장음표시 사용
91쪽
εῖ RE LECTIO DE CHRISTI GRATI A.
res, non in omnibus sibi ipsis consentiunt. Alex. enim Rien in Enricus, hanc dispositionein adeo necessaria esse iudicauerunt, ut multis videatur eos existimasse, non aliter constare potuisse hypostaticam unionem, secundum etiam absolutam Dei potentiam , quam hac interueniente dispositione, nos tamen in quaestione praecedenti ab hac existimatione hos auctore S ex. curauimus. Gabriel in i. d. 2. q. 1.c n. a. existimat, quod qui tenerent sententiam , quae docet solam rationalem naturam assumptibilem esse a diuino verbo, consequenter fateri teneretur, gratiam fuisse dispositione adeo necessariam ad hypostaticam unionem, Ut nulla potentia fieri potuit Iet, quod humanitas non diasposita, dceleuata per habitualem gratiam assum effetura verbo. Uerum ego non video necessariam huius posterioris sententiae, cum priori connexionem . Nam qui censeret selam rationalem naturam assumptibilem esse a diuino supposito, facile quoque posset& apparenti cum ratione dicere, quod BIus intellectualitatis gradus. In quo rationalis natura cum Deo conuenit , constituit humanitatem assumptibilem a verbo, quam proinde potuit verbum sibi copulare,&gratia , & omni habitu supernaturali destitutamia, suisque tantum naturalibus perfectionibus praedita.
Caeteri vero Theologi, qui huic primae opinioni patrocinantur , ingenia fatentur, neri potuisse per a salutam Dei potentiam,quod humanitas absque ullo supernaturata ornamento assumeretur a verbo: sed ad decentiam, & congrui larem, inquiunt, pertinui t, ut non aliter quam per gratiam habitualem disposita 1 verbo fuerit a IIum pta.
Sententia negativa quam sequitur auctor It
tuitur, ct probatur. g. 3. SEd alia sententia in opposito extro mo docet, gratiam non habuisse rationem dispositionis praecedentis unionem hupo staticam : atque adeo fatetur haec sententia, quod gratia Christi habitualis in nullo genere causae antecellit hypostaticam unionem, sed quod omnibus modis fuit naturae ordine posterior.
ta&Th. q.R. q. .ar. ι'. ad secundum, &q. 2. ar. I . quamuis soriam, in q. d. r. q. a. fuerit contrariae opinionis. Sequutur S. Th.oni nes stre eius discipuli. Do
d. dist. ar. a. q. q. . Dur. ibid. q. s. Et haec sententia mihi apparet probabilior, fic vera .
Probatur primo natura humana in Christo,non prius natura extitit in rerum natura extra suas causas Producta, quam uniretur ver , nam ut D. Th. s. p.
- I. a. 2. docet, natura humana Christi exiliit per ip-um esIe vel bu Ergo non prius natura fuit eleuata,&disposita per gratiam habitualem, qua uni rellit veris . Consequentia patet, quia esse accidentale, fiue sitnMu talis, siue supernaturalis ordinis praesupponite in se existentiae substantialis in subiecto. Hoc argumen tum explicabitur amplius in Q lutione ad tertium. Secundo probatur. Diuinum verbum in hypostatica unione supplet rationem,&onicium naturatis suppositi,& personalitatis humanae, sed humana personalitas sibi adfuisset , immediate uniretur humania tali nulla interueniente dispo sitione accidentali: Ergo diuinum verbum immediate fuit unitum humanitati absque ulla dispositione interuenient . Confirmatur. Natura substantialis immediatum .habet ordinem ad sutastantiale si ιppositum inicut materia pii ma habet immediatam habitudinem ad formam substantialem, quatenus ei confert esse subitantiale, quod est primus gradus, quem forma substantialis confert materiae. Sed inat cria nullam ad inimidispositionem ad substantialem formam quantum ad hunc primum gradum, propter habitudinem immediatam quam nabet ad ipsam, ut docet S. Tho. I.
par. q. 76.ar. 6 ad primum, ergo eadem ratione natura substantialis nullam admittit dispositionem acciis dentariam ad unionem cum supposito subitantiali. siue illud suppositum sit finitum, siue iniit muni, naquantum ad hoc eadem est omnino ratio de viroque supposito. Tertio probatur. Natura substantialis non est secundum aliqua rone accidentaria terminabilis a substantiali supposito, sed duntaxat est terminabilis quais
tenus est substantialis naturar ergo nullam ad n ittit accidentariam disposita Onem , cuius ratione efficit ut
terminabilis a supposito substantiali siue creato, e proprio, siue increal O,&supplete vicem proprijsu positi. Patet consequentia, quoniam si talem ponamus dispositionem, consequenter fateri tenemur, suppositum non terminat immedia id naturam su stantia Iem, qua ratione substantialis est, sed terminat ipsam immediate ratione tali Idispnsimonis, dest, s
cuneum quod est affecta tali accidentaria disposi timne. Antecedens vero probatur, quia natura subli an tiatis, eo solum, quia natura substantialis est, postulat terminationem supposita lem,nam allas, quandiu e. t a riter minata tali terminatione ,semper manet imperfecta. dependens, Ergo quatenus est substantialis natura habet immediatam nabitudinem ad suppositu , in quo perficitur, S completur.
Quarto arguitur. Sequitur ex contraria sententia, unionem vertit cum humanitate non sii bitantiale inesse , sed accidentariam . Consequens haereticum eme a S. Thos n. censetur 3 par. quaest.2.ar . G. & pia rat illud in 6. synodo generali haberi damnatum . Ergo,&c. sequela probatur. Vmo verbi non imm
diate facta est ad humanitatem si uxta contrariam sententiamὶ prout est substantialis natura, sed prout est per gratiam eletia tam disposita, quae dispositio acciuentatis est,ergo nequit hac unio substantialis simpliciter vocari.
Quinto. Si humanitas Christi in aliquo instanti
naturae prae intellecta fuit disposita per gratiam , antequam uniretur verbo, sequitur, quod rationabiliter possumus concedere Christi humanitatem meruilla de condigno vnionem hypostaticam laiiplius cum diuino iupposito. Conlequens a nullo Theologorum admittetur , imo neque ab August. ut constat ex libro de praedestinatione sanet. cap. Is ἀ&lib. de bono perseuerantiae, cap. vltimo, & ln Enchirid. cap. ΑΟ.& tract. los. in Ioan . quibus in locis Christum, aut eius humanitatem nullatenus inessi bilem hanc unionem promeruisse, ut veritatem certam, & indubitatam docet. Ille homo, inquit, ὀιὰ verbo Dei Patrι eo Cerno in unitatem msona pius esset unigerit cissitus, unde hoc meruit Et post pauca sub iura gil. Iitramura merita hic conticescantiatae. Scholastici Theologi legantur in s. distinc. q. eccer te
92쪽
contraria sententia in Forinianum facile prolabi
posset errorem,de quo vide S.Tho. .con. geu. c. 13.
ergo vera est nostra, ino S Th. sententia. l robatur sequela. In eo inlianti naturae, in quo humanitas raeintelligituζ grata, potest etiam praeintelligi cum abitu charitatis 1 cuin operatione actuali ipsius charitatis, nam cum omnia haec in eodem
stanti esse possinis uirma ,possunt etiam praeintelli
gl secundum eanuem naturae planti tarem: actu Sue
Iocharitatis elicitus ab anima grata, & sanctificata meritorius est de condigno:ergo per huiusmodi acta posset Christi humanitas mereri de condigno, vel ur
Haec sunt argumenta, quae mihi apparen resticacicita pro secunda nostra sententia,& qtiae tantam habet vim, ut parum probabilitatis relinquam in semen tia contraria. Alia duo argumeta solent iteri pro eadem opinion . 3 .
Primum est:gratia Christi, est essech vnionis hy
poliaticae,iuxta illud loan. i. mimus gloriam eius,
ri ter dicitur , quos gratia Cliristi praecessit uni nem hypostaticam , ordine naturae in genere causae dispositimae Secundo. Si Christi humanitas prius natura ex iisti grata vi uniretur verbo,sequitur quod i n illo primri naturae ruit filia Dei adoptiva. Consequens non est admittendum ergo, &c. Sequela patet, quia gratia
recepta in subiecto, quod est extraneum a natura di-
una. constituit illud in adoptiua Dei filiatione: Ergo cum in illo priori naturae humanitas lit extranea a natura Dei,efficietur tilia Dei adoptiva. Haec tamen duo argumenta parum mouent pro ista sententia. Ad primum enim diceretur,quod gra tia in genere causae inicientis, oc quasi irinalis eIIet posterior umori in statica, ut pote, quae eius sirite flectas. Eme n genere causae materialis, dispositiuae , eis io. eadem hypostatica union . Vt solet dici de contrHione, quod In genere causae essectivae est posterior gratia iustificante, elique esse. ctus eius: in genere tamen causae materiali, prior est eadem gratia. Ad secundum, negatur sequela: praesupponit enim hoc argumentum quoddam principium falsum: videlicet,quod adoptiua filiatio possit referri ad natura , cuius oppositum ollendit S. Tno. φ. p. q. 13. ubi docet filiationem siue naturalem, siue adoptiuam non ad naturam. sed immeritate ad suppolitum esse reserendam . Quae res fuse satissuit in ultimo dubio quaest. praecedentis exposita.
Ex dictis in hac quaestione sequitur primo. Falsamasse sententiam quorundam Theologorum , ex his quos retulimus pro prima opinione,e quorum numero fuit Alex. Alens asseremium gratiam Christi libhi tua Iem, vere appellari posse gratiam unionis, qua tenus fuit medium disponens naturam humanam ad unionem cum verbo. Falsitas huius sententiae constat ex diistis . Gratia namque habitualis non mediat i ter humanitatem, ae verbum . Et quidem apud graniores Theologos gratia unionis est ipsam et unio hypostatica, seu ipsum verbum, ut communicatum humanitati per unionem hypostancam,iuxta modus superius expositum. t Sequitur secundo, falsum eile omnino, quod do.
cuit Gabriel supra citatus, scilicet,quod verbum, Whumanitas uniuntur mediante gratia, tanquam glutino quodam spirituali cono lutinante haec duci extrema, licti duae tabulae uniri solent materiali glutino. Illa sententia non modo est falsa, veru .n satis im petintinenter asserta.Quynianviuxta illam,gratia n I solii . habet ratιonem dii polivonis ad unionem hypostaticam, sed & rationem fornaae, seu principij eflecti uivnientis verbum cum natura humana . A t sine rati nς haec tanta virtus vultiva tribuitur gratiae.
s. . Soluuntur argumenta contraria sententia. ARgumenta a principio pro contraria sententia
proposita, non diuicilem habent salutione .& si eorum singula singulis egent solutionibus. Ad primum igitur argumentum negandum, est,illa veiba, Pro ere.t unxu te Deus Deus inus,erc. materialem, seu dispositivam importarc catilal ι talem.
Sed dicendum est designare cinalem, seu quasi finale causam, . consequenteni ad ipsam spiritualem Christi humanitatis unctionem,ita ut fi .ic sensus: Propte
res anιquιlatem. Ita interpretatur tisic locum S. Aug. in eius enar ratione. Aliam huius loci explicationem memini me supra retulisse ex S. Athan. in concionaa. contra Arianos, qua &si non tam communi er. ut praecedens intelligentia apud sacrorum bibliorum vel se tur interpretes, non ob id tamen non debet i
magno pretio haberi. Quam proinde revisat cilia gens lector. Ad secundum respondetur, natura humanam ex
se non esse improportionarum,secundum contrari tate ad unione cum verbo:arq. adeo non eget dispois stione aliqua accidentali, perquam auferatur contraria impi oportio. Est tamen improportionata n galiue,idest, ex se non habet proportionem, ut uni tur verbo, hanc tamen improportionem nega tuam nulla qualitas accidenta ria pol auferre ab ipsa. Itaq. A si constitit alnus humanitatem ipsam prius , vel l pore , vel natura, quam uniretur verbo uniuersis suis pernattaralibus donis S. habitibus praedit an , ta in unproporsionata esset unioni , atque Huproportionara
est ex sua propria natura. Ratio huius est. Quoniam suppositum diuinum, quatenus supplet viceni humani Q ppositi,non unitur humanitati prout est affecta,& eleuata per gratiam, & per quoscumque superna turalis ordinis habitus, sed immediate unitur illi, quatenus est talis natura substantialis. At q. idcirco gratia tunc interueniret ibi concomitanter, ct quasi per accidens,quia verbum in ratione suppositi humanam terminantiS naturam non respicit gratiam, qua ratione ipsam humanitatem ad hypostaticam unio nem disponit: eo quod ,ut supra dixi inter suppositu.&naturam substantialem immediata est habitudo.
Fateor quide, quod si loquamur in esse morali, sicut
peccatum constitueret humanitatem improportionatam,hypostatim unioni,ila gratia eam magis co gruam, ec adaptatam eidem unioni redderet, quam ipsa humanitas esset ex natura sua. Nos autem hic deropo Nione,&dispositione puysica loquimur,
anc omnino a gratia excludimus comparatione ad unionem hypostaticam. Ad tertium concedo antecedens, & nego corti
93쪽
queritiam. Dico enim quod licet humanitas extreme distet a verbo,non tamen poteli ad eius unionem peruenire per aliquod medium,qiua nullum est tale medium . Sed immediate diuinum vethum debet uniri humanitati,complens capacitatem,qua in ipsa est ad talem unionem: & eam obedientialem potentiam actuans, per quam natura immediatum ordinem habet ad verbum, laquam ad suppositum vicem
humani suppositi supplens. Cum autem argumentuinstat,quod gratia habet rationem medijrfacile dicitur , quod gratia habet quidem ratione medii inter
humanitatem, & verbum,secundum ordinem naturae,& persectionis, ut argumentum probat: non autem habet rationem medii dispositivi ad unione hypostaticam, propter immediatam habitudinem naturae ad suppositum. Ad quartum dicitur primo, illam rationem no is esse fundamentalem,& magis enicacem ad probandam nostram sementiam. Quoniam, & si gratis admittamus Christi humanitatem prius natura extitisse creatam, seu genitam, quam uniretur verbo radhue dicendum esset,quod gratia non potuit habere rationem dispositionis ad unionem hypostaticam. Quod adeo verum existimo, ut id ipsum censuerim dicendum , etiam si admittamus humanitatem. Christi prius natura, quam a meretur a verbo fuisse eleuatam per gratiam: quoniam repugnat hypostaticae unioni, quod stippositiun terminet natu ram, prout est effecta aliqua forma accidentali. eo quod inter suppositum . di naturam substantia lenia est immediatus ordo, Et haec est ratio fundament lis nostrae sententiae. Et quidem qitaimiis Scol. 6. Durand. in ea fuerint sententia , quod humanitas
Chtisti existit per propriam fixistentiam et docent nihilominus cum S. Tnom. Gratiam habitualem non
mediare inter humanitatem, δέ verbum In ratione
dispositionis. Secundo respondetur, quod illa ratio est sine di hio sufficiens ad probandam nostram sententiam, de si fundamentalis non sit, & primaria. Ad impugnationem respondetur,quod nulla dispositio accidenta. lis praecedit ordine naturae in materia prima introductionem formae substantialis quantum ad primum gradu,que confert materiae ipsa substantialis forma. 1'ri mus autem gradus est esse sitbstantiale formaleia , quod necessario praesupponitur in subiecto ad quodiacumque esse accidentarium. Ad intelligentiam huius solutionis videnda est doctrina Sancti Thomae, . par. loco citato,ubi aperte docet, quod ad primum istum gradum formalem, quem tribuit substantialis forma, nulla praecedunt accidentia in materis , ad reliquos autem gradus formales praeintelliguntur accidentia in ratione dispositionum: ita quod acci. dentia , quae consequiintur primum gradum disponunt ad gradum secundum , quae sequum tur secundum gradum, disponunt ad tertium, se in reliquis. verbi gratia , accidentia, quae s quuntur in generatione hominis ad esse substanti te, disponunt ad esse corporeiim,& quae sequuntur ad esse corporeum, disponunt adesse vegetatiuum. Ratio autem ob quam Sandi. Tho m. inducitur ad asserendum , nulla in praecedere dispositionem ad primum gradum formalem ea est , quod inter materiam prunam , dc formam substantialem, prout confert illum primum gradum formalem , scilicet, esse subi a tiale, e t immediata habitudo . atque
adeo materia Dipsa absque ulla media dispositione unitur formae subnam tali quantum ad hunc primum gradum : ad ulteriores vero grRdus mare la- . non est sua natura determina ta. unae pollulat ait positiones, quibus aeterminetur. Qua ratio nolito in tento facrie acco No clari valet, quia natura substantialis se ipsa cleterminata in ad suppositum , leuad modum constitu truum supposita tquem solemus modum suppositatem vocare j atque adeo nulla media eget dimositione , ut supposita uniatur , de per ipsum suppositatem mouum terminetur , Est
Aci confirmationem patet sblutio ex dictis. Sectoccas Onee tu, quae dicuntur in hac confirmatione eposset quispiam dubitare. Nam si uera esset Scoti MUurano. sententia , quae asserit Clitani humanit tem per propriam,& sibi continuralem existentiam existere unitam verbo ,& per eandem praeextitissa ante ipsam hypostaticam unionem , consequenter esset dicendum , humanitatem Christi prius natu ra fuisse gratia habri uali praeditam, quam verbo unitam . Ratio dubitandi pro parte a stirmativa colligo. tui ex his, quae paulo superius diximus , nimirum . quod gratia , dcii in genere naturae nec habuetit ι neque habere possit rationem dispositionis ad uni nem humanitatis cum verbo , in ordine tamen m rati humanitas eleuata per gratiam aptior est, ΔΓ magis dispoixta ad hanc unionem, quam in puris naturalibu constituta . Ergo cum Christi humanitas, illa sintentia supposita, capax esset gratiae priusnam ra , quam uniretur verbia, Consentaneum rati
ni apparςt dicamus , eam in illo priori naturae, quo unioni praeextitit, ornatam fuisse habituali gratia , ut aptior esset morali congri xlv d unionem hy.
postari maSed rei p. veto similiorem tiae trariam senteta.
tiam, tum quia Iuxta ordinem I atu consentaneum
natura substantialis nullius accidentis est capax , pri ii iiana suppolita liter terminetur. Nam ante huiusmodi tet minationem , &suppositate complementum, natura substantialis potius est subiectum,
Qup, quam subiectum. Q. d: Et eit praeterea imperis tecta, i, incompleta in suo ei Ie substantiali. Complementum autem substantiale praesupponendum est
ad omnem accidenta Nam naturae aifectionem, dia dispositionem. unde negandum est argumento facto , quod Christi humanitas in illo priora naturae, capax csset grauae, aut cuiusuis alterius formae accidentalis. Item etiam speciali ratione haec nostra sententia probatur. Quia multo maior congruentia asso
videtur, quod Christi humanitas accipiat gratiam ,&omnia supernaturalia dona per modum proprietatum consequentium hypostaticam unionem cum verbo: quam quod haberet moralem illam dispoliis innem , quam illi pollet conferre gratia ante hyp staucam unionem suscepta. Maxima enim Christi dignitas est, quod habea ratiam, dc gloriam quasi unigeniti a patre, idest , conuenientem illi, eo quod est naturalis Dei filius, & ex personati unione in eius
94쪽
VTrum gratia habuualis ita sit principium conis
comitans vial ne hypostaticam,quod fluat limplici resultantia, ab '. noua media action ex ipsa unione hypostatica uta eluS Proprietas, &propria passio: Sicut m sibilitas dimanat ab euentia rauonali , fic rugibilitas a Leoni ua effentia.
s. I. Argumenta pro parte a mati .
ΡΑrs amrmatim primo probatur, ex illo Ioan . I. Vidimus gloriam Mus, glorrum quasi unigensti a
Patre: nomine gloriae secuta dum probabilem Aug. intelligentiam trach. a. n Ioann. de lignari r grata Christi habitualis consummata per beatam vitione: Et pondeianda est illa geminatio vocis, Gloriar squae videtur denotare gratiam consu Inmatam perti nere ad Christum, uti eius proprietatem, eo quod est unigenitus Patris. Lege Cano lib. 2. de loci cap. I ubi ad hoc propositum eleganter ponderauit hoc t
Secundum argumentum sumitur ex authoritate S.Tho. . p. q. T. a I ad secundum, ubi dicit, quod gratia non ntelligitur, ut antecedens unionem, sed uti piam conleque , tanquam Cius naturalis proinrietas. Et inducit loidem August. in Euchin cap. o. icentem,gratiam mille tautit a Luralem . At naiaturalis proprieras rea absque noua actione per simplicem tesultantiam dimanat . Ergo,&c. luem ipse S. Thom. In eodem ar. II. dicit gratiam causari in Christi humanitate ex diuinitatis praesen ria, sicut lumen causatur in aere ex praelemia Solis. Qusd confitinat ex illo EZechielis vaticinio cap. 4s. Gιoria Dei
Israel ingrediebatur per viam orientalem,o wrra splendebaι a m euale eιus . Terram splendescere a mai itate Dei ingtedientis per viam Orientalem,quid dein signabat aliud quam Chrilii humanitatem mirabiligi e splendore fulgere ad ingreiIum gloriae Dei istaei per orientalein porta mi lavit,quoci ex glori sa diurni verba cum numanitate unione diuinus gra liae fulgor in ipsa humanitate resultauerit: nam ineffabilis diuini verbi Incarnario gloria Dei a Propheta Ua.c.ι. ppellatur. Sed tunc lic noltrum secundum procedit argumentum. Ex Solis praesentia ad corpus diaphan utra naturali resultλntia lumen efffuit,quod ipsitin ora phanum corpus lucidum reddit,& illvitiatum: Ergo ex praesen tia diurna verbi ad naturam h manam naturali quodam effluxu habItualis emana. uti,gratia, quae veluti fulgen tissimus quidam diuinae clari tatis rauius ipsam illuit ratam, &mire splende-icentem constituit. Sed ratione praeterea confirmo totam hanc S. Thom. doctrinam. Diuinum verbum est ipsa lux per ellentiam, uixta illud Ioari. I. Erat lux vera , qua illuminat omnem hominem venientem mhunc mundum , gratia autem est quoddam participatum lumen diuinum, & infusio gratiae in anima et quaedam supernaturalis illustratio,iuxta illud Pau. 2Corintli. c. Qui dixιι lumen de tenebris splendescere, ipse illuxit ιη cordibus nostrιI,V c . ergo ravonini uterdicitur a S. Th. quoci sicut ad praesentiam Solis fili Gradiano luminosam corporeolaphano, ita ad prae lentiam verbian humanitate Christi subsequuta fuit
spiritualis irradiatio per gratiam in anima eius. Tettio. Diuinum verbum unitum fuit humanitati, quatenus, eli fons, e& principium totius spirituaIis
vitae, ergo ex unione Iplius aci numanitatem conseis
quuta fuit fpstitualis vita facta per granain inani. ma Christi. Antecedens videtur certutia,&consenta. neum modo loquendi sacrae Scripturae, ec Patrum testimonijs. Consequentia vero probatur,quoniam ex eo, quod calidum vniatur subiecto in ratione calidi naturaliter sequitur, quod calefaciat subiectum , cui unitur. Ergo, si verbum fuit unitum humanitati inaratione principii effectaui spiritualis vitae con sequenister resultauit vita spiritualis in Christi humanitate per gratiam. Quarto arguitur. Eo ipso quod res inlatioris ordinis coniungitur rei ordinιε supenoris , consequitur absque aliqua media actione, quaedam peria tio linis re ipsa inferiori participata ex coniunctione ad super Orzm , v. gr. Coguatiua, quae secundum se non est particeps discursus,& ratiocinationis, coniunctio ne ad intellectum in homine absque vita media a ctione participat quandam vim ratiocinandi, &discuriendi. Similiter auctore S. Augu. epist. . ad Di scorum, corpus in resurrectioue ex coniunctὲone ad animam beatam gloriosam participabit immortalis ratem, di alias praeclarissimas gIoriae dotes: ergo ra- roni consonat dicere,quod anima Christi ex comia clione ad verbum absque alia noua actione per sim.plicem emanationem participauit laparnaturalem vitam gratiae.
Quinto. Ex ipsa gratia habituali in essentia animae
suscepta naturaliter oriuntur inpotentijs animae s pernaturales virtutes, & dona Spiritus sancti, ut auctor est S. Thom. I. a. q. Ilo. At diuinum verbum
multo eminentius praenabet in se perfecisonem gratiae,& donorum supernaturalium, quam ipse grata commeat virtutes , de dona Spiritus sancti: Ergo a fortiori dicendum est, quod ex coniunctione verbi ad humanitatem natutaliter consequuta fuit gratia habitualis m Christi anima cum caeteris supes luralibus donis. In hoe dubio sunt simul explicanda alia duo, quae valde conferunt ad eius intelligentiam. Alterum elian gratia sit connaturaIis Chriito. Alterum vero,auipsi gratiae sit conaturale esse in tali subiecto, scilicet,
Et quidem ista duo sunt omninδ dissimilia,bene enim stare potest, quod gratia sit connaturalis Christo, ira quod licto naturali debi to competat gratia, α quod ipsi gratiae per accidens se habeat esse in
Christo, sicut eli illi per accidens esse in Petro, v. g. nina ala connaturalis est calor ,& debitus est illi naturali debito, vi sit instrumentuiti animalis,di sensibilis vitae,calori utem per accidens est, quod sit in animali,di quod sit vitale instrumemum. Unde necesiuerit ista exponere.
s. i. Varia sententia referuntur. IN hoc igitur dubio tres versantur sententiae. Prima docet habitualem gratiam,nulla ratione laicle necellatiam Christo, neq. ipsi debitam connaxuralitatis debito, sed ex quadam congruentia morali suille illi tributam. Scol. Duran.&alii ex scholasticis The
95쪽
Theologis in s. d. I 3. hanc siilii suasere sentemiam. Qui in & mrtassis docuerunt Ii Theologi, quorum
Oninationem retulit Palud.ead. o. q. s. qui a lxerunt habitualem gratiam non mille Christo necessaria , sed susti ere illi unionis gratiam. Puto enim eos non congluuatem, sed Qtam necessitatem gratiae nega
Secimo asententia ur alio extremo docet, gratiam
habitualem esse conaturalem Christo,ssseq. propria passionem ipsius Christi. Autho restauius sentenuae, non eadem omnino via procedunt. Nam quidam fatentur gratiam simplici emanatione, abique aliquaia
actione media dimanare ex hypollatica unIOne. ad eum modum,quo proprietatra, ct palliones natura Ies sebuuntur ellentiam , in hunc lentum intelligit hanc Rntentiam Med. . p. q.7. ar. s.coneluc. 1. α 2. circa fin. Et eandem intinuant intelligentia iti. Vale. spu2.art. m. Nono locis citatas. auerum qui da,lii di se poli S. Tli. .u si libenter lateantur gratiar habitualem esse propriam passionem Christi, summamque habere ci Riraturali latem cam Oiruti numanitate,prout est coniuncta veroo: Dicunt tamen
non emuxisse per simplicem emanarionem ab um ne hvpollatica . Sed pur ab ammuam DeI actionem fuit e producta. Nov. in ellarum esse putat, quod omnis propria subieeti alicuius p ssio ex eius ti uatese sentia per limplicem rcsultantiam . Aderunt exemplam in speciebus intelligibili biss, quae sunt collatae An relis,quae sunt propriae Pad one , dc propria rates intellectus Angelic μ tamen Hon rei ullan I per um. Plicem emanationem ex Ipis intellecta, ieci acitone Quadam extrinseca AuthoriS naturae Angeticae iacitistae M im pressae fuerunt inicilla tui Angelico. Tertia sententia fatetur quidem gratiam habir
lem connaturalem esse Climto,deditam q. illi conna malitat: s debrio. Existimat innaec sententia, quodne q. est vere propria Christi pallio,neq. pet lampli
cem resultantiam exum ne dimana uIt,sed perno
actionem Dei auctoris gratiae tuis data Clituto.
Pro resolutione notandum est, quod gratia vi ex. plicabitur quae eq. ex sua natura nullum habet tetminum intensionis, sed erus dumtaxa I natura considerata posset absq. miracul Orninnnitum unc theisgorematice augeri. Hoc supposito sit.
. 3. Prιma conclusio. Ratia habitualis debita fuit Christo connat
ralitatis debrio, ad modum cuiuisam natura. S eius proprietatis conna cur Alem habens connexio
em cum hypostatica unione. Hanc conclusione alti rint S. Th.loc. cit. in secundo argumento ex propolis I principio huius duoi e re idem docet. s. P. q.o. ar. in .d.1 3. per totam , ct sine dubio ista leviciaci it receptillima ab uniuertis fele Theologis, ita ilia.
sa docent conclusionem nostram s. sequentem , littet et eoantur. Nam ninlidicunt aliud,quam quod toduci t Cliniti gratia per liberam trinitatis a lo
nem. Probant litam sententiani efficaciter argumenta polita pro parte affarinatiua huius dubis. Colliga tuique ex illo Luc. 1 . Sprι tres Ioctussuperuexuet rure, Virtus altissmi obumbrabιι ιοι,1deoque quod nascetur ex te sancium vocalatu tius Der, illuci verbium, Sanctum, non soluat sanctitatem personalem de iacitat , quam Angelus aius verbis. s. hi ius Dei explicuit, quod superius adnotauimus, cum S. Ber. ii . . super millus eii, sed etiam denotar sanctitatem scit male inhumanitate Christi habitam per gratiam, & hac fauctitatem dicit conuerure Chtallo ratione suae conceptionib: hac. n.vina habet illa cauialita S. ιdeoque quod nascetur ex tesolium,Scia Ergo canctitas gratiae conaturalis est Cluilio, & illi debita ex vi suae cocepticinis,&rationis unionis hypostaricae . Ex illo Ilai. tr.
colligitur, Flu de rassice eius ascendet, τ re reses
super e um Daritus Domini, c. Illa particula. Et con-c initantiam aenota donorum Spiritus lanctii Christo, ad eius generarionem in utero virgin s vituture .piritus sancti effectam , quam generationem Propncta explicuit illis verbis , Flos de radice eius ascendet. Unac merito S. Aug. in Enci . l .m. hac gratiam vocavit naruralem tu isto. Fauel id, quod clicitur IO. 3. Pater iligιιδιι- omnis deiι in n.a in eius. Expaterna. n.ia,lcatone, quae ad uniona gratiam potitsimum pei iane prouenere Christo omnia bona, quae et pater tribuit, quorum praecipuum fuit gratia. Et illud lia. ι. Suscipiam eum, dedi spiratum meum super eum. Quae 'eroa eandem prorsus vim uabent. 'raeterea prodatur haec veritas ex Synod. Fracf. ubi Patres dicunt Christum esse unctum per natura. Et quod loquantur de unctione, qua Christus,ut Λ mo,fuit per habituale gratiam unctus, constat ex eo, quod Conc. illud Ps. 4 Vmt te Deus,Ge.expon de
oleo exultationis, resurrecitonis,alcensionisin dominationis. Ergo a tortiori intelligitur etiam de oleo exultationis, quo per habitualem gratiam uncta fuit Christi humanitas. Constat euani haec Conc. mens ex verbis,quae inferiin habentur, scilicet, non gratia, sed natura,vi esset etiam plenus glatia. Idest ex . turali aedito plenus est gratia. S. Cyri, exponens dia verba Isa. H.Eequιυμ ι Iu er eum Spiritus Domin x,cia c.
cepi et Eauctu autcm est inuocie gratia, quam Spit tus Lancti dona com Hamur. Ergo, oec. Basil. In illud Psalm. q. VnMι te Deus V c. per oleum in leti 1-git Spiritum sanctum , quatenus ciat spirituale gaucium , dc lpi Hatia omnia infundit dolia. Et subuit.,ancti labore. exo cum mο haec assequutuor. Tibi autem, o Cridie, naturalιs ut, ad boni projecαιsnem Proprietar, G ad 1ηιquilaιιι Iugam per quam familiaras a-
Paul. Samosat. 1 princi pio. g. . Secunda conclusio. GRatia habitualis proprie δε rigorose loquedo noest propria Christi pallio. Haec conclusici prohR
96쪽
specificae naturae, quae non sint in caeteris hominibus: Ergo nullam habet propriam passionem , m rigora loquendo, praeter illas quae communes sunt toti h manae naturae μ' uniuersis eius indiuiduis. Sed rogat quispiam,an gratia Christi debeat a inpellari accidens eius proprium indiuiduale. Respondetur. Gratia in rigore non est accides indiuiduale proprium, quoniam neque constituit indiuiduationem humanitatis Christi, neque sequitur ex principijs ipsam indiuiduam ibiis: Humanitas enim prIus naturae ordine lingularis filii,&indiuidua , qua verbo fuerit unita,nam in athomo. in singulari verbii assumpsit humanam naturam. Uocari autem pol rit accidens personale proprium . Nam est accidens receptum in natura humana Christi ipsi naturae conaturale, ratione personalitatis diuinae, per quam tysa humanitas suppositaliter terminatur.
s. 3. Tertia conclusio. GRatia habitualis non emanauit in Christo per
simplicem resultantiam ex unione hypostati. , led per nouam Dei actionem fuit producta in anima. Hanc conclusionem docent Theologi graues ex iunioribus, in antiquioribus vero. si non ex preti habeatur illa conciusio, habetur tamen a multis e rum insinuata. Et probatur primo. Diuinum verba nihil operatur ad extra, necessarioin per modu naturalis necesssitatis, docet enim catholica fides, Deum non esIe causam necessariam, & naturalem , sed vo-Iuntariam δε liberam: at si gratia per simplicem, dc
naturalem resultantiam consequitur hypostauram monem, verbum causa est eiusdem graciae non per
modum libertatis, sed per modum potius naturae, Nnecessitatis natu ratis: Ergo nullatenus est concedendum habitualem Christi gratia simplici, & naturalidi manatione in eius humanitate effluxilis, sed φ noua Dei actione ei fuerit tributa. Probatur m Ino P. Simplex emanatio non libera est, sed naturalis Pr ductio formae emanantis ex termino prima Ilo peractionem principale producto, ut intellectus naturali emanatione consequitur animae essentiam per creationem productam,ira 9, haec emanallo proxl me quidem tribuitur essemiae animae intellectivam Potentia virtute prael abentis, sed id de reducitur, ut ad causa in principale, ad ipsum Deu anima creante: Ergo in noltro casu habitualis gratia non libera, sed naturali emanatione processit a verbo, sta termino principalis actionis,nimirum, unionis' hypostaticae, ut a causa proxima,& immediata non libera, sed necessama, naturalique virtute, de radicaliter praehabenti ipsam habitualem gratiam.
Respondebis forsan, quod hypostatica unio ad cuius principalem terminum , puta, verbum humanitati unitum,i m mediate sequitur gratia . ut secunda ri us in minus principelis terminus eiusdem hypostaticet unionis, liberrima fuit totius Trinitatis actio, aris
rue adeo ipse effluxus gratiae consequentis, de si secuum quid δε in sensia composito, natu ratis sit, de necessarius, simpliciter tamen est liber totius Trinitatis effectus. Hic tamen solutio licet sententia nostrae concitationi contrariam totaliter eximat ab erroris periculo, non tamen uallii sufficiens apparet. Contra quam sic argili tur primo. Quamquam iuxta soluti
nem asiignatam effluxus gratiae habitualis in Christi humanitate liber sit absolute in simpliciter ex parte totius Trinitatis, at comparatione ad verbum ex
quo tanquam ex immediato, Se principali termino hypostaticae unionis gratia est uit, cic di manat, naturalis est simpliciter, &necessarius, quemadmodum ut inposito exemplo sistamus et ii intellectivae potentiae emanatio coparatione ad Deum creatore ravitionalis animaedibera sit,& voluntaria simpliciter, at respectu ipsius animae, ad quam immediate sequitur ipsa intellectiva potentia, naturali, est, &necessiaria simpliciter, magna autem prae se ferre videtur absuris ditatem asserere, quod sit aliquis e tactus in rerumna ura produ tiis, qui naturaliter,& necessario ex diuino verbo emanauerit ἱ de non ex Iiberrima ipsius verbi voluntate ortum habiterit: ergo inc. Secundo contra eandem Glutionem sic argumentor. Ex ea sequitur, quod suppos ta hypostatica UmO- ne non potuerit etiam per absolutam Dei potentia
ipse gratiae effluxus impediri, de quod Christi humanitas a verbo assumpta non potuerit non perfici, Melauari per habitualem grδNam, consequens vero
falsum in improbabile, ut credo , iudicabi tura peti tioribus theologis: Ergo c. Sequelam probo. Diuinum verbum liui ianitati unitum nequit impedire praedictum gratiae effluxum, sed quod impediri non poteit 1 veroo, neque etiam potest a tota Trinitate impedirI , cum non malor sit totius Trinitatis potestas in virtus,quam solius verbi: ergoinc. Probatur maior Uerbum humanitati unitum causia
naturalis est:&necessaria sui contraria sententia d cet habitualis Christi gratiae, at naturalis causaea cuiuspiam eisectus non potest ipsium effectum imp dire,cum respectu illius non sit indisserens, sed poenuus determinata, aliis enim simul erit naturalis causa, di non naturalis, necessaria, & non necessaria, sed libera. ergo, &c.
Secundo probatur ista coclusio. Si per simplicem,& naturalem resultantia habitualis Christi gratia ex varonis gratia dimanauit, sequitur, quod ex vi suae
clima nationis certum habuit, oc determinatu inten. sionis gradum itaque citra miraculum , neq; in mai ri, neq, in minori intensione produci potuerit. Consequens est falsum : Ergo talia in sententia nostraecones usioni contraria. Falsitas consequentis patet ex
fundamento, quod ante pruriam conclusionem prς- misimus,cuius veritatem seque nu quaestione contra Scot. Duranii CapreOI Catera. probabimus: quos authores hoc secundum non rum argumentum non valde premet. Quia arbitrantur grat Iam sua natura terminum i me nilonis sortiri determinatum,in quo
gradu ex ipsa unionis graua in Christo clima nauit. Uetu hete determinatio naturalis in gradibus in t sonis gratiae nobis non placet, propter ea, qtiae in s quenti q.dicemus,Vnde, dc argumentatio facta nos vehementer urget. Sed iam probo seqtie la. Natura ad vitii est determinata Mois naturalis actio, vel inductio similiter est determinata ad mi. Ergo si gratia in Christo naturat, emana tione effluxit, necessu est fuerit ad certu intensionis gradu ex vi suae dimais nationis, sui as ei fluxus determinata. Nam alias emanatio naturalis non esset determinata ad unu, sed adincem c in determinatuscopii,& terim ma progrederetur. Maud natui alicauialitati δε emanationi,
97쪽
qua ratione naturalis est, e regione opponitur. quod calor nLn semper in summo gradu reperiri e Confirmatur,quod Christi gratia naturali inten- m igne, sed quandoq; m summo, quandmq. ciarasit-sionis oraclu,N: non in maiori,aut minori effluxerit. ntuma occollat Idipium de trigiditate respectit a qu nulla potestat signari rario, neque ex parte ipsius gra Affcrunt aliud e Temptu m ordine naturali uniuersi, tiae, quia sua natura non pollulat certum.& determi , qui cum sit valde naturalis, non est ad unum detec natum intensionis gradum, ut a principio supposui- minatus, non enim naturalem habesit determinatio-mus, neque ex parte virtutis diuini verbi, quae cum nem ad certum creatura Ium numeruin t namqi spe sit infinita, nullam in suo effectu determinationem cie5,6c indiuidua rerum Casuo ipso naturae ordine in praefigit. Eroo limitario, dc deicrminatio gratiae maIOri numero produci potuerunt. De individuali Cliti iii ad talem gradum intensionis reducenda est quidem numero res eli certistima, dc de speciebus .e ad liberam Dei voluntatem, dc ad specialem Dei Io, quamuis negent nGnnulli, manifestum etiam a pia actionem ex libera eius voluntate procedentem,qua pa ei. Nam qua ratione in dubiu verti p test , quod Christi humanitati voluit gratiam habitualem α. Rbiq, Immutatione natural ι sordinis coelestis,potis t ali gradu intensionis conterre. IH Deus alia Angelicae naturae specie messicere, praeis Tertio ptobatur conclusio. Ex contrari semen- tςι ea ,qua de facto produxit zauta Iiqua ex iis quastia sequitiar, quod Chri iti gratia ex vi suae dimana, c Cauri,non creauisse Et quis negabit,quod in hoctionis infinitum sortitur intensionis gradiim: conse- inseri Uri Orbe, naturali eius ordine Di perstrie, spequens, vi sequenti quaestione probabitur , dc falsum ciem aliquam ab lii S, quae fuerunt productae distin est, de improbabile et ergo sententia nostrae conclu- αλ , huc magis perfectam, sue minus perfectam . soni contraria parum est probabit s. Sequela pro- ipsc natu ae u hor valuerit cilicere inam quod om-hatur. Emanatio naturalis terminatur ad maxi- ma m tali numero, piandere, dc mensura crea uetit. mum, Ec summum , in quod potest ipsa naturalis in libri alpitus voluntate potitum fuit. caulae virtus, ex qua fit talis emanatio. Causa enim Δςd ni n Ubii antibus exemplis, illa propositionaturalis ut commune philosophorum proloquiu cui Lia 4 vi. Vtrius'. argumenti secundi de tertii innias fit mat,operatur quantum potest, & secundum vi- trio, scilicet, quod actio naturalis determinatur ad . tinminutae virtutis oc potentiae, oc emtat proin do unum, S tenui ad summum. quod potest emce teffectum in summo gradu,ad quem potest pervcm- est deo maniscita secundum naturae lumen, ut egcire, nisi extrinsecum aliquod impedimentum adlue. nian Videam, qua possit ratione negari. Nam si altit: Ergo cum divinum verbum infinuam virtutem unum non determὲ natur, censeri debet indifferetis habeat, de gratia ex sua natura nullum determina. au V:rum qi Opp litorum, huiusmodi autem indiffetum ve n dicet inicillionis gradum, sed in intinuum rcnua e diamet O pugnat cum natura, de cu natui alipolsit augeri: si per modum naturalis emanatio, cousali te,dc ordine: talis enim indistetentia ad linis gratia Uuxit a verbo humanitati unito, neces- bc talem,oc non ad iraturam pertinet. Quod vero sinii est dicamus eam in gradu intensionis intinuae natur iis causa operetur quantum potest . re sectitidi manasse. dum Vluuium suae virtutim ex eadem radice proue-Neque satis fuerit dicere, talem intensionis gra- ni . Nam CX eo, quod causa naturalis ex seipsa deterdum repugnare ex parte niti, quia licet gratia nul- min4cur ad unuin, prOilenti, ut determinetur ad imium determinatum intensionis tibi vendicet gra tum id, quod potest. Nam alias necessarici admit-dum,nequit tamen esse secundum intenronem actu tςndavit 11Iduscrenua aliqua in causis naturalibus, si de cathegorematice insinuam. Non inquam sat tue- aliquλudo eorum causalitas attingeret summum es
rit ita dicere, quia adhuc supercit allignanda ratio, smum,in quςm ipsu postum, quandoque vero infra ob quam Chruli gratiam tali graduimensionis con summum sub si iteret. ni tuta effluxerit, V. G. in grauu intensonis, vicen- Ab excmplis vero in contrarium adductis facito tum , cum posset in altiori gradu , v. G. ut mille nos e Pediemus Nam ad primum,quod ex qualitae manare. Quet sane ratio ex i pia naturali cmanatI tibus Da ur libus procedebat dicitur. Quod omnesine desumi nequit, cum narura il1 emana uo, eo quod eiusmodi qualitatus, quae per simplicem emanati naturalis est, ad summum,oc maximum gradum gra nem Iesuilant ex subitantialibus formis, sequunturtiae ex propria sui ratione tendat: ac proinde ac li- ipi As in summo gradu ad quem secundum naturae oebetam Dei voluntatem recutiendum cst, quae per omem peruenire possum, nili vel ex parte cauta eL specialem actionem gratiam Christi in tali gradu fuctricis,Vel ex parte subiecit recipientis,aliquod ι constitutam produxit. tς uetui timpedimentum. Unde si quando in igne Nonnulli ex iunioribus Theologis, dc qiride do- non rcpCritur calor summus,vel in aqua summa Di cti illinis, quibus nostra tertia non placet conclusio, gid ta , licui adposito imperii mento illud erit tri- sed per simplicem di manationem habituale Christi ouendum; neque huius rei reperies aliquam in tot
oratiam ex hypostatica unione ad modum proprie. Ord me naturae luitantiam.
tatis naturalis effluxisse censent, duobuI exemplis Ad sccundum exemplum Resipond. Quod si , .lcontendunt explicare, non esse usqucquaque cer- nonnulli itali. Puiaucrunt Phylosophi , Uniuersumium tu,quod nos in bis algumenti. secvdo,ec sertio illud pse modum naturalis effluxus a Deo naturalipto nolita conclutione factis, ut certum allum psi- Ruthoro dimanasset, uti splendor emanat a Sole mus. ει imitum actionem naturalem terminari sem- exemplum uiud praesenti intento quadraret. Et tunc per ad unum,dc acl maximum,quod potest. Et pri- conicquCmeresset dicendum, ut plane dicerent illimum exemplum assurunt in qualita libra sensibili- PnylOlbphi,omnes rerum species , imci & indiuiduabus, quae ex formis naturalibus substλntialibus per omnia currit habere ac determinatu a natura nume- simplicem di manationein resultant, conitaten lin, Ium. Verii illa PuJlosophorii stulta, de impia exutiamatione
98쪽
rnatione semota,exemplum allatum est talis imperia tinens . Dicendumque est ad vim omnem eius eu cuandam. Universi ordinem determinatum quid e esse quantum ad gradus entitatis:ad essentiam enim Vniuersi requiritur , ut intra se ipsum comprehem
dat omnes possibiles enti talis gradus, puta, corporeum,vegetatiuum , sensitiuum, ac denique intellae ualem,& rationa Iem . Nam ad eundem pertinet iradum rationalis, di intel Iectualis natura. cum uis proprietatibus , &connaturalibus accidentibus. Item corpora simplicia,&coelestia,&elementaria finirinsece pertinent ad ipsum uniuersi ordinem , de ad primariam eius constitutionem . Caelerum non omnes possibiles rerum species sub praedicit senti ratis gradibus contentae per se ,& necessario spectant ad naturalem uniuerti constitutionem,&Ordinem. Sed quod in tanto,uel tanto numero fuerint pro duis et ad solum ipsius naturet authore est referendum. Itaque siex ipsis emitatis gradibus, aut ex simplici-hus corporibus qu: dpia in in Vniuerso defuisset, mi-xaculum , & quidem grande censendum foret ι imo sat diceretur probabiliter, quod esset Uniuet sui
aliud specie distinetiam ab uniuersis isto,quod fuit de facto productum. At si speciesaliqua,ex iis quae pr
ductae sunt,defili met,siue in natura spirituali in immortali,siue In natura corporea,& corruptibili, ne que ullum esset miraculum, neque naturalem Universi ordinem immutaret. Nam quod ex tot Ang Iorum millibus na deesset species, aut quod ex tot speciebus corporeis,& sensibilibus una dematur,vel altera,quid obsecro ad naturalem Universi huius reis ferret ordinem Sed hoc ad liberam aut horis naturae dispositionem pertinuit. Ex his constat, quod
exemplum illud secundum non est ad propositum:
Quia ille ordo numericus specierum, seu in diui duo. rum non naturalis est,sed mere liber. Missum facio,
quod licet censeretur naturalis, non in eo tamen
sensu,in quo propria passio dicitur emanare a proprio subiecto, quod ipsam naturali effluxu producit , & si non actione noua,& distincta ab ea, qua lpissum subiectum producitur, dis ob id propria passio dicitur comproduci ad productionem subἰeeti i quae sane emanatio,&ei fluxio propriae pastionis est mindis omnibus naturalis, atque adeo omnimodam habet determinationem ad unum. At naturalitas,quae est in ordine uniuersi,quantum ad actitatem sui existentiam, per se pendet a liberrima ipsius naturet aut horis voluntate.
Solutio alia posset his duobus postremis argumentis assignari, quae aliquali cum apparentia ipso
rum vim euaderet: quae in hunc habet modu.Quods effluxus gratiae in Christi animam, quo ex verbo
humanitati comuncio naturaliter emanauit suae re
linqueretur naturae,ad gratiam in summo gradu co- si tutam terminaretur: at de facto ob id non istum
attigit gradum, quia Deus ita disposuit, & limitauit
naturalem gratiae habitualis emanationem ad cerintum intensionis terminum. Sicut naturalem lucis ex
essentia Solis effluxum potuisset Deus si vellet limia
tare ad intensionis gradu minorem eo, in quo ema nauit de facto. Omnis etenim naturalis causalitas supremae Omnium causae, diuinae scilicet voluntati, &potentiae subditur,abeaque potest limitari,& c arctari. verum huic solutioni, quae primo aspectu tam
apparet probabilis, duo obstant, quae illam minus
reddunt probabilem. Primum est. Quod ex hac Qtutione sequitur naturalem effluxum habitualis Christi gratiae ex propria sui ratione terminari ad infinitae intensionis gradu: quod inde constat, quod gratia, ut praesupposuimus paulo ante in hac eadem quaestione non habet sum. anum suae possibilis intensionis gradum infinitum. eo quod sua natura in infinitum intendi potest. At cum infinitus intensionis gratiae gradus nequeat per absolutam etiam Dei potentiam etfici ι nullatenus intelligi valet, quod sit actio aliqoa, seu emanatio, ruae sua natura sit productiva gratiae in summo gra-u intensionis, Nam cum effectus est simpIiciter impossibilis, actio etiam talis enectus productiva ce
seri quoq; debet impossibilis. Et augeo huius primi
inconuenientis vim. Nam supponamus,quod Deus reliquerit illam gratiae habitualis ex umone hypostatica emanationem suae natur nullamque ei limitationem induxerit quod certe non est cur impossiabile cuiquam videatur tunc latendum esset habitu
lem Christὴ gratiam in gradu infinitae intensionix D:sse productam. Sed cum gradus iste sit simpliciterim postibilis, manifelia ibi interueniret co tradictio, nimirum,quod esset infinita gratiae intesio,& quadinfinita non esset.
Secundum, quod praedicis obstat 1blutioni est. Quod ut dudum probauimus , Si Christi gratiae
emanatio ex verbo humanitati unito est naturalis. Nulla esse potest neque in ipso diuino verbo,neque in tota Trinitate potestas, quae ipsam valeat impedire, supposita verbi ad humanitatem unione. ut paulo superius ostendimus. Et eadem prorsus est ratio de limitatione. Nam causa, quae pollet gratiae
et nuxum ad certum intensionis gratiae terminum limitare, posset etiam ipsum gratiae effluxum tota It ter impedire.
Quarto probatur concluso. Omnis proprietas quae per simplicem emanationem oritur in aliquosiabiecto necessarium est procedat ex aliqua forma, quae habet rationem principii formalis et chim in tali subiecto,sed non est assignabilis in Christo at qua fiuma,quae habeat rationem formalis principiν
effecti ut gratiae habitualis: ergo,&c. Probatur mai. Verbum non habet rationem λrmae, quia non unitur humanitati per modum larinae, sed per modum termini tantum terminantis, ct complentis dependentiam humanae naturae cui unitur . Neque veravnitur in ratione formalis principii effectivi, qu uiam virtus effectiva communis est toti Trinitati,dc ex aequo se habet ad tres diuinas personas: atque adeo unio ex aequo terminaretur ad totam Trinita. tem,quod est fidei contrarium. Praeterea, hu mananatura non est forma, quae habeat vim effectivam gratiae. Diuinita etiam non potest esse principium, ex quo immediate effluat in anima Christi habitualis gratia. Oniam diuinitas non unitur immediale numanitati, sed mediante personalitate verbi.
Vnde si personalitas verbi non est immedia tu principium emanationis gratiae, diuinitas non habebitrationem mediata principi, eiusdem emanationis.
Ergo nullum est assignabile formale principium gratiae in Christo. Confirmatur. Si diuinitas est immediatum pri G 1 cipium
99쪽
ris RE LECTIO DE CHRISTI GRATIA.
cipium emanationis grata ae. non mediatum ali, mino primario,ea ratione, qua est primarius termiis ne personalitatis verbi: Sequitur, quod illa eman nus. Mm.probatur. Diuinum verbum , prout elthu-tio immediate sit tribueda toti Trinitati,&ex aequo mani latis suppositum, nihil essici inisi iuxta proportribuatur Patri,verbo,dc Spiritui sancto: quoniam tionem ipsius humanae naturae,cuius est suppositum. ea quae immediate competunt naturae diuinς,& non Ergo cum natura humana nullam habeat ex se vim ratione alicuius personalitatis, ex aequo competunt productivam gratiae, eius emanatio n6 potest rela tribus personis diuinis. Hoc autem non eli admitte. ri ad verbum,ut ad principium effecti uun , prout est dum,quoniam quid cent gratiam resultare per sim suppositum humanae naturae.
plicem emanationem,necessarium est dicant, quod ultimo tandem nostram sententiam probabilis resultat non immediate a tota Trinitate, sed ex diui- haec confirmat ratio. Habitualis Christi gratiae pro .no verbo, ad quod terminata fuit umo hypostatica. ductio,secundum sacrarum literarum accomodatim Etenim resultantia gratiae prouenit, si qua est, exui nem non diuino verbo,sed Spiritui sancto tribuitur: hypostati unionis. Et ab ipso primario unionis ter- at si gratia naturali dimanatione 1 verbo naturς humino. Respondent quidam Theologi e quibus unus manae hypostatice coniuncto et fluxisset , ipsi potius est Mag. Meclina, quod gratia resultat ex humanita- verbo,quam Spiritui sancto esset accomodanda. ve- te non absolute considerata ,sed prout est eleuata ad rosimilis ergo fit coniectura eam haudqv quam ex esse personale verbi: Sicut virtutes, inquit, infusae hypollatica unione naturali dimanatione processisi charitas, iustitiam c. per simplicem resultantia Oriun se. Minor apparet manifesta, ea enim, quae a Dei fi-tur ex anima hominis iusti, non ab lute , sed prout lio procedunt,ut eit suppositum humanitatis, no est eleuata per gratiam habitualem . Haec tamen so- Patri , aut Spiritui sancto accommodantur , sed ipsi lutio etiam deficit in duobus. dumtaxat diuino tribuuntur verbo. Maior vera Primo,in eo,quod dicit,uirtutes infusas resultare ex essentia animae eleuatae per gratiam ,hoc enim est falsum, quonia essentia animae nihil confert ad hanc
emanatione, unde tota resultantia virtutum tribuenda est gratiae inhaerenti animae. Secundo deficit in eo, quod gratia est vere sorma
actuans essentiam animae, atque adeo potest optime habere rationem principis formalis effectivi comparatione ad virtutes infusas. At diuinum verbum , ad citius esse personale eleuatur humanitas, non unitur humanitatι in ratione formae,neque illud esse, quod humanitas suscipit a verbo,rationem habet principi formalis effectivi, sed est tantum esse personale ter minatiuum ,& completivum humanae naturae, supplens in ea vicem propriae personalitatis. Vnde sicut esse personale,quod humanitas Christi pollet suscipere a propria personalitate,non esset formale principium enectivum alicuius qua Iitatis naturalis, neqὲ per propriam actionem,neque per simplicem resultantiam' ita esse personale,quod suscipitaverbo,nutilius qualitatis supernatura Iis potest esse formaIO principium effectivum : Et ex hac doctrina soluitur argumentum, quod quidam magnificant pro contraria sententia, videlicet , quod virtus operandi s qui tur esse rei: ergo verbu eo ipsis quod tribuit humanitati esse supernaturaIe, tribuit etiam virtutem ad operandum supernaturales actiones, quae virtus est ipsa irae t gratia,quatenus radix est omnium supe naturalium habitu uin,&actionum. Respondetur ex dictis, quod virtus operandi surgitur ex esse formali rei, & non exesse personali
tantum, quia tota operario rei,& virtus operativa ex
principio formali pensatur,&ex forma rei oritur. Quinto probatur conci . Si gratia simplici emanatione resultat ex unione hypollatica eius emanario reserenda est ad vethum , proni est suppositu humanae naturae, sed hac ratione verbum nequit esse principium gratiaezergo, dcc. Maior paret, quoniam Ver
hum prout suppoliaucii humanae naturae, est primarius terminus uniotris hypostaticae: Ergo terminus secundarius eiusdem umonis, scilicet gratia, referri debet ad verbum secundum hanc rationem : termi-
propositio probatur Luc. I. Uirgani interroganti Gadrielem de modo incarnationis filii Dei: ita respondit Angelus, Spiritus sanctus superia et in te, c . Et subiungit continuo. Ideoque quod nascetur eae te sanctum vocabitur Min μι . Quali diceret, eius iam ctitas secundum humanam formam a Spiritu sancto
incarnationis aut nore prouen et et Hoc enim designat illa dictio, Ideoque . Huc attinet,quod D. Th.
. p. quaest. . art. II. Iil prima ratione corporis artis euli docet . quod in Incarnationis in ysterio, prinCI-
pium unionis est persona filii naturam assumens numanam. Principium vero habitualis gratiae est ipse Spiritus sanctus. Et ex hoc colligit, quod gratia unionis praecessit naturae ordine trabia ualε Chrasi gratiam , quia missio personae filii prior est mi Diione Spiritus facti, scuti filius prior est Origine Spi-r ius salicti persona. Ecce aperta in Doctoris Angelici mentem,ex qua constat habitualem Christi gratiam speciali accommodatione fore Spiritui sancto
Ex omnibus,quae tam late diximus breui oportet
compendio resoluamus, habitualem gratiam, quam charitas. catera spiritualia comitata fuero charicinata,collatam fuisse Christi hum itati per specialem Sanctusimae Trinitatis actionein, ab illa o istinis cham,per quam facta fuit substantialis umo. Colligitur non obscure ex dictis consectarium illud, quoniam si ex ipsa substantiali unione, seu quod ide est,
ex diuino verbo humanitati hypostatice unito, qui primarius suit activae vn monis terminus, non em nauu habitualis gratia per simplicem resultantiam, necessum est dicamus,eam fuisse in Christi amma effectam , ipsique diuinitus infusam , per aliam Dei actionem ab unitione distinctam et quae cum fuerit actio Dei ad extra,non potuit non esse libera, totiq; Trinitati communis.
Sed aduertendum est, quod haec noua Dei actio,
supposita gratia unionis,non minus fuit debita,& veluti connaturalis ipsi Christi humanitati,atq; fuit ei connaturalis,& debita ipsa habitualιs gratia. Itaque miraculum euel in ordine gratiae , ii Deus maia actione non insudillet Christi animae hanc sanctinianus enim secundarius actionis alicuius dimanat a ter citem gratiam. Et hoc est,quod dicebat Cyri . paulci
100쪽
ante citatus, Christum accepisse Spituus sancti ch
rismata , non vi aduentitia, ted ut sua , S propriata, id est, ut sibi iure conarii rati ratis debita,& peractionem eodem Iure ipsi debitam. Neque enim tollit huiusnoda conna uiralitatis debi Ium libertas ipsius actionis. Cuius rei ex ordine naturae manifestum. potest afferri exemplum. Motus circulatis coelellis
orbis connaturalis est ,& debitus ipsi cauesti corpori, non ita quidem quod ut propria passio ab eius essentia per simplicem effluentiam di manet. ut docte
S. Tno m. aduertit q. F. de potentia art. s. sed noua actione ab extrinseca intelligentia mouetur coelestis orbis, quae actio quaml: bet extrinseca sit, nici voluntaria , dcli hera, debita nihilominus est coelesti corpori,ipso con naturalitatis iure. Unde cessa io huius actionis non poterit non esse miraculosa. Huc etiaa itine texen plum a quibusdam Theologis allatum de speciebus intςlligibilibus intellectui Angelico ab Authore naturae inditis, quae ut bene probat Franc. Ferr. lib. a. contra Gent. cap. 92. non per simplicem resultantiam ex ipsa Angelica natura promana Punisti ob id nequeunt propriae passiones Ange Iicae naturae v cari , ni si lata quadam , di abusiva appellati neὶ sed speciali Dei Aut horis naturae actione, eaque voluntaria, ct libera producuntur, que tamen actio connaturalitatis iure Angelicae naturae debetur.
β. 6. uarta Contabis. CHristus Dominus proprium est,& per se gratiae
habitualis subiectum, volo dicere in hac conclusione, quod Christo qua ratione,elt Deus homo, Per se competit habitualis gratia, de iure connatura litatis illi debetur; de quod gratiae habitualis naturae valde proportio natum est, ct con naturale hoc subiectum. Prior pars, nimirum, quod Chri lio per se coinpetat gratia ex dictis circa coclusionem praecedem elatis constat inconstabit amplitas ex dicendis infra in hac quaesito ne,cum argumenta primunt, di secundum diiIoluertinus. Pone Dor vero pars, puta, quod Clitinus siri proprium gratiae subiectum eius naturae maxime proportionatum,& connaturale. Probatur prisno. Gratia, ut ex doctrina S. Tnom .superius retulimus connaturalis eii Cluisto,& le habet ad ver. bum humanitati unitum: ut splendor ad lucem: Ergo & ipse Christus proprium est subiectum, & con-
naturale gratiae. Probat ut consequentia, quia nulla poterit afferri instantia, qua constet, quod illa qualitas , quae connaturalis est alicui subiecto,non vendicet sui illudni et subiectum tanquam sibi magis proprium.& connaturale. Neque quidquam et it i stantia qua vluntur nonnulli ex calore naturali animalis. Animali, inquiunt, peris competit calor, c lori autem per accidens est inesse animali, nam pr prium eius, ta connaturale lubiectu ni est ignis. Hac inquam instantia nihil et Grum quia animali non per se competit calor abstitutdin ratione caloris, sed
calor vitalis proportionatus animalis vitae, quem calorem animalem vocare solemus: calor autem am-
malisci iam per se respici Pipsum animal tanquam sibi proprium, imo & necessarium subiectum. Tum etiam quoniam animal vendicat sibi calorem ex Inferiori natura elementali participatum, ut utatur ipso tanquam mitrumento ne cellario ad ipsas anse
malis vitae actiones: at gratia non corruenit Clitisso, ut ex aliqua inferiori natura in ipso participata , sed
potius, ut participario diuinitatis, quae secundum plenitudinem habitat in Christo: Vnde gratia non fuit
data humanitati Christi,eo solum , ut esset diuinitati, instrumentum ex aliena natura ascitum, sed ut qualitas ipsi diutilitati connaturalis, id est, eiusdem ordinis cum ipsa, ac proinde eiusdem ordinis cum Christo ratione diuinitatis . Vnde propter hanc connaturalitatem inter gratiam , M. Cliti Rum: Qgratia per se competit Christo,&Cluistiis proprium
eli,& connaturale subiectum gratiae. Quae xatro connaturalitatis inter animalis vitam,&ca L Iem,no
Secundo probatur conclusio quo ad eamdem pD- steriorem partem. Illud est proprium alicuius qualitatis subiectum, in quo ipsa qualitas omnem habet λς perfectionis plenitudinem,& ad omnes sibi proinpt ios,& connaturales enectus extenditur, hac enim
ratione Sol proprium eli lucis subiectum , quia lux in Sole eam omnem sortitur perfectionem, quae se-
cundu in ordinem naturae ipsi luci potest competere in quia ad omnes enectus sibi posIibiles se ex te his dit: de ob similem causam ignis proprium est cal ris subiectum . Sed gratia habitualis in Christo om.
nem habet gratiae plenitudinem, ad Omnes eos e flectus se extendit, ad quos gratia intra totum genus gratiae potest pertingere, ut docuit S. Tho. s. p. q. 7.ar. 9.&constabit ex clicendis insequenti argumeto,&mq seq. explicabitur amplius: ergo vera est
Tertio probatur. Gratia in Christo habet omnes e flectus sibi postibiles, de multos quos in alio subiecto habere non potest. Et illi effectus continentur intra ordinem gratiae, intra genus eius: Ergo Christus eii proprium,& natauu in subiectum grat 1ς. Probatur minor, in qua el dillicultas. Gratia i Christo tria habet,quae ipsi in alio subiecto competere nequeunt. Pcimum, quod disponit humanitatem dispositione concomitante ad unionem cu verisbo. Secundum quod elt principium meriti infini ti . Tertium, quod est subiectum infinitae latisfacti nis, de rigorosae. Sed haec tria con incntur intra rationem. genus gratiae: ergo,&c. Probatur. Et priamo de dispositione ad unione. Uuimus, Ic proprius finis gratiae, ut docet S. Thom. 3 par. q. I. art. I 2. est Vnue creaturam rationalem cum Deo. Et hinc fit,
quod unio diuinae ellentiae cum intellectu beati permodu speciei intelligibilis est magna pei sectio gratiae, & eius naturae valde proportionari,quoma eiu
finis est unire: Ergo quod sit dispositio ad hyposta
ticam unionem verbi cum humanitate, clauditur
sub fine proprio gratiae, atque adeo pertinet ad ipsius gratiae naturam.
Confirmatur, gratia eatenus est dispositio hum
nitatis ad unionem cum ver , quatenus eleuat liniam humanitatem, & constituit eam eiusdem ordi ianis diuini cum verbo. Hac autem ratio propria est, Mna tua gratiae: ergo,&c. Secundo, id ipsum probo de merito,& satisfactione: Gratia ex sua natura ha het esse principium meriti supernaturalis δε satisfactionis. Ergo quod in Christo eleuetur gratia ad hoc quod ut principi mn proximum meriti perfectissi- ,& exactae salistaecionis,ad perfectionem gratiae