lecam a propria,& essent-li animalis vita.
Haec solutio, de si absque improbabilitatevlla possit defendi, mihi tameu non libet eam complecti. Vide.
122쪽
Video enim in deciso ab animali se in ine vitalem vir tutem permanentem, &ipsius siem Inis calori insita, de independentem ab tactualis animali motione, dc usu , quod mihi mam festo est argumento, similanta permanentem virtutem in ipso animalis calore fore admittendam. Quare ad argumentum aliter respondeo. Et dato antecedenti , nego consequentiam. Erdifferentiae ratio inter animalis calorem , & Christi gratiam ex his,quae ui sit perioribus repetiuimus, qua saepius,est mani sestum, videlicet,quod coniunctio caloris ad essentialem animalis vita est formalis, id est , quod calor suborum a tur animalis vitae, ut accidentalis, & inferior forma superiori formae, ela essentiali, atque adeo vim quandam formalem vitalem ab ipsa participat: niunctio autem gratiae habitualis ad verbum in Christo non formalis est, sed suppos: talis,
quoniam verbum non exequitur rationem formae.
sed tantum substantialis suppositi natu tam humana,&eius acccidentia terminantis. Suppositum autem in ratione suppositi nihil emcit, ac proinde nulla virtus, neque finita , neque infinita ad habitualem gratiam ex ipso effluit, & dimana te consurgit tamen inhabituali Christi gratia ex coniunctione ad vel bum veluti quoddam csinaturale ius, ut assumatur tanquainstrumentum in operationibus sanctificati uis, gratificatiuis animarum. Est tertium argumentum aduersus eandem conis clusionem . Gratia Christi infinita est in ratione dispositionis ad unionem hypostaticam , ut docuit S. Th. s. p. q. . a. ra.&q. I ar. . ad 3. Sed hFinfinitas ad physicum spectat ordinem: ergo quinta conci . noest absolute concedunda. Minor patet,quia ratio dispositionis ad hypostaticam unionem cosiliu in hoc, quod humanitas fiat proportionata diurno verbo, cui personaliter unitur, huiusmodi autem proportion o potest non esse phy sici ordinis:ergo, dic. Huic argumento soriam responderent auctores nonnulli, Pgratia Christi in ratione dispositionis appellatur infinita, formaluer loquendo, extrinseca quadam denom: natione, id est, per respectum ad vel bum ad cuius unionem cum humanitate disponit, ad eum in dum quo iuxta eiusdem S. Doct. ient etiam I. p. q. 21. r. 6. ad ultimum humanitas infinitam quandam diis gnitatem ex unione ad verbum participat. Quae saneo ignitatis inlinitas nihil intrinsecum in ipsa humanitate constituit. Sed hac ibi utione praeterii ista qua in non omnino improbandam es Iecensuerim aliter dicendum esse censeo, puta, quod infinitas, quam gratia Christi in ratione dispositionis a verbo participat, non physica est, sed moralis Et cuai gumentu Intiat,
quod ratio physicae dispositionis, ad ordine phyiicii spectat. Respondeo, quod dispositio qua humanitas per gratiam disponitur ad hypostaticam uni nem parum physica est, partam moralis. Est quidem physica quatenus humanitas enicitur eiusdem
supernaturalis Ordinis cum verbo,atque adeo ei pro
Sed haec dispositio finita est , quia non magis
humanitas proportionatur verbo hac physica pr portione , quam sit ipse gradus intensionis gratiae . Partim vero est moralis, &hac ratione eul
finita in esse dispositionis . Et consistit eius infinitas in hoc , quoci gratia quatenus concomItant et se habet ad vel hum, infinitam quandam dignita-
tem participat , cuius ratione humanitas intini te rata est Deo, & digna ab ipso Deo reputatur ipsius
ypostaticae unionis: haec autem moralis infinitas Loest sola extrinseca denominatio in gratia habituali, sed persectio erus in est e morali intrinseca, eiusque nain rae proportionata. Nam quia gratia forma est
supernaturalis ordinis, & si a natura gratificariu ,&dignificativa subiecti in ordine ad nnem , & bonum supernaturale, capax est huius realis infinitatis, quam a verbo participat. In quo ab humanitate dita fert, quam plurimum, quae cum sit naturalis,& in f ri Oris ordinis ex insece tantum potest ei competere illa dignitatis infinitas.
CRatia Christi est simpliciter infinita in esse grain
ciae infinitate moralis dignitatis. Hanc conci sionem docent multi Theologi graues m ozrni, qui dam explicue,& quidam implicite. Probatur conclusio. Operationes Christi, quae procedebam ex gratia habituali, habuerunt inlinitum valorem moralem ,
quem ex ipsa gratia participabunt: Ergo in ipsa gratia pra habetur hic infinitus valor moralis, α inliniis a clignitas, atque adeo est infinita mora liter. Consequentia est mant sella, quia tota periectio inquae repe
ritur in essectu necesse est, praehabeatur, ela quidem perfectiori modo in eius causia. Antecedens probatur. Cnristi meritum fuit infinitum, in rat ione me. riti, satisfactio Christi fuit infitilli valoris in rationa satisfactionas, sed opera memoria, &satisfactoria Christi procedebam ex gratia habituali tanquam ex proximo principio ,α licet ex gratia unionis lanis
quam ex prima radice omnem suum habuerint ua lorem, eumdem lamen acceperunt etiam a gratia habituali tanquam a proximiori principio formali,
imo simpliciter, ut a primo sormali pri cipio, quia gratia unionis ad principium quod personale pertinet,& non ad formale. Confirmatur , gratia habi tualis sua natura est graiatificativa, & dignificativa subiecti supernaturali di gnitate: Ergo capax est in finiret cligui talis tanquamis prox nium principium Operis infinita valoris, &inia finitae dignitatis meritoriae, dc satisfactoriae, a que adeo illam accepit a verbo.
Confirmatur secundo. Humanitas Christi ex vi
unionis hypostaticae induit infinitam dignitatem , ut S. Thom. loco citato fatetur: Ergo a tortiori graistia cum sit diuini generis, & eiusdem ordinis cur verbo participat infinitam dignitatem ex eadem unione hypoitalica. Dixi aut L. i, quod haec dignitas moralis infinita, constituit g aliam Infinitam inesse gratiae, quia tota haec moralis dignitaa, per se perti net ad rationem gratiae. Nam esse principium p. eriata, aut satisfactionis coram Deo, proprium est Oflictugratiae: Unde satisfacere,& mereri perfecte ad ordinem gratiae pertinent,&consequenter infinitas m ratis gratiae ex qua habet esse principium infiniti meriti,& intinuae satisfactionis,constituat ipsam infinita
Sed contra hanc conclusionem sunt nonnulla a gumenta, quae nostra egent solutione. Primum. Hscinfinitas moralis gratiae, est modus quidam reali Si napiamet gratia : Ergo contra ii iam conclusione
123쪽
miluant omnia argumenta, quae fecimus circa praecedentem conclusionem ad excludendum modum
infinitatis physicae, nam de hoet modo infinitatis moralis similiter inquirendum est , an sit eisectus 1 verbo per actionem nouam,& liberam: an vero per naturalem emanationem resultauerit. Et eadem omnino erit difficultas de isto modo infinitatis moralis, quae est de modo infinitatis physicae.
Secundum argumentum. Aliqua est ratio moralis in Christi gratia,quae non est simpliciter infinita: Ergo gratia, ct si aliquam infinitatem habeat morais Iem,quatenus est principium meriti infiniti, de infinitae latisfactionis,non tamen debet censeri simplici ter infinita, in esse morali. Consequentia ncta est ex dictis, diximus enim , quod infinitum cum sit de genere bonorum consurgit ex integra causa. Antec dens vero probatur. Gratia Christi est acceptatio adfinitam gloriam , haec autem ratio acceptation II ad gloriam, ad moralem ordinem pertinet, quoniam consideratur respectu voluntatu ipsius acceptantis. Ea autem,quae consideramur per ordine ao voluntatem,& actionem liberam operantis, non ad physicu, sed ad moralem Ordinem pertinent.
Confirmatur. Meritum Christi respectu gloriae sui corporis, non fuit simplici ter infinitum, sed proportionatum gloriae animae, quae est simpliciter finita: Ergo cum haec ratio sit moralis, gratia Christi noest simpliciter infinua ,secundum rationem morale. Tertium argumentum . Gratia Christi non habet vim ut ex ipsa es luant virtutes supernaturales infinitae secundum proprias virtutum rationes. Nam charitas virtus est, secundum rationem charitatis finita
in Christo. Et temperantia similiter finita virtus
est in ratione temperantiae: at propria ratio harum virtutum ad ordinem spectat moralem : igitur gratia Christi, neque etiam secundum rationem moralem nfinita est limpliciter inesse gratiae. Neque diluet sulficienter hoc argumentum, qui dixerit, quod huiusmodi virtutum actiones infinitum participa-hunt valorem,& mer itoriuin,& satisfactorium ex i psa Christi gratia. Quoniam ex hoc non colligitur, quod pretuictae virtutes, di earum actiones sint infinitae secundum proprias, Δc specificas rationes, quae desumuntur ex habitudine ad propria ipsarum virtutum, de actionum obiecta, quae sane habitudo ad ordinem spectat moralem , de ipse similiter specifi .cae differentiae, & cissentiae virtutu m int ra moralem ordinem continentur, quod nullus, qui bene sapiat, poterit inficiari. Ad primu argumentum respondetur, non desui Dis graues Theologos quorum Princeps fuisse videtur Mag.Cano. qui putarent,tot u Ordinem moralem norealem esse , sed rationis tantum : Vnde inferebant bonitatem,& dignitatem moralem in virtutibus, dc actionibus earum, de in alijs quibuscumq. habilibus quandam esse rationi sentitatem. Iuxta quam sementiam facillime dissolueretur primum argumentiam . dicerent enim illius sententiae fauctores,quod infinitas dignitatis moralis in Christi gratia non realis modus est seu rationis duntaxat,atque adeo nullam efflagitat effectivam causam. Verum haec sententia merito displicit posterioribus Theologis, qui antiquiorum Theologorum v stirijs inhaerentes, certa definitione statuum, emit
tem moralem virtutum, dc operationum earum veram eise, & realem perfectionem , qua humana voluntas, imo S totus homo, valde perficitur . Quae sententia, si vera est in habitibus, ct virtutibus naturalis ordinis , multo verror , dc certior haberi debet inhabilibus, virtutibus, de actionabus ordinis supernaturalis.
Qua sententia supposita, ad illud primum argumentum dicitur: Quod infinitas moralis dignita is, quae est in Christi gratia, consequenter se habuit algratiam unionis, re tam necessaria fuit consequutiO- ne sequuta, ut per nullam pollet potentiam impediri . Cuius ratio ea est, quod moralis emi tas ,& perinsectio in modo suae productionis magnam trabeic uenientiam cum relatione, eo quod consistit in quadam proportione, & habituditie transcendentali ad
liberam voluntatis intentionein,&aa rationem,quet
prima regula est totius entis moralis. Unde sicut relatio no per se,& proprie produci tur,sed com producitur ad lut fundamenti productionem , sic adeo ut utroque extremo existente non possit non ipsa rei lio se qui,non enim, ulla potentia fieri potest ut duobus albis in rerum natura positis non iequatur in eis mutuae similitudinas relatio: ita moralis entitas positis requisitis, quasi fundamentis, de terminis ad eius exilientiam, non potest non veluti quadam resultantia sequi. Vnde videtur aduenire, de coriumpi biaque reali subiecti mutatione,sicut de praedicament Ii relatioue dic: solet. Exemplum huius rei illudata ferre posIuinus,quod est in hac materia satis freque
ter a theologis usurpatum: Si quis in die Iouis prope
mediam noctem futuri diei carnes temperate com dat, de earum comestionem utque ad horem post maciam noctem contanuando protrahat culpabiliter, non considerans quota si t noctis hora, tunc illa ext rior actio manducationis carnium, internaqtie eius voluto ante mediam noctem bona est, de istudiosa morai ter, post mediam autem noctem , mox resditur prava, de iniqua . Et tamen nulla, neque in operame, neque In ipsa actione m te tuenit perceptibilis mutatio.
Ad propolitum igitur praedictam applicantes doctrinam dicimus, quod infinitas dignitatis moralis,
non potuit non sequi in Christi gratia supposita i
sius grauae inhaerentia in humanitate a verbo hypo-ilatice assumpta. Neque haec moralis sequela gratiae postulat in verbo suppost tante humanitatem actionem aliam praeter illam, qua tota trinitas Idi in hypostaticam unionem effecit, sicut sequela r lationis praedicamentalis nulla eget alia actione ab ea, qua Producuntur prox: ma, & mimalia ipsius re
Est autem hic obiter nota dum,quod sicut per nullam eli potentiam factibile, quod extinctis praedicam emal ιs relationis extremis, eiusque destruvio fundam emo permaneat ipsa relatio, ira nulla potentia
factibile est , quod humanitate a verbo separata per maneat in ipsa mei ChriIti habituali gratia huc dignitatIs moralis infinitas , quae. nunc ei competit CT reali ad verbum coniunctione, nam sicut est intrinseca,&Grmalia habitudo inter fundamentum, se relationem,ua hetc moralis gratiae infirmas intrinseca,& ssirinalem habet dependentiam a verbo hu n
124쪽
Ex liis omnibus ad illud primit argumetum in cuius versamur solutione respondetur , non esse eam de rationem, sed potius omnmo absimilem, de infinitate physica modali gratiae, de qua procedebat quinta conelusio, & de infinitate moralis dignitatis, de qua sexta praesens conclusio loquitur. Quia modus phymcae intinuatis, cum esset enutas limpliciter absoluta, non posset hypostaticam unionem consequi ad modum relationis, sed aliqua egeret actione productitia ex parte verbi, prout eli humanitatis suppositum,qua actione nos nullatenus valemus admittere, eo quod suppositum prout exequitur rationem supposita, noactivum principium est, sed terminus qua si formaliter coinplens, de terminans naturae dependentiam . Et hoc praesertam habet verum in diuuao verbo, quia
eius dignitati, &infinitae actualitati repugnat, quod aliquem producat effectum naturali, dc ne cellaria actione. Ca terum infinitas dignitatis moralis neque aliquam peculiarem actionem postulat, cum per modum telationis consequatur, neque ullam habet repugnantiam , sed maximam potius decentiam ad ipsam verbi dignitatem, nam quod gratia ex re ali coniunctione ad verbum infinitam sortiatur dignitate, Sid quidem nece Iaria,&in impedibili sequela, maxime decet ipsam diuini verbi maiestatem. Et quidein ipsa Christi humanitate aliquale huius rei habemus exemplum. Non enim per aliquam potentiam impedibilis eii illa magna, in o D infinita dignitas, quae ex unione hypostatica, ad ipsam humanitatem refunditur. Et quamuis quandoque ipse cum alijs quibusdam Theologis existimauerim olim dignita intem hanc infinitam quandam esse rationis denominationem, & no persectionem realem. Nunc autem re magis perspecta oppositum verius asse crediderim existimo namque quod cum Cluisti humanitas vere,& realiter sit terminata ipsa diuini verbi persona litate, sitque vere,&realiter diuini supposita natura, vera etiam, & realis consurgit in ea dignitas, qua, dc apud Deum,& apud Angelos, ct apud nomines, inulto maiori aestimatione digna est , litana quaevis alla subitantialis natura,& pro lucta,& producibilis, imo quam o innes naturae producibi jes a Deo collective sumptae. Et in hoc conlistit infinitas moralis dignitatis humanitatis Chri iii. Quod praeterea sic oliendo. Si naec infinita dignitas, quae consurgit In humanitate Christi ex coniunctione ad verbum, emet vera relatio, esset sine dubio relatio realis , cum eius funda mentum sit reale, & extrema sint realia,&teneat se ex p arte illius extremi, quod vere, de realiter ab alio tersicitur: Humanitas enim per assumptionem rea- iter, de in semetipsa perficitur: Ergo quamuis non sit relatio,sed moralis quaedam per tectio ad modum relationis consequens, vera est, de realis emitta, qua reatu et humana Christi natura dignificatur , c d perficitur. Sed quamquam in Christi humanitate ea, quae diximus non essent omnino certa, non ob id realis infinitas moralis dignitatis neganda est habituali eius gratiae, quoniam , ut superius dicebam circa finem quintae conclusionis , gratia ex sua natura apta nata est tanta hac dignitate perfici,
Ad secundum argumentum respondetur , quod acceptatio ad gloriam potest conliderati dupliciter per ordinem ad gratiam. Altero modo quatenus fun
datur in opere meritorio ex gratia pincedente, ita quod homo gratus acceptatur ad gloriam iuxta pro portionem sui meriti, re hoc modo considerata a ceptatio ad gloriam, pertinet ad ordinem moralem, sciit,& ipsum meritum,cui respondet. Caeterum in Christi gratia non reperitur haec a ceptatio ad gloriam, etenim Christus non habet gloriam ex meritis acquisitam , sed ex vi unionis hvp staticae habet,&gratiam , Ic gloriam animae, & cael ra spiritalalia charisinata. Ait pro modo acceptati ad gloriam consideratur, sectandum connatu tale proportionem , ct habitudinem quam gratia habet ad ipsam. Etenim si ui terra per grauitatem pro portionatur centro naturali quada coaptatione, ita homo iustus per gratiam connaturaliter proporriO- natur gloriae,& iure connaturalitatis illi debetur. Sicut filio iure naturalis filiationis debetur haereditas,& ita Paul. Rom. cap. 8. dicebat de hominibus iustis. Sistb , O haeredes, haeredes quidem Dei,cob.eredes autem Chri1li. Haec acceptatio ad gloriam, prout se tenet ex parte gratiae constituentis pati tua in acceptationem in anima, id est, connaturalem proportione,& ius connaturalitatis ad gloriam, non pertinet ad ordinem moralem , sed ad ordinem physicum , sicut coaptatio terrae per graui talem ad centrum physica est. Hanc autem acceptationem constitvlmus nos in Christi gratia respectu gloriae . Etenim animae Christi collata fuit gloriam instanti incarnationis, non ex ut alicuius meriti, sed iuxta exige uam
gratiae, & proportionabiliter ad dispositionem, qua Christi anima in seipsa disposita fuit per gratiam habitualem . Quocirca,& si haec acceptatio sit finita in Christi gratia, non inde potest colligi,quod gratia secundum dignitatem moralem aliquam habeat finitatem , α limitationem , sed tantum colligitur, quod messe physico est limitata , quod nos concessimus.
Sed obiicii quis: bene potuit fieri ex absoluta Dei
potentia, quod Christi animae daretur gloria ex vim eriti procedentis ex ipsia gratia habituati: tunc fic. Illud meritum esset finitum, & acceptatio ad gloria esset finita,eo quod gloria animae per nullam potentiam poterat este inlinita, ut ex dictis constat: Ergo gratia Clitasti non praehabet in semetipsa omnem plenitudinem dignitatis moralis , nam quatenus ei Iet principium illius merui , limilationcm ha
Respondetur, quod illo casu admisso, meritum quo anima Christi suam gloriam mereretur . esset impliciter infinitum in ratione merita, non ex parte praemii sumpti materialiter,nana illi merito responderet finita gloria, quia infinita esse non poterat, sed esset infinitum ratione modi, qui modus refundere. tur in ipsum praemium , de redderet ipsum tot maliter infinitum m ratione praemit. Hic aut moduS is esset, quod Christus mereretur gloriam ex iustitia exacta,re rigo rosa . Quam perfectionem rigo rosae tulit tiae nullum opus potest habere coram Deo, quod non fuerit infinui valoris, x infinitae dignitatis moralis. Et tunc gloria, quae daretur Christi animς formaliter suiu pia in ratione praemis infinita esset, licet uia esse gloriae, &in esse visionis diurnae, esset limitatL, quoniam redderetur Cluisto tanquam merceS ex rigore rustitiae et debita: Unde colligitur,quod Christi
125쪽
16, RE LECTIO DE CHRISTI GRATIA.
habet simpliciter infinitam dignitatem, dc valorem haec virtutum infinitas ex moraIi ipsius gratiae infin
infinit una moralem, quamvis propter repugnatiam late dimanat, sicut earum essentiae affluunt exessenex parte facti non posset mereri gloriam inesse glo. tia gratiae. verum quia nos paulo inferius in contra riae infinitam. Dixi propter repugnantiam ex parte riam sententiam ibimus, minime ad hanc solutionε facti,quoniam ex parte gratiae, oc valoris eius nullata valemus recurrere.
esset repugnantia , ut gratia Christi per suum opus Sit ergo prima huius tertii argumenti solutio . mereretur infinitam gloriam. Imo absolute est coti- quod virtutes moraIes infitiat effluunt quidem abi cedendum, quod quantum est ex se, habet tantam is habituali gratia, non vero via morali principio, hane vi in ,& tantum hunc valorem, quod satis sum sed a physico: & similiter praehabentur hae virtutes rit,ut in esse moris, dicatur simpliciter infinita. Sicut in habituali gratia, tanquam in prima radice, notia Dei omnipotentia, quamuis propter facti repugnari morali,sed phvsica . Continentur enim in gratia ab tiam nequeat producere effectum actu infinitum, est ipsaque effluunt, eo modo, quo proprietates, dc ρο- tamen infinita simpliciter, quia quantum est ex se il- tentiae naturales subiecti citiuspiam praehabentur mlud potest. eius essentia,&ab ea dimanat. Quo circa ex hoc quod Ad confirmationem constat simpliciter ex dictis. ab essentia habitualis gratiae Xpi no oriatur virtutes Dicitur enim primo , quoa ex parte modi meritum infinitae, non potest colligi gratiam Christi, non e Christi fuit infinitum respectu gloriae sui corporis, praedicam omni infinitate morali , quς ad rationem quia meruit illam ex omni rigore iustitiae. Dicitur gratiae potest pertinere, sed tantum sequitur,eam n secundo , quod quantum erat ex parte gratiae, sicut esse infinitam in ratione gratiae physica infinitateia . potuit Christus mereri infinitam gloriam animae, quod nos libenter fatemur. Ita potuit mereri Infinitam gloriam sui corporis , Sed est secunda solutio,quae meo iudicio pro sustis nisi ex parte effectus, scilicet, gloriae corporis re- cienti, & legitima haberi debet, quod tanta est grais
pugnarer . tiae Christi dignitas,ut nisi ex parte effectus repugna- Ad tertium argumentum,posset primo responde- ret,&ipsa secundum intensionem infinita esset, ri , habitualem Christi gratiam infinitam quidem ex ea effluerent morales virtutes inesse virtutum esse, in illo effemorali , quod ab extrinsecodem mi- infinitae. Itaque tota,&gratiae, moralium virtuta Iur,nimi rum a dinino supposito, cui est realiter com in fusarum,& postibilis,& In telligibilis perfectio iuncta. Non vero est infinita limpliciter, secundum prehenditur sub infinitate moralis dignitatis gratiae . illud esse morale , quod ex intrinseca et iis differentia Christi, quae tamen propter repugnantiam ex parte prouenit, ad quod eiIe pertinet moralitas propria facti non se in omnem eam explicuit, sed luxi a m nia virtutum insularum, quae non est necesse sit infinitae suram diuina lege, diuinaque prouidentia disposit 1. in ipsis virtutibus, cum illud esse morale gratiae, ex Ex quo manifesta ratione deducitur , quod haec di quo prouenit,non sit Infinitum. Huic solutioni acco- gnitas quam tribuimus Christi gratiae in eue morali modari potest nostra sex taconclusio, in qua non di- nullam admittit limitationem, sed simpliciter est in-xtinus ab colute gratiam Cluilli esse infinitam in esse finita. Et licet ab extrinseco desiumatur, nimirum, morali, sed quod est infinita in esse gratiae infinitate diuino verbo, prout es humani latis nappositum, inmoralis uianitatis: moralis autem dignitas tantum trinsece tamen gratiam petficit, oc infinita morali designare videtur moralitate ab extriis desiumpta. perfectione dignificat. Sed nihilominus aliter respondendum esse cen- Estque hoc loco aduertendum , ut ista plenius inis seo . Nam licet moralis infinitas proueniat Christi telligantur. Quod moralis perfectio infusarum vir- gratiae ab extrinseco principio , videlicet 1 diuino tu turn,sicut diacquisitarum, adeo coniuncta est phy supposito, est tamen ei intrinseca,&hahet se per mo- si earum perseratoni, quod non potestat escere dum unius perfectionis cum illa gratiae moralitate, nisi iuxta proportionem ipsius physicae perfectionis. quae ipsi conuenit ex principiis intraisiecisi eo quod Quod in actibus ipsarum virtutum facile poterit ex- moralis dignitas ex supposito proueniens non est exis plicari. Actus charitatis tantam,& non maiorem sortranea a ratione gratiae, sed intra genu seitas contine- tietur, moralis perfectionis digni tatem, quanta fit tur, ut superius dixi, atque adeo pei fici t ipsam g rati 1 rit eius intensio, de extensio floquor de perfectione .' proportionabiliter ad eius natura, oc efficit una in- dc dignitate morali ipsius charitatis propria, Acintegram perfectione cum illa moralitate,quae est om- trinseca,& non de aduentitia 'accidentam ex con- Iuno intrinseca gratiae. Et licet suppositum diuinum sortio alterius virtutis prouenienteὶ quod c&de acti a quo derivatur praedieta dignitas, sit extrinsecum bus iustitiae temperantiae, fortitudinis, oc aliarum vi habituali gratiae, est tamen et proportionatum: di. tutum dicendum est. Et id νpsum proportionabili trecebamus enim in secundo artic.praecedentis quaestio- censendum erit de ipsis virtutum habitibus, quorumnis,quod Christus est subiectum magis proprium, tanta, & non maior erit moralis perfectio habitu magisque proportionatu in gratiae, quam quaelibet iis, quanta fuerit eorum Intensio, de radicatio in m pura creatura siue rationalis, siue intellectualis. Vn- hiectis. Quod tamen, dc in habitibus,de in actibus in
de pei sectio illa, 6c dignitas, quae ex isto subiecto ad telligo seruata persectione habitudinis ad obiecta:&gratiam derivatur, non debet computari inter perse iuxta proportionem eius. Nam quo moralis viri chiones gratiae extrinsecas.Aliter ergo oportet dissol- perfectius. & dignus obiectum respicit, eo moralis uanius illud tertium argumentum . Et quidem Ru- eius perfectio,dignior est,ec excellentior, quaecum
thores qui censent vit tutes animae Christi infusas, intensiua, & actus, de habitus intensione proporti - Ω nlem liabere infinitatem in suis proprijs rationi- nabiliter crescit. bus quam habet gratia in talione gratiae, facile se , Ex ista doctrina ad nostrum intentim colligitur, possent ab hac didicultate expedire,afferentes, quod quod sicut nulla potentia fieri poteit, quod virtute
126쪽
morales actu attingant physicam infinitatem in te suam , ita neque fieri potest, ut ad moralem perinis etionem in dignitatem, ipsis propriam, dcconnaturalem perueniant.
In habituali vero gratia aliter res se habet,nam cueius moralis dignitas non sit pensanda ex habitudine ad obiectum aliquod per operationem attingibile, neque ex eo, quod gratia subiectum ad operadum proximae dii ponant, sed quatenus subiectum gratificat , & digniticat, deoque reddit acceptum : inter physicam eius persectionem, & moralem dignitate,
non est necessaria consimilis adaequatio ei, qua mitia moralibus virtutibus diximus reperiri. Quo fit, ut si
fingamus gratiam puri hominis intensiorem esse gratia Christi,aut aeque illi intensam, non ob id conia cedendum esset, quod vel excelleret dignitatem ni oralem gratiae Christi, vel illam ad equaret. Similiterti animo fingamus, habitualem Christi gratiam ii sta intensione decrescere, ita ut ad minimum usque intensionis descendat gradum, non ob id existimandum est, eam minui in morali perfectione R dignitate. Plura dicemus postea, in Iulione culusidam argumenti, quibus nonnihil hanc doctrinam loci pletabimur. Tandem circa ultimam h2nc conclusionem. N ta, quod nonnulli Theologi, quibus placet haec ira ratis infinitas gratiae Christi, dicunt quod competit ei haec infinitas, non ur causae principali, sed instrum tali, ita qd sicut calor ignis potens eii generare igne, quatenus est virtus. potentia ignis, quod tamen nohabet, ut causa principalis, sed vi formam strumenia inlis,quae operatur in virtute ignis, qui est principalis causa, ita gratia Christi principium est meriti infiniti, & satis tactionis infinitae, sed hoc non habet a semetipsa, sed prout est instrumentum verbi, quod est principale agens in meritoin sati Siactione.
Hic modus dicendi est probabilis. Sed mihi non satis est gratus, & primum valde displicet illa ratio ob quam praedicti Theologi in eius persta asione in
mouentur. Dicunt enim, quod pertinet ad maiorem gloriam,& dignitatem Christin diuini verbi, prout est suppositum naturae humanae, quod gratiae eius liaiahit uali nulla tribuatur infinitas, ut causae, & formae principali, sed tantum ut formae instrumentariae, Sprout est instrumentum ipsius verbi et ut tota principalis causalitas soli diuino verbo tribuatur. Haec . Inquam, ratio non placet, nam econtTacense pertinere ad gloriam Christi in diuini verbi, quod gratia
ex coniunctione ad ipsiam verbum tantum dignificetur me leuetur, ut in temetipsa in per modum principalis formae,diuino tam e verbo humanitati suppo- , sito subordinatae habeat dignitatem in genere gratis infinitam, infinitumque valorem, ita Vt ex ipsa tan quam ex causa δε forma principali, verbo tamen diuino stili ordinata, infinitas metati A satisfactionis in studiosis Christi operibus participetur. Quemadmodum in magnam Dei, de Christi gloriam cedit, quod gratia nobis a Deo pet Christum collata tantae sit virtutis, ta esticaciae, ut per modum principalis causaein formae, subordinatae tamen Christo in virtuti pasIi
nis eius,causet operetur in nobis meritum ccndiis
gnum aeternae gloriae, & condignam pro peccatis satisfactionem.
Plaeterea exemplum de calore ignis a ductum pro
sententia contrariam multis habet dissimilitudinem, sed in duobus praesertim. Primo, in eo, quod calor pet se primo est forma
operativa formae superiori subordinata, de virtus, quae illi ex ipsa superiori forma communieaturi est per se primo operativa e fluctus correspondentis naturae formae superioris, atque adeo rationabilitet anseritur,quod haec virtus, ct si permanenter se habeat in calore, est tamen vere, & proprie instrumenta lis.
At gratia non est per se primo operativa forma, sed gratificativa. dignificativa subiecti operantis: Unde virtus et 1 da uino verbo communicata, non est per
se primo operativa, sed gratificatiua dignificativa
subiecti, refunditur tamen morali quada in refusione ad operationem, constituens illam infinite Deo acceptam in gratam, at q. adeo infinite meritoriam , Ssa iis factoriam coram Deo: Vnde non est nece ite quod haec virtus sit instrumentaria, dignificare omnoc gratificare subiectum, non est ollicium instrum e ntariae virtutis, sed formς principalis, ipsum subiectu formaliter perficientis δε eleuantis. Secundo, genera re ignem non est actus, qui per se. ex natura sua comprehendatur sub virtute qualitatis,& formae a cidentariae, nam est aetus per se pertinens ad operans subitati ale ad substantialem virtutem, atque adeo
nequit communicari accidentariae formae, ut causae
principali ex propria virtute operanti, sed ut instrumentali principio,quod operatur virtute substantiatis agentis . At dignificare ,& gratificare subiectum
operans,& eius operationes ea infinita gratitudine,& dignitate, quae non est infinita in genere entis, seclin genere tantum grati tudini sin dignitatis moralis, non exit limites ordinis gratiae,imo neque alicui formae potest competere, ut causae principali, nisi latum habituali gratiae. Relinquitur ergo ex his manifestu; absimilem prorsus rationem esse de habituali Chri- si gratia, ab ea, quae in calore ignis militat, quod ad praesens attinet. Et e x hoc duplici discrimine sumitur non debile argumentum contra praedicta in sententiam, quod in hunc modum formatur. Si infinitas haec dignitatis moralis conuenit graistiae nastrumentaliter tantum, sequitur, quod couenit
diuino verbo, prout est humanitatis suppositum, ut caulaein formae principali, ita vi verbum se ipso sor- maliter constituat in Christo hanc dignitatem. Conia sequens est omni uti falsum; quia verbum non unitur humanitati per modum formae, sed per modum suppositi duntaxata Ergo non conuenit gratiae instrumeraliter, sed ut formae principali. Probatur sequela. Haec moralis infinitas, vi in priori discrimine inter calorem, re gratiam assignato clicebam, non est per se primo vir ius operativa, sed formaliter digniticativa, gratificativa operantis: Ergo tribuenda est alicui formae principaliter dipnificanti, & gratificanti formali gratificatione ipsum
operans, non enim est Latis intelligibile, quod detur aliquis formalis effectus, qui non habeat aliquam formam aqua principaliter secundum formalem causalitatem procedat: igitur cum, ut in secundo assignato discrimine dicebamus,no sit dabilis forma alia principalis, cui per modum formae competat nec infinitae: gnitas,consentaneum erit rationi dicere, quod co-
uenit habituali Christi gratiae tanquam principali formae Scausae. Et ita ego dicendum existimo, quia
127쪽
16 RE LECTIO DE CHRISTI CRATI A.
de Theologicae rationi dudum in Drmatae, dc perfe- tas. Legantur quae dicentur inferius q. s. dubio I. adetioni habitualis gratiae Christi, de ipsi denique ciui- 3. Nam illa QIulio poterit huic replicae non nepte ni verbi dignitati ista sententia congruit . accommodari.
g. II. SoIutiones argumnoru in initio artietiti. SEd iam necessum est ea diluamus argument aia , quae a principio huius secundi articuli fuerunt
proposita. linrimum,& secundum ex dictis conclusi nibus facile soluunt v r, procedunt enim de perfectione gratiae physica, quae, ut dixi mus, fini ta est, S limitata. Sed est aduertendum quod ista per fectio phy sica, quae consistit in intensione gratiae,& in acceptati ne ad gloriam continetur intra virtutem infinitatis
moralis, quam posuimus in habituali Christi gratia,& hoc quidem duplici ratione . Prima, quoniam Christas ex vi huius habitualis
gratiae mediante charitate, ct caeteris virtutibus, poterat mereri infinitam gloriam si possibilis esset, infinitam ipsius gratiae intensionem, si ex parte facti
Secunda, quia crediderim probabiliter, quod Christi gratiae, omni opere meritorio secluso propter sua dignitatem debetur omnis possibilis intensio,& omnis possibilis acceptatio ad gloriam i quod si ei noria
tribuuntur istae duae perfectiones, proii enit ex imposis bili late facti quia non potest esse actu producta omnis possibilis intensio gratiae, neque omnis possibilis
acceptatio ad gloriam . Ad tertium argumentum alijsso Iutionibus praetermissis, respondetur per solutionem assignatam inter arguendum, quam puto 1 se sufficiente in . Ad primam replicana respondetur, verum ea , quod Christi gratia quatenus est infinita morali infinitate, alterius est speciei a gratia nostra, seu res haec prςssius examinabatur clica solutionem ad utrimum in quodam speciali de hac re dubio,quod incidenter
Ad secundam respondetur. Quod in illo casu gratia patris non praehaberetur m gratia Christi formaliter loquendo, secundum rationem mora Iis infinitatis. Nam utraque ellat simpliciter infinita inesIO gratiae infinitate morali, atque adeo ς qualis digni tatis, & perfectionis essent. Et cum instat argunt etiam, quia tunc sequitur, quod sint duc gratiae infinitae i esse gratiae, quae videtur manifesta implicatara, quia non pollunt dari duo infinita in una,& eadem ratione. Respondetur, quod infinitas moralis utriusquo gratiae Christi , fic Patris, formaliter loquendo esset una , & eadem infinitas , & materialiter tantum distinguerentur: ratio est, quoniam infinitas viri usique gratiae desum erctur cx una , eadem infinitate , Be perfectione diuina : Etenim licet perissonalitas verbi in ratione talis persen alitatis reaialiter distinguatur a personalitate patris , non tamen ab illa distinguitur in ratione persectionisi finitae: sed illae duae per innalitates sunt simpliciter una, dc eadem infinita perfectio. InfinitaS autem gratiae Christi non minitur ex personalitate verbi ut cu-que considerata, sed ut est persunalitas infinitae perfectionis. Et id ipsum esset dicendum in illo casu do
gratia patris, atque adeo infinitas utriusque gratiae ex eadem o innino infinitate diuina dimanaret ,
ex consequenti esset formaliter una,& cadem infini- Ad quartum argumentum quidam graues Theois Iogi libenter fatentur, quod charitas Christi in ratione charitatis est simpliciter infinita infinitate morali, sicut ipsa Christi gratia, de similiter visio beata animae Christi habet huiusmodi infinitatem moralem, quae illam constituit infinitam inesse visionis beatae,& idem in reliquis virtutibus,&supernaturalibus donis censent esse dicendum. Et probant quoniam uniuersae rationes propter quas habitualis gratia . Christi est infinita , habent locum in charitate, &invisione beata,&in Hieris supernatura lib. donis. Etenim simi gratia in Christo est dispositio concomitans hypostaticam unionem, ita& charitas, visio beata,&c. Praeterea sicut gratia principium est meriti
infiniti ,& satisfactioni antinitae, ira & charitas, nam charitas authore S. Thom. I 2. q. l l .art 3. prima est
radix lotius meriti: Ergo eadem infinitas est in charitate Christi, & in caeteris superna ruralibus habitibus
cum ea, quae reperitur in eius gratia.
Sed tamen opposita sententia, scilicet, quod sola Christi oratia hanc sibi vendicet infinitatem moralem, mihi est probabilior. Et quidem argument alterius opinionis parum mouenimam ut plurimum probam charitali competere hanc moralem infinitatem: quoniam lumen gloriae, visio beata,&alia s pernaturalia dona , chari rate distincta , in propraedicuntur principium metati infiniti, de satisfactio ianis infinitae, nam licet ex charitate sumatur ratio meriti, de satisfactionis, non tamen desumitur ex lumine gloriae, aut ex alijs habitibus huiusmodi. Quoci ca haec rario infinitatis,quae reperitur in gratia Chrisi, scilicet, esse principium infiniti meriti, c&satis
L ctionis infinitae , soli charitati , ut plurimum erit
Secundo respondetur, quod neque etiam in habia tu chari tatis reperitur haec moralis infinitas, quonialicet actus charitatis Christi fuerit infiniti valoris, fueritque proinde memorius, Sc satistactionis infinitae, hic tamen infinitatis valor non illi ex ipso charitatis habitu proueniebat, sed ex habitu gratiae. Quoniam totus ille valor in actu charitatis Christi , dein
qualibet eius operatione, desumebatur ex sola Oper istis digni tate ,& non ex modo attingendi obiectar per actualem Operationem. At quod operans, nimitum, Christus haberet infinitam clignitatem coram Deo,esset q. Deo infinite gratus,& acceptus, nullat nus ex habitu charitatis, aut ex alio quocumq. habitu operativo desumebatur, sed ex habitu gratiae, culuspmprium est,constituere habentem gratum, S acceptum Deo. Et quidem habitus charitatis potius facit . nobis Deum gratum, & amabilem, qua nos ipsi Deo gratos reddat, de amabiles,charitas enim facit nos dilectores Dei, & non dilectos ampso. Ex his sequitur, quod fimpliciter, de absoIutet
quendo, gratia Christi fuit infinita in esse gratiae, caeterae aut cm virtutes non habent simpliciter infinita Iem , neque physicam , neque moralem in suis proprijs rationibuS, quod amplius explicabitur in . solutione sequentis argumenti,&probatur satis emcaciter duabus probationibus, quibus inter arguedum probauimus minorem huiua argumenti quarii.
128쪽
Ad quintum argumentum respondetur, quod neum illarum rationum susticit constituere lumen gloriae,vilionem beatam,aut quemlibet alium habitum, seu actum, praeter habitum gratiae in ratione infinitatis simplicuer: Et quid a quod pruna ratio, quaed sumitur ex dispositione ad unionem hypostaticam, non tribuat hanc infinitatem si tripliciter lumini gloriae in esse luminis, visioni beatae in esse beatificae vi sionis, &c. confluuat autem gratiam infinitam in eo se gratiae ex duobus colligitur. I)rimum est, quoniam omnia ista dona supernatu ralia praeter habitum gratiae non perficiantur intrinsece,dc in proprijs rationibus,m si perficiuntur in ordine ad obiecta,qtie suis pcrationibus attingur,quia tota eoru ratio desumitur p habitudine ad obiecta ἔat quod disponat Christi humanitate ad unionem cuverbo nihil attinet ad obiecta: quonia tota dispositionis ratio petatur per ordine ad subiectu, de perhabi. tudinem ad esse personale,&no ad esse operativum in ratione operati tit. Ceterum gratia per se primo non tribuit operari,sed esse, neque crus persectio desum Hur per ordinem ab obiectu , sed ad subiectuin. Vnde perfectio, di dignitas, quae consurgit ingratia ex ratione dispositionis ad unionem hypostaticam ,
per se pertinet ad ipsam gras iam , eu eam perficit in
Secundu est, quod tota ratio dispositionis,qua humanitas Christi di monitur per haec supernaturalia dona siue actualia, siue habitualia in ordine ad umonem hypostaticam,consistit in hoc, quod haec donata
sunt eiusdem diuini ordinis cum verbo, &ex natura sua ordinantur ad uniendam creaturam rationalem cum Deo: Sed sic est, quod omnes habitus operat uisuperna rurales ordinantur ex natura sua ad quadam limitatam unionem creaturae rationalis cum Deo . v. g.charitas per se ordinatur ad assectuosam unione,
lumen gloriae ad inteuigibilem , & ita proportionabiliter uicendum est de alijs habitibus operatiuis , quod illi qui pertinent ad voluntatem, intendunt v-nire affectiim cum Deo, illi vero qui ad intellectum spectam, per se habent facere unionem in esse tantuintelligibili. Sola autem grana est,cui ex natura su
competit constituere unionem rationalis creaturae
cum Deo, non solum inesse intelligibili, &ines diligibili, &affectuoso, sed praecipue in esse enritati-uo:in quo radicaliter, & intelligibilis, & affectuosa unio praehabetur, eo quod non est per se primo, immediate habitus operativus, sed habitus dans esto diurnum secundum formalem diuinae naturae participalionem. Unde ex semetipsa habet disponere ad eDie personale diuini verbi. Igil ut ad argumentum, quod ad hanc primam rationem attinet, respondetur,quod illa infinitas, quae competii visioni beatae in anima Christi, prout disponi t animam ad unionem cum verbo, est ei quasi e
trinseca, & quae non perficit ipsam formaliter ilia ratione visionis,& si perficiat sine dubio,in ratione entis. Quemadmodum persectio , qua humanitas Christi perficitur, εα dignificatur ex unione ad verbum , est illi extrinseca , εα non perficit ipsam in ratione humanitatis : etenim humaianitas Christi ,etsi ex unione ad verbum induat dignitatem quandam infinitam , quidem in esse morali realem, non tamen constituitur in sinita in rati
ne humanitatis : nihil enim attinet ad essentiali . humanitatis principia haec qualis, dc quantacumquest dignitas. Csterum gratia per illam dignitatem, quam attingit in Christo, prout disponi ad unionem hypostaticam, vere dignificatur,& perficitur in ra- rione gratia: ἰ eo quod proprium est ipsi gratiae per- Mere subiectum,& disponere ad unionem cum Deo non solum secundum operationem, sed praesetti in iscundum esse. Ex hoc soluit ut confirmatio inter arviguendum posita , negandum est enim , quod hcc d gaitas sit extrinseca gratiae, sicut est extrinseca hu
Ad secundam rationem respondetur,quod infinitas meriti in Eluisio radicaliter,& principaliter pro
uenit quidem ex gratia urnonis,proxime autem,l tanquam ex formali principio immediato prouenit ex gratia liabi tuaIi,ita quod ex gratia unionis Imme-clia te digni ficatur habi tualis Christi gratia, & ipsa sic dignificata mediate dignificantur Clitisti operatio
nes, de valoris ipfima constituuntur.
Ad confirmationem respondetur, quod quidquid
sit de illata opinione,vel de alia:hoc tamen nobis est certuin,quod de facto, & secundum ordinariam Dei potentiam,Christi operationes non participant infinitum valorem immediate a suppolito diuino, sed
gratia digni ficata dignitate infinita ex coniunctione ad diuinum suppositum. Sed nota circa n Coinnia , quod istae duae rationea
ex quibus sumitur infinita dignitas gratiae Christi . ita se habent, quod prima processit a priori , nimita quod gratia Christi dignitatem habet infinitam tria
ratione grauae, quatenus est dispositio concomitans
hypostaticam unionem. Non quod haec sit primaria iri ipsa gratia dignitatis infimi ς ratio. Nam prima octadicatis eius dignitas in eo sita,quod realiter contutagitur clim diuino verbo, ptout est humanitatis sum positum, Ex qua reali coniunctiOIN: inrti lur grati a& rationem debuae dispositionis , dc omnem alia
quam ei tribuimus dignitatem: Sed est ratio proxi
Secuda vero ratio procedit a posteri oti,& ab est ctia,ex eo enim , quod gratia Christi eius operationitribuit valorem infinitum meritorium, de satisfaet rium,aperta ratione colligimus,quod ipsa gratia praehabet in semetipsa infinitatem huiusmodi, estquo infiniti valoris moralis. Ad sextum respondetur . quod probat emcacitet
Christi gratiam inesse physico nullam habete infinitatem, sed quod tota eius infinitas pertinet ad ordinem moralem,& quod desumitur ex actuali coni uniactione ad verbum , qua unione dii luta non retin
bit gratia hanc infinitatem moralem, sed perfectione physica erit contenta, quae eadem est in Christo,dem illa humanitate , verba relicta.
SEd ad exactam huius sexti argumeti siolutionem,
necessum est explicemus. Num gratia Christi sit alterius speciei a gratia puri hominis. Et similiter an
differat specie ab illa gratia, quae permaneret tria ipsame
129쪽
ipsam et Christi humanitate, si per magnum miraculum dissolueretur hypostatica unio, ipsa humani intein rerum natura persistet e. Et quidem haec posterior dubitatio facilem habebit rest lutionem si exacte ' priorem dubitationem explicemus cuius proinde expositione inchoandum erit.
In hae dubitatione diuersi modὰ procedunt Theologi . Quidam enim absolute fatentur habitualem Christi gratiam ecundum esse physicum, aliquam
' sortiri specie na , in qua non conuenit cum gratia
ruri hominis iusti,addunt tamen, quod haec specifica diuersitas physica in Christi gratia tota sumitur ex parte subiecti , vel ut proprius loquamur, ex parte suppositi humanitatis Christi, in qua residet gratia. Ex quo prouenit ei tota illa dipnitas,qua gratiam puri hominis excellit. Vnde colligunt huius sementiae Ruthor es, quod haec species morialis est,' non esse tialis, atque adeo dicunt, quod inessen tali specie gratiae,conueniunt gratia Cnristi,& nostra, differunt autem specifice modaliter, ratione illius speciei, quae ex parte subiecti conuenit gratiae Christi. Adhibent cxemplum in calore naturali ani malis, qui simplici citer, & essentialiter eiusdem est speciei cum calore ignis,at modaliter, & ex parte subiecti, qua ratione, ut animalis virtus,productimus est vitae,&carnis, specie dissert a calore ignis. Similiter dicunt de Christi
gratia , quod prout es participatio naturae diuinae, quae est propria, & essem la lis ratio gratiae, eiusdem est speciei cum gratia nostra , differt autem specie , quatenus virtutem habet effectivam gratiae in nobis, quae virtus physica est, proueniens ex subiecto, id est,
Huic sententiae, quam docent multi Theologi ex his, qui censent in Christi gratia reperiri modumia squendam physicae infinitatis ex ipsa diuini suppositi cui realiter coniungitur infinitate participatumia snuet Cai. s. p. . . a. i. N illum videtur sequi Mag. Med. ibidem. Caeterum Theologi, qui nullam infinitatem, neq. physicam, neq. modalem agnoscunt in
Christi gratia , nullam diuersitatem specificaminea reperiunt,qua distinguatura gratia nostra. Sed uicut disset re sicut magis persectum ,& minus persectum intra eandem speciem. Ita cesent Scotus, Dur. &alij quos citauimus superius. Sed neque in has duas tantum sententias diuersa iTheologorum strantur placita. Sunt enim aut nores graues, qui dicunt, quod quemadmodum calor ignis in duplici reponitur specie, quarum a It cra non est moti is alterius, neque indiuiduale eius accidens, sed utraque est perfecta species,& una non pendet essen tialiter ab alia, est enim calor ignis,&m tertia specie
qualitatis, quae est passio, vel passibilis qualitas. Est etiam in specie alia, quae est potentia , vel impolentia . Ita censem Christi gratiam in duplici collocari specie, altera quae communis est est gratiae Christi, de
nostrae, quatenus ulraq. formale quoddam est diuinae naturae participium , altera vero secundum quam
habet rationem potentiae activae , & prouuetiuae Q. pernaturalium effectuum n hominibus, ela in Angelis . Et haec secunda species, inquiunt, perfectior est, prima, quia habet infinitatem in ratione gratiae, in qua coprehenditur eminentiali cotinentia prior gratiae species, nam Christi gratia habet vim producti gratiae in nobi ,prout est participatio natu diu inlain qua ratione formaliter cosistit prior species gratio. In hac posteriori specie, gratia Christi simplicitcrditari a gratia nostia essentiali disserentia . Denique non desunt Theologi , qui dicant, quod gratia Christi in unica tantu specie reponitur, sed
ita species continet virtualiter eminenter specic aliam gratiae, eam scilicet ad quam pertinet grati nos ra. Quemadmodum figura superior. v. g. tetra gonum alterius est speciei 1 figura inferiori, sicilicet, trigonum, illam tamen,& virtualiter,&em menter
Ex hac sententia seqititur, quod sicut tetragonum,ed si eminenter complectatur trigonum, est tamen simpliciter alterius speciei a figura trigona,ita gratia Christi simpliciter est alterius 'eciei 1 gratia nostra,& si illam eminenter comprehendat.
Sed pro resolutione huius dubii dico primo. Gratia Christi physice considerata est simpliciter loque-
do eiusdem speciei cum gratia nostra. Hoc asserium aduersatur vltimae sententiae , nam auctores aliarum
opinionum libenter illud cocedent. Probatur primo quia forsan est in factibile, secundum omnem potentiam, quod dentur duae gratiae essentialiter disserentes in esse gratiaerergo, Sc. antecedes in nostro libro de origine, & potestate gratiae efficacissimis habetur rationibus confirmatum. Sed nunc breuissime probatur. Gratia λrmali ter, &essentiali ter est particia patio naturae diuina, quantum ad omnia esIentialia elu S attributa: Ergo cum natura diurna unica fit, simplicissima gratia, quae eius est participatio,& foris malis expressio, non poterit non esse unius, Seiusderationis essentialis. Confirmatur, no est factibile lumen gloriae, quod differat specie a Iumine, quod nunc reperitur in beati , neque lumen gloriae collatum animae Christi, alterius est speciei ii luin ine gloriae, quod confertur ali js beatis, sicut vi beatifica ammae Christi non differt specie , neque potest differrea visione beatifica retia quorum beatorum. Similiter, chamas qua diligitur Deus, prout est summum supernaturale bonum quit ad diuersas essentiales species pertinere, neque alterius est speciei charitas animae Christi, a specie ad quam spectar charrias, qua purus homo Deum super omnia diligit. Ergo cum eadem sit ratio de gratia absolute fatendum est, non posse diuersas reperiti species essentiales gratiae.
Secundo probatur. Gratia Christi est gratia capitis, respectu gratiae nostrae, quae est gratia membr rum, at caput,&mein brum uni uoce se habent,& in
eadem specifica essentia continentur: Ergo grati Ch tisti, si physice loquamur, eandem speciem gratiae
retinet,quam habet gratia nostra.
Confirmatur ex illa limilitudine posita a Christo. Ioan. F. scilicet, mosum vitis vera, suos palmιtes, itaque eo modo nos comparamur ad Cli illum quo palmites ad vitem , at m ter vitem, & palmites Q in tet virtutem vitis , dc virtutem palmitum snon est specifica , & essentialis differentia, nam eadem utrius, quae est invite, ut in radice , dita ditur ad palmitra: Ergo eadem gratia secundum speciem est ut Christo tanquam in capite, &in radice spiritualis vitae, .u in nobis tanquam in membris, ω in palmitibus. Huc attinet illud Paul. Roman. 1.
130쪽
nis 3 sui. Qito in loco Paulus loquebatur de filio
Dei in ut Deo in ut homine, & utroque modo debemus conformari ipsi per gratiam,& Opera gratiae:at si Christi gratia eiset simpliciter alterius rationis 1 gratia nostra, non posse timer nos, ct Christum haec tanta conformitas reperiri , quin potius essemus illi deformes, cum non viva mus eadem vita gratiae, qua
ipse vivit. Dico lacundo . Gratia Christi non est, phv sice I
quendo,in aliqua specie gratiae, in qua non sit gratia nostra. Aduersatur hoc dictum illi sententiae , quae docet gratia Christi,physice loque do, in duplici specie reperiri, quarum altera conuemi cum gratia
nostra,altera vero differt. Probatur hoc dictu . Chri- si gratia, ut constat ex dictis quaest. praeced. non habet aliquam infinitatem physicam,nec essent alem, neq. modalem: Ergo neque specie disteri,physice loquendo, ii nostra gratia, neq. essenerali,neq. modali peeie, sed sicut perfectum i mimis perfecto intra eandem speciem. Rationes,quae improbant infinitatem physicam in Cnrtiti gratia, accommodandae sutomnes ad probandum eam non differre physica specie a gratia noltra, eandem enim vim habent ad hac
Dico ultimo . Gratia Christi in esse morali,specie differt a gratia nostra,& Angelorum, sic adeo,ut per potentiam Dei absolutam illa moralis species , quae repetitur in gratia Christi, non sit communicabilis gratiae , 'uae est in pura creatura. Hoc assertur communiter recipitur 1 Theologis quoad utramqi
Prima pars probatur ex dictis in praecedeti dubio
ait. R. ex quibus constat Christi gratiam esse infini tain ratione gratiae. Haec autem morahs infinitas nullatenus competit alteri gratiae: Ergo Christi gratia secundum hanc moralem dignitatem formaliter distinguitur a quacumque alia gratia,atque adeo distinguitur specie, imo forsan differt genere, quoniatria Illa dignitas motalis , quae ex parte diurni suppositi communicatur gratiae Christi, vide tui esse quasi alterius ordinis, aut saltem alterius generis ab illa dignitate, quae competi t gratiae aliquorum iu storiim, qua . tenus est participium quoddam diuinae naturae. Secunda pars huius afferti etiam viderur manifesta,quoniam dignitas moralis infinita,quae reperitur
in Christi gratia formalem dicit habitudinem ad suppositum diuinum, & ita dicebamus praecedenti dubio, quod haec dignitas consequitur hypostaticam
nionem,eo modo, quo relatio sequitur positis fundamento , dc extremis. At relatio mrmalem, intrinsecam connexionem habet cum fundamento, extremis , ita ut illis positis non possit non sequi,& illis non positis,sequi possit: Ergo nulla potentia est factibile, quod illa species infinitatis modalis,quae competit gratiae Christi communicetur ait ri gratiae. Ex hoc sequitur,quod quamumcumque crescat perfectio gratiae purae creaturet,no Poterit a solute loquendo, peruenire ad perfectionem gratiae Cniisti .pate quia non poterit habere hanc modale speciem infinitae dignitatis, quae est maxima perfectio gratiae Christi etiam in ratione gratiae, vi ex diinctis dubio praecedenti constat, & quae multo maiorast, simpliciter loquendo, quam Omnis specifica,
essen tialis perfectio physica ipsius mei gratiae, &
Sed contra priorem partem huius tertiae asserti nis est argumentum, Finitum in infinitum intra id egenus non variant speciem, linea enim inlinita si daretur non differret specie a linea finita, sed secundum
magis δε minus duraxat: Ergo moralis dignitatis inafinitas,quae in habituali Chruti gratia repemur,non illam distinguit specie a gratia nostrae probatur consequentia,quonia moralis dignitas δε perfectio, quae in gratia puri hominis repetu r,eiusdem generis est cuin infinita dignitate, di perfectione morali habitualis Christi gratiae.
Secundo arguitur aduersus eandem partem huius assem is tertiae. In Christi gratia non reperiuntur cluae morales perfectiones, & dignitates: altera quaesit ei communis cum gratia puri hominis in altera ei propria ex coniunctione ad diuinum suppositum
proueniens, sed una δε simplicissima moralis dignitas mest Christi gratiae quas ex utraque illa dignitate, & perfectione morali, conflata et Ergo manis itum signum est, quod illa moralis dignitas, quae careali coniunctione ad verbum competit Christi gratiae,non differt specie, ab ea perfectione,& dignitata morali, quam habet ipsa gratia ex propria, & In trininseca dimerentia in quae proinde communis eit ad omnem gratiam. Consequentla apparet euidens,nam q. ex duobus perfectionibus specie distinctis nequit una simplex perfectio conflari. Sed antecedens prO-hatur, Si in Christi gratia gemma reperiretuI mOralis dignitas, & perlectio,alteta infinita δε alter finita, sequeretur quod in quolibet opere Christi moritolio, duplicem quoque distinguere debeamus meriti rationem: Alteram infinitam, eam scilicet, quae
responderet infinitae dignitati gratiae, & alteram fini tam,utpote proportionatam fini tae perfectioni Mdignitati eiusdem Christi oratiae , at consequens inauditum esse- videtur in Theologorum scholis aer o, δή. Tertium argumentum contra eandem sententia. Si fingamus in Petro meritum , quia mereretur m nisnitam gloriam , eiusdem esIe speciei cu mertio, quo
nunc meretur de facto gradum finitum, & limitata gloriae, tantumque differrent haec duo merita, ut minus perfectum , ct magis perfectum, intra idem genus: Ergo id ipsum proportionabiliter est dicendum de Christi gratia μ de gratia puri hominis mesi
Ad primum argumentum posset primo respondari negando,quod latra idem genus comprehendaningur moralis dignitas infinita gratiae Christi, fit illaia
dignitas, & perfectio moralis,quae ex differentia spe .ciali gratiae sumitur, BC quae proinde in omni habituali gratia,siue Christi, siue puri hominis reperitur.
Quae diuersitas generica moratis inde surgit,quod moralis persectio gratiae,quae Omni gratia communis elidum itur ex ipsa diuinaeaentia, qnatenus participatur in gratia: llaque gratia conteri omni subimeto, cui inest nuiusmodi morale dignitatem, eo quoa est formalis quaeda par lici patio, oc expressio diuinae
naturae,iuxta modia a principio huius relectionis e
plicatu . Et quia gratia finita est participatio naturet, Messentiae Dei,dignitas moralis,quae hinc confugit ianita quoque en es limitata. Caeterum dignitas moraialis intinua glatiae Christi. non prouenit ex aliqua formali diuinitatis participa uone, sed ex reali unio.