장음표시 사용
181쪽
118 RELECTIO DE CHRISTI GRATIA.
Trinuati: procedit enim immediate a diuina virtute, praehabitum .&comprehensum in illo infinito va- qua conrita unis est loti Trinitati, neq. prius refertur lore meritorio, qui ex persionae dignitate prouenit. ad personam verbi, quam ad alias personas . Proxi- Idipsum dicendum est de actibus diuersarum virtumum namque huius operationis principium, nolia tum, inter quos unus conferre ad maius meritum,
est verbi personalitas, sed diurna virtus, diuinaq. p quam alius, si ex proprijs tantum obiectis uterque tentia . Ceterum in esse morali, huiusmodi operatio cosideraretur. Actus enim qui est prςltantioris viri specialiori quadam ratione attinet ad verbum, nam iis, caeteris parabu magis est meritorius actu virtutis eo ipso, quod verbum humanitatem sibi hypostatice inferioris. v. g. actus virtutis religionis secundum se, copulavit,ad eius dignitatem, ochonitatem pertinet, magis meritorius est, quam actus virtutis temperan- quod nullum permittat in ipsa humanitate defeeth, tiae: terum in Christo, cum omnes aeque subi jciaci qui ipsam iurpem efficiat,& deformem, redundabit tur personali eius digitati , aequalem Omnino valore enim humanitatis deformitas in eius suppositumia , meritorium ab ipsa suscipiunt. Poterit afferri exemia scilicet, in diuinum verbum, quae tamen non redum plum ad rem istam illustr dam. Si pecunia tali signo daret,in Patrem.& Spiritum sanctum, sed de hac re regio signata eiusdem esset valoris, cuiuscumque enmulta diximus supra q. i. circa secundam conclusim set mater ae in uniuersis humanis commutationibus,nem. Quibus non inconcinne haec pauca hic breuiter re contractibus, diuersitas materiarum in pecunia adnotata connectentur. aeris, argenti, auri Sc. per accidens omnino se habe.
Deniq. septimii in hoc argumentum , quod di sibi- ret ad ipsum pecuniae valorem , qui non ex qualitatouimus,suo iure postulabat.ut explicuὰ diceremus. An materiae,sed ex regio signo est attendendus. Ita ergo infinitus satisfactotius valor operationum Christi su totus valor meritorius in Christi operationibus . nomatura verbo, prout est suppositum humanum nia ex peculiaribus ipsarum obiectis, & perfectionibus, vero prout est cliuinu in suppositum, sed re Ista com- sed ex dignitate personae est considerandus. Non ulla modius explicabitur duh. seq. diximus mart.1. q. s. quae huic proposito poterunt Ad octauum argumentum respondetur, qllod va- accommodari. Iot infini tus meri torius aut satisfactorius , cu sit per- Ad nonum argumentum respondetur, quod illa sonalis, idest, ex dignitate personae desumptuS, non Iinyrtati operationis in merito,& satisfactione tan- pendet ex intentione maior S, vel minoris charitatis, tu in habet locum in operatione, quae est finiti valo- nee maior esset, si humana Chri isti voluntas intentiO- ris, nam si semel supponamus aliquam operationemra actu Deum diligeret. valor autem,qui ex ipsa gra- infinitum valorem habere, vel ex obiecto, vel ex mtiae,& charitatis persectione suam primam trahit ori perante desumptum, quamuis multae adsint circumis ginem , augescit, aut minuit iuxta maiorem vel mino stantiae limitatae, & finitae, nullam limitationem intem feruorem charitalis. ferret praedicta operationa , sed ipsae potius quodam Sed rogas. Num si tingam us,quod tistus dumis modo eleuabuntur ex coniunctione ad talem infini- vixit mortali vita habu et actus cliarua tu maioria, re talem,& ila contingit in praesentia . Sed tunc urget re minoris intentionis: Itaque quandoque in te E confirmatio huic nono argumento supposita, cuius diligeret Deum, quandoque remisie,magis merito tota vis ad hoc reducitur quod obiectum, cic si infimus e flet actus intensus charitatis, quam actas remis nuum sit, non tamen semper actum redit infinitu. sus,ea parte, qua meritum In gratia,Ncliaritate fun- sed tunc duntaxat quando actus infinito modo i datur,in duo noistrum meritum coli vcnit cum me Ipsum fertur, illudque attingit quantum attingibi-ruo Christi. Ie cit,quare ergo non erit proportionabiliter dicen
Theologi, qui existimant in Christi operationi dum ae supposito operante,quod quamuis sit infini-
duplex reperiri meritum, secundum GTmalem ram tum , non lamen semper constituet actum infinititionem distinctum, alterum fundatum inperi ali valoris valore infinito, & alterum m quantitate gratiae, Respondetur, quod idcirco absimiIitet in hae macharitatis, quod eit meritum .a tum, consequenter Ieria loquimur de obiecto operationis,& de suppo- respondebui amrinative propositae dubitalion l. sito operante, quoniam obiectum concurrit ad phy- sententiano potest esticaciter expugnari: nihil enim sicam, Messenitalem actus specificationem qua a per vetat, quod id quod infinitum est secundum unam modum formae extrinsecae,ac proinde nullam perserationem,sit finitum secundum aliam,dc quod ex ea monem cofert actui,nisi iuxta ea . quae sunt ipsi actui parte , qua finitum est, diminutionem, auc augmcn- mirinseca . unde si illa fuerint finita, tota ipsa ellanium suscipiat. Malis actus perfectio finita erit,& limitata. SuppomVerum nobis non libet hanc geminam rationem tum vero Operans magis intrinsece se habet aclope meriti in humana Christi operatione multiplicare. rationem, nam comungitur cum illa realiter. DOQuoniam illa merui infinitas , qua exin, ita ι qua re multa dlxunus circa secundam cnnclusionem personae dignitate derivatur , tanta est , vi imbibat huius dubii. in semetipsa omnem meriti rationem eminen 1 qu Respondetur secundo,& forsan melius,quod suinclam continentia. Ita ut complectatur Omnem cumis positum operans non uat operationi valorem a uia meritorium valorem , qui prouenire Piailut ς m, quem physicum , nisi iuxta proportionem formae, ni fetuore, di intensione charitatlS. Vnde illam quae pit Principium eius , sicut obiectum non datior , aut minor intensio actus chari aiὲβ in Voluntλιo physicam perfectionem actui, nisi iuxta principi Christi per accidens se haberet ad meruum augen- intrinseca formalia ipsiusimet actus . Caeterum dum aui minuendum . Quont m totum,quiau ipsa suppositum in ratione suppositi dat actui infini conserte poterat ad augmentum meIui , prae ivppin tum malorem moralem, qui non correspondet nitur in operatione cniisti cimnem Uri modo, intensiOm ipsius actus, aut alij seius intrinsecis quais ι
182쪽
litatibus, δc modificationibus, sed soli clignitati supinpositi operantis. Unde merito hunc valorem Caiet.
s. p. q. 1.2.2.pe risnalem vocal,quia personae operarius dignitati respondet,&abea lanquam a prima radice desumitur . Sed addo praeterea solutionem tertiam, qaae fortassii 1 non displicebit . Et dico, quod Geutobiectum infinitum tribuit actui phyficet perfectionis infinitatem , quando actus attingit ipsum O biectum totaliter, de secundum quod eli attingibile. Ita suppositum operans tribuit infinitum morale valore in illi operationi, quae totaliter attingit ipsum suppositum operans morali attingentia, quae in hoc consiliit,quod operatio non solum egrediatur ab ipso supposito operante, verum supra ipsum,&supra totam eius dignitate in re nectatur, aut quasi reflectatur, quod contingit in Operatione faustactia Ia,N meritoria, quia ut superius dixi , in satisfactoriis,& meritoriis actionibus , operans se totum subit cit, submittit in obsequi uiri eius cui sati facit, α a quo meretur. Ad aliua, quod in eodem argumento dicebatur, videlicet, verbum non per se uidquam contulisse ad humanas Christi actiones. ea se habete atque aqua se habet in calefactione acum aqua calefacta aliqvid calefacit, dicam sequenti dubio.
In decimi, & vltimi argumenti solutione lati G-mus se nobis aperitur campus, ad disserendum copiose contra haereticos Lutheranos, qui libertaζαν Christiana abutentes,ipsam spiritus libertatem involuptuosam, & turpem carnis licentiam conuerteIut. Qui proinde omnem nostram casu factionem, non
necessariam, imo inutilem esse dixere. Verum haec disputauo in alium Iocum est reponenda,& nunc dein cimi argumenti solutionem quaeramus. Cur argumento neganda est sequela, ct probationi dicitur, quod simili argumentatione probaretur nullu posese dari ens praeter Deum,quia cum sit infinitum ens, nullum aliud extra ipsum ens erit accipe re, dc probaretur similiter nullam esse causam praeter pr mamia, quae infinita est in genere causae, oc quod omnes alis causae, vel ege non pollini, vel si pollunt sunt tamen superfluae,cum virtus primae causae sit sulficiens ab .
cuiusuis alterius causae adiutorio omnes naturales essectus producere.
Quatae ad sequeIae probationem dico primo, quod
vi Cntisti satis tactio esset infinita limpliciter , laus- fuit,quod in ipsa praehaberentur virtualiter eimnenter olnnes satisfactiones quacumque possunt ab uniuersis hominibus Deo Osterri,in quorumlibet peccatorum compensationem. Sicut Deus, ob id ens infinitum simpliciter, quia in unica simplicillima deitatas forma, e ιmnentissime continet,& praehabet omnem creabilem entitatem. Et ita concedo libenter,quod
quod Omnes nostrae satisfactiones fuerunt in Christi satisfactione sum ma cum eminentia praehabriae.
Sed praeterea secundo dico, quod Clinitus obtulit
suam satisfactionem, Omniaque suam erilaum, ut sortitetur in hominibus emctum , iuxta ordinem adluina prouidentia dispositum, neque aliter voluit, sua opera acceptari a Deo ad hominum salutem Operandam, nisi per modum cuiusdam uniuersalissimae causae, quae nullum Operatur enectum,nisi per causas
secundas , intermedias, S particulares applicat . unde virtus satisfactioius taluisti, non communIcaa
tur hominibus adultis , nisi eorum eo peratione interueniente, neque paruulis sine reali applicatione sacramenti . Et quidem valde conueniens fuit, ut Deus ab adultas hominibus proprias cooperationes , dispositiones, satisfactiones, propriaque eorum merita exposceret. Primo, quia alias tota Christi vit & pallio in quandam turpem, de carnalem homina resolueretur libertatem, licentiaque eonferret Christianis ad uniuersa peccata,& vitia perpetranda. Secundo , quia in magnam Christi gloriam cedit, venullus possit eius meritis, & satisfactionibus frui, qui per laboriosam vitam, non se Christo similem, de
eonformem exhibeat,quod insinuauit . Paul. cum ad Rom.8.dixit, si tamen compatimur,ut oc congloria ficemur. Et Petrus I. can. cap. 1. dicens , Christus palliis est pro nobis,vobis reliquens exemplum, ut sequamina vestigia eius.J Tertio. Quia virtus satisfactoria,& meritoria Christi, in eo quam plurimum splendescit,quod non solum ipsa se ista laniciens est iustificare,, saluare quaevis in paruulis ostenditur, qui s lis Christi meritis, de satisfactionibus per bapti sima applicatis, di primam, & vlum an as equuntur salutem sed & potuit nostris operationibus virtutem meri toriam,oc sariSfactoriam conferre. Ut in opere salutis nostrae simus veluti Dei coadiutores. Nam hac tanta dignitate Deum homini donaile, oc extulisi se, ut non solum unusquisque in propria operando salute,verum,& et ga salutem alienam eius simus coadultores, Docuit nos ipse Paulus I. Corinth. capit. I. Iunusquisque autem propriam mercedem accipiet, secundum suum laborem et Dei enim sumus adi tores,&c. JQuatio. Quia hoc cedit quamplurimum in nostram dignitatem,quibus multo nobilius est, & h
noratius proprijs actionibus satisfactoriis, dc merit rijs fundatis in ipsis Cnristi satisfactionibus, de meis ritis aetcrna consequi salute, qua alienis duraxat m ritis,& salisfactionibus saluari,itaque in ordine morali eum Deus disposuit seruandum ordinem , quem seruat in ordine naturali,nam cum posset se solovm- uersos naturales effectus producere, assumpsit tamen causas sibi quasi adiutrices ex ipsis ordine naturali desumptas , ut creaturas ipsarumque ordinem di gnificaret. Sed est argumentum contra hanc docilinam. vel Christus obtulit operationem suam satisfactoriam
secundum omnem eius uirtutem,vel non. Si primur
Ergo non solum quoad sussicientiam fuit infinit seu etiam quoad enicaciam, non enim dicendum est Christum obtulisse satisfactionem suam , de quod
Deus eam non accepta uerit et debuit etiam pro su reuerentia exaudiri . Si vero non obtulit,ergo de s cto non satisfecit infinite, quod aduersatur his, quae hactenus de timuimus Patet haec ultima consequen tia, quia ad rationem satisfactionis requiritur, quod
osteratur ei, cui fit satisfactio, id quod pro offensa in
satisfactionis rationem assumitur. Implicaten m.
quod quis alicui satisfaciat, & quod ei non Ofietat
satisfactsonem, intendens per talem satisfactionem ilIi compensare pro iniuria , ω offensa in eum trorogata ἰ allas enim operatio quinem poterit secun dum se apta nata esse , ut loco satisfactionis sui cientis Oneratur, nou vero erit simpliciter, & actu satisfaciIO.
183쪽
16o RELECTIO DE CHRISTI CR ATI A.
Propter hoc argumentum Ioan . de Med. Cod. desitisfact. trach. s. existimat , quod Christi operatio respectu eorum, in quibus emcaciam habuit, velam.& formalem obtinuit satisfactionis rationem, at c paratione ad eos, in quibus emcax non est, sed dumtaxat sufficiens, fuit quidem secundum se satisfach ria,non vero fuit simpliciter satisfactio. Verumtamen ista sententia mihi non probatur. Quoniam sacrae literae Christi passionem . non solum prout fuitessicax , sed etiam prout fuit.sumiens ad satisfaciendum pro uniuersis hominibus,appellant redemptionem , illique tribuunt iustitiae nomen: in locis enim superius citatis, in quibus istae nominationes continentur, indifferenter fit sermo de praedestinatis, S reprobis. At si non fuit vera satisfactio, ea ral IOneia, quia non emcaciam , sed sussicientiam tantum hamtiuit, nondebuerat appellari redemptio .aut empti , nec Opustultitiς, nam ea prorsus est ratio de satisfactione, βe redemptione. Christus enim non aliter nos redemit, quam pro nolicis culpis satisfaciendo Deo, & compensando pro offensis in eum admissis.
Et praeterea , quia sicut pro has, in quibus ChristipasIio effectum non habuit, passio ipla non fuit em-cax satistactio, sed tantum lassiciens, ita neque fuit pretium emcax, sed sumciens duntaxat, ergo eadem ratione . non fuit redem prio pro his, in quibus non habet e cicaciam , &si fuerit secundum se operatio redemptiua . Confirmatur ex illo, quod hahetur Ir λrma consecrationis calicis.Hicetis Inrs meus,qui pro vobisqpro multis effundetur. Illa verba pro vobis, denotant eos, in quibus sanguis Cht iti habuitemcaciam : Alia autem verba, pro mulιis , vel de
signant tantum eos , in quibus Christi sanguis non est efficax, sed suffciens. duntaxat, vel designant
indiscriminatim omnes, fiue praedestinatos, siue r probos , ut idem polleat pio multis, atque PIO Omnibus: Ergo sanguis Chtim pro omnibus fuit est
sus , tanquam pretium pro omnium redemptim
ne, & tanquam satisfactio pro omni hus culpia, o
Praedicta igitur sententia explosa,ad argumentum
respondetur admissa priori antecedentis parte, ni mirum , quod Christus obtulit Deo satis tactionet suam secundum omnem eius vim satisfactoriam . Et concedo similiter,quod hac ratione fuit infinu satisfactio, de acceptata fuit a Deo in ratione satisfactionis infinitae pro omnibus hominibus: diuersim de tamen pro prRdestinatis , atque pro reprobis. Nam pro illistim acceptata , ut cum effectu eis a inplicanda, pro istis vero solum, ut sussiciens. Iia . quod Deus contentus fuit ista satisfactione pro omnibus peccatis, adeo , ut ipsis etiam prodestet reprobis , nisi per eos itaret et Acceptatque ipsam quasi quoddam generale medicamentum spiritualea Christo a ternae salutis authore operatum , & conis sectum , quo uniuersi infirmi, si ipso uti vellent spiritualem cum effectu assequetemur alutem. Nam Christus passus,& mortuus, fuit illud salutare,quod
parauit Deus ante faciem omnium populorum, ut senex iustus Symeon spiritu plenus Ita templo Iam moribundus cecinit Luc. cap. 1. Quae acceptatio QDficientissima fuit, ut Christus dicatur satisfecitIepto omnibus,omnesque redem iste. Nam ad rationem
satisfactionis non per se req uiritur applicatio essicax ad eos, pro quibus fit satisfactio, de pro quibus
pretium offertur. Sed satisfuerit, quod ratione Δ-tisfactionis oblatae , & preti, exhibiti possint oia fensores , si velint , ad gratiam eius , quem h/bent offensium redire, de a captiuitate, Q seruintute qua tenentur liberari. Ita ut tamen stet perilis Ios, quod satisfactio, & redemptio in ipsis non sortiantur effectum.
Ea quae de satisfactione diximus proportionabiliter sunt accomodanda ad meritum, & dicendum est,Christum vere meruicte, oc quidem infinite gratiam, & gloriam, uniuersaque supernaturalia dona omnibus hominibus , direpi obis, de praedestinatis, nam, ut vere dicatur meruille gloriam reprobis, id tuerit sauS, quod meruerit, ut virtus passionis suae, suaeque vitae,& mortis, uniuersis hominibus esset ex posita, tanquam uniuersale medicamentum ipsis paratum , dc uniuersale sussicientissimum pretium, quo absque argento, Sauro aeternam possint emele , Npossidete vitam, si velint. Cunctisque quasi expressa voce dicatur id, quod Regius dicebat Propheta lyc3 s. aeuis es homo, quι vult vitam,s ditigit d ies vιδε- re bonos. Et illud Isai. m. 11. Omnes sitientes venite ad
aquas, aul non habetis argenIum yroperate, ep emia te vobis. Itaque per eos duntaxat steterIt quominus
Christi pallio in eis sit essicax, qui tantam sibi oblata
SECTIO III. D VBIT ATI O III. Utrum Christi fatisfactio fuit de toto rigoσι. iustitia.
TErtia,&vltima huius artieuli dubitatio est. Utru
Christi satisfactio fuerit exacta , & rigorosa, Iu est, ex toto iustitiae rigore. Haec dissicultas non est eadem cum ea, quam dubio praecedenti disputauimus de infinitate satisfactionis Christi . Ex resolutione namque illius dissicultatis , constat quidem Christi satisfactionem fuisse aequivalentem offens , di culpae,quae in uniuersis hominum peccatis reperIturintque adeo constat Christi satisfactionem ex parte valiaris sufficientem fuisse , ut perfectam haberet , & exactam rustulae rationem: verum cum prae
ter aequalitatem satisfactionis ad offensam, alis sint requi litet conditiones, ut satisfactio rigorosa sit, ad perfectam q. & exactam iustitia spectet: idcirco posthabitam prccedentis dubitationis resolutionem, mertio ista quςstio derigo rosa satisfactione iustitiς ad disputandum proponHur.Cuius pars negativa sequεtibus argumentis fundatur.
g. I. Pro parte negativa. ΡRimum argumentum desumo ex illo Paul. ad Colos. ι .Aim eo ea quae desum passionum Christi in carne mea, pro corpore eius, quod e eccusa. Ex quo loco sic argumentor . Deesse aliquid pauionum chrilli, non denotat desectilin poenalitatis cuiuspia, quam Christus non fuerit in sua mortali carne perpessus οῦ nullum enim genus passionum fuit, quod
Christus non fueri t pro nostras peccatis expertus, dc quod non summa patientia tolerauit, ut docuit S. TnOm. s. Par. q. 6. ergo denotat defeetum aliquem la
184쪽
in Christi passione respectu satisfactionis pro non ris
peccatis faciendae, atque deo non fuit rigorola saris factio, omnem satisfactionem rigotosae iustitiae
Secundum argumentum. Christus non satisfecit ex propriis,idest ex eis, quae alias non essent sub d minio , ociure creditoris: Ergo eius satisfactio non fuit rigorosae iustitiae. nsequentia est euidens,nam cum quis satisfacit, & soluit debitum ex bonis, quae alias erant subcreditoris dominio, α quae ad eius lus& ditionem pertinebant,nihil dat reuera ei cui satis. faciti Et ex consequenti ad gratiam ipsius creditoris reducitur praecipua satisfactronis vis, qui cum nihil
noui a debito te accipiat, contentus tamen manet,
atque si accepisset. Antecedens vero probatur. Deus est uniuersalis omnium rerum,quae timi extra ipsum dominus, ad eiusque dominium,oc lus omnia lumis modi pertinent,nam subditi ne eius cuncta sunt posita et Ergo operatio Christi fatisfactoria, fic omnia , quae ad ipsa pertinent . Omnisque eius valor undecumque prouenerit , sub uniuersali Dei iure, de dominio comprehendebamur, atque adeo Chri
stus non ex proprals , sed ex his, quae Dei erant, ipsi Deo satisfecit. Dices forsan , quod valor satisfactorius Christi desumebatur a verbo , quod est humanitatis supposi-
Ium ,atque adeo valor ille erat proprius Christi. Sed contra hanc solutionem initim uvificiles replicae. Prima sumitur ex eo, quod nunc dicebatur in argi mento, videlicet, quod undecumqtie prouenerit va-Ior, & persectio operationis Christi , eo ipso, quod
ponitur in rerum natura extra sitas causas, pertinent
ad uniuersale dominium Dei , alias daretur aliqui ocreatum in mundo,quod non esset sub dominio,Hc potestate Dei, quod est dictu chimeri maum nihil
et possitan rerum natura productum, quod in fi ri, de in ei se, de in conseruartadeo non pendeat, sitq. quoddam diuini eiIe partici pium:at q. adeo,quod noiure creationis , oc conseruationis sub uniuersali Dei com prehendatur dominio . Secunda replica . Christus non satisfacit in , quantum Deus, sed in quantum homo: Ergo i tus satisfactorius , ex humanitate , Jc ex his, quae ad numanitatem pertinebant , desumebatur, non ex diuino supposito . Antecedens est mantinfestam , tum quoniam cum satisfacere , sit eius, qui aliqua ratione est inferior iIlo , cui satist cit, necetIum est dicamus Deum , ut Deum, incapacem elIe activae satisfactionis, tum eliam quoniam Christus, ut Deus, acceptauit fatisfactionem , fiebat enim ei satisfactio, ut in prima dissicultate huius s eundi dubi j explicauimus, at impossibile fuit Christum eadem ra tione satisfacere,& satisfactionem ac
Tertia replica. Si valor satisfactionis Christi ex
diuino verbo fuit desumptus, ergo ex iras quae communia erant satisfacienti, &eacua satisfactio fiebat desumptus fuit praedictus valor , quia omnis infinitas, omnis perfectio, omnisque diuini verbi valor,&dignitas communis est patri, Filio,& Spiritui sancto, conuenitque Deo,ur Deus est, nia,quae habet pater, mea sunt, dicebat Christus Ioa. 16. Igitur satisfactio Chri iti secundum illum valorem non fuit ex prinprijs,sed ex his,quae communia erant ipsi, dc HsIsdi-
uinas personis, & Deo tribus personis commum, cui per se primo facta fuit satisfactio. Tertium principale argumentum. Tota Chisti satisfactio, totusque eius valor fundabatur in grat a , . Christo, ut homini, a Deo tacta, de adipsam l ndem
omnis satisfactionis valor deducebat ut., at iussit Ia siue meritoria, siue satisfactoria, quaein gratia prae maioris,Ateius cui fit satisfactio fundatur,ad ipsam in vereducitudinequit esse e acta, oc rigo rosa iustitia.
regione enim gracia lusti r.e opponilur,de rati Hq. .
proinde quam pummum a iustitiae petiectione 1 et Wgo,&c. Minor Probatur,nam lolu satisfaclarius,ac meritorius operationis G1risti valor fundatur uia gratia unionis Christi humanitati tacta , ad purnq. t. ad primam radicem reuocatur. Ergo cum haec summa tueri t gratia, de qua maior In rati ne grati . . neque fieri, neque excogitarI potuit, ut In q. l. huius ii electionis cum S. Augu.dicebariaus, manifestum est, Christi satisfactionem summum iustitiae rigocem minime attigisse. Quartum argumentum. Omnes perationes,quibus Christus pro nostris peccatis sauStecit,erant altis titulis debitae Deo, non ergo potuit eis inesse e .ctus,& perfectus iustitia rigor. Conseqt en Ha paret, quoniam nullus si ad tuitiuae rigorem speciosi satisfacit creditori per illa bona , quae alias eidem credis itori debita erant. Antecedens probatur illae operationes fuerunt debitae Deo, α titulo gratitudinis, αtitulo seruitutis, & obedientiae tenebraur etiam Chri istus pro beneficio ncarnationis , M pro benesciis
ali is, quae eius accepit humanitas, innumeras ei gratias agere,& qumtum posset referre. Tenebaturque similiter,qua ratione homo, & inferior Deo,ipii parere in omnibus,&liniis creationicei inseruire,Omnesque sitas operas eius obsequiis pa tas hanere,Wrapolitas zergo &c. At dicescum Sccito, quod Chri itono omnia opera fuerunt in praecepto polita,sed mulista ad consilium pertinebant,in eiusque fuerunt albi. mo relicta: & his operaspimul ex militia rigorosa patri satisfacere. Contra hanc solutionem,qixe sine oubio debilis est,sic argumentot. Esto non omnia opera fuerint Chlisto in praecepto polita, neq. ab eo Deus rigor e exegerit omnia,sed multa in ipsius potestare reliquetit: at in hoc magnam ipsi Christo, ut
homin ζ, gratiam exhibui t, potet atque maiori tig re uti,dcvm uersa eius opera, ut sibi, oc plenario sese. uitutis iure, oc Oheclientiae titulo debita, per praeceptu exigere: Ergo tandem ad Dei gratiam te uocanda est
omnis ea satisfactoria iustitia,quae ipsius Christi ops
Confirmo quarto istud argumentum. TOtus ille
valor,quatulibet infinitus,qui repetiebaetur in Cirrh.sti operationibus, etiam ita omnibus collective sumis
pus, non erat susticae ad referendum Deo grati pro beneficio incamationis suscepto aequales,ec condignas: Ergo omnia Christi opera secundum omne, quem sortiebamur valorem, debebantur Deo titulogra Iarum actionis, S ex consequenti nihil iapeterat Christo, fibi omnino proprium, & alιas non debitum , quod Deo in compensetionem pro nostris peccatis Offerret: atque adeo non valuit exactam, Rrigo rosae iustitiae fatisfactionem Deo pro nostris petacaias exhibere. Probo antecedens. Beneficium in a
nationis fuit fimpliciter, ac modis omnibus Infiuitii,
185쪽
1sa RE LECTIO DE CHRISTI GRATIA.
quia quod immanitas per incarnationem accepit, est ipsum inlinitum verbum: at omnes Christi actiones, di sim aliqua morali speciem valorem habeant insinuam, non lamen aequivalent tantae divitii verbi infinitati e Ergo non ad aequalitatem gratias rependere Deo poterant. Mitim argumentum. Nullus potest ex rigore iustitiae pro aliena eulpa, dc offensa lati stacere, nam offensas non tenetur ex iustitia huiusmodi latissa.ctionem aeceptare, praesertim si offensa fuerit contra commuta em bonum , & principem alicuius rei. Puh. com nussa, in cuius puni lonem poena sit perco munem legem taxata, qualiscumque, quantacum que illa suerit satisfactio . Non enim Hyspaniae Rex teneretur acceptare satisfactionem , quam Impera tor obtuli uetui pro offensa, quam ab homine priuato sibi subdito,vel ipse, vel eius regnum acceperit, sed potest uti iuris rigore innigendo pςnam communi lege praescriptam-Sed peccatum primi parentis, α Deum Cisendidit, di commune totius generis hum ni bonum , cuius ipse Deus immediatam habet gubernationem , dccuram summopere l.esir, et ' te quam plurimum incommodauit, extabatque lex illa ab ipso humano gener sauthore, & gubernator sancita. In quacumque die comederit morte morIeris. Gen. 1. Ergo mite poterat Deus non obstante quaesique a Cluillo satisfactione Oblata, hominem huius legis transgrestorem rina per eamdem legem itatu ta suimma cum seueritate plectere. Sextum argumentum. Si Curilius,ut homo,de
facto peccasse quod Scotus, de quidam alii Theol gi non impossibile,reputauerunt,non posset pro suom ato ex rigore rustitiae satisfacere: Ergo neque potuit ex eodein, Iustitiae rigore pro alludis satisfacere peccatis: eadem nam q. videtur esIe raiso de proprio peccato,&alieno imo ut praecesenti contendebam argutnento, d liticilius eli pro alieno peccato, aequiua lentem, condignam sat itiaetionem offerre. Septimci tandem. dc vltimo sic argumentor. Deo non potuit cadere obligatioiustitiae,qua tenere.
tur Chri iti satisfactionem acceptare: Ergo neque ex patre Christi satisfacientis fiat perfecta , de ex aeta
tuititia erga Deum,patet consequentia, quoniam iustitia, qJae eit ex parte unius extremi constituit obligationem iustitiae in altero tremo, iustitia enim aequutiratem in eis ponit inter quos versatur. Ergo
Clituti satisfactio non fuit perfectae, exactae, M tig rosae iustitiae.
s. a. Pro parte opposua. IN oppositum est illud ex Paulo ad Hebr. 4. prae
cedenti dubitatione citatum. Qui eum in diebus carn s sme praeces suppiscationesque ad Deum, qui post sei illum saluum facere a morae , cum clamore Ualι , G lachrymιι oferens, exauitus en prosua reueremia. Oirribit. 4 deophyta. ocali j grauitati Bibliorum inisterpretes ita exponunt, quod Christus exauditus fuita pure pro sua reuerentia, ideli, quia dignusetat,ut exindi totur, eo quod filius Dei est. Quae uterereta. Volumina incondignitatem , ct iustitiarii in christi .peribus apud Deum manifeste designat.
s. 3. Referuntur variae Theologorn intentia. IN hae dissicultate, quae grauis est,& d exponen
dum non admodum facilis, tres reperio Themlogorum sententias. Prima asserit Christi satisfacti nem non fuisse secundum se condignam,& aequalem ex omni iustitiae rigore, sed ex Dei acceptati ne tantum aequivalentiam,& condignitatem sinae sortita.
mainus ea d. o. quaest. I. notabili 3. Ioann. . Med. ade renitentiatra c. de satisfact. quaest. I. ij omnes, dcalis nonnulli existimant eodem fere modo loquem dum esse de Christi satisfactione, & de satisfactione puri hominis , quam arbitrantur non esse condignam ex principio, quo pro dit,nimirum, gratia, oecharitate, nasi accedente extrinseca Dei acceptatione , ex qua α ivssicientiam , & condignitatem habet. Addunt tamen Scotus,Gabries,& Almai. in Christi satisfactione specialem quamdam reperiri congruitatem, ut acceptatur a Deo tanquam condigna , & aequivalens satisfaetio pro uniuersis hominu peccatis, eo quod erat opera in hominis, qui simul est natu talis Dei filius. Quae tanta congruitas m op ratione puri hominis filis Dei per gratiam , oc ad
Pilonem non reperitur. Et in bac duntaxat congrubrate fundant totam rationem, ob quarn Deu1 non assumpsit operationem alicuius purae creaturae. v I eia
set pro uniuersis hominum peccatis sati factoria , dc
per quam creatura totum humanum genus redimeis
ret,sed hoc redemptionis opus soli Christo Deo h mni concessum fuit. Quod dicunt ij authores de s iis faetione Christi , ct puri hominis docent similitet
de eorundem meritis. verum nos in praesenti nihil de ineritis , aut de satisfactione purae creaturae dic mus, in qua re peius fortassis Oibus locutus est Dur.
in .d. 27. q. a. uniuersaliter existimans, nullum esse condignum meritu coram Deo, nisi ex sola ex transeca Dei acceptatione. Sed de Christi tantum catisfactione,& merito nostra est habenda disputatio.
Secunda sententia,quae inter relatam, ec aliam tettio loco referendam medium tenere videtur, alserit
Christi satisfactionem condignam quidem fuisse, de
aequalem originali offensae, uu O di omnibus ossiensis,& culpis . quae aduersus Deum in toto humano genere reperiri possunt , sed dicit nihilominus Chri iti satisfactione in non fuisse ex omni iustitiae rigore. Haec sententia sicut partim conuenit cum sententia prae cedent l,pari imqtle ab ea differt, ita Min fundam emtis , quibuIl nnititur, neque recedit totaliter ab ipsa, neque totaliter ei acti aeret. Auctores praecedentis sententiae praesertim Scotus , existimat Christi s tisfactionem non fallis valoris infiniti . cui doctunae auctores huius secundae opimouis minime contentiunt. Arbitramur enim infinitam fuisse in foris mali racione satisfactionis, ac pioinde secundum se aequivalentem Olluuia grauitati, oc ex propriis suis principiis condignato, di sufficientema a compensaudum pro omni olfensa, de iniuria Deo Ir rogata . A ctores pracedentis sententiae dicunt, quod Christi sat facitono poluit inducere obligationem in Deo, qua exiuilitia teneretur ipsam acceptare.
186쪽
Et in hoc consentiun t secunciae Opinionis auctores.sed& praeterea addunt, quod Ciuitii satisfacti O,
non solum ob id rigo rosa non fuit, quia non. induxerit in Deo praedictam iuit mae obligationem, veruet iam , quia neque facta fuit ex propriis , neque ex
Iias inde ullis,quae sunt necet Iasi.e cunditiones ad ri.
In hoc fundamento Durand. & Ioan . de Med. &quidam alij ex primae lententiae au Ilioribus, conueniunt cum patronis, & fauto tibns opinionis secundae. Uerum Mot. Gab. &alii quidem qui primae adhaerescunt sententiae monidem Omnino sentiunt: pu tant enim Chri istum potui satisfacere ex alias tiondebitis, illis videlicet operationibus , ad quas nul-IO praecepto tenebatut , sed in consillo illi erant relisectis, in libera eius facultate comi ilutae , quae in men propter valoris inlinita defectum non tuerunt ex rigore iustitiae calis iactociae, iuxta Scoli, α tuo.
Est tertia denique sententia, quae in alio extrem oedocet Cluilii Latisfactionem non sbium intinui fuit. se valoris, ut in praecedenta dubio resolui uius, sed quod & est secundum seipsam condigna, oc ex to Ioxigore ius iciae pro vnruellis hominum culpis satis iactoria. Hanc sementiam docuit S. Thoni. I. p. q. I. a P. a. 1. vhi satisfactionem Christi vocat infinitam, susticlentem. eondignam, di perfectλm, negatque s lis factione in purae creaturae posse lacla in eius perfectionem contingere, & infra quaest. 8iat. a. dicit,
quod passici Chri iii non solum tuit sufficien x , ted
etiam superabundans satisfacti O pro peccati S humani generis. Et solutione ad 3. inquit, quod quia Chri-i l caro erat caro Dei, idcirco dignitas carnis Christinabuit infinitam dignitatem , oc si miluer passio, tuae fuit in eius carne facta . pareor quod apud S.
h m. non reperitur iste modus loquendi, Ex rigo re ultinae,sed verba, quae ex ipso retulimus manis ste aequi ualent huic loquendi modo, qui indoctrina posteriorum Theologorum frequenter Leperitur
usurpatus, rigorosamque Iutili, am important. In e 1d. q. p. q. 66art. 6. ad 6. eamdem insinuauri tenten. iam, oc in rota quaestiU. 69. sequenti, ecquod lib. Mart. 2. ecm s. d. 2G. ubi Ricca ru. Bona m. Paludan.
Capreol. eamdem sequuntur sententiam. Et quidem Capreol. in o. I 6. tamen huic adnaelit docti inae, ut contrariam impiam esse dixerit. Marii l. n s. q. 124 eamdem sententiam insinuat. Alex. Alens. 3. par. q.
enim , quod si consideretur Christi satisfacito a quo fuerit, quia ab ipso Dei filio fuit, quia eli me usDeus, inuem et ut super omnem satis tactionem p I ne satisfactum fuisse, de quas . l. membro 6.oc y. do culi multos sententiam eamdem, quam tradidit etl Alii si odoreosis lib. 3. surn rnae tractatu I. cap.8.6 Riccard. de sancto Uict. lib. de incarnatione verbi cap. . Driod. lib. de redempe. occap .gene. human, a Principi. cap. 2. Parin 1. Uega lib. . in Concit. Trμdent. cap. 8. Mag. t. lib. 3. de natura, dc gratia c. 6.
p. 34 dc 1 F. Seu naec opinio, quae primae sententiae e region opponitur in duplici sensu intelligi potest. Prior e It, quod operatio Clui ita habet omnia, quae ex parte i in factiorus, dc satiιfacientis, cinaria sunt ad pers
ctam, oc rigorolam satisfactionem, ita quod est aqualis offensi,condigito ad campensendum pro iniuria,
ex pro erus iatas facies itis orta Hucit, non Ex bonis pius cui fit ratisfactio, aut ab eo liberali donatione insceptis, ac tandem alias Dco non debita. Iliae autem sunt conditiones quae, iuxta communem Theologo. rum, Ne lintibosophorum moralium se citentiam, ad persectam, rigo rosa inque satis saetionem , 6 requiruntur,cte sulti clunt. Et quide, quo u requiretur,ex e liquet, quod deficietibus his conditionibus, vel salit factio erit dι minuta , dc non aequalis offensi, vel to Ia, aut praTipua clus vis satisfactoria, ad gratiam , dc liberalitatem eius cui fit, reducenda erit, atque ad couon poterit ei inesse perfecta luit mae ratio . Ex quibusdam argumenti I earum , quae proposuimus Hiati Qui u liuius dubitationis, atque ipsorum ibi utionibus, constabit amplius. , qua ratione sint necessariae ad exactam,& rigo rosam satisfactionem dua ille po-itremae cono Iliones, nimicum, quod satis tacito fiat ex propriis bonis siti, facictatis, ει quod non sit alio Liculo aedita, quod nonnulli Theologi ,et sit rarissimi, negaue uni, verum leuissima ratione ducti. α quaeuon eget, ut m eius vel solutionem, vel con futationaim in orc mur M.
Quod autem praedictae it Iae conditiones sulticiant,
noli porcit dubium verti. Quoniam pet illas condi- Iiones, ecconstituitur aequalitas i mei latisfactione , dc ostensam, dc aufertur oninis gratia, bc liberali sex parie eius,cui hi satisfactio, atque adeo constum-luc in tali isti stactione ornmmoda, per tecta lui l-tiae ratio:quae in hoc consistit, quod satisfaciens rLGdat totum , quod debet secundum aquale in proin iuria, dcottiata irrogara, nullana quaerons gratiam abeo. quem ostendidit, sed secundum mIiuiae leges co-peus Are intendat, de re ipsa compenset. Cum illae agitur coodationes in Christi satis lactione teperiatur censeri debet exacta, de ex omni iustitia rigui e sali se factio, quae citra dubium induceret in UeO iustitiae obligationem ad ipsam acceptandum, si talis Obligationis Deus eii et capax . Caeterum dicit hac sententia, quod quia Deus incapax est obligationis huiusmodi contrahendae, idcirco non tenebat ut Chiilii satisfactionem acceptare, scd potuit illam respuere absque ulla Iuli itiae reci: tudinis saeuoue. Ita docen Linulti graues Theologi S. Tho m. disc/puli, quibus
dem lementiam colucidunt ii Theologi,qui putam, quod nulla interueniente Dei promisit Onc, nulloque plaus extante pacto. Deus non icnetur piami re allaquod meritum , siue Un Ulti, liue purae creaturae, sed loca obligatio, ii qua fuerit. In Deo, non tam ad vim .petasme Iil lil,quae nulla est ad Deum obligandu, quam ad sadelem ipsius Dei pro millionem cit reuocanda . Ita quod obligatio non ex opere merit rio , sed ex ipso Deo, liberaque eius voluntate Ortuita liabet, licet talis obligatio , tanquam a conditione requisita , ex ipso opere pendeat, quaten protrusit Deus premium bene operanti. Vnde pernu:usmodi obligat. onem potius Deus sibi suae quotioni laia quam homini operanti debet. Et hinc est, quod Paul. ad Haebr. Io. dicebat, fideli S Deu1 qui r pio misit. Non o ixit iusius scd fideli S,quia non legi
187쪽
Ita senserunt graues Theologi , inter quos sunt nutrierandi Andr. RoegalibJ. super Conc. Trid .cap.9. &Io de Med. in Cod. de pςnit. trac. dc satisfactione . Qtii idem omnino de satisfactione dicunt, quod demerito dictum est. Ad eundem priorem praedictae tertiae opinionis sensum pertinet,quod dicunt Mag. Med. loco citato, Salii non pauci, Deum ob id dumtaxat non potuisse non acceptare Christi satisfactionem, quia humana Christi voluntas, quae ipsam obtulit,non potuit non esse conformis diuinae voluntati:atque adeo supposito, quod Christus satisfactionem sua obtulerit Deo
pro hominu in peccatis , a posteriora nobis constat, Deo placuisse hanc satisfactionis oblationemr atque adeo c5llata posteriori, quod Deus decreuerat Christi satisfactionem acceptare:alias enim non vellet,ut Christus emeaci voluntate obtinendi nostrorum teccatorum condonationem, eam ipsi Deo offerret. hae duae sententiae manifeste praestipponunt , quod
in fallibilitas acceptationis mer m , de sat Stactionis Christi, non ex vi opera uonam eius, dc rigorosae Ipsaru iuititiae prouenit,sca cx aliis titulis,piua,ex Dii proni issione,aut immutabilitate volun talis eius, qua decreuerat acceptare. me neces litas eit tantum supinpositionis,& secundum quid . Secundus, de Posterior eiusdem tertiae opinionissensis est, quod Christi satisfactio induxit obligati
nem iustu cominuatiuae, aut quali con mutat tuae
in Deo, ut ipsam acceptaret, quae Dei obligatio non in promissione, aut pacto speciali,se d i pso iustitiae rictore satisfactionis Christi suum nabuit fundamentum . Non omnino Magistro a Med. hic posterior sensus displicuit, sed neque M g. Sotoloc. supra cit. ει quibusdam alijs viris doctii limis ex Theologis nolitoribus haec semdcia vehementer placet. Pro resolutione halus dubii sit. s. ε. Prima conclusio.
CHrim Domini satisfactio perfecta fuit ex omni
iustitiae rigore, saltem in illo priori sensu, in quo tertiam sementiam explicuimur. Nam de acce. ptationis necelsitate, dc Obligationem secunda conis
clusione dicemus. Ista conclusio, quae est expressa S. Thom .sentetia, de illorum Theologorum , quos pro
tertia opinione retulimus. Duo inuoluit,quae ad eius exactam intelligentiam,dc probationem sinat necessario euoluenda, de explicanda. 1'Oteit ergo i melligi haec conclusio primo quatenus contra primam Duis rane.& Sc t. sententiam procedit, quae asserit Chri si satisfactionem secundum se non nabere valorem tantum, ut absque extrinseca Dei acceptatione,esset sufficiens, de aequi ualens pro uniuersis hominum peccatis pefatio. In altero sensu intelligi potest haec eadeconci hi sio, quatenus aduersus secundam stirieiu iam procedi i , quae negat Christum ex propriis,de alias in oebi tis satisfectile. Quae sententia quidquid eius a eici res repugnent, plurimum detrahit a ratione
iustitiae in Chri ui satisfactione, neque poterit cum huius sententiς veritate stare, Christum ex omni tu . sitiae riσore pro nostris peccatis satisfeciise , imo ut ex dicendis conilauit , huius lantem:ς fautores non satis commode saluant , Christum seclusi stolica illa extrinteca acceptatione , ad aequalitatem satisfecis Ie pro uniuersis hominum peccatis,
multoque minus saluant ipsam satisfactionis Christi
Primum ergo ista conclusio probanda est a nobis
in priori sensu aduersus primam sententiam , in quo acleo est certa, ut eius oppositum non deberet inter probabiles Theologorum opiniones recenseri,quod sentiunt multi viri grauissimi, dc id quidem merito, ut ex probationibus statim afferendis fiet considoranti manifestum.
Et primo haec conclusio probatur omnibus illis testimonijs Scripturς sacrς,qitibus probauinius in pr
cedenti dubio Christi satisfactioneni infinitum habuisse satisfactorium valorem,nam si testimonia illa non manifestam habent efficaciam ad probandui infinitatem in Christi satisfictione, probant tamen
efficaciter magnairi eius sussicientiam , equalitatem,oc superabundantiam. Ponderemur omnia iuxta modum quo nos illa indvbus prccedentibus, priser in secundo,ex pendebam :IS. Proba iur prcterea ex illo PauI. ad Heb. i . Vna oblatιone consummauit in sempiternum Ianctificatos . Consumare amem sanctificatos non poterat Christus una Crucis oblationes,msi oblatio suffciens esset de aequi ualens,inao dc superabundans ad compensandum Deo pro uniuertis hominum peccaus Probatur praeterea ex illo Roman. s. Vbι abundauu delictum superabundauit, G gratia, visicin regnauιι peccatum minoris aria o grauar Inet per romam rnu tam κισ- nam per Iethm chri1tiam Dominum nostrkm . Quibus verbis ccati I, quae In eodem cap. habemur ad hanc veritatem probandam , usi sunt duo grauissimi P tres. ac summi Ponifices, Agapetus. oc Leo I. locis postea referendis. Et duo sunt in his verbis ponderanda, Primum. quod grata a nobis per Christum collata abudantior eit,de copiosior ad nostram salutem,oc vitam operandam , quam fuerit ipsa originalis Adae culpa ad causandam spiritualem mortem , M
omnia incommoda ruinanimae, tum corporis, quae ex ipsa Originali culpa emanarunt. Hoc enim den
tat illud verbum, superabundavit, quod de aliis verbis in eodem capite animaduertit Paulus inquiens .
sed non sicut delιeium, ita Dy donum Φιenim unisu dein
danaι. 1 unc sic, pecorauin Adae ad totum numanum genus extenuchatur, imo quasi ex toto rigore iustitiς ad totum Adae posteritatem aiffunditur: Ergo si su- pei abundauit gratia,ubi abundauit delictima,necesse cit clicamns, quod Chrini satisfactio, cuius virtute reconcillati sumus Deo, ocin Dei gratiam admittiantur,iuuru sui liciens,dc ad ςqualitatem,imo,& sup r ad undans, di hoc quidem ex vi operis, di ex vi satis factionis exhibuae,& non ex accepiatione Dei extrinseca, quae non se tenet ex parte Christi, dc satisfacti eius,neque quidquam ad ipsius satisfactionis perte tionem retulerit, sed ex liberali Dei voluntate, dc misericordia tota pensatur. Et fulvinopere obseruandum est, quod Paulus i
ci talis verbis, oc in toto illo cap. non ad voluntatem
Dei retulit super abundantiam gratiae , sed ad ipsium Christum, inlicet, sationcientem pro nobis, dc m
rentem nobis. Expendantur illa verba . Ingratia
vluus nominis ictu Cntisti in plures abundat u .
188쪽
Et notetur contrapositio quam facit Paulus unius hominis ad alium hominem, secundi di coelestis Adami,ad primum ,&terrestrem Adamum. Nam scut ter rescri Adamo eiusque primo peccato totam generis humani ruinam absque noua Dei extrinseca acceptatione, vel imputatione, sed ex vi ipsius primi peccati tribuit Paulus, & omnes tenemur tribuere ipsam humani generis calamitatem, & cladem: Ita , α coelesti Adamo eiusque operationibus satis faet Isis, demeritorijs tribuere debemus squod & reumra facit ibidem Paulus in totam ipsam generis huma Di repara Ionem, omnemque superabundantem Dei gratiam, quae in ipso nostrς reparat Ionis opere 1 plenauit, & emicuit . Neque inepte huic loco adduci potest, quod Ioannes uterque oc bapt. N Euan3eli.
stadixit . Gratiam, I veritatem per c brilium esse factam. Ioan. i. Alierum etiam in codem testinionio
Pauli obseruandum est, quod ipsam superabunuantem gratiam, quet in nobis abundat, totumque ipsius
gratiet impertum , & regnum, ad iust mana reuocat Paulus, illa videlicet,quςm Christi metitis,&sarista-etionibus emicuit. Ponderentur illa verba. Ita agrat 1a regnet per i ιιllam In Citam sternam. Quod iiquetras a Paulo per cuiu1 lultitiam liguat grata , quali respondens mox subiunxit, per I um Christum Domι num nostrum . Itaque vult dicere Paulus, quod gratia, quae in nobis facta est, oc quς superabundat, v vi abundauit selictum n Du in m Item ammet, N corporis sicut delictum, sed in ternam similiter , ocarum et, & corporis vitam, effectus cst illius iustitiς, quam ipse Enristus suis fuit actionibus operatus. Et am fuit abundans ipsa Christi iustitia in ratione iustitie, atque est ab uno an, in nobiS gralla In ratione gratiς: tota enim effectus excellentia, & superabun-oantia, necessse est pret habeatur in eminentiori suae causs virtute . Sed N id non est phtermittendum , quod quam saepius Paulus quasi inclifferenter v Η- ur nominibus iustitiae, gratiae, instituans quod id compara uone ad n dolium est, & graria, respecta Cncilii rettionem habet iustitiae. Nam spiritualia dona, quae nobis gratuito, Ec misericorditer conferiatur,aebita sunt Enristo ex tultitia. Legatur Chlys
hora. 2 .m ep. ad Rom. Eandem Veritatem insinuauit Paul. ad Kom. I. ubi loquens de Christo, inquit, quod de peccato damnauit piccatum, lucit, offerens se.
ipsa in hoitiam pro peccato, lpliuS Oblationis virtute peccatum damnauis, id ei , t Itum elus oestruxit imperium. Non ad specialem Dei beneuolentiam , aut acceptationem extrinsecam , sed ad ipsam hostiae virtutem peccati destructioitem Paulus letulit. Pec catum enim in primo loco praedicti testina onii positu, ipsam pro peccato hostiam in cruce oblatam delignat, ut habet communis interpretatio. Ponderanda sunt ad praesensi mentum illa verba Iov. c. 6. ianam
appenderetur peccata mea, quibus tram merus, o cala-mιιas, quam paιio' in patera, quasi arena marιs haec gravior appareret. Quae verba S. Greg. illa ui luis moralibus versans, ad Christum, qui nostra peccata per tropum, de figuram sua vocavit, ruxta modum a N in bis superius in I. q. expositum. Et pam aqua in Chri-itus pro nostris peccatis fuit perpessus, grauior fuit piis peccatis, idcit,uberrimam,oc supei aDundan Iem compensationem pro ipis exhibuit, furique copiosa pro eis redemptiD.
,ed iam deinceps secundo, Ac principaliter, grauissimis Patrum telli moniis hcc prior pars conci
sionis probatur. Patres mox cfere adi non obscuris quin aperti II imis verbis dixerunt, quod nulla satisfactio i pura creatura exhibita fuit sui liciens ad
humani generis redemptionem efficiendam, neque vero potuit secundum etiam Dei potentiam: dc quod Chri iti satisfactio, eo qnod Dei, di hominis Opera istio , sufficiens fuit, imodi superabundans pro uni uersis noliris peccatis satisfactio. At si sunt cientia C tisfactionis , ad extrinsecam Dei acceptationem ei let reuocanda, ut putauit Scotus, rueret tota haec sanctorum patrum doctrina, quia operatio purae creaturae poterat hac ratione sum ciens esse , & intan ita satisfactio, nam potuit Deus pro infinitis hominibus, pro infinitisque culpis, de offensis ipsam acceptare, neque in hoc, ut ipse fatetur Scotu , vlla fuit contradictionis repugnantia. Ergo verillima est prior nostrae conclusionis pars , de qui illam negat patribus contradicit. Antecedens pro maiori pr-handum est graui ilimis patrum testationi js ad nunc
Et primo accedant duo illi summi Pontifices, es a.
rissimique Patrcs, quorum paulo superius mem, ΠΙ-mus D. Leo. I.& Agapelus. Etenim D. Leo. epil . SI. e c9I c. 2. sic ait. t Quae autem reconciliatio est e posset, qua humano generi propitiaretur Deus,nisi Omnium causam me aiator Dei, nominum q. suscipere ,
qua vero ratione veritatzm mediatoris impleret, nisi
qui in forma Dei aequalis est patri, in forma serui particeps esset, oc nostri , ut mortis vinculcm unius praeuaricatione contractum, unius morte, qui solus morti nihil debuit solueretur Effusio. n. pro iniustis sanguinis Iulii Cluilli tam potens fuit ad priuilegium, tacliues ad pretium, ut si uniuersitas captiuoro in in re demptorem suum ci ederet, nullum citaboli vincularet meren , quoniam sicut ait Apost. Rom. F. v diabudauit peccatum superabundauit,& gratia. 4 Quae verba, quibus pro nostra sentcntia nulla polucrunt d ciclariora, per i cs transcripta ab alio Pontifice Agapeto in epistola ad Anthimum Constantinopoluanum Episcopum. Sed etia dc alia,quae ibi de paulo infertus subiungit. b. Leo. I Quamuis multorum,inquit, sanctorum incola spectu Domini prettiosa mors fuerit, nullius in me tu sanctis occisio te emptio mucli fuit, acceperunt iiiiii, no dederunt coronas. Et paulo post, unus lolus Dominus noster Iesus Cluilius, qiuvere AgnuS erat immaculatus exivit,in quo omnes crucifixi, mnes mortui,Onanes sepulti,omnes suscitati.ὶ Et manifeitum erit attente legenti, quod non tantu de facto, sea oc de pollio ili loquebatur. S. Leo. Vnde in ea d. eplit. quos dari ,hqreticos, quorum quada Nesto. Di, quidam Euthice lis erroribus tenebantur, quo uilli in Christo uti tinguebant personas,isti confunde. bant naturas, Jc neutri unuin Christum veru Deum,& hominem latebatur, ruiserae caecitatis arguit, quod nullam sibi spem salutis relinquant, quia nulluS P. .
terat esse vel ae laluus author, antiquaeque moria 4 de
Bructor, nati unicus mediator Dei, de hominum, qui simul esset Deus,& homo. Et ita cocludit. Oitendat unde sibi spem vitae polliceatur aeternae, ad quam nisi per media lorem Dei, de hominum hominem Iesum Christum pote it perueniri. J Ob id S. Leo, addi l, hominem. Quin specialiter coira Eut liete disputabat,
189쪽
166 RE LECTIO DE CHRISTI GRATIA .
qui humanam In Christo cum diuina confvodebat
naturam,dcc. Multa di xu ipse Sanctus Leo.ad huius veritatis persuasione in serminibus de passione, praesertim serm. .& I x. Illa verba quorum meminimus in I.dub huius x.ar.sicut nullo no feruntur in The
logorum ore, ita & sunt praecipuae coliderationis digna. I Si non esset inquit,verus homo, non prWberet
exemplum,si non esset verus Deus non afferret remedium. J Si ad extrinsecam illam Scoticam acceptationem licuisset recurrere, etiam si verus Deus non esisset, remedium afferre potuisset . Athanas in hom. de passione, & cruce Domini spost illa verba, quae in praecedenti dubio retulimus, quae sunt ad hunc locum ponderanda, mox subisi xit. ISiquidem Christus factus est pro nobis maledictio,
atque ita humana came amictus, de circundatu ea, quae nostra erant per se patri obtulit, ut ipse patiens hominem patientem illaesum redderet, M parua
magni pensare r. J Eece ubi Magnus Athalianus duo
dicit consideranda. Alterum, quod ea,quae nostra erant, scilicet, poenalitates,&mortem,quia ipse per se obtulit patri magni fuerunt, dc inqstimabilis valoris,cum tamen ex se Ipsis nullum habuissent. Itaque
approbauit olim Athanasius, id quodlostea explic
tius dixerunicum S. Thom. graues Theologi , vule- licet,quod dignitas satisfacientis,& offerentis persinnae ipsam oblationem, de sanctificationem dignifieat,iuxta suae dipnitatis proportionem, ita quoia pellana Christi insanita infinitum satisfactionis, oc odia tionis valorem suis contulit humanis actionibus. Istam enim Emphasim habet illa verba, quae nostra erant, per se patri obtulit. Alterum vero, quod dicit consideratione dignum est, pretium, Chri isto exol
tum tanti fuisse valoris, ut eius comparatione,debitupro quo Christus soluit.paruum censeatur. Parua,in
quit,mariu pensaretiCerte si ex sola acceptatione Dei hunc tantum valorem habuit pretium a Christo pro nostras peccatis exhibitum,satis improprie dicere u LChristus pro paruis magna appendidisse,cu reuera id quod ipse soluit, non solum maius non esset debito, verum neque ipsi aequale, sed tota superabundantia, di aequalitas ex ipsius Dei, cui solutio pendebantur, misericordia. gratia prouenIret.
Ad eundem fere modum loquitur Chrysostomus
hom .lo.in epis. ad Rominquit enim, quod quemadmodum si quis in carceris custodia quel. piam aciacem nummos debentem Couinclat,nec ipsum lotum,
sed cum illo,& propter illum simul uxorein liberos, di famulos, veniat vero alius quispiam,qui non solii
decem nummos, dc sed & innumera alia auri talcnta largiatur,tam non potetit amplius faenerator decem nummorum debitum exigere: ita dc nobiscum factu
est. Multo siquidem plura qua debebamus Cliristus
pro nobis soluit,tantoque plura quanto guttuIam exiguam pelagus excedit immensum. Et alia subiungit Cluysost. quae nolli poenitebit legiae. Consentit huic modo dicendi ex Chrysost. relato,
quod dicit Greg. Nazianz. oratione L. ubi poliqua multa retulerat nHracula, ea praeserum quae tem p re passionis Christi contigere,videlicet,solis obscura. tas, veli scissio&c. subluxit prope orationem siluale, Inullum tamen miraculum cum salutis meae miraculo conferendum est, in quo exiguae cruoris guttaeo vem uniuersum instaurarunt,atque idem,quod lacti coagulum,hominibus praestiterunt, in unum nos coisiungentes,& costringeres. JEcce qualem qua mucuq. effectum Theologus hic magnus guttulis cruoris dominici tribuerat. In qua doctrina ipsum videtur imivitatus Clemens 6.in ci tata exr rauag. Uni geni tus,cuius verba retulimus, & expendimus dub. praecedenti, cade infinitate diuinae satisfactionis loquebamur.
Sed iam Proclum Episcopum CyZicum in decIamatione seu oratione de Domini nostri Iesu Christinat Iuttale,quae in to. 6, acto. Conc. Ephes habetur, sic dicentem audiamus. LErat itaq. allerutrum duorum necessarium , aut ut omnes propter condemnatione praecipites abirent in mortem omnes. n. peccauerat aut certe, ut eiusmodi pretium ponderetur, quod e
xactum debitum ad iustitiae amussim exequaret. Atqui homo, quod peccati debito subiaceret,saluare seuon poterat, Angelus vero, quo tantum redempti nis pretium ipsi non suppeteret, humanum genus redimere nequibat, supererat igitur ut ille pro omniupeccatis moreretur,qui nulli peccato obnoxius erat.
atque unica haec restabat mali solutioJHaec verba poderatione non egent, sunt enim pro nostra sententia luce clariora.
2. Cyrillus Alex. multus est in hac veritate doceda, millies enim contra Nestorrum , & Euthicetem hoc utitur argumento. Quod si Christus non verus esset Deus, & homo in lutum adhuc maneret humanae redemptionis pretium, quia si verus homo non fulcset,veraque humana non esset indutus natura,neque mereri,neque sariSfacere potuisset.Si verus autem noesset Deus, inperfecta,& infirma esset eius Operatio, neque pro tanto debito aequale pretium potuisset exoluere. In libro ad Reginas, in cap. quod redempti
sumus per sanguinem Christi sic ait. LSed liquidem
ut homo communis intelligitur Christus, quom do corpus eius ad tependendam omnem vitam sufficeret dec. J Appellauu ipsum Cyrillus Christum hominum communem,m eo sensu,in quo Nestorius ita ipsum appellabat, non quidem quod gratia , sancti tale non esset praeditus , censui. enim Ne
s otius Christum singularissimae fuisse sanctitatis, ω gratiae : Sed quod ellet homo purus , ita quoa
verbum eius humanitati non esset hypostatice unitu. Vnde talis formatur ratio ex verbis Cyrilli desum pia . Si Christus esset purus homo etiam excellenti lingularisssimaque sanctuare praestans Deo valde aciceptus. & gratus, non sufficeret iuxta Cyrilli tementiam,humanum genuS reparare,& redimere: Ergo neque ulla creatura id posset efficere, quod tu me eL fecit Chrastus,quia Deus est homo. Qui totus hic disicut sus, in doctrina Cyrilli fundatus nequit proced te secundum extrinsecam Dei acceptationem, sed secundum valorem intrinsecum Operationis exhibi mna alias aequa sors esset purae creaturae, de Christi di minis Dei,quia utriusque operationem posset Deus, ut voluisset,pro quocu q. effectu a*eptare. Similia repetit Cyri, eod.lib. c. quod mors Christi fuit mundoialutaris,& in c. quod tanguis Chriiti fuit redemptio nostra,& in libro de incarnatione verbi, & ubique locorum suae doctrinae.
Cyprian. in sermone de passione Christi circa medium, ita inquit, scum Originali morti nullum, nisi
in Crucis morte potuerit eue remedium , nec reconciliare Deo potuerit exules, dc damnatos qua det solutio
190쪽
istutio,aut oblatio,nisi sanguinis huius singulatas Lais erificij,&c. JS paulo inferius,ornatis silvis, magisque
verbis explicuit ipsum lium am generis vulnus nulta alio potia ule medicamento curari ,nisi anguine Cpi. Irenetus s. lib. contIa haereses a p. 2O. inquit, I si.n. homo non vicisset inimicum hominis, non mile victus esse inimicus. Et fere starim ait. Nis Deus d nasset salutem,non firmiter haberemus ea. J Quibus&alijs multis, quae ibidem subiungit, aperte docuit, quod ad redemptionem humani generismon vi,inpoteitate , feci secundum rationem iustitiae faciem clam,necessatius fuit redemptor,qui simul eiset Deus
Theodotus Ancyrorum Episcopus in oratione denatiuitate SaluatoriS habetur in appedice ad tom. s. acto. Conc. Ephesin l) loquens de dignificatione passionum, nalitatum Garisti, quas simul cum humanitate 'arique ulla suae maiestatis diminutionO . magna q. cum earum gloria, diurnum verbum suste-pit, aduersius Nestorium ,& alios haereticos arguens, sic ait. Sed hominis inquis,o haeretice,passiones non praesumo Deo coniungere . Et mox subiunxit Themdotus arguens ob inconuenient uergo neq. sanare eupassiones hominum dices,neque cruce expoliasse vir utem diaboli, neq. nost Iu peccatum adfixisse ligno,neq. propriss pallionibus lana sis hominum passio. nes, nec morie dices eum destruxille mortem . Sun. non fecit Deus proprias pasIiones, unde pastionibus Christi tantarum correctionum sunt factae sartute ,
quo perempta esset morte mors,nisi Deus propriam eam fecissei, Sed istae palliones propriae factae Dei virtutem tantarum correctionum ex diuinitate percein
perui.Et fere statim ait. Quomodo affixum est ligno
quod contra nos erat peccatI chirographum homine puro sustinente morie quomodo autem clux pecca tum crucifixisset, aut ui ors mortis lyrannidem destruxisset, nis haec facta fuisssent Dei, & ab ilio virtutem sumpsit Iem propria faciente,quae sunt noli ramo patiente eius natura j His &atiis, quae ibidem habentur constat ex mentu nuιus grauisti nil pauis humanas Chrilli actiones,& pallionea tuisse Theand lycas, dest, Dei viriles, utramque vim, nutrianam, di titulisnam complectentes , quibus proinde perlecte fieri potuit, & ex toto rigore tuitiuae ipsa humani generis redemptio.
Dionytius Areopagita,in epist. A ad Caium monachum propter hanc geminam virtutum, qua Christi actiones pollebant, primus appellauit Theandracas. in quibus grauissime loquitur Concit. Lateran . siab Mari no l. consultatione I can. II. de Daria. lib. . de succ. 1 F. II. dc I9. quibus in locis docuit has Theandricas Chiisti actiones simulq. palliones nobis fuisse salutares,propter pi dictam viramque quam ImbI
D. Anselmus lib. i. c.24. S lib. 2. cur Deus homo, C. s. α sequentibus, adeo sibi hanc noliram sententia persuasam habuit, ut existimaret,non alio modo pin uisie fieri humani generis redemptionem, quam Chri lii satisfactione,& merito. Cuinon admodum tetragasIe vluetur Ricard. de sancto vici. lib. I. domcaluallonec. 8. q. s. verum i arc sententia ab uniuersis Theologis reprobatur cum Magistro in s. d. λ qui in hac parte sequuntur Aug. qui lib. is. de Trim-tate cap. IO. α sequentibus, magna doctrinae copi
exposuit,non defuisse Deo alium,& alios,quam plures modos,quibus humanum genus posset reparare,& ab originali culpa eripere, quamuis ex omnibus possibilibus conuenientior fuit is,quem Deus summa nobiscum misericordia, summaque secum lustiti utens, mirabili consito ad inuenit. Ista communis Theologorum sententia adeo certa est, ut plusquam temerarium ellat ab illa descedere, quod non est ii ostium in praesenua probare . Plobari 2Iet eruaciter a S. Thom. interpretibus 3. p. q. r. a. L. Id autem nostrum est hoc in loco animaduertere, quod cum Sancti Patres locis citatis, re is multis docent non potuisse constare humani generis redemptionem, de reparationem, nisi carisi etionibus,& meriti senis, qui verus Deus esset,& h mo, uti Christus est prunum totius religionis christianae fundamentum, minime intellexerunt,non potuisse ab tute fieri per aliud medium humani gen ris redemptionem, sed ex suppositione loquuntur, nimirum , supposito, quod Deus aeternos consilio
decreuerat, non potentiam: vi hominem a daemonis imperioin tyrannide eripere, seci luitulae emcacia,&pretu valore. Aiuntque patres, quod hoc diuino decreto supposito, nullus allus supererat modus,praeter hunc quem Deus assumpsit ad tuitam humani generis redemptione: eo quod nulla creatura sufficiens retium posset exoluere , aut Deo secundum aequa. itatem pro Offensa satisfaceere. Quςm sensum facile em colligere ex Augustino loco nunc citato. Iuxi quem explicati poterunt Anselm. ct Riccardus de lancio Uict. atque ili dein Fulgentius lib. de incarnaintione Verbi cap. .ubi tantisper videtur fauere illi sententiae, quam ea Anselmo referebamus, sed loquitur sine dubio iste auctor ex suppositione praedicta. Qui de summa cum eruditione , & doctrinae copia hanc
veritatem, quam aduersus Scoti, di Durand. sententiam ex Patrum monumentis deduximus, Iucule ter docet, α prosequitur. Ex illa Patru doctrina vehementissime confutatur
Duranu. & Scoti sententia , quam fer8 omneS DO DI nales sequuti fuere, qui aduertome Michaele de Palacios in .d2O. disputatione secun Ua,omni ei ut mea sentetia, quod licet Christi passio,&caeterae eius actiones magnam habuerInt congruitatem, seu cou- dignitatem,ut quadam eorum tolle condignitalis termino abutentes dixerunt suam condignitas apud imsos nihil aliud quam congruitatem designauit cunia secundum se quid malu importet J non tamen vel infiimalem, vel aequalitatem in ipsis Chriiii opera. tionibus agnouerunt,sed totum landem satisfactoriunegotium, ipsa inque Ioram vim satisfaciendi,& enicaciam , in Christi reperta operationibus, ad extrinsecam Dei acceptationem reuocarunt, quod saucii Patres citata minimε fecerunt, qui non talam congruitatem in ipsis Chri ili actionibus,sed veram como ignitatem,ldest qualitatem satisfactoriam, & moritoriam in eis fuisse constanter a mimarunt, ac grauissimis attestationibns docuerunt. Vnde immerito
hic author eos excusauit, ob id quod ipsam Chrilli satisfactionein uixerint eae condignam z cum condignitas apumptassetam denotet congruitatem. Quaeua quo lita sit, vix adhuc mihi consta tanam rogarem ego ab Scot. eiusque sectatoribus, quid intelligat per congruitatem illam specialem , quam ita Chiisti ope