장음표시 사용
201쪽
se nequit, neque lex esse porcst. Secundo probatur illud primum antecedens. Si Christo Imponeretur
praeceptum. V. G. moliendi pro hominibus,aufert tur tota litet libertas voluntatis Christi, circa illam actione per praeceptum iniuncta. U. G. circa subeundam mortem, quia cum voluntas Christi sit impeccabi Iis , non pollet non adimplere praeceptum sibi impositum , non possetque subinde nou acceptar mortem pro hominibus : Ergo,&c. Confirmatur. Bene sequitur, Christus non potest
peccare: ergo non potest viola re praeceptum sibi impositum de acceptanda morte. Euidens apparet consequentia. quia violatio praecepti torma irier, Ic intrinsece claudit peccatum, de culpam. vlterius,Chri stus non potuit transgredi praeceptu in ei impositum de acceptanda morte: Ergo neque potuit non acceptare mortem pro tempore, quo initabat necessitas adimplendi praeceptum. Patet haec consequenta , quia acceptatio morti Serat impletio,&Obseruantia praecepti,&non acceptatio mortis erat violatio, dis fractio praecepti. Sed adimpletio praecepta tam eierat necessaria, quam lmpossibilis praecepti violatio: ergo,&c. Tertium argumentum. Christus neque metuit finitῆ, neque infinite: ergo non meruit. Consequentia est euidens ,& probatur antecedens. Et primo, quod non meruerit finite concedent S. Tho. Sc eius
uniuersi discipuli. Imo di omnes illi Theologi, qui docent satisfactionem Christi non funis finitam, id ipsum libenter adit ruent. Quia eadem prorsus es de satisfactione,& de merito ratio. Quod vero infinite
non meruerit, probatur. Christi merito nullum infinitum respondet praemium: at cum inter meritum di praemium aequalitas clebeat reperitii intellIgi ne quit,quod respectu finiit praemii detur meritum in infinitum, Ergo Christus non metuit Infinite, cum eius meritum infinitum eiIe nequiverit. Confirmatur. Quod ratio merati finita sit, vel inia finita, consitit in hoc, quod in opere meritorio funis detur ius finuum, vel inlinitum, aetio quae fundatius finitum, finit ε est me litoria, dc finitu meritum : quae vero infinitum fundat ius,inlinue et i meritoria, meritum infinitum. Ergo si meritum Christi fuit infinitum,oportet in ipso constatuamus ius infinitum.
Sed infinitum ius neque est, neque intelligi potest, nisi comparatione ad infinitum praemium et Ergo si Chrillus non meruit pretinium infinitum, neq, eius
meritum infinitum fuit. Alia consulto praetermitto argumenta, quia in
his, quae proposui, consistit praecipua huius dubii
g. 1. Pro parte opposita . 1N oppositum est id, quod ex Paul. ad Philippen.
tas,propter, nullam allam caulam, quam meritoriam
denotare potest, ac proinde iacit Paulini testimonii sensus, quod Chri itus humilitate , ct obedientiata, quam erga Deum usque ad crucis mortem exhibuit, illustrissianam ipsam tui nominis gloriam, di exaltationem prom gruit.
s. 3. Notanda pro decis quas .
AD huius dubi j solutionem, de cuius materia
tractant schol allica cum suo Mag. in I. d. i8. Scis . de S. Tho m. cum suis interpretibus par. q. s.
Notandum ei ptimo, quod in praesentia non verti tui in dubium, an de potentia absoluta fieri potui Gset, quod in Christi humanitate nullum fuerit mer tum , de qua re specialem disputationem in statuit
bitationi ipse respondet negative. Sed ex his quae ipse dicit facilε colligi potet , eius responsionem proince lete, supposito quod Christus fuisset viator, ut fuit de facto,& quod eius voluntas libera maneret
ad operandum, vel non operandum. Et tunc ver in
sine dixit iste aut hor, quod licet Christus non m tuit hoc vel illud bonum in particu lata, q uia poterat non applicare sua opera ad hoc, vel illud determivinatum praemium ,incommuni tamen per opera virtutum, qua in eo non potuerunt otiosae permanere, non poturi non mereri aliquod praemium , cum
esset in statu merendi. Quod si ipse ad nullum de
terminatum prAEmlum sua opera applicuisset, mereretur saltem illud generale, & commune praemiu, videlicet, approbationem diuinam, qua Deus ei ut opera ma*nificaret, de iudicaret digna magnis, o excellentii simis prςm ijs. Non negat tamen praedictus author, non pol utile absolute tieri , quod Christus nihil mereretur, nam illud esset omnino falsum, cum post et Deus, si vellet eius voluntatem ad omne operationem necussitare, nullamque in ipsa rei; quere Iibertatem, quae, ut in quodam argumento huius dubij animaduerti, conditio est per se,& intrinsece nec cliana ad merendum , quicquid Almainus cum alus sui generis in contrarium dicant, existimantes cl. I s.cit. libertatem ab extrinseca tantum Dei ordinatione, M lege requisitam esse conditionem ad metitum. Errant enim isti turpissime, non adue temes, quod ad meritum requiritur per se, & ellentialiter dominium , ita vi qui meretur det aliquid quod suum est pro recipiendo primio. Dominium vero, libertate seclusa, constare minime potest, nam qui liberam facultatem supra proprium suae voluntatis usum non habet, quale obsecro, poterit cuius quam rei habere dominium Sed de hac re alias , nunc satis fuerit aduertero, quod cum posse: Deus necessitate simpliciter Christi voluntatem in omnibus eius actionibus, potuit &ei adimere o in nem ad merendum facultate. Autho.
res,qui putant necessariam lasse Christo ad merendum extrinsecam Dei promissionem, specialemque ordinationem ad praemium, hanc eandem nostram sententiam inde sibi ut certam persuadent,quia curia posset Deus non ordinare Christi operationem ad aliquod praemium, neqἰ promissione aliqua seipsum ad illud reddendii obligite, potuit excosequeti m. nis metui ratio ipsis Christi operationibus deesse. Uerum nos haec rario parum mouet, quia huius. modi specialem Dei ordinationem , de promistione minime censemus fuisse Christo ad me te dum neces satiam. Nam licet necessarιa fuerit promisito, cla liquid vicem eius tenens cuiusinodi esset voluntas Dei essicax remunerandi Opera Chiis tu ut Deus alia qua
202쪽
qua ratione teneretur , seti necessitaretur ad conferendum prcinium, non tamen Decessaria esset,
opera Chri iti essent meritoria. Quoniam ex seipsis habent totum quod est requisitum ad mera n dum,&quidem supernaturale prςmiunt. Sunt enim operata libera, bona moraliter, si per naturalis ordinis, ae
proinde proportionabiliter aequalia stipei naturali praemio, procedunto; a subiecto grato,imo & in sinire grato.& accepto Deo, dc confli tuto in statu merendi, quia suppotiimus Christum viatore. Sed lia com nia obiter,oc in trans sudiximus, nam In praesentia potentiam tantum ordinariam attendimus, minquirimus. Num Christus, stante ordinaria Dei pri-tentia, dc lege, potuisset inereri dum erat in statu viet,& aliquid de faelo meruerit.
Notandum est secundo,in Christo domino fuisseveram ac perfectissimam libertatem, ut Ostendit S. Tho. . p. q. 8,ar. q. ex illo Isia. 7. Butyrum ci meI comedet, ut sciat reprobare malum, G tigere bonum. Electio autem aetiistit liberae voluntatis, de ita S. BasI. de S.Cyr. ex illo loco colligilt in Chi illo domino
veram fuisse libertatem repertam, de quidem pers ctiorem ea quae in caeteris est hominibus: etiam si libertatem Ad summu in noces comprehc damus.
Isai. etiam c. 3 3. Oblatus est,quia ipse voluit, quod idεa sserit Dominus de se IO. c. t. Ilo pono anιmam mea. De quo legantur D. Hieron. super illum locum lia. 33.de D. Chrysost. ho m. 39. in loannem, de D. Cyril. lib. . in I n. c. 6.&7. S. Anses. lib. l. cur Deus homo cap. 8. de lib. 2. cap. I 6.& D. August. in lib. de pr dest.
Sanctor. c. t F. D. Gregor. lib. 2 cap. 1. Et certe definitiones Conciliorum Lateranen. sub Martino I. Et Constintino p. sexti, dcc. qua alierunt secundum fidem in Chritici Domino vere duas esse naturas cum suis proprietatibus, duasque Operationes secundum
proportionem utriusque naturae, probat etiam manatelle illam veritatem, liberta seni ni est proprietas naturat humarnae, bc magna eius persectio secundum quam attenditur modus ope andi hom: nis, ut ho .mo est . Si ergo in Christo secundum fidem consti tu edum est natura humana cum proprijs perfectionibus, de cum modo operandi sibi proprio, etiam se. cundum fidem asserenda erit libcrtas in operationi. bus illius. Maxime, quia etiam, ali 1 beati licet sintam peccabiles, Zc omnino in termino, habent veram libertatem : ergra mullo magis eam nabuit Cluisius dominus. Hςc autem libertas Christi non tantum est liberta si coactione, sed est vera libertas a necessitate cum indifferentia ad utramque partem. Aliqui intellexerunt istam Christi libertatem coissiliere praecise in hoc , ψ Claristus non operabatur ex eo actione sed voluntarie, licet necessar: o. In qua
ratione voluntaris dicebant praecise consistere Christi libertatem,quo etiam modo posset dici, quod p
ter diuinus libere generat filium, licet necessario. Haec tamen explicatio num sviolenta est, de indigna Chri ito Domino,dcit a Uualdensis lib. I. doctrinalis fidei c. 23. reiici illam tanqtiam erroneam. Et manifeste impugnatur haec explicatio ex praedictis definitionibus Conciliorum,oc explicationibus Sancto tum. Ex illis enim colligit ut euidenter in Christo Domino fuisse vere liberum arbitrium, de cuius
ratione est vera ad utramq; partem iridisseientia,ut docet S. Tlio. r. p. q. U. r. I S. q 8a .ar. l.
Tertio supponendum est, quod Cla ristus in quantum homo verε fuit capax praecepti diuini. Quod probatur. Primo. Quia humana volias Christi erat
Iibera,vi modo explicuimus,& non est suprema regula crurum operationum , cum sit creatura . Elgo habet regulam superiorem, voluntatem nempe cliuinam 5c euis Iegem. Secundo. Quia Christus, secui
dum quod homo est inferior Deo, & subditus illi:
Ergo est capax praecepti, sicut etiam est capax religionis, sortitudinis,&aliarum virtutum. Et ita licci Christus Dominus non fuerit ob Iigatus legi veteri, ut ostendit S. T m. 3. par. q. I. art. 3. dc q. nequet
eva in alijs legibus positi uis communibus, ut ibi et probari ex illo Matth. i7. eryo liberι sum flit, tamen vere Christus fuit obligatus in quantum homo lege cernet de naturali ut docuit S. Th. l. 2. q. y . a. ad secundum, potuitque speciali aliqua Dei lege, di peculiari praecepto obligari. Quale fuit praeceptum moriendi redimendi genus humanum, quod Christo Deus ini posuit, ut ollendit ipse S. rhon . .
datum dedit mihi Pater sie facio. 6e Psal. L9. Vt facia
volunιatem tuam Deus meus volui ,σ legem tuam in medio cordis mei Quem locum S. Paul. ad Hebr. io. explicat de voluntate, qua Christus subire t se Patris voluntati, inordine ad mortem suam,& sanctificationem nostrant,de quo legatur Epili. Agato. Pontis quae habetur in6. Synod. generali, actione 4. Hoc praceptum fuisse impositum Christo , communiter
affirmant Sancti Patres S. Greg. Ni denus in lib. debeatitudinibus circa illud, Mati qui esurium,s sitium itistitiam, de D. Cyri . lib. I O m Ioan . c. ii. Dama lib. s. fidei orthodoxae c. 24. S. August. trach. 72. in Ioan.& lib. I 3. de Trinit.cap. . catibi, dc An scL. lib. t.cur Deus homo, ς. 8. M 9. Verum est ho Patres , ω alios, qui de hac re i quuntur, quam saepius dixisse, quod Christus seipsum Dei voluntati subdicit, qua voluit eum pro humani generis redemptione moti, non seinpecpraecepti, aut legis meminere: quod occasioner
nonnullis Theologis praebuit existimandi. quod licet Deus volui mi Christum mori , proque humana
salute vitam ponere, non tamen ei de morte subeunda praeceptum imposuit. Uerumtamen haec sententia vera non eli, neque sacris literis consent t. Iriauibus Christus obediens vocatur,de seruus. Et quiem, cum praecipua vis obligandi in praeceps ex voluntate oriatur: idcirco praeceptum , quam saepius voluntatis significatur nomine, Paul. Rom. F.
Philippen. 2. Christum obedientem fuge verbis ex.
presiis dixit. Obedientia autem absque praecepto intelligi nequit. Et in locis ex Ioann. superius citat. Christus sbi impositum fuisse praeceptum, Sc moriendi,& reditnendi humanum genus aperte fassus
est. Quam redemptionem , quia multis operibus Christus fuit operatus, ideo Ioan . cap. II. dicebat. Et ego patris mei praecepta seruasti. Et quidem volu tatem Dei,etsi esticacem, prλceptum de legem voc re absq; improprietate fieri nequit. Debet aute sti. rq liter , quatum fieri potuerit, sumnia cu proprietate explicari, Sc intelligi, ut cum S. Aug. non semel aduertimus. Hoc praeceptum impolitum fuit, te promulgatu Christo in primo suae incarnationia in stati
203쪽
Sed obiicit quispiam. Praeceptum impositum ali-
eui signum est minoris promptitudinis in voluntate interioris ad exequendam superioris moluntatem , tanto enim promptior est voluntas, & perfectior obedientia,qilanto magis praeuenit praeceptum
superioris, ut docet D. Tho. L. A. q. l .ar. 2. ergo asiserere fuisse impositia in praeceptum Christo derotat perfectioni ipsius Ciuitii, & promptitudini vo-
Iintatis illius, qua ad exequendum ea quae diuinae voluntati placita esse nouerat, promptus semper fuit,&valde expeditus,&illius promptissim sui cordis a sectionis, qua paratus erat vitam pro salute hominuponere, & sanguinem suum in pretium humanς re demptionis dare, iuxta ipsam diuinae volunt alis determinationem.
Confirmatur. Humana Christi voluntas consormis semper fuit in omnibus efficaci Dei voluntati, habuitque lianc conssirmitatem non vi m. metu
extortam, sed maxime spontaneam ex magnaque voluntatis propensiotie ortam. ergo nullo unquam
praecepto indiguit. Respondetur huic argumento, praeceptum no Ob
id impositum fuisse Christo, vi magis & efficacius
eius determinare t voluntatem , promptioremque
redderet ad negotium humanae redemptionis su vita&morte pertractandum, sed propter duas causas, alteram se tenentem ex parte Dei, ipsiusq; diui. nae voluntatis,dc alteram ex parte Christi, ipsiusque voluntatis humanae Prior causa fui t, ut Deus modisomn tius ostenderet hominibus eximiam illam cha ritatem suam, qua dilexit nos, propter quam neque proprio filio suo pepercit, sed ita pro nodis omnibus illum tradidit , ut non solum efficaci voluntate velistere uiri pro uniuersili hominum salute spontaneam subite mortem , sed & strictissimo praecepto illur obligatur. Posterior causa, quae ex parte ipsius humanitatis Christi se tenet,ea est, quod idcirco Deus praeceptum Christo de morte subeunda imposuit, ut cius passioni ,&morti non demisset ratio,& perfectio virtutis Obedientiae,essetque Christi passio tisi
solum actus eximiae charitatis, excellentissimaeq;r ligionis,de profundissimae humilitatis. Uerum etiam& spontaneae, proni piissi inaeque obedientiae. Itaque praeceptum ad hoc fuit impositum, ut Cntaiti opera iationem In specie vi r tutis Obedientiae collocaret, dc non ut ipsius Christi voluntatem efficacius ad humani peneris redemptionem operandam propenderet. Vnde ad argumentum negatur antecedens universaliter sumptum, quamuis regulariter, & ut procedit de voluntate purae crearilrae sit veris limum . In quo regulati sensu verificatur doctrina S. Tho. cuius in argumento fit inentio.
Quidam graues Theologi aliter interpretantur illam S Tho doctrinam , nimirum, quod procedat de praecepto explicito ,&expresso, quale est illud, quod is verbis proponitur, fac hoc, praecipio tibi, Ut hoc facias, &c. no vero de praecepto implicito, quod consistit in quadam insinuati cive voluntatis ipsius superioris, ab 'ite imperio superaddito. Et qui praecepto sic implicite proposito obedit promptiorem se exhibet in obediendo & parendo, quam is qui ex- preisum mandatum,& praeceptum expectat. Tunc ergo dicunt, quod praeceptu moriendi non sui t Cluisto intimatum sub expressa forma praecepti, sed per insinuationem tantum diuinae voluntatis efficacitervplentis humani generis redemptionem, passione,&morte Christi comparanda,& efficienda ,& in huc sensum explicani ij Theologi, Chrysost. hom. 19. &7 t. in Ioan. Theoplii. Eut nimium , & quosdam alios Patres, qui visi sunt negare Christo domino fuisse a Patre impositum moriendi praeceptum. Haec doctrina mihi non aisplicet, dum tamen illam Dei voluntatem de immani generis redemptione, de Christique passione, & morte intelligat vetefuisse praeceptiuam,&quod non solum habuerit efficaciam respectu effectus fiendi, sed etiam implicitum de viri a te imperium efficax ad obligandu humanam Christi voluntatem . Quod tamen explicitum imperium Christus sua voluntate praeuenit, ac ceptando mortem pro hominibus subeundam, eo ipso, nouit ea diurnae voluntati placere, non expectata imperii intimatione. Vel aliter dici posset, quod licet per modum imperii fuerit Chrisso in ii-n ata Dei voluntas, ita tamen Christus fuit animatus, eaq; animi affectione crga Dei voluntate promptus,ut quamuis nullo adstringeretur praecepto, ipsa sola Dei voluntas, cui mortem suam placere vide
bat, loco ei fuisset strictissimi mandati. Et in hoc posita fuit promptissima humanae voluntatis Christi obedientia . Et Patrςs, qui mandatum Christo dona orte acceptanda impositum negare visi sunt, nihil
aliud quam promptissimam hanc Christi obedie tiam a stirmare voluerunt , di non ipsum Dei nega.
Sed rogas. Num praeceptum hoc fuerit positiuu,
an vero naturale Ratio dubitandi pro secunda parte dubi jest, quod totum humanum genus exitem spirituali necessitate laborabat,neque ullum ei suppetebat remedium praeler unam Christi passionem, o in oriem : diuino prasertim decreto Dei supposit , quo statutum fuerat,non essest tyrannica diaboli seruitute humanum genus redimendum, nisi ex rigo rosa iustitia: & quod immundus peccatorum sanguis,quo totum humanu genus erat conspersu, ita ut saguis sanguinem tetigisset , non nisi purissimo erat sanguine abluendus. At in tali casu ipsa charitas non sua sponte,& naturali inclinatione obligat ad subue mendum tam extreme indigentibus , absque Ilo superaddito iliis positiuae praecepto: ergo, dic. Respondetur, quod non naturalis, sed legis duntaxat posiritia fuit illud moriendi praeceptum. Quod ex duobus colligo. Alteru, quia Christi Domini vita, eo quod est vita hominis Dei, multo pretiosior erat,& multo maius bonum, quam Omnia spiritualia homi num,& Angelorum bona. Vnde naturalia lex cibis listationem neqinuit inducere Christo,ut tantum bonu pro longe inferiori exponeret. Et haec ratio pro bat et lain,quod non solum mors Christi non potuit cadere sub naturalis legis praecepto, sed neque ulla
ipsius Christi satisfactoria operatio. Quia, ut 'peis
rius ari. Σ.aduertimuS, in qualibet satist actoria op
ratione Christus semetipsum Deo submittebat,o humiliabat, quae proinde infinito valoris interuallo
omne creaturae intellectualis excedebat bonum.
Secunda rat. o, quae specialis es de passione, mmor te. Ea est, quod passio,& mors Christi non fuit simplicitet necessaria ad humani generis redoptionem,etiam ex tago Laiustitia ope ianda: suffecerat
204쪽
enim qiuaelibet Christi satisfactoria operatio, ieiuniit,
vigilia, i cc. Sed veges, si politiuum ruit moriendi prς eptuin,&non iuris naturalis, ergo, cum sit Christus per excellenti ae potestatem omni lege, etiam ut homo, superior, secum potuit in hoc praecepto dispesare . Respondet ut negando consequentiam. Quia haec lex fuit illi speciali ter proposita, & ob id non se potuit ab eius obligatione e Timere. His pret suppositis , consentaneus doctrinae ordo suo iure postulare videbatur , ut ea explicaremus In quibus circa hanc propositam dii Ecultatem sibi ipsis consentiunt Theologi. Verum quia omnes in eo c6sentiunt,quod Xpa defacto meruit, solumque in X plicandis actibus, quibus meruit, & in quibusd1 alijs modis, & qualitatibus meritorum Christi opinionure peritur uniersitas. Idci rco ad resolutionem propositet quetitionis mox accedo, in qua, Sc inter argu nu torum solutiones aduertam, quantum, quale que litin hae disputatione Theologorum dii sidium. . . Prima conclusio. CHristus.supposito incarnationis mysterio, secundum lege in ,α po entiam Dei ordinariam, mni nouo secluso miraculo,& mereri potuit,& meruit de facto apud Deum. Prior conclusionis pars,quae de potet a te merendi loquitur, procedit aduersus quoiadam Tneologos, qui arbitrantur Christum meruisse quidem , sed id non potvisu fieri absque specia Ii
priuilegio, nouoque miraculo. In ducebat quosdam huius sententia Auctores in hanc opinionem, quod existimabant in Christo nullam fuisse libertate circa Dei amorem , atque adeo cum Dei charitas si prima meriti radix, putauerunt, quod nisi Deus speciali sua prouidentia dissiposuisset,vi opera Christi necessaria meritoria fuissem, Clit istus mereri nullarenus potuerit. In qua dispositione prouidentiae diuunae non potuit non speciale interuenire miraculum, ab eo dii tinctum, quod in ipso incarnationis myst rio contigit. Cum sit praeter regularem, S com- nunem merendi ordinem. Et non sequatur natura. li consequio ex hoc, quod verbiun factum sit caro. Nam incarnatio verbi non postulat meritum imp-so incarnato verbo. Christus ema in coelo existens, haudquaquam meretur, aut secundum ordinariam legem mereri potest. Αιν alijs ex causis mouentur, in quorum numero S t. videtur annumerandus in s.c. ι8. & 39.
Nostra autem conclusio in ista priori sui parte id
asserit, quod eo ipso, quod verbum caro factum, non corporis immortalitatem assumpsit quod designat illa dictio, caro ) sed mortale induit corpus , deviator secundum inferiorem animae portionem remansit, iuxta illud Hierem. I . Ωvare q sit colonus futurus et in terra, em vir viator declinas ad manendus capax fuit merrit, Ic absque nouo aliquo miraculo, aut speciali priuilegio potuit mereri. Quod sc pr bo. Impolubile est intelligere Chri ilum viatorem
abique possibilitate ad mere uine nam grestus, quihus alum a viatrix ad terminum tendit, Se properat, ipsa liant cluntaxat viatoris merita . Terminus naininque viae, nonnisi per moduin praemii comparari potes . oc consequi. Et id quidem meriti . Nam si ut ille dixit. Virtutem posuere dij sudor.e parandam. Quid
ni, ec veram ammae scelicitatem, de immortalitatem corporis gloriosam , quae ipsarum est virtutum omnium finis, de consummatio, posuerit Deus gloriosubonorum laborum fructum, dc ultimum nostrorum meritorum praemium. Sed Christus ex ipso incarnaintionis instanti atque ex ipsius incarnationis virtute, dc modo quo facta est,quandiu mortalem egit vitam viator suit secundum inferiorem animae partem: C go similiter habuit potet a te iri ad merendum , quae potestas ex ipso incarnationis modo illi competebat. Nam alias, si nouum expectaretur miraculum, specialis lex fuit necessaria, intelligi posset Clirulus vere viator absque merendi pol Iibilitate . Quod est impol sibile, esset enim viator, ut supponitur a non esset viator , cum deesset ei ab intrinseco, omnis ambulandi facultas. Missum facio id quod ex nonnullis Theologis re . ferebam, videlicet, quod ex lege prouidendiaque Dei speciali, opera Christi, in quibus nulla inerat libertas, fuerunt vere meritoria. Quae sententia apud peritiores Theologos habetur improbabilis, S apud me parum tuta in fide . Nam fide tenemur credet Chri itum verEmeruisse , ut probabimus continuo, sed naturalis ipsa ratio dictat, quod opus necet Iariu, re cui omnis deest libertas, praesertim si neque etiam in sua cauca aliquam habuerit: non potest esse meritorium. Quia neceIlarium eli,de essentiale ad meritum, ut is qui meretur habeat facultatem liberam , supra ipsam meritorium opus, sitq. eius dominus,aut quasi dominus, alias neq. dat al: quid, quod vere dici possit proprium ipsius operantis, neque vero e Ius o peratio digna esse potest vituperatione, aut laudo . Quibus suo latis conditionibus, implicat meriti ratio: ergo, non satis dicit in fide tutum,qui libertatem omne Xpi operationibus negat, ua implicite quoq. c virtualiter eas negat esse meritorias. sed hac pri re conclusionis parte praetex missa ad posteriore quae de tacto procedit transeamus.
Quae pars expresia eli fidei verita&. Quod paucis, sed iis quidem grauissimis probo testimoniis. Icat. 13. Pro eo, quod laboravit amma eius videbis, s saturabι- tur, Ge. Et ibi de in , si posuerit pro peceato animam suam videbit semen longevum, ta voluntas Domιnι 13a
manu eius iuretetur. Ecce vides merita ex parte Chri-iti, quibus ex parte Dei lepromittuntur praemia . Paul. in teltimonio superius citato ex c. L. ad Philip . hoc apsuua apertissimis ex prelsit verbis. Neque dis
sentit id quod ad Hebr. s. dicit Clitillum lachrymas ad Deum tundentem , exauditum eme pro sua reuerentia . Consentit illud, quod dicit Ioan . Apocal. 3. Dignus es agnus, qua occisus es, accipere gloriam, συιrιMem . in S. Synod. Trid. expressa ha De lur ista veritas seiI. o. cap. p. definitur ibi, Christum causam fuisse meritoriam iustificatio vis nostrae. Clemens s. incitata extra uag. unigenuus. eandemdenniuit v ruatem, docens ecclesiae thesaurum ex meritis Christi constare, Sancti Patres hanc veritatem passi in do. cuere, quandoque utentes nomine satisfactionis, quadoque redemptionis, quandoque metali. Legamur PatreScitari indub. 2. α s. praeced.art. Quibus adiungatur Hyraoni m. supra illud Psalm. iad. Et copiosa apud eum redemptio. Et in epist. in s. ad Dardanum dc cplit. I s. ad Damas lege S. Leon. internuin. I. de passion.&m s. dc 6. de natauit. quibus in locis Chri-
205쪽
181 RE LECTIO DE CHRISTI GRATIA.
stam nobilem appellat mercatorem. Quia suo nobis sanguine, & gratiae vitam , & testem mercatus est patriam . Probaturque ratione ex scriptura sacra, &ex Patribus desumpta, Redemptio,qua Christus nos redemit, it perfectisIima copi sa per quam non solum a diaboli serui ture eruti sumus, & a peccato litabertati,sed de ad vitam gratiae euecti tumus, de cςlestipatii ς conciues effecti: ergo Christus non solum pronost Iis satisfecit pecca tis, ut articulo pinedemi o flendimus, verum etiam meruit nobis gratiam, &spiri
piosa, sed minus persecta nostra per ipsum facta sulcset redemptio. Sed & alia rarione haec veritas probatur Theologis. In Christi operationibus reperiebat ut uniuersae conditiones ad meritum requisitae, fuerunt enim Ii- herat, studiosae, propter Deum factae, a subiecto modis omnibus grato,& accepto,ac denique in statu viae consti tuto . ergo nulla est, vel apparens ratio, b qua Christum non apud Deum meruisse dicam . Confirmatur. Quod Christus fuerit viator,veritas est secudum fidem catholicam certa. ergo & eadem certitudine credendum est ipsum meruisse peractus
honos,& studiosos propter Dei amorem factos. sequentia patet ex iis, quae circa priorem conclusionis partem dicebam, videlicet mereri esse proprium viatoris. Et quidem, quod Christus fuerit ex maxima Dei prouidelia,&dispensatione viator, &quod de facto non meruerit, idest, quod non ambulauerit in via in qua de torrente bibit,ut Psal. IO9. habetur. Quis, vel mediocriter sapiens suspicabitur Nam ad quid obsecro viator fuit Christus, nisi ut per motus, digressus propriae voluntatis perueniret ad ipsum viae terminum3 Denique probatur ista conclusio. Christus vere Latisfecit pro nostris sceleribus: ergo,&m Eruit nobis c lestia bona. Antecedens sufficieier,
ut crediderim,superiora probauimus art. consequentia vero est manifesta. Quoniam omnis actio satissa.ctoria pro culpa, est etia meritoria gloriae . Et ea quae sufficilint ad satisfaciendu ex condignitate,sulficiunc di ad merendum de condigno. Sed arguis. Praeter assignatas conditiones ad me ritum reqiii sitas, alia est etiam neces Iaria, si non ad hoc quod actio sit merit Oria , de quo alias, is tremo,
ut Deus aliqua ratione teneatur praemium redder
bene merenti. Hqc autem codicio est pro millio Dei, seu quod idem est, efficax operis meruorij incertum,& determi tum praemium praeordinatio. Sed do hac conditione non constat: ergo. neque de Cluisti merito, prout importat ius ad aliquod determinatu praemium conserendum ipsi merenti, aut is, quibus
meruit. Huic argumento maiori admissa in lenni,
In quo procedit,neganda est minor propositio:ostedunt enim Dei pronussionem,essicacemque ordin tionem ad praemium determinatum illa testimonia ex PauIo, Nisai. paulo ante citatae ex quibus ape tissime constat de voluntate Dei efficaci conferendi Christo praemiu pro suis meritis, & operibus. Haec autem emtax Dei voIuntas promissioni qui ualet. Et haec eadem efficax Dei voluntas constat ex illo,
quod Christus Luc. . duobus discipulis euntibus i Emaus dixit. Nonnepe oportuit chrilium pati, G ita intrare ingloriam suam ' Sed di de expretia promissione intelligitur. Id quod Dauid Christi nomino, Psalm. 2. dicebat, Dominus dixit ad me, se. polida ame, s dabo tibi gentes hareditatem ιuam, possessi
g. I. Secunda eonMusio. CHristus in primo suae incarnationis instanti veiare,& proprie meruit. Hanc conclusionem non omnes Theologi concedunt , negarunt enim eam
lib. . rac. I .c. . Sed uniuersiaIij Theologii eum suo
Mag. in I. d. g. constantissime eam amrmant. Et S. Tlio. 3. p. q. ar. 3. quem omnes eius sequuti sunt discipuli. Mag. Barthol. Med. in inmem.huius I. arr. censet contrariam sen rentiam non esse tutam , quin
periculosam in fide. Cui ego libenter assentior, tum quia haec nostra conclusio videtur esse praesupposita ab illis Patribus quorum memini superιusq. I. in locis, in quibus de Christi gratia tractarunt, legantur prς terea S. Gregor.hom. I. In Ezech. de Damascen. lib. 2. cap. 22. tum . Quia sunt duo loca in scriptur sacra, in quibus ista iumentia magnum habet funda.
Alterum est illud PauI. ad Heb. lo. In rediens in mundum dixit b iram , O silviionem, tac. tunc duci:
ecce et enla,Sc. Quem locum expendit erudite satis Mag. Med. Et quidem, quod illa Claristi operatio, de qua ibi loquebatur Paulus fuerit meritoria nulli dubitationi subest,quia,ut ibidem, Paulus subiunxit, ea et olunιate sanctiscat sumus. Operatio autem qua sanctificauit nos Chri lius satisfaciotia fuit, & meritoria,& hoc in dubiu verti non debet. Quod vero hanc Operationem habuerit Christus in primo instati siue incarnationis,ostendun t illa verba, ingrediens ιu mundum. Nam tunc sine dubiis vere dice iur Chri ilus ingredi in mundum, & non ante illud instans, ut estres constans,neque post,quia in quoque instanti,post illud primum tignato, iam ingressus dicabatur non ingredi cns,si cum proprietate sunt Pauli verba sumeda,ut sunt reuera ,sicut,& omnia, quae in sacris scripturis habentur, nisi grandis necessitas, & efficax ratio oppotitum exposcat,ut 'pecum Aug. in lib. dedoch. Xpiana repet mimus. Ru.e plane necessaria ratio hic
Inuenire minime poterit,quin potius non iuessicaces
rationes Theologicae huic intelligentiae attestansur. Dices scio, quod ad verificandum prςdicta verba citra ullam improprietatem, sat fuerit,quod continuo post primuin incarnationis instans, Christus in illam actionem prodierit: nam quod in tempore ram vicinno primo instanti Christus fecit, aut dixit citra improprietatem dicitur fecisse cum primo ingrediebaritur in mundum . Quod enim parum distat a primo, quasi non distare vicietur. Respondeo,quod u h solutici non adesset contraria sententia aperta fuissethςresis. Unde quia multo proprius verba citata doprimo intclliguntur instanti,& sine causa rationabisti, ut mox videbitur, fit recursus ad illum amplum loquendi modum, idcirco hanc intelligenti amat tram ur voluntariam ,& absque fundamen i ,at quo adeo sententiam,quς ipsi innuitur, censemus parum
Alterum sacrς paginς testimonium est illud quod
legimus Hierem. cap. a I. Novum creauit Dcminus
206쪽
super terram mulier circimdaba utrum. inem locumo innes ecclesiae Patres, re dorti sacrorubii niblior uiri interpretes intellex cruat de Christo. Quem idcirco, virum. Ptoplieta vocὰ uir in utero virginis conclusu, quia plenum, bi rationis ii 3buit usan, in quo potii simum virilis consistit persectio. Et consonat eidem veritati, quod Tichar. capi . utroriens vocatur ipse
mei Dominus Iesus , est Ortallis, quia in ortu suo, idest,m momento conceptionis perfectus fuit homo rationis usa pollens. Et ob eandem causam Angelus admonens loseph de incarnationis Christi myuetio in v telo Uirgineo sua: cliarii imς sponce Mitiat dixit. Quod in ea tum est, rasan dixN conceptum, sid natum, ad insinuandam te ius perfect onem, qui tanta erat perfectus , atque si ian ab annis multis esset
Exijs deduco argumentum. Christus in illo primo instanti plenum rationis usum sortiebatur: ergo cum in eodem instanti gratiae plenitudine perlicereis tur, ut ex Patrum sententiam r. qaaeci. exposui inus. Quae ritio esse poterit, ob qua in prima illa, quam hinuit operatione in qua se prianum voluntatis explicuit libertas, non fuerit supernaturalis Dei amor, α qua Clirinus spontanea volunt ele mortem pro humani generis redemptio, e subeunda in acceptaret. Praeserti in cum in alio loco, quem ex Paulo retitali inus, id fere expressum habeamus Itaque locus hic posterior, prioris reddidit causam. At dicunt sententiae contrariae aut tu res, quod non fuit possibile, ut in
uno illo primo initatui perfecta in Clicilius habuerit
raticinis usu . Verti hoc nulla probabilitate tuimur. Cum communis Theologorum sententia, id concedat Angelis, ac primo parenti Adamo , quod in ptimo, videlicet, creationis initanti prodierint m libe ram operationem, quae mer II fuit capax,ex qua d chrina nouu D prono ira sententia argumentum in.
surgit. nii mrum. Quod si Titeologi grauiores conc clunt Angelis, A clamo meritum in illo primo instanti,qua probabilitate id Clitatio negabuni Praeterea libertatis, S rationi Susu, non pendet,
per se loquendo, ex temporis succe: Ii ane, quod si pedet in nobis, illud eit propter corpor S impedimentum, quia videlicet operatio intellectas in nobis via phantasmatuti pendet. Sed hoc impedimentum , α haec dependentia tu nune reperi eoatur tria Christo. Qu'dosted O. Primu , quia in illo initanti in .ditum fuit Chrillo non solum beatificum lunae . sed Ee scientia infusa, quα in suo usu a pliant asinate a non pendet, ut dicit S. Tno. p. q. m. ar. 2. Ergo potuit m primo illo Instanti stiae rationis, cic volantatis libertate uti,non secus atque potuit Angelus. Praeterea si dixeris in Cluisto intellectum, de voluntatem, 'a corpore, de a phantasmatibus dependetiam habuisse, infero. Quod neque rationis usus aduenit Clitii toto to tempoIe, quo tuit in virgineo matris utero, atque adera, quod improprii illine Prophetaeum appellauerit uirum. Palet haec sequela, quia pro toto illo tempore summa corporis imbecillitas impediebat perfectum phantasmatum viam. Et sic bimembri aris gumento urgeo. vel intellectualis Cluisti operatio a phantasmatum corporalium via pendebat, vel non. Si primum : ergo toto tempore, quo Christus fuit in ventre matris suae, Imo & usque ad aliquod tempus poli nativitatem in quo corPus dimitatem, de solidi-
tatem obtinuerit, nequit prodire in persectu in actu intellectas,& rationis, quod nullus admittet catholicus. Si secuadam, ergo in primo instantiaeque bene Clirutus intellech .rat Heroperari potuit, at q. in quia libet alio posteriori instanti . in in ex parte intulic chus, & voluntati utraque in illo mo nendo pericinctione polleo hi,& n sturali,& supernaturali, atque
adeo dicendum eit, quod de fati a prodiit in libera m operationem, de eam quidem supernaturale in . Nam cuin in illo instanti manifestata ei fi issent omni beneficia suae humanitati collata, & finis sue m car-n rtionis, quia erat Dei gloria per numanam redemptionem ipsius Chri iti intercedente morte comparanda, saerintque eidem coli ita omnia ne essaria saper naturalis actionis principia, si nullum ex parte corporis adfuit impedimentum, qua probabili ratione talis operatio supernatu talis , qua Deum supero .nnia dilexit, & in eius glorian sb totum Cnrutus obtulit, redemptionisque accepi auri negocium, po terit Cur uti voluntati negari , illo praesert in extari in te Pauli testimonio dudum adnotat O Et haec de secuda conclusione sui ecerint: nam pliara poterit Theologus m S. Tn. q. 3 .cita. legere, M indocti stimis Me tinensis commentat Iis ad cit. at. s.f. 6. Tertia eone Iusso. V Alde probat,ile est, Christi metitum nunquam
fuit Ie interruptum a pruno usus rationis instati, usque ad instans mortis eius exclusi uc. Hanc conclusiouem insinuat Alex. Alen. loco citato, cic ex minnioribus Theologis nonnulli doctissimi. Se si quibusdam aliis aegregie doctis refragantibus. Quae conclusio sie probatur.
Primo, nulla est nicessit ax constituendi interruptionem in actibus virtut im , quae fuerunt infusae Curtito in primo nitanti si concepitonis , ergo cuin magna in Chii iii dignitatem cedat hiscum superisnkiar alium actuum continuallo, valde probabiliter loquitur , qui eam admittit. Sed omnes humsmodi actus in Caristo fuerunt meritorii , metuit enim Christus pero uirium virtutum actus, sicut, & nos
metemur: ergo, &c. Primum an cedens constat ex his, quae circa pr.ecedentem conclationem dicebamus , nimirum, quod scientia infusa animae Christi non nati et dependentiam accessariam ex phantasmatibus, ut in actum prodeat , α in viam perfectum , eadem autem est ratio de uniuertis virtutibus infusis quae pet ipsam scietia infusam regulantur: Ergo, . c. Probatur secundo. Intellectus, ct vialum S, ut mainnifesto nobis experimento constat, nunquam oliantiir,nisi cum sentitiuae potentiae a quarum usu intelleis eius,& voluntas pendent, somno aut limili ligantur impedimeto. Ergo cum Christo virtutes infusae non pendeant in suo actuali usu a potent ijssensiti uis, intellectus,& voluntia, ac similiter ipsa intulae virtutes nunquam ociosae fuerunt in Ciri isto: atque adeo c6tinue perseuerauit aliqua earundem me litoria Operatio. Hec quae diximus non solum de morali continuatione meriti, quae aliquam interruptionem aclis mittit, procedunt,quam moralem coutinuationem
207쪽
18 RE LECTIO DE CHRISTI GRATIA.
commodari illud Cant. F. F dormio , creor meum Non enun usque ad illam lateris apertura toIus san-migii.Quae verba licet satis conuenienter sponsae tri guis Christi fuerat e fisus. Quod si dixeris eandemiabuatur: non tamen refragabitur textui qui ea in peris vel cari dissicultatem de morte, atque de ipso laterissona sponsi prolata existimauerit, cui corporale som vulnere,quia, ut paulo ante dicebamu1, in ipso momnum non adimebat liberam animae operandi pote- tis initanti Cluilius nihil meruit. satem secundum beatificam scientiam, dc secundum Respondeo per secundam supradictin patrum d eas virtutes,tum intellectus, tum voluntatis, quae ex et rinae intelligentiam. Quod virtus sacramentorum
ipsa fuerunt derivatae . idcirco tribuitur,& morti,& vulneri post mortem in Consulto dixi in conclusione, usque ad instans suae flicto,quia utrumque fuit conu,rehensum in merito mortis exclusiud, quoniam in illo tristanti, in quo Christi obiectiu8. Volo dicere, quod Christus meruit
primum Chri iti anima a corpore fuit egresIa , con- spontanea voluntate acceptando ipsam sui mortem, stituta est extra totum merendi statum . Non me la- illudque vulnus, quod praevidit futuru,atque ea,quaeret Caietan.existinrasse, quod tam in Christo,quamis post mortem gella fuerunt circa sacrum ipsias cor- in martyribus meritum vitae continuatum fuit usque pus, ut sepulturam,&c. Et quidem si Christi meritu ad mortis inflans inclufiue,quatenus illud inllans est aliqua ratione potuisset augmentum suscipere , mater minus v .ae , & illius operationis meritoriae , quae gnaei facta fuisset accessio ex libera harum accepta- habebatur in tempore illud instans immediate plς- ticine: & quatenus Christus voluntarie se ijs perserencedenti . Vetum liac modus loquendi parum,miai- dis obtulit. Et hac ratione no immerito sanini Patres lor,ad rem attinet. Quia cum illud instans sit extrin- sacramentorum virtutem Chrilli morti,ac praedicto secum, de viae, di operationi meritoriae, nullam potest eius vulneri,uirtutem sacramentorum attribuere. meriti rationem addere metito praecedenti: eo vel Secuda intelligeria est, quod illa sanguinis,&aquet maxime , quod illud instans praemio potius susci- effluxio per inoduin exemplaris cauis virtutem con-piendo desertiit, quam merito. Martyris enim ani- tulit sacramentis. Nam&ollendit sontalem sacram a quae plene purgata a corpore discedit, in illo in- mentorum virtutem in Christo, in eiusque passione santi prauraium ementiale recipit, essentialiterqui reperiri,& quod virtus in eo latens,ex ipsoque ad sa-hearificatur. i cramenta defluens,&lauandi,ac emundandi conscie Hoc loco aduertendum est , errasse olim quosdam tias nostras vim habet, quod aqua praesignauit, afferentes Christum merui me non solum in ipso suae pretii quoque redemptioni nolirae necetiarij emi mortis instanti, uerum,& post illud instans. Fuit illis clam obtinuit,qnod in sanguine praesignabatur. Sa errandi occasio, quod sancti Patres non semel da xe- gu: snamque Christi voluntari h oblatus ipsum fuit runt sacramentorum virtutem ex illo vulnete ema- excci IentiiIimum humanae redemptionis pretium, nasse,quo Christi latus lancea fuit percussum, ex quo vi l. Pet. . dicitur. Expendantur verba ex S. Leon sanguis, & aqua effluxerunt. Ita docuerunt Cyrili. epst. . citata,ex quibus haec interpretatio fiet mani&Chrysost. in c. I9. Ioan . Ambr. ho m. Io. super Luc. festa. Similia dicit August. tra. 32o. citato. Illa,inquit,
Aug. trach. I s in Ioan. & tradi. Iro. de S. Leo epist. . sanguis in remissione fusus est peccatorum , aqua illa cap. 6. Tnuc generationis,inquit, potentiamsanxit, salutare Iemperaι ρaculum, haec tar lavacrum praessat, π undo de latere ipsius profluxerunt sanguis redem- potum . ita hoc cauta exemplaris genere dixit quo-ptionis, G aqua baplasmatis . Idipsum docuit Theo. que Paul. Christum resurrexisse propter iustificari
phil. super cap. 9. Ioan . Non enim defuerunt alii, tionem nostram . Illa causalis, propter,non merit qui ut neg rem Christum post mortem meruis si , riam, sed exemplarem designat causalitatem . vlassit mauerunt, Christum ante mortem accepisso dendi sunt Α:nbros super Psal. 86.&Hieron. in cap. praedictum lateris vulnus. Sed utrique mani fulle cr- 26. Matili.
tarunt in fide, ii quidem postremi euangelicae histo- Ultima tandem intelligentia est, quod sacramen.
riae contradicentes Ioan. enim citato cap. narrat aper torum virtus, & nostra tota iustificatio,& sanctitas te vulnus illud Chri ilo post mortem suilla illa tu . tribuuntur morti Chri iti acceptae, Se vulneri lateris Primi vero errant contra communia dogmata inia Christi, in geaere este tricis causae non moralis, sed
seripturis sacris fundata. Ex quibus habemus,quod physicae. De qua physica causalitate nonnulla dice- vibi ceciderit lignum ibi manebit, siue ad Austrum, δε- mus in q,6. principali huius relectionis. Et legaturue ad Aquilonem , de quod post hanc vitam nullus iii S. Tn. s. p.q. S. ar. 6. perest merendi locus,quia nec consilium neque rat oest animae a corpore accedenti. Multa alia in utriusq. g. 7. Soluuntur argumenta iis oppositum, O huius et roris cosutatione possient afferri. Sed in re ii dis fesoluitur primum argumentum.
manifesta, dc peruia cuctis,no oportet tepus graui ridisputatione necessarium cosumere. Patres autem, Λ D argumenta in oppositum respondetur. Et ad quorum minc testimonia retulimus, haudquaquam primum aliqui dicunt, quod amor beatificus ex dixetunt, praedicto Christi vulneri aliquod inhaesisse natura rei necessiari iis est, Cnristus tamen per poten- meritum,sed quod virtus sacramento tum ex illo viil tiam miraculorum quam habebat, potuit facere , ne re effluxerit. Quae doctrinam triplicem habere po quod actus ille sua natura necessarius, non sequere-test intelligentiam . turne illario,sed ioere,sicut etiam potuit facere per Ptima, quod ex Christi morte virtus sacramenta- eandem virtutem miraculorum, quod corpus aliastis emanuerit. Explicantque hoc Patres recurrentes passibilensi doleret, vel no pateretur. Hec in solutio ad illud lateras vulnus, quia mors habuit veluti tota- est voluntari λ, ne q. talu miraculii fuit necessariu deis Iem quandam sui conflammationem in illa totius san rogatq. dignitati,cic plectioni beatitudinis Xpi. Per. guinis effusione, que iam fuit illo vulnere accepto . sectio. n. beatitudinis est, necessario diliga Deus in
208쪽
ipsa beatitudine,&ita huc soluuo non placet. Neque
ad hac effectum extendi potuis e potentiam miraculo rum, quae in Christo residebat,citra vIlam dubita.
Seeuncla similio est, Christum non merui me peractum charitatis,sed per actuSaliarum virtutum obedientiae, religionis,&c. quod si merui r per actum charitatis, debet inteljigi peractum charitatis proximi. Itaque meruit peractum a virtute charitatis elicitii, sed non quatenus tendebat in Deum formale, cu primatium ipsius aeraritatis obiecti im, sed qua ratione proximum respiciebat, qui eii secundarium obiectu ipsius charitatis.
Uerum haec ibi utio displicet aliis Theologis , neq.
vero milii placet. Tum quia non satis est consentanea doctrinae S. Tlio m. qui . par. quaeit. I9: art. 3. ad inquit, quod non meruit per charitate amnquantum erat charitas corri prehensoris , sed in quantum erat viatoris, & in quaeli. 19. de verita. art. 6. ad 6. dicit,
quod eadem charitate Christus fruebatur, & m rebatur . Quare secundum doctrinam S. Tho. non solum per actus aliarum virtutum , sed potis limum per actum charitatis meruit Christus. Tum etiam quoniam , ut inter arguendum in primo argumento diximus, charitas, & radix eit merendi, & soris maliter constituit a tum quemcumque m ratione meritorij.
Et huius doctrinae ea est funda metalis ratio, quod sola charitas est ad quam per se primo pertinet Ops
rari propter Deum, secundum quod est luminum bonum, non habito explicito respectu, neque ad poenam, neque ad praemium, sed ad ipsum Deum, ad ipsamque bonitatem eius , ct glori ira , iii quo consiliit prima iuris meritor ij radix . Nam totum meritotiuxus in eo consistit, quod ea,quae nostra sunt , demus Deo, & quasi in eius commodum , quantum est ex parte noliri, offeramus, quod solum facit charitas, vel elicitiue,vel imperative, quia ipsa sola respicit per se primo Dei gloriam amplit,candalia , & extendendam. Caeterae namque virtutes si sunt in orales, non
circa Deum immediate versantur , si Theologicae, fides quidem respicit Deum ut verum , Pta mamque veritatem , nobis caelestia m teria reue-yantem. Spes autem respicit Deum ut bonum nobis:
Ergo si ab actu charitatis in Christo secludimus rationem meriti, oportet totaliter metatum 1 Christo auferamus. Et hac eadem ratione confutatur istas cunda solutio, quatenus dicit Christum meruisIe per charitatem , non ut Deum , sed ut proximum re . spiciebat: radix enim,& formalis meriti ratio non ex proximo, sed ex Deo sumitur, ut ex praesenti doctrina constat.
Tertia solutio asserit in beatis duplicem charitatis
amorem reperiri. Alterum qui per beatificam vilio. nem regulatur ,& dirigitur, & quo amatur Deus, ut visus. Alterum, qui tendi in Deum cognitum permentiam infusam, qua extra verbum beati superuaturali cognitione clara ,& euidenti Deum, eiusque summam bonitatem agnoscunt, quae cogntilia cit re gula huius posterioris amoris. Tunc aicunt huius sol ut Ionis authores, quod in Christi anima duplex hic ponendus est amor. Et prior quidem simpliciter est necessarius amor, di naturalis voluntati humanae Claristi, ut per charitatem eleuatae: prodit enim ex
i pia naturali charitatis propensione, quae in illo beatifico statu tam est eificax, & potens, vi secum raelavvoluntatem humanam, ipsamque totaliter necessitet ad Deum summum bonum clare visum super omnia diligendum. Et hic charitatis actus non fuit in Christo meritorius, neque ex ipso deminebatur Christi meritum . Posterior vero charitatis actus liber fuit Christi voluntati, non quidem quoad specificatione, quia contrarium actum habere nunquam polim, sed quoad exercitium . Nam sicur Cliri itus, Jc quilibet alius beatus potest simpliciter cessare ab actuali cognitione Dei, habita per sciratiam infitiam ma pote tit cessare ab illo actuali Dei amore, qui per hanc c gnitionem regulatur, & in Deu in sic cognitum tendit,& hic charitatis actus, meri totius fuit in Christo,
Be similiter esse poterat in caeteris beatis, nisi extraia statum metendi simpliciter essent cim stituti. Quod non contigit Clitatio, qui dum mortalem agebat viatam simul fuit viator, &comprehensor.
Adhibent hanc solutione graues Theologi Ferra.
s. cCntra gentes cap. 62. Mag. Sol. 3. lib. de nat.
gra. cap. 7. & Mag. Med. loco citato. Qui sollitio eit satis probabilis, e verosimilis. Nam sicut in Angelis grauiores Theologi gemmam constituunt di Iectionem, qua se ipsos diligant. Alteram put Enaturalem, ae necessariam , quae sequitur iudicium insitum hnatura. Alteram vero electivam, quae sequitur iudicium deliberatum,de quo I. par. q εα ita simpliciter in beatis ponitur gemina dilectio Dei supei naturalis. Altera pure necessaria, altera libera procliuer state cognitionis beatificae. &cognitio uis in suis ex
Sed contra illam solutionem duo instant argum est a. Primum illudque commune , sed non omnino facile est huiusnoui. Duo accidentia, quae solo numero differunt, secundum vulgatam Aristor. &S. Thomo doctrinam, nequeunt simul in eodem subiecto reperiri: putant enim grauesi1 Auctores numericam accidentis consti tutionem ex eius subiecto de sumi,atqne adeo si unum, di idem est subiectum, idem est, ct accidens secundum numerum. Quocirca si ex disserentia specifica duo accidentia in eodem subiecto post ta non secernim: ur, nullum restat principium diuisonis ipsorum. Unde nequeunt est e duo, sed unicum est dum axat accidens. Tunc sic, actus charitatis, qui tendit in Deum cognitum per Infusam scientiam est omnino eiusdem 1 peciei cum eo , qui regulatur pecscientiam infusam, Δ fertur in Deu in Male visum. , nam cum sit eadem omnino honitas, quam uterque
actus in Deo respicit, quod sic vel aliter cognoscatur, accidit chari tatis actui. Quod praesertim certi stimum este debet, si vera est illa sementia Theologorum ex
Calet. I. 2. q. I. ar. l. su upra, quὰ docet, appretio sionem non ad formalem rationem obiecti volunt
iis , sed ad conditionem quandam requisitam pert nere. Igitur assignata Blutio falsum praesupponit,
nimirum , geminum reperiri charitatis actum in intellectu humano Christi, & in quocumque alio be ii fico intellecta.
Secundum argumentum. Christus tantum meruit prout erat viator, quod nullus Theologorum poterit inficiat l, quia inquantum comprehensor non erat in natu me tendi, sed Enristus fui 3 viator tantum secundum partem inferiorem , qua inferior par, , VI Pu-
209쪽
tauit Scotus attenditur secundum appetitum sensiu-uum,& reliquas sensibiles potentias,vel quod verursest iuxta S. Thom .doch linam, secundum ipsam metrationalem voluntatem , prout regulatur per cognitionem , quae considerat inferiores rationes , & a tendit ea, quae pertinent ad dispositionem ipsus corporis humani: sed actus esiaritatis regulatus per scientiam infulam, secundum quod respicit ipsam Dei bonitatem , nullo modo pertinet aci rationem inferi rem, sed ad rationem potius sit periorem , imo oc supremam: Ergo in illo actu non potuit consi itere ratio meriti. Primum argumentum triplici potest QIutione dilui . Prima soliatio est communis, nimirum, quod accidentia respectiva et si solo nunt et o diiserant, possunt in eodem subiecto multiplicari , quia ex letis minis , quos respiciunt , potest desinit eorum indiuidualis diuersiuas . Vnde duo a eius dilectionis Dei quatenus diuersimode Deum respiciunt, alter ut cognitum per scientiam beatam , alter per scientiam infusam , qua inuis solo numero ditieram, simul esse possunt in eodem subiecto . Sicut actus dilectionis Dei , &actus dilectioni S proximi, cum ab eadem virtute chamatis proficiscantur sola numerica distinctione lecernulitur, qui lamen propter diuersa materialia obieeta, quae respiciunt, sinuit este ,
possunt in eodem subiecto. Et facile erit rem ista alijs plurimis exemplis illvistrare . Secunda solusio asserit, quod quamuis habitus charitatis viae,& patriae tit unius,& eiusdem speciei, imo
sit unus,& idem numero habitus,quia, charitas . quam excidit id Paulo testante I. Corinth. I s at propter sul excellentiam potest habere actus diuersaruspacierum , & ita dilectio Dei per cognitionem fidei regulata, specie di isteri ab ea, quae in patria vationem beatam sequitur. Et proportionabiliter dicitur de dilectione, quae per scientiam beatam tegulatur,&ea quς fertur in Deum per scientiam tu fusam cognitum. Haec autem solutio an duplici sensu valet intelligi. Prior est, quod actus ciraritatis viae,& patriae, si militer actus, qui oritur ex scientia beata, dc is qui ab infusa scientia procedit differunt specie, non plἰΡsce, sed motaliter, ita quod dilectio patriae, &dilectio viae in una, de eadem phvsica continent ut specie, differunt tamen specie inesse moras, eo quod alterest necessatius, & alἰer liber, alter meritorius, alter incapax meriti, quae sunt condurones addineriatis species morales pertinentes . In hunc sensum
hanc complectitur solutionem Magi st. Medua. Ioco
Alter vero sensus est, quod non solum in esse moris , sed etiam physica d: sterunt specie hi oraritatis actus propter formalem obiectorum diuersitate . Quae non ex Dei bonitate cum una sit, & sor maliter eadem desumitur, sed ex diuersa obtein apprehensione, qirae secundum probabilem opinionem ad formalem rationem obiecti volui spectat. Hunc posteriorem sensum insinuauit Caletan. I. par. quaest. 81.art. 2. circa finem, uterque huius solutionis, nsus potest probabiliter defendi , quamuis uterque suas trabea i dii ficultates, in quibus enoda dis non licet nucim morari, in cul l aec solatio non placuerit, prae edenti utatur ad guadeuda vim argumenti propositi. Sed & aliam tertiam solutionem adhibeat, is cui harum neutra fuerit grata, quam Theologi non indocti adhibere solent argumento, nimirum , quod unus & idem actus charitatis est,qui procedit a heata vilione, & qui per scientiam infusam regulatur, qui
charitatis actus, ut a beata cognitione oritur simplicuer necessarius est,ac proinde omnis merui expers, atque ridem incapax. Ut vero ab infusa procedit scietla, libertatem quandam indult, & subinde ineritorius esse potest. Neque in hoc aliqua apparet contra dictio , nihil enim repugnat, quod actus ille . qui est simplicitet necessiarius, induat quendam libertatis modum per rei pectum ad aIi quam quasi illi aduem titiam regulam, ex qua l: beram quandam complacentiae rationem acquitat. Ita quod Ch Nili voluntas, quς Deum beatifica visione cognitum onma nece Iliis tale diligit ν accedente eiusdem Dei cognition C per scientiam inuisam habita, vir tiriliter sibi in eadem Dei dilectione libere complaceat. Ita quod sic se habeat eius voluntas regulata per hanc cognt Ii nem posterioreas , quod reuera ipsum Deum maret libera dile&ione , niti praeuenta esset ab actu charriatis necessario , qui ex beata visione oritur . Haec impIicita complacentia conitituit illuma charitatis actum virtualiter liberum: atque ad eo capacem merii l.
Affctri potest ex e plum ex his quae nos experimur. Contingit enim quandoque , quod unus, Midem motus naturalis sit simpliciter,&quenda in tamen violentiς modum ab extrinseco principio participet. v.g. clim quis deorsum proiicit lapidem, motus ut lapidis si iuphciter est naturalis, lapis enim ab in Irinseca, & naturali prope talione deorsum fertur, habet
tamen motus ille quid plana violentiae admixtum . quatenus ex violento proiicientis impulsu progreditur , Hupulsus namque Ille cum tota litet ab extrins cooritur principio naturalis non est lapidi, sed violemus. Vnde neque haec solutio censeri debet i in prinhabilis, iuxta quam dicere lenemur , non cile omni no rationem eamdem attendendam in dilectione , Dei, quae habetur in patria, dc in cognitione qua be tus Deu in cognoscit, nam vere distinguamus gemina Dei supernaturalem cognitioncm , utramquc certa. de evicienterii in intelleciubeati, nimirum, fac alem& intuiti uam Dei vitioncm,quae habetur in Verbo, dccognitionem extra vcrbum per species creatas, quae
procedit ex infusa scientia: At in voluntate beati tic ta unicum Lamum dilecticinas actu in agnoscit in a l lutio, qui stcundum substantiam beauricus et t. ει ne narius, & secundam quendam modum nota beatificus , sed ad viatorem peremere valet , eo quod secundum illum modum liber esse potest, de
Ad secundum argumentum primo respondetur, quod cognitio, quae per scientiam infusam habetur de Deo, M si perie considerata ad rationem superiorem pertineat, comparata tamen ad visionem Dei beatificam, qua videtur Deus sicuti est, ira terroris est rationis, quia sic per species creatas, quae multo in f riori modo Demn Ieprcsentant, quam ipse in selit. Et pro porta n aliter cit dicendum de charitate , nimirum , quod actus ille charuatis, qui per scientiam infusam regulatur, etsi seorsem sumptus au ratio ae superiore in spectet, comparatus tamen actui char ι-
210쪽
tatis , qui per stientiam infusam regulatur, etsi
seorsum , ex beatilica visione orium habat, ad rationem potius inferiorem perimet. Cum
ergo b. Tno m. d. caeteri graues Theologi dixerunt Christum viaiorem fuisse secundum partem in lyriorem , id est , secundum eam animae porti nem , quae rationes humanas, dc inferiores consulit,
sub nomine Inferiorum rationum comprehendunt omnem cognitionem Dei supernaturalem . quae hahetur extra vetbum per spe Oes creatas. Contra pone bant enim ita tum viatoris contra statum comprehensoris. At comprehensoris status, non constituitur
per aliam scientiam, neque per aliam Dei cognitionem praeter illam, quae habetur in verbo. Unde omnis alia inferior cognitio potest se tenere ex parte status viatoris . Et similiter dicendum est de actibus amoris diuini, quod ille tantum, qui oritur ex beatifica visione censeretur pertinere ad rationem luis periorem . Omnis vero alia inferior dilectio ad rationem inferiorem pertinet, potestque esse viatoris actus.
Secundo respondetur , quod sipposito satu viae
undecumque proueniat, omnis ac us liber, dc si alias pertineret ad statum beatificum , induit quendam modum pertinentem ad statum vi , quem participat ex subiecto, in quo reperitur, cuius participas ob id est capax, quia libertate pollet, ex qua liabet capacitatem, ut sit memorius, si in subiecto viatore ponatur.
Et ita dicendum est de actu cognmonis intuta , qui per scientiam infusam in Chruto regulatur, qui certe secundum se non viatoris, sed beata actus est F quat nus effectus est essentialis beatitudinis, resultat enim
haec Dei cognitio ex beatifica visione, Pr I, p. q. .lb
let explicati. In subiecto tamen viatore positusi duit eius qualitatem. Et proportionabiliter dicen cum censeo, de actu dilectionis Dei, qui hanc sequitur cognitionem.
Sed iam ad quartam principalem primi argumenti solutionein tranicamus , quam ex litimo satis esse Eo sentaneam S. Tl .doctrinae, iuxta quam dico Christum meruisse per ipsum mel charitaris actum, quis diligit Deum clare visum, qui meritorius fuit, non ,
prout beatificus,sed prout fuit actus viatoris. Itia tu iuverba. S. Tn. locis paulo superius cit. Sed in eo pudia est tota dissicultas , ut expiscem , qua ratione actus ille beatificus est, qua vero ratione ipsemet nuaria tus fuerit actus viatoris. Ad cuius explicationem notandum est, auod sicu tfinis acqui tedus potest esse obiectum duorum actus, nempe volitionis,dc intentionis. Est qui clem obiectu volitionis, prout est in se bonum quoddam, qua ratione est propter se appetibile , iuxta id , quod Arist. I. Eth. cap. t. dicebat, bonum est, quod omnia appetur. Est autem intentionisubiectum, quatenus taliter est bonum, quod est ratio appetendi inedia, per quae finis ipse est comparandus. Vnde intentio respicit fine sub formatissima ratione filiis, quatenus, scilice , est acquisibilis per media quibus ipse finis appetibilitatem tribuit. Quo actu non solum tinis honitas, conuenientia appetitur, sed ipsam quoque sinis causalitatem ιespicit hic actus. Ita solem loqui de sine, dc
eius bonitate discipulι S. Tho. I. 2. q. i. ar. L. Au cultas doctrinae imitationem proportionabalca: ego distinctionem facio in fine iam acquisito, dc habuO di lo-
quot in speciali de vero, & vltimo fine Deo j quod
eius bonitas potest per semetipsam considerata qua ratione est appetibilis, & vi ita loquar frui bilis, nullo habitu respectu ad aliquid extrinsectam . Alio modo prout est ratio volendi alia , quae conmentem iam ali. quam habent cum ipsa consequuta finis bonitat .
Primo modo considerata diuina bonitas amatur,
de diligum a beatis dilectione necellaria , 5c necessitate specificationis, dc necessitate exercitii, ita quod
beatus, Deque contrarium eius amare potest, in quo
consistit specificationis necessitas, neq. ab actuali eius amore cessare, quod ad necellitatem pertinet exerciiij, de similiter eadem bonitate omnimoda ne elli. late fruuntur. Itaque neque ab cius amore, neque ab eius fruitione ullatenus diuelli possunt, nisi grando
in te I ueniret diuinae omnipotentiae miraculum. 6-
siderata vero secundo modo diuina bonitas nonnecessario amore diligitur, neque talem dilectionem. exposci theatificus latus, ad qtiem sicut non per sopertinet creatura Ium amor sicut neque earum c gmuo ua neq, per se requiria amorem diu mae boni iatatis, prout eu Ia IO actualis a moris creaturae. Sed est secundo notandum, quod scut voluto finis prout ed donum in se, oc pio pter se an rabile,& mietio euisiacira finis, prout amatur ut acquisibilιs pcrmedia, realiter quandoque coincidunt m v nuuti eumdem actum, in quo duplicem illam rationem volitionis, ct intentionis uni inguimus. sin amor diuinae bonita ustam navitae,&consecutae unus ell, dc idem actuS, qui per se primo respicit ipsam, ut eli ita se infinita, & i amma bonitas, desuper omnem bonitatem diligibilis ,&secundario eamdem respicit diurnam bonitatem per respcctum ad creaturas, quatenus est ratio volundi, de amandi ipsas. Priori ratione
comiderata diuinae boni tatis dilectio est actus beatificus, ct Omnino neces Iarius, ut dudum dicebam. Cori siderata vero modo posteriori, neque peri; net neces sario aubcat: ficum ita tum, nequc nccellamus actus
est, lud limpi: citer libere Et quia em nulli mirum esse debet, quod unus, Ac
idem actus supernaturalis dilectionis Dei in volunt te beata viramque conditionem, Ocncccs litaris, libertatis induat, ςum sit quaedam connaturalis participatio diuini amoris, quo Deus suam diligis bonitatzm, in quo genu nam hanc conditionem sumina , cuin Excellentia reperi naus. Nam prout suam Deus bonitatem diligit, eius dilectio summe necessaria est idc Deo naturalis. At quatcnus est ratio actualis e iis lectionis creaturarum, libere ipsam et Dei Donuas diuina voluntate diligitur: nul Ia enim instat necessitas diuinae voluntati diligendi creaturam aliquam, dc ex consequenti, nequc necessitatur ad amandum Ipsam diurnam bonitatem, prout actu est sor malis ratio diligendi creaturas, id est, prout actu exequitur ossicium rationis formalis in creaturarum disceti O-ne. Nonnulli Theologi,dc quidem doctissimi non
admodum doctrinam nanc nabuere probatam propter duas causas. Prima,quia aetus, qui non est simis pliciter infimius nequit includere duas allas conditiones tam diuersas scilicet necessitatis, dc libertatis. Secunda , quia acias beatificus mensuratur aeternitate participata,quae nullam mutationem admittit. At si acius ille liber sent, potuit in ipso mutatio, de succe cuOnrs variatio reperiri, cum posset Christ I voluntas