장음표시 사용
171쪽
nunquam tamen attinget ad hunc personalem valorem , ac p roinde neqi esse proterit aequi ualens,& susti- ciens compensatio pro aliquo mortali peccato, si cundum illam grauitatem quam contrahit, ex diui i maiestate ostensa. Nam huic grauitati nullus alius
potuit pro uniuersis humani genetis peccatis fam- ciens esse compensatio. Non ergo huic postremae r tioni valde fidendum est in hac prima conclusione tuenda. Sed ad praecedentia motiva, & fundamenta
satisfactoritis valor proportionari potest, neque esse susticiens ad iustam com pensationem, praeter valor personalem,qui ex infinita satisfacientis persone dignitate ad operationem satisfactoria derivatur. Est enim sor malis& intrinseca correspondentia inter satisfactionem,&oi sensam, ut grauitas ex dignita exrsonae offensae in culpa resultans non alios ita fa- oris valore compensetur, nisi eo, qui ex persona satisfaciente pensatur. Possemus huius rei ex doctrina S. Tho. aliquat asterre exemplum, dicit enim ipse, quod quantumcumq; crescat viatoris gratia, etiam si intensione excedat gratiam cuiusque beati , imo& omnium bea torum , nunquam tamen accedet ad persectionem propriam gratiae beatificae , & quae est in beatorum minimo ,eo quod secundum quemdam modum gratia beatifica alterius est rationis , & speciei 1 gratiata via trice. Adhibet exemplum S. rho m. quantum-
cuinq; inquit Leo intra naturam Leoninam crescat,
nunquam perueniet adi Elephantis perseetionem, eo quod sani persectiones alterius speciei. Ot timilem ergo causam ipse dicerem, quod valor person lis operationis Christa a nullo alio valore quantumcumque magnus sit, & excellens adaequari po: erit. Et ob hanc causam posset dicere, qui negauerat rnfinitatem satisfactionis Christi, quod aci iustam humani generis redemptionem necessaria fuit vel hi incarnatio, & eius operatio satisfactoria , quoniam
in nulla operatione purae creaturae, poterit et Iamia
per absolutam Dei potentiam repetati valor rLe personalis , aut alius, qui eius vicem suppleat, per quam possit compensare pro peccatisquantuni ad illam aliqualem infim taleari quam omnes. Sin Icunt Theologi ex diuina maiestate olfensa ad peccatum
Haec solutio,ut dixi, mihi adeo apparet vero similis,ut existimem , quod haec vi mira ratio, quam pro nostra conclusione forma ulmus, qua inuis apud plerosque graues Theologos satis habeatur celcbia. ,
non solidum tamen continet nolirae coclusionis fundamentum, quia per assignatam solutionem facile euadimus illud illatum inconueniens, in quod iii
ratio inducere conatur contrariae sentcntiae a uilio
res. Fateor quidem iacit horibus contrariae ceu rentiae hanc solutionem non occurrilie forta ilis,& ob id valde tertia illa ratione nobis facta pro conclusione premuntur. Expendatur hoe in loco illa Ca
Ie n. regul. I. pari quaeli. 33. quod res una superioris
ot dii iis, et fi limitata,& finita, aequi ualet infinitis rebus ordinis inferioris in virtute, & pol citate, adhibet ipse exemplum in specie intestigibili superioris Angeli, quae cum sit finita, aequi ualet multis specie-hus An*eli inferioris . Ex qua doctrina ad praesens institutu posset Theologus inferre, quod quia Christi satis tactio, etsi linata sit,& limavia, quia tamcn cst superioris ordinis ad omnem creaturae purae satisfactionem comparata: idcirco in v mutelatis tacto ira
aequi ualet infinitis satisfactionibus, ab infinitis puris hominibus, & Angelis prouenientibus: ac proinde
. . Secunda ConetasP.SEcunda conclusio. Illa operatio, qua Christus
seipsum , suam vitam , suumque pretiosum sanguinem pro uniuersis hominum peccatis obtulit,duplici infinitatis inulo infinite fuit satisfactoria . Haec conclusio primo explicatione eget, & suppositis his,
quae hacten iisd:ximus, non tam probationem,quam sui explicationem e siligitat.
Notandum est ergo, quod in praedicta Christi satisfactione duplex v: detur reperiti infinitas, altera, quae ex infinitate satisfacientis personae proueniebat,& altera, quae ex infinitate rei oblatae oesumeba tur, Prima quidem omni Christi operationi satisfacioriae suit communis, vi ex ante cietis constat . Seiscunda vero ad cam ramum operationem pertin bat, quam nunc specificauimus in secunda ista conclusione. Et quidem de priori satisfactione iis, ni fallor, diximus in conclusione praecedenti, & si quae
supersunt dicenda ; in argum t motum solutioni Fexplicabuntur. De posteriori vero infinitate nonnul-ra dicere oportet: neqἰ enim omnes Theologi hancinnii: tatem ex re oblata desumptam in Christi saltia factione libenter admittunt, ad quam eliminandam sic arguunt.
Plinio. Si infinitas rei oblatae suffieiens ellat ad constituendam satisfactionem infinitam simpliciter in ratione satisfactionis, sequitur, quod illa ob lario, qua B. Virgo in templo obtulit filium situm Iesum Christum, fuit valoris infiniti, fueritq, infinita simpliciter satisfactio: atque adeo susticiens ad ipsam
humani generis redemptionem operandum; consequens uullatenus admitte dum apparet, quoniam
tunc humani gener;s redemptio B. Virgini eae t tri buenda, cum oblatio ab ips.. fuerit facta: ergo, Sc. Sequela inde videtur manifesta, quod B. Virgo tunc obtulit Deoiti sinitum pretium: ergo,&c. Secundo quamuis res c blata sit infiniti valoris, si oblatio fueru actio valoris finiti, limitat valoie, qui de sumi po erat ex re oblata, propter quam causa graues quidam Theologicum Mag. Scit. in . d. II. dicunt lacti filium altaris finiti ei seo& limitati val rri, quia licet res oblatast simpliciter infinita,
valoris infiniti, limitatur tame in ord1 ne ad valorandum sacrifieiu in , ab actione Sacerdotis offerent: S, quae est actio limitata,& finita, ergo res oblata DC
sui ficit ad constituendam satisfactionis in sinitatem, quantumcuinque ipsa secundum se infiniti sit v
Tertio sic ipse argii mentor in huius sententiae patrocinium. Sequitur ex sententia eontratia, qubdin Christi operatione duplex simpliciter reperi batur satisfactionis infinitas. Altera ex infinitate pretii oblati desumpta,& altera ex infinito satisfacienus valore proueniens . Consequens est falsum: ergo,&c. Sequela manifesta apparet ex praedici sententia , probo a. tem falsitatem consequentis.
Repugnat dari duo infinita simplicitet , siue duas
172쪽
simpliciter infinitas formales rationes in ea de specie tergo impos Iibile est,q uod in una, & eadem Christi operatione duae reperiantur infiniis rationes for males intra eandem specificam , ct formalem sati C. factionis rationem. Confirmatur. Si utraque Iatio est infinita per se, & seorsum considerata , ergo simul sumptae maiorem emcient satisfactionis infini- alem, sed infinitum crescere ea ratione quam finitum, est omnino i mpossibile: nam si crescit, non potest non esse finitum , &supponitur alias esse infinitum, atq; adeo finitum simul ellet,&infinitum, quae manifesta est contradictio. Dices forsan, quod infinitas, quae sumitur ex paris re satisfacientis alterius est rationis, & speclet, ab ea quae sumitur ex parte pre iij oblati, nihil autem in conuenit , quod in eadem operatione conuentant duae rationes tormaliter diuersae simpliciter infinitς. Contra sic arguitur. Illa infinitas, quae sumitur cx
parte pretii est infinitas satisfactionis, seu quod est
idem,satisfactoria, ergo est eiusdem rationis moralis cum infinitate, quae sumitur ex parte satisfacientis, quoniam haec posterior infinitas citra dubium est satisfactoria, atque adeo intra eandem rationem to malem satisfactionis duo reperiuntur infinita, seu duae formales rationes simpliciter infinitae . Antecedens apparet manifestum, nam ratio preti per se pertinet ad formalitatem satisfactionis: ergo infinitas inde sumpta ad formalem satisfactionis raritionem attinet.
In hac re dicansquid ipse sentio, na quid sentiantali j vix possum referre . Quia nihil aliud specialius
reperio in Theologorum disputationibus explicatum,& definitum, praeterquam quod quidam amr-
nrant, illam sententiam dudum a mec latam, pus
quod ex infinitate prciij nequit destinii in fialtus v Ior satisfactorius. Plerique autem Theologi contra rium sentiunt,existimantes, quod in Christi operatione, qua seipsum patri in cruce Obtulit, reperitur satisfactoria infinitas, quae ex infinitate rei oblatae desumitur. o vero ita sentio, quod in operatione Oarasti qua ratis fecit patri, in illa vidulicet, qua Dco propriam vitam,& sanguinem , pro nostris peccatis obtulit, considerandae sunt quatuor illae rationes, quas superius cum S. Thom .distinximus,& quae habent macris literis solidissimum fundamentum nimirum, sacrifici j, satisfactionis, sanctificationis, Qredemptionis. Tunc dico,quod Chtilius patri oblatus, eiulque pretiosissimus sanguis in cruce emisus in ratione pretii formaliter consideratus ad solam per tinuit formalem redemptionis rationem, nam sata sita tio non sit pretio proprie loque do, vilis.n. reputatur ille, qui pretio Quaestimat honore inqui copensationem honoris per iniuriam laesi vult sbi fieri pretio. Et co firmo. Ex eo,quod dicebam superius, puta, satisfactionem non in satisfacientis commodum per
se primo fieri,sed eius cui fit satisfactio . Atqui pretium offert, per se primo intendit sibi aliquid tali
pretio acqui rere. Et haec eadem fere ratio demonis urat, quod formalis ratio preti j non pertinuerit ad propriam , & formalem sacrificii rationem . Nam res quae immolatur, M. sacrificatur Deo, non Ordi natur ad emendum aliquid a Deo , sed ad religi iam , Q submissant 'venerationem illi exhibendam,m recognitionem suet celsitudinis. Qtiae forma.
lis ratio in omni specie si crificii seruatur. sed neque vero pre .li ratio a a sanctificationem spectat, euams nomine sanctificationis meritoriam Clitisti mititiam, qua nobis spi ritualia, & omnia sanctificativa dona merui l,comprehendamus. Nam qui meretur, nullu pretiniati pretiu offert, sed operationes litas, de omne ipsarum emolumentum in bonum ipsitis prς-miatoris refert, unde ius er or: tur, ut ex bonis prς-miatoris aliquid accipiat. Sola ergo redemptio est, quae formali ter celebratur pretio, nam qui redimit quempiam siue ex iusta, siue ex iniusta seruituti, evin q, in Prallinam conitituit libertatem,nilivi, aut fraude utatur, necessum est exhibeat iustum pretium, quo ipsa redimendi libertas aettimatur . Et hinc fit, quod humani generis redemptio, quatenus fuit pretio celebrata, emptio a Sancto lina ulo I. Corint. G.
Quo lupposito, vidistinctius, di breuius rem ista
exponam, aico primum: Redemptio humani generis, in ratione formali redemptionis praecise conli derata, non sumit valoris infinitatem a persona r dimente , sed a pretio pro libertate redemptorum oblato. Haec allertio pro secunda parte, nimirum, quod redemptionis infinitas ex pretii dignitate fuerit desumpta, nescio qua possit ratione negari: Cum Apostoli Petrus, ct Paulus locis superius citatis magnitudinem in aestimationem redemptionis humanae ad ipsam pretis granditatem, re excellentiam re uocauerint, emplι elim estis pretio magno , c . dicebat Paul in Petrus dixit, non corruptibilibus auro, auens Onc. Et Sancti Patres, quorum testimonia retulimus nactenus, α referemus postea , manifeste redemptionis nosmae valorem ad eandem preti, i finitatem reducunt. Quae veritas summopere firmaatur ex eo, quod Clemens Sextus in extra uag. citat
dicit,quod quaelibet gutta sanguinis Christi, propter
coniunctionem ad verbum, lassiciens erat pretium pro uniuersis mundi peccatis. Ratione itidem eandem sententiam probo. Potimina emptionis ratio, prout est formaliter emptio,ex pretio pensatur: Ergo qualit.ιS eius,& quantitas ex pretio quoque desuinitur. Sed redemptio, ut dicebam , non oti aliud reipsa qiram emptio quaedam: Ergo ex infinitate pre
t. humanae redemptionis, ipsa redemptionis infini-ias fuit desumpta . Prior autem pars assertionis eius dem probatur. Primo in em ptione, & venditione parum aut nihil considerantur qualitas in dignitas ementis, vendentis, sed ad merces , & pretium tantum habet ut respectus,neque pluris aestimatur pretium in venditione exhibitum 1 Rege, quam ab nomine priua to: ergo cum redem pato in ratione sor malis redemptionis considerata , fuerit quaedam emptio, quia Christus dato sui pretio libertatem, quam humanu genus per peccatum amiserat, emit 1 Deo: ad valore redemptionis forma luer consideratae, non per se attinebat dignitas redimentis personae. Secundo probatur eadem pars. In satisfactionO.&mento ob id operantis dignitas ipsam satisfactoriam in meritoriam actionem dignificat, eiusque proportionabiliter valorem auget, quia is, qui lati se facit in meretur, non solum propriam operationem,
sed &semetipsum subrjcit,&submittit in Obsequiueius, apud quem meIecur, de cui satisfacit, ut paulo
173쪽
sii perius diximus,& explicuimus: led in redemptio. ne, praecise considerala in ratione formali redeptio. nis, redemptor pretium quidem tradit in potestate eius a quo captiuum redimit , non vero seipsum illi submittit, oc subiicit: non enim se humiliat coram illo,aut aliquid facit liuiusmodi ad ratione ni petionalis subiectionis spectans, sed ita se habet iri emen. do captiui libertatem, atque si simili pretio equum emeret: ergo,&c. Ex quom sero, quod si praecise ad rationem redemptionis attendamus , dc ea ibi a consideranda suisset in humanae rederi plionis opere, ii pura creatura. U. c. Beata Virgo offerret Deo Cliri- strianguinem,&vitam, aut ipsum mei Christiana pio redemptione humani genetis, de facto illud redimeret : quia dignitas redimentis in form2li redemptionis ra: ione non est per se conlideranda, sed ad valorem preti j duntaxat est attend cndum. Quam
autem ob cautam B. Virgo cum tili una suum in t cmplo oktulit, non fuerit humani generis redemptione Ope rata, pae illo p. , t dicemus. Dico iccundo iti sacraficio crucis, quo Christus semel ipsum obtul It patri, eiusque valore,& infinitate, non per se pri no attonditur re Sipsa exter Ius oblata, seu ipse interior rei eiusdem oblatio. Ad huius aiser. tioni intelligentiam, apponeta luari est ex his , quae dici i cent. 2. a. t 8 idc s. par. q. q. ar. r. quod ιn Lacrificio per se attenduntur a ctus Iacrificata dis, quibuS rem sacri siccitam confici t, frangit, conteri I, ct commotu:ir in Dei venerat: Onem, S cultum Quod eis faccre sacrum, remque ipsam Dei, sacrare)quae in me exterior rei oblatae conscctio , ira tio,& cGmolitio non consideratur absiluid, ut in re illa materiali sit, sed prout est fgnu in inter loris aurini confractionis,&contritionis,ec comolitionis, qua sacrificantis animus in se in et ipIo interius con licitur,contortu frangitur,&quasi in nihilum rccligitur cora in Deo, Ipsam Dei recognoscens maic statem, & excellentiam,
ex qua uniuersa pendent, unde praecipuus sacrificii
valor non ex re externa circa quam fit lacrum conii.
derandus est, sed ex interiori potissimu in animi religiosa, & sacra fractione, & commolitione attenditur. Nam quia istam internam sacratione in , dc religiosam animi confraetionem designat, illa externa rei oblatae confectio,&confractio, idcirco grata cit, α accepta Deo zat propter quod unum quoύque tale, & illud magis, ut habet commune proloquium . Unde merito Diuid psal. Fo. dicebat, Sacrocium Deo spiritur contribulatus , cor contritum er humiliatum Ilius non des cies. Quare valor, qui lia sacrificio sumitur ex re primario oblata, ct sacrificata, reues coincidia cum valore sumpto ex ipsa sacrificam . Quia sacrifici j ac rea sua natura est reflexura stipi sacrificantem , qui eit primaria , internaque nosti principaliter immolata. Quo fit, ut in Cluento illo sacrificio, quod Christus assiliens Pontifex futuroru bonoru in cruce obtulit Deo, potissimus valor, praecipuaque eius dignitas,non in externa carnis Christi visibili vulnera tione consistebat, sed in interno ipsius
Christi animi dolore, internaque plenaria ludi Iecti ne ad Deum, qua te totum Deo dicauit ,& sacrauit, cor suum coram Deo totum effundens, conterenS,
comminuens,& quasi in nihilum redigens, ipsamq;
Dei maiestatem summa veneratione recognoscens,
α totum suum humanum es Ie illi peni Ius subliciens. Cuius interni sacr. fieri,& spirituali animi fractionis,& commolitionis manipestissimum signum fuit illa
sensibilis carnis Christi vulneratio,&contusio, 'ira in ipse Cnristus tio solum summa cum patientia sustulit , sed & spontanea voluntate acceptauit, oblatus es mira, cula ipse voluit, lia. 1 s. Exi HS i qui tui primo,quod nisi illa interior immolatio Christi sinti me,& infinite fuisset grata Deo,
ipsa exterior m molatio, quamuis facta metit circa
personam infiniti valoris traudquaquam summe accepta,& grata Deo fuisset. Sequitur secundo, quod sicut in actu interiori , &exteriori non sunt duae bonitates in Orates, sed una Meadem formaliter, iuxta probabiliorem sententia, quam docuit S. Tho. t. a. q/2O. ita in sacrificio crucis non fuerunt duo valores, duaeq; dignitates infinitae, sed unus de idem infinitus valor formaliter fuit in
uriaque oblatione , eu multo formalius m Interiori, qtiam in exterioli,eo quod exterior immolatio non habuit rationem religiose oblationis, religio ii qι sacrificit,nisi quatenus coniungebatur cum lateriori, ει prout erat effectu S,SI lignum eius.
Sequitur tertio, quod in acrificio crucis valor operantis, id est, sacrιficantis coincidebat cum valore rei sacrificatae, Simmolatae, primo quidem &principaliter immolatione spirituali,& secundario,& minus principaliter immolatione externa, & sensibili. Coit s. luebant enim in unum Sacerdos,&sacri rictu, non solum licut in aliis omnibus sacrificiis, in quibus ut nunc diccbam, res quae primo, ct principat Her OG fert iii cci animus N cor principalis offerentis, S tacitii cantis. Nam hoc ad oblationem tantum interis nam per tuler, at in lacrificio crucis & interna, & existerna immolatione coinciderunt sacrificans &h
stia, si orificium & sacerdos. Sed valor sacrifici, non
tam desium ebatur ex infinita rei sacrificatae oagnitate,prom lcr minabas externam immolationem, qua
prout fuit res inceriori sacratione, de immolationa
oblata & sacrificata. Et hoc quidem per se pertinet ad ipsam formalem sacrifici I ratione, sic adeo quod
si icillatur dignitas rei interim immolatae, necesse est auferatur tota sacratici j digimas, totusque eius valore quoniam est de intrinseca ratione sacrificii, imm
lationisque gratae Deo, quod immolatio tellectatur
supra i pies in lacriscantem . Loquor autem de sacrificio, in quo sacri sicam Don se habet ministerialiter alterius perionam agens, sed ut prιncipale operans. Ex quibus tandem seqamir, quod si Christus immo is latral sexdum vel agni .n, rus sacrificium in ratione sacrin ii stin Pliniici citer tanti valoris,atque fuit sacrificium, quo seipsum tinmolauit in cluce. Et hoc quidem non soluIn ex praecisa dignitate ossierentis,&sacra ficantis, sed etiam ex parte rei primario, &ptincipat ter immolata spirituali Sc interna immolati ne, cuius signum esset illa exterior immolatio in hς-do aut agno tacea. Hoc patet, quoniam , id postulante religiosi sacri licii, & immolationis ratione, hostia pei se primo,& princia aliter oblata, ct immorit ala non esset agnus , ieci ipsemet Christus secumclum internam spiritualem immolatione ,
qui immolatione visibili , Sc externa fuit in cruce immolatus
Dico tertio. In satisfactione, qua Christus satisfecit Deo in cruce, valor in sinitus ex dignitate personae satis
174쪽
satisfacientis desumptus erat unus& idem cum valore, qui ex ipsa Christi vita,& eius sanguine desumebatur: Et hoc non erat accidentarium satis Metioni, sed per se & es lentiale ad ratioue fatisfactionis. Huius ratio ea est, quoniam satisfactionis Christi infinitas non sumitur ex sola sata, facientis pers Ma extrinsece considera aper modum tantum agetis extrinseci, sed potius considerata, Pro ut ingredi in Iur satisfactionem , eitque quasi pals eius intrinseca, quatenus satisfaciens se ipsum submittit,& subiicit ei cui satisfacit, quod superius explicuimus: ergo valor satisfactorius passionis Cluilii, qui coniiurgebat ex dignitate vitae,& saguinis Clarius, quatenus Christus vitam suam possint, sirumque prςciosis Isimum si dii sanguinem,in honorem, α eximiam Dei reu
Iehtiani, ut scilicet, Deois redderetur honor, quem peccatum si non effectu,affectu tamen abstulerat, α in quandam humillimam veniae petitionem, pro m-iuria,& offensa ipsi per peccatum irrogata, iuxta illud Philippen. a. humilι aui: semetipsum, se. Totus
praehabebatur inclusiis in ipsa ratione satisfactionis internae, qua Christus se totum Deo si ibi erat, submiserat in eius gloriam , α honorationem, ad compensanduin pro iniuria contra diuinam maiestatem commissa. Itaq, loqui debemus In hac parte Proportionabiliter ad eum modum , quo solemus loqui de bonitate actus exterioris ad interiorem comparati. Quod diximus de satisfactione , proportionabiliter eit dicencium de nierito, de ipsaq, Chris l operatione, secundum quod fuit meritoria nostr et sanivificationis d gratiae. Itaque in omnibus illis Christi actionibus, quae est enualiter subiecti nem, α summi ilione operantis important. V. G. Ubedientiae, humilitatis, religionis, &c. quarum proinde va-Ior sumitur ex dignitate personae operaris, non praeci Sevi operans eli, sed vim greditur ipsam operati nem vel iiii pars cius, iuxta modum cluduin expositum,non ponebant in numero, neque ponere poterant dignitas, re valor actionis ex operante proueniens, ec valor ille, qui ex ipsa persona Clunti desumebatur tanquam ex materia, seu Obiccio talis Opc-xationis . Quoniam ipse ni et Christus prout operans ingrediebatur, ut dixi, ipsam actioncm in ration actionis,& sicco ferebat ci omnem dignitatem, O in-nemque illum valorem quam quocumque alio m do siue per modum materiae, siue per modum obiecti, liue etiam per modum preti j ad ipsa n operati
nem comparatus,val cretei tribuere. Vndem quoli-het acta ex praedictis erat infinitus valor, infinitaque dignitas,neque unus poterat dignior esse, ni aiorisq; valoris alio ,etii Christus est et materia unius. U. G. sacrificii crucis, & non alterius, scilicet, Obedientiae, humilitatis, &c.
Quibus ita suppositis, ad illa tria argumenta, quae pro quorum clam opinione Theologo tuni fecimus, sigillatim erit respondendum. Aa primum dicitur,quod duplici ex causa Beata ,
Virgo per illam oblationem, qua filium suum obtulit in templo non redemit genus humanum. Prima, quoniam Christus datus quidem erat ei ut filius, novero ut pollet illo via tanquam pretio, ua illo vel i alio contractu, vel cum Deo, vel cum hominibus celebrato . Non enim ipsa dominium habebat
Christi, mi posset illum otierae Deo in preuum
recemptionis humanae. Secunda causa, quoniam liberatio generis humania daemonis seruitute, non potuit fieri per purum hominem, quantumcunque esset ingemis,&infiniti valoris : sed necessaria simul erat virtus sacrificii valoris quoque infiniti οῦ atque uidem egebat operati ne, quae infinitam ha rei vim sanctificatiuam : Etaquod seruitus qua humanum genus tenebatur capti uum,& in daemonis tyrannidem traditum, introducta fuerat per mortale peccatum , ad cuius repara tionem hςc omnia sunt necessalia. Quoniam ergo Beata Uugo neque per modum sacrificii, neque permodam satisfach: cinis , neque per operationem iam etificativam humanum potuit genus reparare, id in circo oblatio, qua obtulit Chri iturn, non fuit re demptiua generis humani, quamuis in eafuerit o latum Deo infinitum pretium, quod in rati ne
piet ij sui liciens erat ad ipsam humani generis reis
Ad secundum argumentum, admissa illa sententia quae tamen apud me non magna probabilitate polialet, eo quod Sacerdotis actio ministerialis est,& non sim citer essentialis ad ratione sacrifici jὶ Respo deo, quod operatio Christi, vel inquantuin fuit vera
immolatio , vel inquantum fuit satisfactoria, vel deis ritque , prout erat animarum sanctificativa, fuit infiniti valotas, infinitaeque moralis efficaciae, at quo adeo nullatenus limitare potuit valorem ex infini late piet ij, vel infinitate obiecti , seu materiae prouenientis. Quin potius ipsa Operatio in sua propria ratione prae habuit inhibitum huc oni ne in valorem, ut dudum dicebamus. Ad tertium argumentum neganda est sequel . Dico enim , quod in operatione Christi considerata
praecise in ratione redemptionis, fuit formaliter va- tot ex infinitate pretis desumptus, non vero ex infinitate operamis person , prout operante. In eadem autem Operatione, secundum tres alias rationes considerata, furi infinitus valor desumptus ex dignitate personae operantis,quatenus, ut dicebam , ingreditur ipsam operationem, veluti aliquid Cius, i c voluti materiacta ca quam ipsa operatio re nectitur, secundum
quod operansscipialia numiliat, subiicit,&c. Et quoniam hac ratione operatio suscepit persona Christi
omnem eum valorem, quem Christus vel in ratione malenae, vel in ratione obiceti, vel in ratione finis, poterat eidem operationi praeitare Mucirco operario secundum tres litas rationes nullum alium valorem
ex dignitate Chri iti participat, praeter eum quem suscepit ab ipso tanquam ab operante,ad modum exis politum. Et quidem qua nivis Cluistus secundum sita dignitatem conii de ratus poterat in ratione rei obia
tae, vel in ratione materiae circa quam , in sinitum eidem operationi conferre valorem, nullum tamen de
facto contulit, eo quod praesupposuit in ipsa operatione omnem huiusmodi valorem ab ipso met Cluiso sub alia ratione collatum , nimirum, sub ratio. ne operantis, stiper quem ipsa quasi re nectitur operatio. Ex his soluta superest argumenti confirmatio. Ex qtubus omnibus colligitur intelligentia nostre secundae conclusionis, in qua minime asserimus geminum , eumque infinitum reperiri valorem , alterum ex operante ,& alterum ex re ipsa, vel per m
dum precij, vel per modum bostiae, vel alia qua uis rarione
175쪽
tione cons 'erata desumptum. Nam cum idem sit omnino Christus, & eiusdem prorsus virtutis , quatenus est operans,& quatenus pretium est, de res o lata; non potest diuersum coti ferre valorem, siue hoc siue alio modo consideretur. Sed id tantum asIem
nostra conclusio, quod Christi satisfactio, quatenus
fuit humani generis redemptio, sui valoris infinitatem non desumebat a Christo, prout ab operant ,
sed prout infinitum fuit pretium Deo pro libertate
humani generis exhibitum: cum tamen eadem Operatio , prout satisfactoria fuit,re metitoria,& similiter prout erat sacrificium , suum omnem valorem,
de dignitatem desumeret a Christo, prout fuit operans dignitatis infinitar, & non quatenus habuit rationem preti j. Quoniam pretium non pertinebat formalit ei in ratione preti j, ad illam Christi operationem secundum has tres posteriores rationes formaliter consideratam . Praeiere a sacrificii valor in eadem operatione desumebatur quidem a Christo, non prout erat Offerens, utcumquc,sed prout Obtulit seipsum, unde desium ibatur ab ipso Christo,&prout erat offerens, S prout erat res oblata, interna
tamen & spirituali oblatione . Neque rationes illae duae separari poterant in Christi sacrificio, eo quod essentialis sacrificii ratio, ut dixi, pollulat reflexione illam super ipsum offerentem,ita ut res primario, Scprincipaliter oblata sit ipsum offerens, idemque sit sacerdos, de hostia per se primo oblata.
. . Tertia Concluso. V Alor infinitus operationis Christi, siue satisfa
etorius, siue meritorius, non est aliqua entitas
physica ipsa in Christi operationem assiciens, sed est
moralis quaedam entitas realis, ex dignitate suppositi operantis radicaliter ad ipsam operationem deriuata, Multa nobis essent ad huius conclusionis, . intelligentiam,& probationem dicenda, nisi inar. 2. q. inulta dixit semus de gratiae Christi infinitato, uae seruata proportione habitus & actus accommo-ari poterunt ad Christi satisfactionem . Etenimeqdem opiniones Theologorum , quas de infinitate
gratiae retulimus, versantur proportionabiliter circa infinitatem meri roriam,&satisfactoriam opera lo-
num Christi. Non desunt enim, qui dicant, quod satisfactionis Christi valor totus est extrinsecus,&ab extrinseca Dei acceptatione pro uvniens, neque qui dicant illum eta modum quenda in emitatis phylicae. Et inter Theologos, qui censent esse morale q liandam digni talem,non desunt,qui ex illiment ea
non realem esse , sed quandam rationis entitate in . Quae omnes sententiae eisiem prorsus sunt argumentis confutandς, quibus eas expugnauimus, secundum
quod de infinitate gratiae procedunt, Aduertendum autem cu id ,quod diximus in conclusione, moralem, scilicet hunc valorem infinitum satisfactionis Christi radicaliter prouenire ex Insi-nitate diuini suppositi, non in eodem sensu ab omnibus intelligi. Caiet. etenim '. p. q. I. art. 2. docer C Videtur, quod valor hic non solum procedit ab infinitate suppositi ta quam a radicati principio, sed etiam ut a proximo,& immediato. Et quidem cum Caieta. non agnoscat in habituali Chri ni gralia omnimo
dam insinitatem in ratione gratiae, eam mutuum. , quam nos probauimus ei competere, fatis conseqire-ter loquitur,cum docet, quod valoris infinitas, quae
reperitur in Christi satisfactione, non descendit adiuuio verbo ad ipsam operationem, mediante gratia, sed immedia te, Sabsque aliquo medio. Ita quod ipsa operatio, prout comparacar ad charitatem , ad gratiam,& ad humani tatem Christi nullam prorsus infinitatem induit , sed persectionem duntaxat ecsentialem quam ex obiecto, dc ex alijs quasi physicis principijs participat, comparata vero ad supposilum, moralem sumit infinitatem, ex eius infinita dignitate derivatam.
Qui clam vero alii Theologi admittentes id, quod
omnes huius infini tatis assertores tenemur fateri, &quod in nostra conclusione exprimitur, infinitum scilicet fatisfactionis valorem ab ipsa unionis gratia, id est, a verbo humanitati unito, ut a prima radi
derivari et dicunt , quod ut a principio proximo, α immediato a gratia habituali dimanat, ea ration , qua infinita est in esse gratiae. Quae sententia mihi grata est: nam haec assertio nihil detrahit a valor satisfactionis, & cedit quam plurimum in habitualis
Christi gratiae commendationem. Et quidem cum infinitus luctatis faetorius valor, ac similiter merit xius, non ad physicum rerum ordinem, sed ad moralem spectet,optime saluatur proportio inter gratifi, qua ratione est moraliter infinita , & inter ipsa
Christi invitam satisfactionem , infinitum quo
Imo mihi satis est probabile, quod licet Christi
humani las,ex coniunctione ad verbum non indusiit infinitatem in ratione humanitatis, ut dicebam superius quaest. 3. ar. a. propter illam tamen infinita moralem dignitatem, quam ex coniumstione ad verhum acquisiuit, ut ex doctrina S. Tho m. ibidem a Dfirmaui, rationabiliter satis dicitur, quod etiam ipse conducit ad Christi satisfactionis infinitatem, itaque gratia est principium immediatum infinrtatis meri. ii,&satisfactionis Christi per modum habitus, liu manitas vero est principium mediatum, non radicaiale, sed per modum naturae, quae persectionem a sum posito sibi communicatam immediate transfundit ad ipsam gratiam . Gratiae enitri infinitas inde consurgit, quod mediante humanitate ipsam diuini verbi personalem tetani nationem participat, quam in. finitas personalis dignitatis ,& valoris comitatur. Gratia itidem immeuiate suum quoque personalem valorem moralem ipsis moralibus Christi actionibus communicat, sed haec tandem omma ad ipsum diuinum verbum hypotiatice humanitati unitum, ut ad radicem primam, reuocantur.
Theologi, qui arbitrantur charitatem,& caeteras animae Christi supernaturalis ordinis virtutes infinitate quoque, siue physica, siue morali gaiidere in proprijs suis rationiblia ex ipsa unionis gratia participata, similiter fatemur, quod infinitas satisfactionis Christi tanquam a proximiore principio prouenit acharitate, imo&ab alia virtute quacunque a quia operatio ipsa satisfactoria, seu meritoria eliciatur.
V. G. a religione,Obedientia, humilitate,&c. Nobis autem non placuit superius quaest. s. at. 2. hanc infinitatem virtutibus tribuere, atque idcirco debitum consequutioni soldi m s. quentes, infinitum satis
tactionis, aut meriti Christi valorem nullatenus ad has
176쪽
has virtutes reducendum esse censemus. Ex his, qua in hac concl. 6e me ius explicatione diximus promptum erit deducere, quod infinitas satisfactoria de meritoria, non est extrinseca , aut per
accidens ipsis Christi actionibus, cum ex propriis ei principijs competat. Unde sicu i de gratia Chruti dicebamus superius. Infinitas est accidens illis pro prium personale. Non eum appello proprium m- diuiduale 'nia in exillimo non pertinere ad inia diuiduati em operationum Christi, quod emceretur 1 tali supposito, puta,diuino verbo. Et hoc posteriori in deos endo, quod si oppositum demus, se- nebimur fateri, quod Angelus, liue bonus, siue malus potuit suis viribus coptio laete Cnristi humanitatem in verbo suppositari. Quod nullus Theologoruconcedet. Patet sequela. Angelus comprehendere potest humanas Chri isti actiones , secundum omnia,
quae vel essentialiter,&specificE, vel indiuiuuat Hereis per se&intrinsece competunt. Ergo, si Ordo ad diuinum suppositum , ut ad principium cilcitiuum est eis per se, e intrinsecus οῦ cognosci potuit ab Αngelo, quod a veibo procedebant. Igitur per se illis fuit, quod ab illa singulari human.tate elicerentur, Mab illo suppolito prout humano, per accidens vero fuit eis,quod simul esset suppositum diu.num. De qua re amplius dicam infra.
Soluuntur argumenta facta initio dubit ιionis principa III.
SEd iam tempus est, ut argumenta, quae principio huius secundi dubi j tuerunt proposita, pro
Prijs acco inmodatisque solutionibus diluant tir. Primum quidem argumentum cum sua confirmatione, in quo de peccati morta Iis infinὲ tate tractabatur dissoluimus sufficienter in prima parte
decisionis huius dubii : consulantur , quae ibidem
Ad secundum argumentum nihil superaddenduduxi ad eius solutionem , hiis quae dicta sunt in primo nolabili,ex tribtis Auae praemisimus ad resolutionem huius secundi dubit,amc prima m conclusi E. Ex quibus liquet nos non omnem valoris, oc orgni latis infinitatem Chri isti Oper ition bus tribuere , scd
satisfactorium tantum, de metit ortum.
Estque aduertendum, quod sicut in genere qua titatis possumus intelligere quantitatem in una specie infinitam, quae tamen non contineat infinitatem totius generas quantitatis. V. G. ii iingamus lineam infinitae longitudinis,infinita quidem erit secundum
speciem lineae, non tamen habebit in sinitatem s perficier,aut corporis. Ita in genere morali comm oe intelligi valet aliqua ratio infinita in certa,&determinata specie morali, quq tλmen non habeat Omnem moralis generis infinitatem . Et ita noscens
mus in praesciatia, quod operatio Chri iti satisfactoria infinito pollet sal:sfactionis valore, dc meritori i Christi opera io infinitalem simpliciter in ratione meriti sortitur, neu ζra tamen totum moralis generis valorem,eiusque infinitatem complectitur. δε-lor enim gratiae, α fatis iactorium, in meritorium valorem transcendit,& nequc sub eorum aliquo, neque sub utroque comprehenditur. lino de infiniasiatisfactionis formaliter considerata minam e conu
net infinitatem valoris meritorii , aut econcia, sed una quaelibet iitarum ratio, sua specifica est infinitate
Ad tertium argumentum , primo respondetur, quod quemadmodum in qu st. 3. dicebamus, si pater
fieret homo, cuius humani tas gratia habituali exo naretur, eius gratia non habet et formaliter di itinctam inlinitatem, distinctuinque moralem va Iorem infinitum ab ea infinitate, eoque valore , quo nunc
pollet gratia Christi, eo quod ab una, dc eadem diis
urna infinitate valor ut riusque g ratiae infinitus desumeretur. Ita in piae sentia dico, quod omnes Cntillioperationes satis fictoriae una de eadem morali infinitate fuerunt infinitae, quia ab eadem personali dignitate verbi infinitum for tiebantur valorem,solaq3 materiali secernebantur disserentia . Quod verum esse sic probo. Ins nitus valor omnium Christi Operationum p vrsonalis erat, ut vere dixit Calet. I. p. q. I . ar. 2. Ergo cum ab eadem perina sumeretur, unus erat de idem formaliter. Non enim diuersitasse malis infiniti persona Iis valoris ab eadem persona des imi poterat,nisi aliunde specificam si uerer modificationem: Ergo cum cx ipsa ratione fatis Acti nis, quae una erat oceadem formaliter in omnio usChrnii satisfactorijs operibus, talis modificatio non
proueniret,consentaneum est rationi dicerc,eas omnes eiusdem esse tor malis infinitatis, Ec valoris. He
doctrina accommodari potem ad ipsam habituale gratiam,millo casu quo pater humanitatem gratia
Sed respondetur secundo ex docti ina S. Thom.
3. p. q. I ar. q. acl tertium , quod id quod eli infinitum omnibus modis non potest este nisi unum, dc quoniam eorpus cst secundum omnem partem qualitativam dimensionatum, idcirco Amit. lib. I. ue Coelo docuit, quod si daretur aliquod corpus infiniis tum, non posscta Iud corpus dari. Si tamen aliquid
sit infinitum uno tantum moa , id est, secundum unam specialem ratiouem in aliquo genere contemtam, nihil pio hibeteste plura talia infinita, vi s fingamus possib: lem esse unam lineam infinitam , possibile est et plures infinitas lineas dari limul prod
chas . Huius autem solutionis, quae ad literam cit exis i S. Thoni. transumpIa, polluinu SasIignare rationem recurrendo ad solutionem praece ente in ,nitialiarum , quod talis Infinitatis multiplicatio materialis
potius esset quam formalis,a tque adco non essetforma litet multiplex infinitas. Iuxta hanc ergo S. Th.
doctrinam, ad tertium argumentum neganda eit ι
quela,& constat ex dictis quid sit ad viramque eius probationem dicendum. Ad quartum argumentum absolute est neganda sequeIa : constat enim ex innumeris scripturae sacrae te limion ijs, quῖd Christus pathone sua, pretiiosoque sanguine reconciliauit nos Deo, ad Rom. F. Reconcι-
Irati sumus Deo per mortemsuν eius, Apocal. I dilexit nos ,σ Iau ιι nos a P caus nostras in sanguine suo, QIoan. I a. de sua passione Citrii ius loquens cilcebat, Hunc princeps huius mundι ej cIecur foras. quod ceriste non ulceret si per alia opera satist actoria, quae Chri lupassionem praecellerunt,absolutum milla, oeconsummatum humanae redemptioni S Opus. Quoriniam iam esset princeps huius mundi,scilicet, dia D
lus foras eiectus, suaque tyrannica potestate spolia
177쪽
is RELECTIO DE CHRISTI GRATIA.
tus. Caeterum aro umenti solutio, hac veritate suppo- ianuae coelestis apertionem. Et eadem est omnino desita, est satis dilhcilis. satisfactione ratio. Nam omnia,quae ad nostra in re-Diuet sos modos procedendi in huius argumenti demptionem pertinent, proportionabiliter responis solutione relari Mag. Med. 3. p. q. .a. 3. loquens de debant Christi merito, Scatisfactioni. Christi metito, in quo eadum omnino est difficultas Deniqtie arguitur tertio. Si Christi passio totum cum ea , quae de satisfactione in praesentia versatur. nostrae redemptionis opus uno,&eo quidem sum- De qua re non eodem omnino modo S. Th. ubique cienti illimo titulo insiniti praecedentas meriti, infini-Ioquitur. Nam 3. par. loco nunc citato ad a. loquens taeque satisfactionis sibi fecit debitum , impropcijsi, de meri to im mortalitatis sui corporis,ita dicit, B i- me satis scripturae factae locis paulo ante citatis: hil prohibet id mi se abcuius ex diuersis causis σμ- alijsin mimeris,qui sua se cuique sponte offerent, re cun m hoe christus gloriam immoriditatis quam nae- conciliationem , ct redemptionem humani generis
ri it in primo insanii Iure conceptionis, πιπιι etiam ρο- Christi passioni,& angumi adscriberent; nam mul-φrioribus actibus, o passionibus mereri, non quidem to proprius, & verius tribueretur illi primae opera Ctesseι sibi magis dibita, sed ut sibi ex pluribus causis tioni meritori satisfacioriae,cuius virtute enecta deberetur . Ex qua S. Thom doctrina, non Obicure fuit redemptio,& reconcilia io generis humani,& collio itur C:iriltu in per primum actum meritori u perquam Christus illam sibi essiecit simpliciter ex
quem habuit in ipso concepi:onis instanti meruisse non debita debitam. omnia ea,quae in toto mortalis vitae decui su sibi me I)ropter haec argumenta non pomum probare , ut ruit: quia omnia spectarum ad gloriosam sui corpo satis verosi mi Iem, hunc primum dicendi modum,&ris immortalitatem , suique nominis exaltationem. quidem licet S. Thom. soluens illud argumentum Et quod eadem ratione meruit quoque per primum tertium,assignaueriti Ilam solutionem, quae reduci- illum actum omnia ea bona,quq nobis ad iii Cin V tur ad nouum titulum,& nouam causam debiti,quia mortalis suae vitae promeruit . Nam eadem prorsus sufficientissimaerata aeuocandam vim illius tetiij est omnium horum ratio. Atque adeo quod poste- argumenti, non tamen intendebat doctrinam comtioribus actibus nihil noui meruit, scd meruit di in munem huic nostrae dubitationi necessariam trad sum,quod meruerat per primum actum, fecitqui re,quam tamen tradidit possea eadem 3. par. q. 48. illud sibi debitum plur: bus titulis , idest, ex pluribus ar. i.ad 2. dc 3.quibus in locis se etiam remittit ad ea, meritis. Hanc intelligentiam ut probabilem accin quae dixerat in quaest q6. videturque S. Thom. in his piauit Mas. Med. loco citato,& consentaneam non duabus solutionibus docere, quod aliquid,& per m solum doti rinae Magistri senten. in .d 13.&S. Th. dum metiti, per modum satisfactionis operatus in solutione citata, sed etiam sanctissimorum Patru fuerit Christus circa nostram redemptionem per G te vor. Naziant. in Epist. I.& Grego. Magnὲ h m. pallionem suam,quod operationibus praecedentibus G. super Ezechiele,&Damasceni lib. s. deride c. 22. non meruerat, neque ad illud se extenderat satisfa-Αlex. Alens. s. p.q. 17.memb. s. ar. 3. eidem lauet sen ci: o praecedentibus operationibus tacta . In qua tentiae. Sed certe ista sententia est difficilis ad intelli- doctrina neque sibi ipsi refragatur S. Tho. in quaest. gendu ,contra quam militant non leuia argumenta. 29. de ver uale ar. 7. ad sextum . Quaecum sit etiam Primu. Ex ea sequitur verissimu.n esse id ,quod de- difficilis,non uno, eodem que modo ab eius discipu- ducebamus per quartum nostru ni principale argu- lis explicatur. mentu,opus scilicet redemptionis humat V per pri Mag. Mi. in ε. d. I. q. .ar. 1.dicit,quod tota Chrimum Clicisti actum meritorium , ct satisfacturium sti vita cum omnibus suis actionibus usque ad eius fuisse simpliciter absolutum,&consumma tu in . Pa- mortem, reputabatur ab ipso Christo, & Deo velutiter, quia ex vi illius actus Cliti stus infinite prome- unica actio meritoria, &satisfactoria, atque adeo ruit de facto totum id, quod pertinebat ad nostram usque ad consummationem vitae Christi non fuit c6- redemptionem, igitur Deu acceptauit eius meritu, summarum nostrae redemptionis Opiis. Hic modus atque adeo per accidens fuit quod noua pollea Chri dicendi prima specie consideratus videtur continerestus multiplicaret merita: nam etsi nullum demc ps veritatem,sed sua certe difficultite non caret,si bene meritum nabuisset,cosium malunt relinqueretur ip- inspiciatur. Nam rogo,an singula opera Christi re
sum nostrae redemptionis opus . Quod diximus do uera metit otia & satisfaetoria fuerint necne 2 Quod merito, proportionabiliter est de satisfactione dicen non fuerint meritoria, & satisfactoria nullus dicet, dum,nam eadem omnino videtur esse rλtim nam si in singulis Christi operationibus nullum re-Sed est aliud argumentum,quod adhuc magis Vr- periebatur meritum,nullaque eis inerat satisfactio, get praefatam sententiam. Universi Theologi nullo neque omnes collective sumptae satisfactoriae fui excepto,in d. I.&aliis in locis docent duo. Alletu sent,&meritoris r sunt enim veluti partes homoge- est, quod ianua Resni coelestis non fuit hominibus neae singulae Christi actiones, comparatae ad totam aperta ante morte Clirilli. Et alteruist, sacrameta, meriti re satisfactionis collectionem . Unde sicut uae aute Christi morte fuerunt instituta, no taper- tota aqua non esIet vere aqua, si singulae partes non ectu tunc contulerunt spirituale et sectum , atqi nuc c ssent aquae, ita tota collectio operationum Christi conferiit post Christi pallione, de inor te ergo mani- merito ira 'non esset mere satistactoria , si opera festu est, ψ per merita quς P qcessurus Cn alii passiὼ- tiones particulares expertes fuissent satisfactionis,nem,non meruit ipse Clitidus totum id,quod perti- & meriti. nebat ad nostrae redemptionis opus, &ex taleque- Praeterea, si opera,quae Christi passionem praeces. ii, quod aliquod meruit per suam passionem, qu d serunt,non fuerunt meritoria,& satisfactoria,sequiia alio priori merito noli meruelat, nimirum, ubzriO- tur,quod sacramenta inlli tuta ante pallionem Chri- tam sacramentorum spiritualem effectum, Scipiam sti, non causa iunt gratiam & spuitualem alique
178쪽
fructum ex opere operato ante ipsam Christi moria em,sed quod ut plurimum operabant or ad modum sacra memorum veteris legiS,icilicet,in fide, I spe futuri meriti, de satisfactionis futurae. Conseqtiens nescio an possit integra fide defendi, nam omni sic ramenta nouae legis ex vi suae institutionis habent
ex opere Operato causare grauam , ex ipso mistum institutionis momenio velificatur illud discrimen in Concit Florem. circa doctrinam sacramen torum assignatum, inter veteris & nouae Iegis sacra. menta , quod illa plae figurabant , ista vero causent gratiam : ergo, Sc. Sequela apparet mani testa,qumniam sacran .enta eatenus ex Opere Operato gratiam
causant,quatenus Christi meritum di satisfactionem
applicant suscipienti: sublatis ergo merito, & satisfactione Christia necesse est auferatur, dc ipsa fac ramentor utri ellicacia.
Si autem dixeris,quod opera Christi,quae eius antecesserunt mortem , meritiaria fuerunt , S satisfactoria. Inquiro au fuerint infinite meritoria, de satisfactoria, an vero tinito. Qui S. Thom. doctrinam, di quidem in hac parte certulimam, fuerit sectatus, non dicet quod finite. Si vero infinitum meritum,de infinitam satisfactionem in illis operibus agnoscinius, dissicultas noliri principalis argumenti manet in soluta, quo probare nitebamur,quod per primum opus Clii isti meritorium,& satis Aetolium, perfecta fuit,absoluta, & consuminata tota ipsa humani ge, neris redemptio. Aliter ergo procedamus oportet,& dicendum est
cum Durand. in I. d. 18.q. . cui Mag. Solua Ioco suis Perius cit. dc d. 2 I . q. t .al. s. reuera suffragatur, quod
Christi meritum idc eadem eit de sati,iactione raωtivi potast considerari,& quantum aci sufficiem iam, ac valorem operis meritorii, dc quantum ad appliscationem ad praemium determinatum faciam a v Iuntate Christi merentis, dc applicantis Quin mexitum ad tale praemium pro ipso recipiendum . Quo stipposito dico, quod ii Christi meritum priori naOdo considere tu quaelibet Clistiti Operatio libera in
Deum ut authorem gratiae, & finem ordinata , infinite fuit meritoria, infinit uin q, meritorium habuit valorem , fuitque ex seipsa. suinciena ad totam humani generis redemptionem consum mandam . --terum non de iacio Ha contigit, quin Clitatius non quam Iidet si ana actionem applicuit au totam huina
ra generis redemptionem,ua vi loco praeuia j rc spondei et ei tota ipsa humani genesis Iedemptio Seu ad hoc totale praemium applicuu Omnes suas acutioneSa prima vique ad ultimam collective sumptas. ι quo sensu potest procedere modus ille quem te Iulimus ex Mag. SON qui certe ab eius mente non discrepat,v conflat ex aliis , quae ipse ibidem magna cum crudit one dιxit.
Sed rogat quispiam,ad quae particularia hona nostrae redemptioni consentanea, applicuit Cluuius peculiares tuae vitae actiones tanquam ad partiali Ipcirum praemia. Respondeo, quod in particulati tamque dearticulatim distinguere,nostrum non cli:
scius enim ipse nouu Christus , qui fecit. Et Deuscinus aeterno consilio ita fuιt dispositu. Habetque uoclaco verum illud Paul. Rom. I. quod delumpsit ex cap. 4o. Isai. Uius cognosciι sensum domιnt,au γιsecuistiariva eius fuiι. acim v. 4utem i- iactum in
quou colligimus ex rationibus communibus in sacris scripturis fundatis, quaS hactenus prosequebamur. Nam ut salvemus duo , quae cellario videnritur saluanda: Primum, quod Chriitus per omnes suas Operationes meruit aliquid pertines ad ledem ptione ni nostram, pro nobis enim len per fuit Operatus . semperque laboraui t, neque quicquam fecit quod ad nos, nostramque salutem non attineret. Secundum, quod vere nias redemit, nobisque meruit,
ac pro nobis satisiacit per passionem suam, quod
pasti in sacrae literae clamant. Necessum est dicamus, quod Clitastus peculiares suas actiones applicuit ad peculiaria bona spiritualia humana recein ptioni,d reconci Iiationi conuenientia, de quod tandem pas- sonu sua speciali nos ratione redemit. CredideIi Ira autem, quod passionem suam Chii itus, ct uuia eius satisfactoriam applicuit ad totam Ipsam redem
p Iionem nostram , etiam quantum aci ea paIt cularia bona ad quae praeapplicauetat 3pse suas Omnes praecedentes actiones, cu quae sibi fecerat simpliciter debita. De quibus bonis veri ficabitur id quod dic bat S. Thom. in solutione ad s. superius citata ex quaeli. 3Α. .pari quod fuerunt Chriuo debita pluribus titulis. Et praeterea existimo Christum passionem suam.
eiusque omnem meritorium, vi satisficiorium valorem specialiter applicuisse ad apertionem ianuae coelestis,iuxta id, quod dicit Paul. ad Hebri io. Ha.
benter itaque fratres Irduciam in introesu sanctorum in sanivine christi r ad quam sane coelellis iamiae
pela Llianem nullum pr aedens mer Ilum,nulla m qi antecedentem sitisfactionem Clitinius applicuerat a
sed hoc ipsi passioni, pretiosoque sanguini suo re 1eruauit . Quod ex doctrina Alexan. Alens. . Par.
quaeit. 17. memtir. 3.art. 1 .aper te colligiliit. Sed de totam nostiae redemptionis consumma
tionem intendebat Christus per pessionem suam , tamquam speciale ipsius passionis praemium , unde
prouem L, quod Euangelica facta meta coprasiorem gratiam, abundantioremqtie spirit lem trucium post Clii isti passionem conteruntvi am ante ipsam inet passioncm conferrent . Et quidem cum primum totius nolim redem patori s exordium fuerit illa prima Christi voluntas,qua ingredaens in muri clum passioni de morti seipsum pro humani gen ias resemptione obitati, re et ficaciter destinauit, de qua Paulias ad Hebraeos lG. Quid mirum , quod ipsi actuali passioni de morti, ipsam humanae redemptioni S C summationem Chraltus reseruauerit λ vi vere , de absque improprietate ulla omnem non Iam reparationem Christi pa: sioni, re sanguini ponisimum referamus acceptam, possetque summa
cum proprietate Paulus dicere ad Rom. s. I timatigrat 1 POP altam inius,per redemptιonem, qua est tu brinio I u , quem proρWuri Deus propitιαιonem per suem in Ianquine inius , unde non approbo sen Icntiain eorum Theologorum, qui redemptionem no uram solum per quandam excellentiam , de anth nomasiam dicunt scripturas Iactas Christi passaon Mec sanguini tribuisse. Quoniam, ut ininim ,ratcr Upor et,quod operatro Regni coelellis, liberque ad
coelestem patriam adviis soli Chrsuti passioni, o morti , eiusque pretioso sanguini a Uscribi aebet. uanes autem ob quas ita fuerit dii positum numanae.
179쪽
manat reparationis negotium,ut pretiosissimo innocentissimi Christi sanguine potissimum fuerit patratum, non vacat in praesentia referre, quia non spe clatim tractatus hic noster circa Christi passionem versatur: carum praecipuas collegit S. Anselm. lib. I. cur Deus homo c. s.&Iequentibus,legatur etiam S. Tho. . p. q. 6. in tribus primis articulis. Ex his omnibus tam diffuse tractatis facillimum erit quartum nostrum argumentum diluere , negandaque est eius sequela, cuius probationi dicatur , quod illa prima Christi operatio secundum se,& ex proprio valor considerata, sufficiens erat ad totam humani gene. ris redemptionem conlammanda. Quod tamen ob id non et fecit,qilia Chlistus suam humanam voluntatem aeternae Dei prouidentiae, diuinaeque voluntati consor mans, non applicuit ad tantum praemium suscipiendum. Ad confiirmationem dicitur,quod iuxta modum, quo Christus applicuit primam illam operationem ad redemptionem humanr gcneris , a Deus ipsa in acceptauit, verum non eam applicuit Christus pro tota humani generis redemptione. Ad quintum argumentum negatur sequela. Probationi dicitur primo, quod ut superius in secunda Plutione tertii argumenti,ex doctrina S. Tho m. diiscebamus, non inconuenit,quod demur inulta infinita in eadem specie, quando infinitas non est totalis,& pleuariam ratione entis, aut salse in in aliquo genere: Unde inserebamus ibidem , quod possum clari plures satisfactiones infinitae in ratione saeisiactio. nis,& pIura similiter infinita merita in ratione meritoria , quod si hoc verum est, cessat tota quinti a gumenti dissicultas, ut consideranti patebit. Sed dicitur lecundo. Q Ud etsi admitteremus non posse ei se nisi unicum mnnuom metitum, Unamque ramum infinitam sasisfactionem,non tamen idciLco concedendum est et,quod in tali merito, aut fatisfactione exhauriebatur infinita Dei potensia, eo quod
huiusnodi satisfactorii ,& meritorii valoris infinitas,non sumitur a verbo, prout operatur per infinitam potentiam ,&virtutem diuinam , iram hac ratione non esset lactibilis talis infinitas, di ideo tria quaest. 3.dicebamus, quo uin habituali Cirristi gratia nulla reperitur infinitas physica: Sed sumitur a verbo quatenus operatur per modum stippositi co currentis elicitive simul cum humanitate, eiusquo humanis potentiis ad operationem meritor mo, siti stactoria in , in quo suppositata concursu .id infinitatem meriti,& satisfactionis, non tam consideratur causalitas efficiens quam formalis, aut quasi formalis,quatenus,videlicet, operatio intri secam habet habitudinem ad ipsum suppositum , ut principium eius elicitivum. Et tandem summatim dico,quod haec infinitas non oti tu rex. infinitate di uinae potentiae, sed ex infinito esse diuini luppo iit, vel ut proprius loquar, ex coniunctione ad ipsium diuinum stippositum. Et cum nulla esse pollit maior conuinctio,etiam per absolutam Dei recentiam , ad . diuinum ei le,quam suppositatis, S per Qnatis, nihil mirum, quod illa iv finitas, quae ex hac coniuncti ne derivatur, siue ad tui manitatem Christi, siue ad gratiam, siue ad opermones humanas, sit infinita, de ilamma, quae esse potest, secutadum omnem Dei potentiam. Quod si quis colendat, quod hoc et textia riri diuinam potentiam secundum aliquem modii,
non ei repugnauerim , quoniam diuina poteria nullum maius esse potest dare creaturi,quam ipsium in et Esle diuinum ei personati ter unitum. Nam cum haec communicatio terminetur ad ipsum esse diuinum substantialiter communicatum, necessum est, ut vis
potentiae diuinae ibi sistat, D ad altius esse progredi nequeat. Nam hoc Esse adaequat infinitam perfectionem ipsius diuinae potentiae, ac proinde eiu t talis, & lumina communicatio est summum opus
Ad sextum argumentum d mersimode respondet novi res ineologi, nam quidam existimant . quod Christi operationes per modum instrumenti satisfaciebant infinitd pro peccatis nostris,eo quod infinitas non erat iplis connaturalis,& propria,atq; adeo vi tus infinite satisfactoria in operationibus Christi instrumentaria virtus ibu,& no causae principalis. Vnde dicunt, quod fatisfactio infinita pro peccatis no
litas,qua ratione infinita,a diuino verbo fuit via causa principali operata. Itaque humanae Operationes
Christi per modum causae principalis satisfaciebant, ipla satisfactione quantum ad substantiam considerata: At secundum infinitatem, eadem satisfactio noad operationes, sed ad diuinum verbum tanqua ad causam principalem referebatur. Haec solutio no potem falsitatis conuinci, quia potissimum argumen tum , quod ipsam impugnat,est illud, quodsin eodesexto argumento p Ioposuimus, nimiru,quod si op rationes Christi satis raciebam, ut instrumenta diuini verbi,quod ipsum verbum sitis fecit ut causa principali quod nulla ratione potest dici. Nam huic argumento facile dici potem,quod cum substantia a iisfactionis non tribuatur Christi operationi, ut in-m umento,sed ut causae principali, no Oportet ,quod verbum,ut causa principalis satisfaciat, sed satissu rit, quod ut causa principalis, tribuat eidem oper tioni valotem infinitum.
Alii quide Theologi dicunt, quod si Christi ops
ratio immediate susciperet infinitum valorem satis. factorium, aut meritorium a diuino verbo tantum
concurreret ad infinitatem satisfactionis, & meriti per modum instrumenti ipsus verbi diuini. Caetorum, quia Christi operatio non immediate a diuino verbo,sed a gratia habuitali, quatenus est in esse gratiae infinita,suscipit valoris infinitatem,non per modum initrumenta, sed ut causa principalis concurrit ad infinite satisfaciendum Deo pro uniuersis homurium peccatis. Illa namqι virtus, quae copetit acti ni extorinati principιο activo, a quo prouenit ipsa actio,non et competit, uti nitrumento, sed ut causae principali. Uerum haec solutio no satis apparet probabilis, quoniam infinitus valor moralis, qui comis petit gratiae habituali Christi: non est ei connatur Iis,di proprius, sed conuenit ipsi ex coni unctione ad diurnain verbum , atque adeo qua ratione infinitas valoris satisfactorii, aut meritotii competit oper tioni Christi non ut causae principali, sed instrumentari , adem id ipsum erude gratia habituali dicem dum. Vnde habitualis gratia non sufficit constitue re operationem in ratione causae praucipalis infinite fans factoriae, aut meritoriae, cum neque ipsa sit principale principium eius formale effectiuum, sed
180쪽
His ergo, de aliis praetermissis. Ad sextum illud
argu .nentum ego pr inum dico, qu Operatio pinpi loquendo, ni fi sumatur per modum rei opera-Iae,ut cotingit i n sacramentis,de quibus nihil ao prς- sens, neq. causa principalis Cit, neq. instrumentalis,
sed est medium q uo ipsa causa effectum operatur. Unde si causa fuerit principalis, ipsa actio reducetur ad
ordinem principalis causae, tanquam medium quo causa principalis suum attingit effectum, si vero causa fuerit instiumentalis,Operatio a a rationem latir menti debet reduci. Secundo dico., quod Christus absolute fuit causa principalis satisfactionis infinitae , ct infiniti merui, non solum quantum ad substantiam satisfactionis,c meriti, sed etiam quantum ad ipsa in utriusque infinitatem. Patet hoc,quoniam Christus non via iure ab alio suscepta, sed propria virtute situ intrinseca inn-m te satisiecit, re meruit quatenus eii Dcus,& homo. Nam quatenus homo satisfacere potuit, de mereri quantum ad substantiam satisfactionis,oc meriti, qua ratione vero Deus infinitum valorem ipsis satisfactioni, Zc merito tribuit. Dicemus enim postea in I. dub. quod non istum humanitas, seu oc verbum limmanas operabatur actiones.
Tertio dico.Operatio Christi, iatisfactoria fuit,&meritoria per moclum cauta principalis, idest, tanquam medium ipsi causae principali proportionatu , quo satisfactionem infinuam, Sc meritum infinitum attigit. Probatur ptimo,Chtistu ut dudum aiceba, fuit causa principalia infinitet satisfactionis, militiq. meriti: Ergo aliquam actionem assumpsit tibi proportionata, & pertinentem ad ordinem causae pri n. cipalis, perquam attigit illum effectum . Haec con sequentia est euidens, nam omnis causa operatur per aliquam actionem sibi proportionata in , oc quae est eiusdem ordinis respectu edicetus prodocendi cum ipsa causa, ita ut si causa fuerit principalis, de ipsa actio sit quoque principalis in ratione actionis et sed non est lignabilis aliqua alia actio praeter ipLimia humanam Christi actionem, qua Clitutus a gerit infinitum emotum, puta, infitiatam saέ istacilOilein, di meritum infinitum ergo
Secundo probatur. Operationa Christi ex proprio
suo principio conueniebat , attingere illum utrumq. egelium per modum actionis principalis: ergo nullatenus est instrumentalis actio censenca. Mam teila est consequentia,& probo antecedens. Actio Christi humana. v. g. dilectio Dei quatenus procedebat ab humanitate, virtutem habuit ad causandum satisn-ctionem, fic meritum quantum ad subitamiam: quatenus a ditiino verbo, quod est humanitatis suppoli tum elicitive procedebat, vim habuit ad causa dam infinitatem satisfactionis, oc meriti. Quae sane vis, no aliqua speciali communicatione data fuit actioni praedictae, sed eo ipssi, quod erat actio totalis suppositi,illam morale vim habuit infinita,quae nec etiam per absolutam Dei potentiam ab ea potuit s parari. Non ergo praedicta virtus competebat acti ni Christi ta quam instrumento,sed ut propria actioni principalis agentis.Et ex his super elisol ut uni argumentum. Dicitur enim, quod vis satisfaciendi intimid, nec a verbo seorsium, neque seorsum ab humani.
late,sed a Christo Deo, 5e homine fuit deismpta, linxia modum expositum.
Aa septinium argumentum respondetur legitimam elle solutionem inter arguen clum assignatam, nimirum, Quod valor satisfactionis,& meritorius in operationibus Christi non consurgit ex diuino verisbo, quatenus per diuinam voluntatem moderatur, dc diligit operationes voluntatis humanae, scd ex aposci innnito uulim verbi valore. Non quidem propter rationem inter arguendum assignatam , videlicet, quia voluntas verbi diuina non est capax merui. Quoniam licet ipsa nullius meriti sit capax, nec eius
operatio, prout ab ipsa egreditur,sit meritoria,inde tamen non sequitur, quod non tribuat infinitatem valoris meritorij operationi exercitae a Chrasto
per voluntatem humanam . Nam valor sperationis voluntatis ciuinae, sicut & ipsiusmet diuini em, formaliter quidem neque metatorius est , neque latisfactorius,utrumque tamen est eminenter: atque
adeo supposita formali latione satisfactionis,aut merui in operatiene humana Christi, optime intelligitur,quod vel ex diuina operatione, vel ex diuino ecis verbi consurgat in ipsa humana Christi operati ne infinitum meritum , dc satisfactorius valor. Qui valor suam infinitam dignitatem a solo diuino eo se, vel a sola d. vina operatione delum ite quod autem 'satisfactorius lit, aut meritori u habet qui clem eminenter ab eodem principio: λrmaliter autem non
Item, sed aD operatione humana Clitisti, in qua s stipitur,dia qua modificatur,& determinatur ad cer-rii genus,dc ad determinatas moralitatis species faticiactionis,& mer Iti. Ratio agitur a priori propter qua operatio Christi, non a diuini vervi operatione, sed ab eius esse suam accipit valoris infinitatem, ea est, quod operatio Christi eatenus praedictum valorema verbo suscipit, quatenus verbum simul cum humanitate pet modum unius principii elicitivi concurrit ad ipsam humanam Christi operatione , quem sand concursum non exequitur verbum squalenus operatur per diuinam voluntate, sed prout personali suo esse terminat, de complet humanitatς, α per proprias humanitatis potentias simul cum Ipsa numanitate operatur, supplens vicem proprijsurpoliti iplius humani tatis. Neque in ipQ ver , quodari ιι et ad hanc infinitatem pinstandam humanis Claristi actionibus, necessaria est aliqua libertas. Nasi fingamus verbum omnia operari naturali necessi tale,ut de Deo metiebamur olim multi Piuilosophi, eanae Omnino valoris mentorii infinitatem tribu rei numanis Citristi operationidus, quam modo tribuit. Nam ad valoris infinitatem parum retuleriti heriaS i ut necessitas verbi: moralitas vero non ex diuina verbi voluntate,sed ex voluntate Christatium na desumitur, ut diximus. Illud etiam, quod in eodem argumento habetur, nimirum,quod actio, qua verbum moderatur, diaci rigit omnes humanitatis Christi potentias,est toti trim tali coin munis, in pertinens est adiatisfactionis valorem, cum ex operatione diuina ipsius vcrbi non pendeat hic infinitus valor, ut explicuimus. Uerum De quid inexplisatum relinquatur, ex his quae, inizptuno argumento proponuntur breuiter dico . Uxiod illa verbi operatio regulat tua , ct moderatiua humanarum potentiarum Christi, quae naturae Uroine intelliguur praecedere ipsarum potentiarum