장음표시 사용
211쪽
ips RE LECTIO DE CHRISTI GRATIA.
eessare ab illo actu, prout erat Iibet. Sed neutra harucausa esticaciter expugnat istam doctrinam. Ad primam enim dicitur. Primo, quod licet ille , amor voluntatis Christi non sint infinitus,est tamen participatio actus amoris infiniti voluntatis diuinae eiusdem ordinis cum illo. Secundo dico, quod etiam in actu pure finito possunt, per comparationem ad
diuersa , illae duae conditiones reperiri. Nam actus,
qui simul est intentio,& electio, qua ratione intentio potest esse tiecellarius, saltem quoad specificationeἰ, di prout electio omnino liber. Ad secundam causam
respondeo, quod sicut dririnus amor, qua ratione libera est creaturarum volitio, absque aliqua sui mutabilitate mensuratur aeternitate essentia ii, ita Christi amor, prout liber potest participata aeternitate mensurari - in quo nulla unquam reperietur mutat IO, propter necessitatem suppositionis quam, iuxta m
'dum inferius explicandum, in eo tenemur ponere.
His ergo sic suppositis. inarta solutio primi nostri
principalis argumenti in eo sita est, quod Christus per eandem illam dilectionem , qtra necessario dili. gebat diti inam bonitatem clare visam , secundum
quod est in se, & propter se summe amabilis, Sc dili pibilis, & qua ratione eius dilectio erat actus beati neus, diligebat etiam libere eamdem mei diuinam bonitatem, prout actu erat ei formalis ratio volendi re demptionem humani generis sua morte suoque sanguine exequendam, qua ratione dilectio Dei cliuin que bonitatis in Christo actus fuit liber,actu ite via totas, Nex quo repulabantur omnes actus cςteraruvirtutum, quae in Christi anima residebant. Haec χώlutio explic bitur amplius ex dicendis in solution:
Ad confirmationem respondetur, quod sicut Christo fuerunt manifesta omnia opera, quae per Iolumis suae vitae decursum erat aci urus, i ta fuit ei manifes usmodus omnium suorum operum, nuntium, quod libere ab ipso facienda erant . unde illa praecognitio
suarum operationum neque abstulit, neque minuit
libertatem voluntatis humanae Christi circa easdem operationes. Et haec susticiant pro nunc ad huius co firmationis solutionem : nam si quid amplius postulare videbatur eius dith cultas, ex solutione 1ὸquentis argumenti desumi poterit. Ad in argum eiu principa Ie negatur maior,ad c ius primam probationem dicitur, quod praeceptum non praesupponit, quod labiectum nabeat eum flatum , in quo possit peccare, sed tantum supponit necessario ex parte sati: ecti, Quod habeat naturam, quae secundum se , re ex intrinsecis principijs considerata peccare possit, & deficere ab ordine voluntatis superioris. Et huiusmodi est humanitas Chri lii, qilae licet impeccabilis factast, ct propter beatificum statum , in quo est, dc maxime propter coniunctionem ad verbum, tamen ex seipsa considerata, &ex intrinsecis principiis peccabilis est, & defectibilis, potensque
proinde ab ordine diuinae voluntatis,& rationis resis ire. Et ob id capax fuit praecepti,& legis,llam naturalis, tum positivae, iuxta ea, quae diximus in secundo notabili . Sed illud superest addendum ad exactam argumenti solutionem , minime necessariam esse ad substantiam praecepti illam comminationis explicationem in argumento in sint ratam, videlicet, ii non obedieris, em 1 mihi inimicus, reus eris subcunda pinnae,&c. Nam hae & similes comminationes, cum noad vim directiva, sed ad coercitiuam legis potestate spectent, non necessario requiruntur ad ratione
praecepti, nisi quando subiectum est in statu , in quo potest deficere ab obseruantia pracepti. Sed satis tuerit ad essentia Iem praecepti rationem , quod efficaci ter dirigat voluntatem inferioris circa actionem imperatam , constituatque ipsam actionem in ratione virtutis obedientiae. Quod si dixeris vim coercitiuam per se attinete ad legem, ita quod non est lex illa , , quae coercitiua vi caret: atque adeo si praedictam poenae comminationem a taluisto excludimus , ne
cessum est, ut ab eo excludadius rationem praecepti,di legis. Respondeo , de primum dico, ad rationem Iegis
nece lIariam esse vim coercitiuam in legislatore, nota tamen est necessarium, quod in particulari lex imposta vim coercitiua habeat circa omnem eum quem
obligat . Cuius rei exemplum habemus in principe, qui lege communi, quae aeque ad ipsum, N aci subditos pertinet, secundum directauam ipsius legis vim sin pliciter obligatur, de tamen vis me cuiua legis ad ipsium non pertinet. Et ira possemus
dicere de lege imposita Christo , quod ipsum
obligauit secudum vim omnem directivam, quam uis pote tiatem coercitiuam nullatenus in ipso exequi posset.
Respondetur seeundo, quod ad saluandam vim coercitiuam in lege Christo posita , iis fuerit, quod eius humanitas secundum se considerata, plenariam habeat subiectionem ad Deum , & ad eius legem secundum omnem vim,& directivam. coercitiuam,
sed quo matri Christumatione suppositi, ab omni elilege exemptus , indecens ei fuit , quod in praecepto sibi ut homini imposito, explicaretur illa commina tio, de qua in argumento fit mentio et Potuit enim
Christus in ratione suppositi humani suhijci Deo i
his, quae infinitae eius dignitati, & maiestati nihi I derogant, videlicet, m Operationibus, ct infusarum, M acquisitarum virtutum exequendas, quae nullum defectum moralem, vel includunt, et praesupponunt in operante. At respectu pςn subeundae, si proprie, Jc in rigore de pςna loqua nuri,nullatenus potuit Christus alumae potestari submitti, quia pςna licet formalem non tin portet deformitatem, praesupponit tameillam in subiecto, quod punitur, quae moralis de
formitas tam longe est a Christo, quam longe est ab ipso De m non esse.
g. g. Vbi dissoluitur tertium argumentum principale in oppositum.
AD secudum argumentum, quod est satis ad disi
solliendum difficile, multi ex nouioribus Theologis, & quidem non indocti existimant praeceptum
impositum Cluisto totaliter eius voluntatem determ mare circa exequutionem actionis praeceptae . Et cum differentia voluntatis sic conditio necessari ad eius libertatem , coii sequenter fatentur praeceptu auferre libertatem a Christi voluntate circa adtione
praeceptam, v. g. circa mortis acceptationem prra reis
paratione generis humani. Ut autem in illa voluntate Christi, qua diuino obsequens praecepto praecli clam mortem acceptauit, aliquam relinquant Iiberistatem s
212쪽
rarem, ut possint in ea satisfactoriam, & meritoriam
rationem saluare, in omnes se latus vertunt, nullumque relinquunt Immotum lapidem. Vnde eorum non ulli dicunt , quod praeceptum impositum Christode acceptanda morte, non primam suam habuit originem a diuina voluntate Dei praecipientis, sed ab ipsa humana voluntate Christi , quae humani generis reparatione valde affecta, tam etficaci propen lion voluit humanae salutis commodis, & villitatibus intendere,ut simul voluerit, quod hoc ipsum strictissimo praecepto Deus ei iuberet, praeciperetqtie ipsi ut humanam vitam, eiusque pretiosum sanguinem, pro ipsa hominum salute expenderet. Et quia huic liberae voluntati diuinum superuenit praeceptum, qua-uis toraliter in sensu composuo ipsam humanam Christi voluntatem ad sul exequutionem determinaret, non simpliciter ab ipsa libertatem abstulit, eo quod talis determinatio,& necessitas fuit tantum socundum quid, & ex suppositione quatentis in actuali praecepti obseruantia , & adimplemcnto implicito continebatur libertas illius praecedentis voluntatis Christi, qua voluit per praeceptum obligari, sine cuius praeuitione , &pta scientia Deus tale praeceptum minime imposuisset Christo. Uti solent illi Theol
in exemplo, ut eis videtur satis accomodato , bc id neo, ex his quae inter religiosos contingunt freque nister, videlicet, quod cum quis vult exequi aliquod c
si iij opus, petit a praelato, ut it Iud sibi per praeceptum
inlungat propter maius meritum , quod ei ex obe elemia accrescet. Ita inquiunt, Clitistus Dominus volens, non solum ex charitate, sed ex obedientia simul pro humani generis salute mori, pet Hul a pa gre , ut eandem mortem, quam ipse subire decreu rat,ei per praeceptum iniungeret. Qu0 circa in actu li mortis acceptatione neque Ilbe riatis, neque meriti ratio defuit.
Hee solutio,& si primo aspectu videatur comm . dare eam Christi charitatem, qua dilexit nos,& sei p. sum pro nobis tradidit, at si bene perspiciatur omni probabili fundamento caret. Contra quam sic primo argumentor . lyr cepta naturalia, qtubas ipso
Christus, inqtiantum homo, sicut caeteri homines nebatur, ut ex doctrina S. Tlio m. in secundo notabili aduertimus, non fuerunt ipsi unposita dependenter a prae scientia voluntatis l psius, quae res non dcli et in dubium verti, quia ill haec iuris naturali S praecepta non ex libertate voluntatis humanae, sed ex ipsa tytionali natura suam primum deducunt originem .
Sed quis negabit Christum meruisse in adi inpleti ne,& obseruantia naturalium praeceptorum Ergo ad saluandum Christi meritum m obseruantia praecepti de morte pro humano genere acceptanda, non oportet recurrere ad illam antecedentem Christi voluntatem, non enim minus per praxepta luris naturae determinabatur humana Christi voluntas ad eo rum implementum, atque per praeceptum de mor Iesu beunda. Unde qua ratione nos expedimus an celli a te ex preceptis naturalibus proueniente, eua. de re quoque poterimus difficultatem, quae ex praecepi a politivo mortis Oritur circa determinatione
voluntatis Christi, atque adeo superflue astignaturi Ila solutio. 'Secimii Oargititur. Ex isto modo dicendi sequitur, quod pallio Christi, qua humauum redemit genus,
non tuit formaliter,&in se ipsa libera, de meritoria,
sed in sua tantum radice, dc caiisa,nempe, in illa praedicta Cluisti antecedenti voluntate: sicut peccatur quod committit ebrius in ebrietate constitutus, non est formaliter liberum , de voluntarium, sed In sua , causa duntaxat, in ea, scilicet, voluntate vel formali, Vel virtuali, qua prius, quam Ebrietatem incurri t,
illud peccatum voluit. Consequens videtur multum derogare meritis Christi, oc eorum perfectioni: Ergo, kc. Dicet lar canaliquis, quod in libera potestate Christi positum semper fuit illud moriendi praeceptu sita quod sia pse vellet, auferret Deus praeceptumo , quod impotierat, de quod sicut impositio praecepti fuit fle pendens ab humana Christi voluntate, ita &ipsius continuatio. verum haec euasio ridiculae s , ac plane im pertinens. quia re ipsa tollit obedientia a Chrit o. Nam praeceptum , quod totaliter subi jc tur voluntati eius cui imponitur, seuera praeceptum non est, nam praeceptum superius debet est eas voluntatem subditi, dc non totaliter ei subiectum, subordinarum. Tertio arguo contra eandam siolutionem : ex ea
sequitur , quod in illo signorationis, quo Deus d creuit praeceptum moriendi pro humani generis r demptione imponere Christo, cognouit hominum redemptionem tam esIe persectam, per illam Christi voluntatem ab ipc Deo praeui iam , qua voluerat tali praecepto obligari, illa namque voluntas Christi praeceisit moriendi praeceptum, fuitque in sinite meritor 1 a , dc satisfactoria , ut pote, Deo infinite grata, dc ordinata ad ipsam humani genetis redemptionem : Ergo illa susticiens suit ad humanum g nus ex iustitia rigo rota redimendum , atque adeo supernuu fuit mortis praeceptum impositum, sed cotemus debuerat esse Deus illa spontanea Christi v
tarto, quod humani generis redemptio Christi
pastione,& morte fiet et, non fuit inuentum ex consilio humanae voluntatis Christi , sed ex altissimo potius , ac profundis limo consilio Dei. Nam qui omnIa operatur secundum constitum voluntatis fine ,
Paul. au Ephes. E. Olcente, non aequum fuit, ut maximum suae lapicntiae, dc potentiae opus ad humanae volunt alis placitum reuocaret. Et quidem sancti Patres
in praecudenti ari .citau, negotium redemptionis gemneris humani non semel reducunt ad altissimum solius diuinae volunta tis consilium. At auctores praedictae solutionis,totu ira humanae redemptionis opus ad ipsam humanam Christi voluntatem retrocant: ergo nulla ratione est haec solutio, ut probabilis admittenda . Quam dc preisius urgeo, ex eo, quod Paulus ad Heb. to. loquens de Christo, & de primo eius i gresIuin mundum refert Christum ita parti dixisse. Ecce venio, τι faciam Deus voluntatem tuam, id est, ut
praecς pro tuo obediam circa humanae redempti nis expeditionem . Certe si vera esset ii Ia solutio, proprius,& verius dixisset Christus, ce venio, ut iaciam voluntatem meam, cum tot iam redemptionis humanae negotium ex ipsa tanquam ex prima radice penderet.
Item di Christus praeceptum illud a patre petiit,
non multa cum proprietate dixisset Daul. Roman. 8.
213쪽
mbus tradidκ illam. Nam si Christus ipse voluit, Wpetam, ut praeceptum moriendi sibi imponeretur. ipse sibi potius non pepercit, quia Deus non illunia obligat, sed ipse voluit obligari. Ad comendanda a
tem Christi zliaritatem, eiusque eximiam vim, dc ex
cestentiam, satis superque fuer: t illa promptissi in eius voluntas, qua in eodem instanti, quo fuit mundum ingressus, patiis praereptum de morte subeunda libentissime fuit amplexatus. Quod & nihil aliud Isaiae cap. . Intendebat cum dixit. Oblatus is, quia ipse voluit. cuius voluntatis promptitudinem aliqua ex parce in hoc dubio circa tertium notabile de
Secunda s lutio quam alii nonnulli Theologi ei.
dem secundo nolito principiti argumento accommodant, in eo comistit, quod Chi litus meruit per bedientiam quam habuit in animi praeparatione . Itaque non meruit in eo, quod praeceptum sibi impositum obseruaret . quia talis praecepti obseruantia non ex animi libertate, sed ex omnimoda voluntatis determinatione, S necci Iitate pro ellit . Sed in eo eius conti iti inerCum , quod paratum Cliti litis habuit animuin ad similes; Deo obedientiam praeitandam circa illius mandati executisenem, etsi nulla impelleretur laecellicate, sediti libero suae voluntatis arbitrio totum lia .ri aae redemptionis negotium posi-rum esset. Non videtur huic solutioni Scot. refragalia
Hie tamen solutio non est cur viris sipientibus valde grata sit, S probabilis. Comta quam liearguitur , illa animi praeparatio ad Obcdiendum Deo tria opere redeptionis humanae, vel tuit necessaria Christo necessitate praecepti, vel ad consilium tantum spectabit. Si primum dixeris, redit ea dein argumenti principalis di triauitas, n. i in illa quoque animi praeparatio crit paenitus necellaria, null que in ea fuit li-
hectas, cum similiter esset in praecep co Conitu uta,atque adeo a deni erit ferendum iudiciu in de ilia animi
pr.eparatione, quod de ipsa praecepti obseruantia . Si
veto dicas secundum,tunc infero larissu in irata meruille peractum obedientiae, sed per opus tantum co- si iij, quia tantum meruit peractum e A ratione, qua procedebat ex animi pr.eparatione,quaen ad praeceptum sed ad consilium, duntaxat spectabat. Obedientia ait: em, nisi magna cum impio prietate loquamur , non in opere con siit l, sed iii obseruantia solum praecepti repetitur. At qui negaret Ciariau per obe..dientiae actum sui nuntinis exaltationem promeruisse, contradiceret Paulo ad Phi Ii p. I. Ex pretie, rei bis supra citatis,cot carrum asscrenti. Et qui dicerer, quod per obedien iram nobis non meruit Chri lius supernaturalia gratiae dona, contrarius quidem es et ei de Apo. ad Rom. c. I. cuius verba etiam adduximus super ιus in ivio dubio.
Sed a delirant tertia fossilio, qua Authores huius
pletrariae deterrui nationis, oc necessitatis voluntati Cniti per praeceptum induci illud secundum principale arsumentum se susticienter dissoluere arbitra isti ir:aium enim , quo i quan mis Cliristo impositum
fuerit moriendi princeptum, non tamen eodem praecepto detcrminala Illi fuerunt omne1 circumitantiae, quae ad ipsam praecepti adimpletionem, ci obieris uacita am pertinebant. Non enim pur praeceptu aifuit Cluuio determinatum quo fine, pro Ier quaen ollua, quanta voluntas intensione, quantoque conatu acceptare deberet moriendi praeceptum, quoue tempore aut loco illud moriens adimpleret, sed haec omnia ibbero eius arbitrio fuerunt relicta , atque
adeo licet Christus non potuerit mereri in eo, quod acceptabat mortem sibi praeceptam quantum ad m,llantiam operis, meruit tamen quatenus acceptauit illam tali tempore subeudam, cum tanta intensione& conatu, S propter talem finem, haec omnia nor
cadebant sub praecepto, sed ad ipsam attinebant humanae voluntatis libertatem.
Quod si quis contra hanc solutionem arguat ivia hunc modum . Ex ea sequitur Christum forma liter non merui se per actum obedientiae,&per obserua tram praecepti diuini. Consequens aduersatur scripturae sacrae, quae multis in locis meritum Christi circa notiram redemptionem cibediemiae Christi adscribit, ut in loco citato ad Ph. i. fa ius Obedιens, ac, Respondent, quod quamuis in operatione, qua Christus mortem sibi praeceptam acceptauit, quantum ad eius substantiam non per se primo reperiretur li-.bertas, sed tota libertatis ratio ex circunstantiis desumeretur, simpliciter tamen libera fuit ipsa mortispriceptet acceptatio etiam secundum substantiam . Quoniam libertas, qu proueniebat ex circunstanta j s& ex modo operationis, in eius refundebatur substantiam . quatenus voluntas Christi sub illis circumstantiis, & sub tali modo, & non aliter se applicuit ad illam esticiendam actionem secundum totam eius su stantiam,& entitatem. Adhibent exemplum in amore beatitudinis in communi consideratae,qui licet necessarius sit quo ad specificationem , quia lamen voluntas libere se ad eius exercitium applicat, simpliciter est liber etiam quantum ad substantiam.
Haec solutio bonam prae se ferret apparentia, si v rum esset id, quod praesupponit, puta, omnes circunstantias , quae concutiunt in obseruantia praecepti . nullatenus ad ipsum pertinuisse praeceptumis,
sed in humana Cirristi libertate fuit se positas, quod
tamen est falsuin, praestri im de temporis circunilantia, quae ad huius salutionis intentum maxime conis ferri posset. Unde sic arguitur aduersus asIignata uia
Circumstantia temporis clauditur sub quocumq. praecepto; ergo determinatum fuit per praeceptum Clit isto de subeunda morte mi positum , quod Jc tali tempore moreretur, & pro quo tempore morte obeundam acceptaret: atque adeo si praeceptum libertatem ab illi sit Chrultis non libere se applicuit ad actualem praecepti obseruantiam, quia determinabatur tunc eius voluntas ad ipsum a uale praecepti a dimplementum, neque poterat in aliud tempus et D ferre. Anteccdens vero probatur, & primum in communi de omni praecepto. Nam praeceptum, quodcu-que, vel negativum eis, vel a stirinativum. Si negati-
Dum obligat semper, & pro semper,idest, pro omni
tempore. Si affirmat; uum; obligat pro tempore determinato, id eii , quando adimplendi instat necessi. tas. Ergo circunstantia temporis non relinquitur libertati eius,cui praeceptu imponitur, sed per ipsumptaeceptum determinatur. Praeterea si in particulari loquamur de mortis praecepto, quo Cluilius, ut ii mo, tenebat tu, quis credat non si illa adeo diuina q. eius prouidentia leni pus morti subeundae plene de
214쪽
terminatum Quod non irrationabiliter milio potexillo Pa u. ad Gal. . at G1 verut plenitudo teporis mi
si Deus misi suu factu ex muliere faciusub lege, ut eos,
qvisub lege eraι redιmereι. Plenitudo teporis denotat tempus ex diuino praescriptum consilio. Et quidem ex hoc eodem loco manifeste etiam colligitur, quod circunstantia finis, praescripta quoque fuit ex diuinae prouidentiae decreto, neque humanae Christi libertari relicta, nam ad hunc finem misit Deus filium suum morti subiectum, Sc obnoxium, vi eos qui sub lege is
erant ac totu humanum genus .redimeret. Similiter uis credat,quod eius loci circumit Ilia,in quo Chrias mortem erat perpessurus, humano consilio humanaque liberiate,& non diuina potius prouideuxia neci t disposita Certe ego non video, quae nam aliae circumitantiae extra vini praecepti fuerint relaetae , praeter intensionem , dc extensionem eius actus , quo Christus subeundam mortem acceptauit, di aliae tortassis minutiores,quae in Chri iti Donunt passione parum, aut fere nihil ad humani generis redemptionem retulerunt . Inter quas millatenus ali numeran-
clam esse censeo ipsan temporis circumstantiam. Naquod tunc md rum,dc inimico tum hora esset,ac t
nebrarum potestas,no nisi ex ipso speciali diuinae voluntatis consilio prouenire potuit. Et cum tyrannis fuit desuper data potestas, fuit simul Christo vi h mini indicta praecepti necessitas: tunc enim instabat ei necessaria obedientiae occasio. At quis dicat.quod is qui necessitate compellitur, hic & nunc, tali loco, propter talem fine operari, liber maneat ad substantiam operis pracepti,eo quod sua libertate adhibeat, maiorem aliquem conatum eo, quam adhibere nebatur hoc enim non esset aliud quam confundere substantiam operis cum accidentaria ipsius conis
Praeterea quamuis admitteremus omnem circum.
stantiam humanae Christi libertati fuisse concessam c quod neque verum neque probi bile censen non . adhuc tamen formali ter,Sc proprie loquendo dicere pollemus, Christum per obedientiam merui G, quod ob id meruit, quia Deo fuit obediens, ut dixit
Paul. citatis In locis, quia reuera non meruit, quate
nus obediens fuit, sed quia eam adhibuit cito mstantiam,ad quam ex ptaecept non tenebatur,di hoc negari nequit, quidquid merit de refusione libertatis ad substantiam operis praecepti . Secundo eandem solutionem ita impugnant, suo iudicio expugnant emcaciter nonnulli graues Theologi,arguuntque in hunc modum. Ex ea sequutur, quod si Deus impositisset Chiillo praeceptum
de subeunda morte, determinando omnes circumias antias temporis,loci,finis intentionis,&c. quod sine dubio fieri potuit in in obseruantia talis praecepti
nullum interueniret meritum . Consequens apparet absurdu,nam qua ratione negari potest, quod actus a virtute obedlumiae profectus non esset in Christo meritorius λ ergo illa solutio non evacuat vim arguis menti. Hoc argumentum, ut dixis magnificant nonnulli graues Theologi , tamque essicax esse censent,
ut CDin uilicant sententiam contrariam, non istum
falsitatis, verum,de erroris in fide. At mihi istud atagumentum non tantae apparet efficaciae , ut erroris nota propter vim eius, contrariam sintentiam debeamus inurere. Quoniam cum sacrae literae,quae uin
firmant Christuin ex obedientia meruisse, non do possibili, sed de facto loquantur , etsi ad mitteremus in casu in argumento conficto, nullu in polle reperiri obedientiae meritum, nihil esset erroris in tali doctiina Casus enim de possibili ad Theologicam disputationem potius, quam ad fidei veritatem spectat . Praeterea argumentum illud probabilem habere videtur solutionem,pollet namque dici, quod intension is circum stantia non potuit in summo gradu co iti tui, ultra quem Christi voluntas non valeret aliquam intesionem addere. Supponamus enim,quod intensio actus non terminat ut mirinsicE, sed in infinitum potest crescere sincathegore in alice, itaqu non tanta esse queat quin maior esse possit . Vndo
si singamus ex praecepto determinatum fuisse gradu intentionis ut decem. adhuc potuisset Chri lius in
reri exercendo actum intensum,ut duodecim o ergono debet admitti, potuisse fieri, ut omnes possibiles
circumstantiae secundum omnem earum modum
sub nece ilitare praecepti constituerentur. Haec soluti mihi olim non penuus displicebat,sed re melius considerata,non evacuat vina argumeti: falsum est enim quod praesupponit,nimirum,operationis intensionε polle in infinuum crescere. Nam si supponamus vir Iulem charitatis aut obedientiae, ex qua procedit ille a clus habere intensionem vi octo, humana Christi voluntas non poterit eidem actui maiorem adhibere intensionem, quae excedat gradum, ut 8. quia to vis ex qua ille adtus procedit, est illa duntaxat, quae in virtute charitatis, vel obedientiae residet, eque humana volimias aliquem ex seipsa potest in eius. modi supernaturali actione conatum adhibete , sed tantum duntaxat conari valet, quantum est potestas,& vis infusae virtutis charitatis, seu obedientiae, Vel specialis cuiuspia Dei auxi Iij, ψ determinata et volu tati vim confert. t Aliter fortassis esset dicendum si sermo fieret de actione pure naturali, & proportio nata naturali voluntatis humanae pote stati. Vnd nulla est contradictionis implicatio, quod Deus suntinam intentionem , quam humana Christi voluntas poterat adhibere in actu obedientiae sub praecepto constitueret, neque quidquam refert,quod nonnulli Theologi dicunt, actus intensionem non terminar intrinsece , sed extrinsec8 . Nam primuin existim hoc esse falsum,quando enim virtus ex qua procedit actus determinatam habet intensivam virtutem, &ad certum terminum,& gradum signabilem limitatam, nulla probabilis suadet ratio, quod in ipso actu non possimus signare ultimuin gradum intensionis,
quem valet pertingere . Charitatis autem seu obeis.
clientiae virtutis humanae voluntari in fusae signabiliseit gradus intentionis, ita quod vere possumus dicere
charitatem, seu obedientiam intentam esse, ut quatuor, seu ut decem , & quod nequit plus intensionis suis actibus conferre, quicquid sit de potemus naturalibus , & earum actuum intensione, de quibu1 in praesentia non disserIm . . Praeterea, & si admittamus intensionem actus extrinsece terminari, Ita ut vete dicatur, quod actus D- hedientiae non potest peruenire ad intensionem , ut decem , potest autem ad perfectionem aliam Intra gradum ,ut decem,& si hoc,inquam ,gralis ad m it iatur inde non colligitur non potuisse, summa acius
obedientiae intensio sub praecepto constitui. Nam quae
215쪽
uae est impossibilitas , quod praeceperat Deus Chrio: ut exerceret se in tali obedientiae actu, qui attingeret omnem intensionem infra gradum, ut decem
possibilem , cum reuera Christus id posset facero e Constat igitur ex dullis insuffcientia assignatae solutionis, Ic quod argumentum factum, fic si non erroris, apertae tamen falsitatis conuincit tertiam illam solutionem secundo nostro argumento assignatam . Quae falsitas nonnihil etiam derogare videtur sanae doctrinae, quae docet omnε virtutis praesertim infuse action E memoria esse ex suo genere digna supernaturalis pia ij, prς sertim si ex charitate procedat. Tade ultimo contra praedictam solutionem sic arguo. Pr
milam , quod ex sacris litteris constat fuisse promissupastioni Christi, & alijs eius actionibus,non circum- sanitas , sed ipsam passionis suo stantiam respicit . I . H. Si posuerit pro peccato animam suam , Ge. Phili p. a. Fadius isi obediens isque ad mortem . Propter quod est Deus exaltauu ιlium,se. Ecce nihil de circustanci s . ergo in substantia passionis meruit Christus. His ergo,&alijs solutionibus praetermissis. V et aia solutio est illa, quae communiter a S Tho m. discipulis huic argumento adhiberi solet, nimirum , quod humana Christi voluntas fuit si inpliciter . ec insensu diuiso libera ad obediendum , vel non obediendum praecepto sibi imposito . At in sensu composito,& necellitate consequentiae, non potuit non adimplere omnia sibi iniuncta praecepta, Omnibus. que obtemperare mandatis, itaque non potuit ita re, quod Christo imponeretur ptaeceptum moriendi, di quod eius voluntas non acceptaret, suo tempore non adimpleret. Sed aduerte, quod haec necessitas ex sippositione non ita est accipienda , quod voluntas Chri ili antequam illi intimaretur m Oriendi praeceptum liberta cin hiberet , qua posset mori,& non mori: Caeterutri post impositum praeceptusn auferretur ab ea libertas, & maneret necessitata,& determinata totaliter ad acceptandum ipsum εeique parendum. Haec enim ne cellitas tollit line dubio rationem meriti, ut patet in beatis . qui priusquam viderent essentiam diuinam . liberi erant ad amandum, & non amandum Deum, sed supposit
visione ne elsitatur eorum voluntas ad Dei amo
rem , quo actu nulla possunt ratione mereri pio. pter hanc necessitatem . Quo circa haec nece istas licet supponat aliquid , quod reuera extrinsecum est, desii peradditum, S: loti homini, &nati ira livoluntatis ipsius inclinationi, non tamen appellatur a Theologis necessitas ex suppositione, sed absoluta , eo quod stippositione tacta visionis beatificie in intellectu , & habitus charitatis in voluntate, continuo prouenit ab intrinseca voluntatis Inclinatione . .
Unde necelsitas suppositionis in nostro casu ita est intelligenda, quod posito praecepto voluntas Christinoi puluit non obedi re, non quidem propter necessitatem prouenientem ex intrinseca voluntatis inclinatione , & delet minatione , nam etiam stante praecepto voluntas liberrime acceptabat mortem, sed tota neces litas proueniebat, partim ex magnata voluntatis ipsius re titudine , quem beatificus Dei diuinaeqtie bonitatis amor In ea constauerat, partim vero , ex infallibili , dc efficaci directione , ,& manu tenentia diuina, quae dirigebat numanam Christi voluntatem circa illius praecepti obseruantiam. Sicut solent dicere Theologi de confirmatis ingratia,qui licet libertatem habeant ad peccandum , non tamen peccare possunt in sensu composito, propter infallibilem untinae prouidentiae gubernatio
nem, directionem ι enicacemque Dei manu te
Sed arguitur contra hanc solutionem, Ac probatur, quod illa nec et Iitas, qua Christi voluntas necessi.
tabatur ad obseruantia in praecepti proueniret ab intrinseco, atque adem quod ab ipsa humanae voluntatis Christi actione meruum penitus auferret. Et in hoc huius rei consistit punctus: Necessitas ad non percandum in Christi voluntate prouenit ab intritis seco,tu in ratione sirppositi diurni, cui omnino repugnat peccatum, tum etiam ratione beatificae charitatis , quae ab intrinseco necessitat Christi voluntatem ad an D, rem Dei . ergo necessitas ad obseruantiam praecepti impositi proueniebat ab intrinseco. Proba tur consequentia, quia tanta necessitas inerat voluntati Christi ad obseruandum praecepta, quanta fuit necessitas non peccandi , etenim si non adimpleret praeceptum peccaret. Confirmatur. Eadem necessitate qua voluntas ne celsitatur ad volui dum tinem, necessitatur ad volendam media, quae necessaria sunt, vel ad finem cons quendum, vel ad consequutum conseruandum. Sed humana Christi voluntas necelli taba ur intrinsece
ad amorem ultimi finis , qui consistit in visione, o dilectione Dei: Ergo ab intrinseco necessitabatur ad volendum media, quae sunt necelsaria ad conseruationem huius ultimi finis. Sed obseruantia huiusmodi praecepti fuit Chri sillo medium necessariu ad beatitudinem conseruandam: ergo,&c.
Ad huius dissicultatis elucidationem in antiqui ribus Theologis vix qnicquam aliud reperimus expressum, praeter id, quod dicit S. Thomas s. p. q. I 8. artic. 6. ad nimirum , quod voluntas Christi licet sit determinata ad bonum, non tamen est determ nata ad hoc ,via illud bonu,& ideo pertinet ad Christiana cligere per liberum arbitrium confirmatum in
bono, sicut ad Ileatos. Et similia dicit Alexander
Alensis a. par. quaeli. 16. membro. a. art. 7. prope finem. Caeteri in non explicant grauit simi uti Theologi quo pacto humana Christi voluntas, aut volun istas cuiusuis alcemus beati se habeat erga illa operaia , quae per strictum Dei praeceptum eis fuerint iniun-'cta. inter iuniores Theologos reperies quam plures, qui hanc difficultatem euadere se putant, re uniueris lis eius argumentis salta facere per distinetionem illam vulgatam de sensu diuiso, ct composito. quam dii linctionem quae nullatenus est improbanda non aliter explicant quam qui silam adhibitus exemplis, quorum nonnulla nullam sere habent cum n lira difficultate simi Iitudinem, quia necessitas,quet in illis importatur nullatenus est intrinseca voluntati, sed ab extrinseco tantum principio dimanans. Cuiusmodi sunt illa, quae ex scietia, vel ex praesentia Dei petuntur. In quibusdam vero aliis eadem lare est clini ut as, quae in nostro casu versatur,at q. ita omen. dens in horu Theologorum doctrina . exempla illa quandOq. deseruire praesenti nostro dit ficultati eiu cid dae, lando ζ. vero ex eplum ex praesenti difficultat c. s. ex obce Iesu; a voluntatis Christi desumptuni,
216쪽
vicariam opem serre iis difficultatibus enodandis, decunque eorum oriatur necessitas, siue ex connatur circa quae praedictit versantit rex empla, de hac teci. ralitate ad finem intentum, si ire ex praecepso extrin- proca exemplorum circulatione o innes huiusmodi secus apposito. unde efficax intcntio finis volunta. dimauitates subterfugiunt. Nobis auio pressius tanis rem determinat ad omnium liti iusmodi mediorum tisper libet praesentem hanc difficultatem pertracta. volitionem. Cater uin amor sinis habiti, consere t argumenta proposita probabilem accipiant so quuti, qui in cum suis beati voluntate reperitur , effiis lationem,qiuae re ipsa potius quam verbis constet. cacia in suam non ex libertate voluntatis, sed ex na. Igitur a condirmatione ultimo loco posita re
istam inchoantes, non desunt docti Theologi, qui dicant,quod efficax finis intentio voluntatem penitus det et minat ad efficacem eorum mediorum eleiactionem , quae vel ex natura rei, vel ex superaddito superioris praecepto necessaria sunt ad ipsam intenti finis assecutionem . Unde si contingeret ipsam sinis intentionem necelsariam esse voluntati, Ex na. tura liq; eius dςterminatione,& no ex libertate prouenire, talium medιotum electio, seu, ut verius dica, acceptatio, esset quoque similiter necetiaria. Quae doctrina colligi potest ex his,quae Christus Io. I . dicebat, Si nurs dili φιt me mandata mea serua νι x, quasi diceret,eificacia dilectionis Dei, quae est ipsa veri finis
intentio, inobseritatione madaloruin cognoscetur,
quia non poterit non se in eam explicare. Quod coispendiosa oratione Gregorius in hunc modii dixit. Frobatio amoris,exhibitio operιs est. Caeteru,inquiunthi Theologi,ip amor finis lamassecuti, qualibet ipso necesIaruis sit, de suin me efficax, nullam inducit deis terminationem, & neeessitatem volutati ad aliquot media eligendum,seu acceptandum , eo quod fin
consequuto cessat rota mediorum necessisas.
Hanc tamen solutionem inisi decipior ego efficaciter expugnat illa confirmatio ultima auius tota vis ad hoc reduci tur, quod cum, ut alius dicebat, no minor sit vitius, quam quaerere parta tueri,non minor efficacia ponenda est in illa finis volitione,quet sertur in ipsam ut acquHendii per media, quam in ea,quae eundem respicit finem, ut conseruanduto,& tuendu . Vnde sit mentio finis acquirendi determinationem infert , Q necessitatem voluntati erga media, quae necessaria sunt finis asseculioni sola etiam praecepti necessitate, eadem omnino, nisi mr an maiori ratio ne, concedendum est, quod efficax volitio fini L con seruandi de tuendi, qualis de in voluntate Christi, de in volutate cuiuslibet bcati reperitur, si mi icin infert determinationem,& necessitatem voluntati ad atriis plectendum ea media, quae ad finis habiti conseruationem de tuitionem simpliciter sunt necessaria, unia decumque illa necessitas proueniat, etiam ab Imposita superioris lege. Haec argumeratio apud me est omnino efficax, & plane in solutatis . Quare ab hac prima solutione tantisper recedentes alia tendamus via, quae forsan in praecedentis Elutionis explicati
Dico igitur secundo. Latum discrimen versari inter fini, intentionem quam habemus in via, & qua ipsum ut acquirendum respicimus ,& inter illu eiusdem finis amorem, quo ipsum beatus diligit in patria,ipsoque possetio fruitur. Intentio namque finis aequuendi est actio libera voluntatis, & cuius pro inde et fieacia ab ipsa voluntatis libertate pendet ocin ipsa radicatur supposita ramen eleuatione per
charitatem tactaὶ libertati autem volamatis,&elficaciae intentionis ex ipsa prouenienti omnia media ad finem at sequendum necellaria lubliciuntur, v uinturali ipsius voluntatis, seu vi vcriu, dicam, superna turalis char uatis inclinarione, dc propensione desumitur: ex qua sane charitatis incI in atrone prouenit
assectus ille conseruatiuus Dei iam habui, qui Can-ricorum cap. I. ius veIbis exprimitur, tenui eum neqιdim ιι tam . Efficacia vero volitionis, & amoris finis ex naturali tantum charitatis propensione orti, seu quod idem est, ex naturali Inclinatione volun alis, V eleuatae per supernaturalem charitatis habitum , nose extendit nisi ad ea tantiam media , quorum necensitas non ab extrinseco praecepto, sed ex connatu raulitate ipsorum medio tum ad finem prouenit. nlam determinatio quam circa media infert volui tati praedicta finis volitio, tota est regulanda per ipsam charitatas naturalem propensionem. Quocirca talis efficacia non extenditur ad ea necessalla me dia, quorum necessitas oritur ab exu inseco, nimiru,
alcge superioris positiva,&ab aliquo superaddito
praecepto praeceptum enim etsi moralem necessiis ratem inducat, de rem praeceptam in specie 'virtutis constituat. V. G. ieiunium in specie virtutis abstinentiae,cultus diei festiui in s cie religionis, Jcc. No in mea constituit naturalem proportionem , &c naturalitatem inter huiusmodi rem praeceptam,&ipsum finem,ipsamque charitatis virtutem.
Qua supposita doti tina dico, quod humana Christi voluntas s&eadem est ratio de quacumne beatificata voluntatri ab intrinseco necessitatur ad non peccandum, & ait non violandum praeceptum Dei, iumendo formaliter violationem , dc transgressio. nem praecepti . Quoniam haec determinatio o. luntatis Christi, necessitas ex ipsa naturali charitatis inclinatione prouenit: charitas enim patriae tam nec ei litat voluntatem , de determinat ad non offendendum Deum, quam ad ipsum amandum. Canerum ad obseruantiam mari datorum, quae ex lege positiva proueniunt, dia circa eam materiam versantur, quae non habent intrinsecam connatur litatem cuiat ipsa charitate,dc Deo, prout est summuhonum, ultimusque rationalis creatum finis, nota constituit omnimodam determinationem , nequo infert totalem necessitatem ipsi voluntati. v. G. non determinat voluntatem ad ieiunandum,vel ad aliud
opus simile faciendum , quod longe distat a statu
beatifico, M a necessaria connexione cum ultimo
fine per beatam visionem assecuto . Quo fit, mi posito praecepto moriendi pro humani generis redemptione, humana Chri iti voluntas determinabatur ad dilectionem Dei, quem nulla ratione, vel odio habere, vel offendere poterat: nullat unus t
men determinabatur consimili necessat a determ natione ad acceptandam mortem sibi praeceptam , sed libera fimpliciter , es spontanea voluntate ipsam acceptavit. Sicuti 'ut dicebamus superius, ipsam met Dei bonitatem , quatenus en ratio ama di creaturas, non taecessario, sed libero prosequebatur amore. Ex quolibeto diuinae bonitatis amo. R. re
217쪽
re processit volitio acceptandi mortem, & parendi
Deo in aliis huiusmodi praeceptis, fi quae Christo
fuerunt imposita. Ex his sequitur, quod necessitas, quae reperiebatur in illa Christi volitione , qua Patris praeceptunx,
de morte pro humano genere subeunda acceptauit, nec emtas quidem fuit ex suppositione, scilicet, prae
cepio supposito, sic adeo quod erat manifesta implicatio , quod Pater praeciperet Chrs sti moriem pro humani generis redemptione. & quod ipse
Christus eam non acceptaret. Sequeretur enim illud magnnm inconueniens in secundo principali
argumento , eiusque confirmatione insinuatum ,
nempe, quod Christus Deum ossenderet, ipsumque odio haberet, & quod ipsum simul super omnia
diligeret beatifico charitatis amore I sed tamen haec necessitas acceptandi mortem non ab intrinseco, ut diximus, oriebatur, quia alias esset necessitas simpliciter,& meriti rationem destrueret,sed ab extrinseco proiieniebat, etsi fundamentum magnum
haberet in ipsa intrans ca voluntatis dispositioneia, quatenus Deum super omnia di Iigebat, id quidem necessario amore, ex naturali charitatis propensione orto, cui impossibilitas peccandi intrinsecε
Sed adhue nos quispiam urget molestissimo a gumento, cuius disti ultatem in confirmatione secundi argumenti insinuauimus, quae in hoc potissimum sita est, quod non valet intellectus capere qua ratione ista cohereant, scilicet, quod moluntas Christi sit penitus, & ab intrinseco determina. ta ad non offendendum Deum , & ad non transgrediendum, & violandum eius mandatum,& tamen quod non sit determinata consimili determinatione,ad acceptanda mortem si hi praeceptam , cum ipsa non acceptatio mortis sit offensio Dei,&formalisitansgressio diuini praecepti. . Cui disti cultati leuius solutionem audirem liberi. tius quam dicerem) ne omnino succumbam, dicendum arbitror,quod cum naturae, naturati ite inclinatio ad unum sit penitus determinata, sitqire proinde in uariabilis, ii alicui formali rationi, ad quam
format et sumptam voluntas naturali inclinatione
fertur aliqua extrinseca supponatur materia pertragem,& praeceptum praescripta, sicut ante hanc sancitam Iegem voIuntas non inclinabatur naturalitet ad materiam illam , ita neque post latam legem, eo quod naturalis inclinatio invariabilis est , Ac ad unum , ut dixi, semper est procliuis,& determinata . voluntas autem heati, & propter apertam, &facialem diuinae bonitatis ostentionem, ex qua mo uelut , 6c dirigitur ad ipsum Deum summim b num amandum , & potissimum propter ipsam ch ritati ei infusae naturalem propensionem , dc inclinationem determinatur, ac plane necessitatur ad Deum super omnia diligendum,& ad obsequendum eius voluntati, quae in diuinis praeceptis explicatur, Et non ossendendu ipsum Deum eius violando Iegem , atque adeo determinatur ad positivam cui usicumque diuini praecepti obseruantiam, si formalis ratio diuini praecepti, & in abit tactione ab hac,vel
Caeterum ad particularem hanc, vel illam materiam, quae sub divino praecepto iniungi potest, non
est omnino determinata: Quo fit, ut tali praece
pro posito voluntas naturaliter determinata maneat ad non violandum ipsum , formaliter considerata diuini praecepti violatione , non tamen manet determinata ad materialem eius actionem , sicut neque ad ipsiuη materiam. U. G. ad mortem a
ceptanclam ad ieiunanduria, & ad alia similia, quae ex seipsis non habent connaturalitatem, & necessariam connexionem riim virtute charitatis. & cum ipsio fine ultimo , in quem naturalis propensio ipsius charitatis tendit . Unde Christi voluntas quamlibet fuerit per beatificam charitatem determinata ad amandum Deum super omnia, Ec ad non violan dum eius praecepta: Imo,&ad ipsorum obsernam tiam , & implementum, considerata formali praecepti ratione, simpliciter tamen manebat libera ad acceptandum praceptam sibi mortem ,&ad non
Et licet illa rectificatio, quae ipsi voluntati inerat
circa finem nullatenus eam permitteret deficere ci ci mortis praeceptae acceptationem, vel circa quamuis aliam sibi praeceptam materiam, quia tali stante voluntatis defectu, deficeret & ipsa moluntatis Christi circa finem rectitudo, quae cum sit omnino
necessaria, utpote , ex naturali charitatis inclinati ne proueniens, impossibilis est eius defectias. Quam-liis. inqua alis rectitudo circa finem non permitisteret Christi voluntatem deficere circa quamcunq. praeceptam materiam , minime tamen posset ipsam voluntatem toraliter determinare ad bene operari. dum circa materiam illam extraneam praecepto, legeque praescriptam,m quod naturalis inclinatio umbuntatis etiam ut eleuatae per charitatem non attingit materiam huiusmodi, sed eligeret illam libero quodam ductu,liberaq; electione, In fallibili tamen,&quae proinde necessaria est secundum quid,&ex
suppositione duntaxat,&ea tantum necessitate, quae sufficit ad saluandam huius consequetiae bonitalem. Voluntas Christi non potuit peccare, ergo non potuit non acceptare mortem sibi praeceptam . Quae cane consequentia bona est, quia i cet antecedens sit sinapii citcr necessarium,consequens vero sit simpliciter contingens, & liberum . In nullo tamen casus ante antecedentis veritate, poterit consequens falsificari. Ita quod aliquando ponatur in esse, quod voluntas Christi non acceptet mortem sibi diuino iniunctam praecepto.
Unde in hac consequentia proposita distinguat
Theologus eius consequens, utens illa vulgata d sinctione de sensu diuiso, &composito, negetque illud in sensu diuiso, quia importat necessitatem simpliciter, concedat in sensu composito , qui necessitatem tantum secundum quid, & suppositi nis denotar, quae necessitas sufficiens est,ad 1llius c sequentiae bonitatem. Praesuppolienda namque est in hoc loco ea doctrina, quae solet tradi I. par. q. I .art. I 3. quod ad b nitatem consequentiae nihil inconuenit. antec dens sit simpliciter, de absolute necessarium,&quod consequens sit simpliciter contingens, dum tamen induat aliquam suppositionis necessitatem,cuius ratione nunquam possit falsificati stante antecedentis veritate, ut contingit in hac consequentia, quae pocse t fieri tempore Christi passionis instanti. Ch rutus dixit
218쪽
dixit Petro, rar me neJaist ergo Pettus ter erat Christit in negaturus. Antecedens enim cum esset propositio de praeteriis simpliciter erat necessa rium , consequens vero simpliciter contingens. Sed
induebat tamen hippositionis necessitatem ex Dei praelatentia , ex ipsaqire prophetica Christi praediis
chione ortam, uius ratione, stan e antecedentis veritate minime poterat conseqtiens talii ficari . Ita , ergo in praesentia dicendum eu, quod stante rectiatudine voluntatis Christi circa Deum summum bo. num di virimum finem, non poterat contingere deis fectus circa actionem aliquam ipsi Cliristo per diutis
num praeceptum iniunctam . Sed adhuc rogas,utrum esset necessaria ex trinseca
aliqua Dei prouidentia,& cura specialis, qua Christi
voluntatem efficaciter manu tenetet,& insallibili gubernatione dirigeret, ne ab huiusmodi praecepto. rum deficeret Obseruantia . An vero satis fuerit ad hanc infallibiluatem , & necessitatem suppositionis inducendam intrinseca voluntatis Christi circa fine recti fica tio,ille videlicet charitatis amor, quo luminmacum propen sione,&ue torminatione ipsum Deusuper omnia diligit Respondetur hoc secundum mihi videri probabilius,eo quod praedicta circa finem voluntatis Chrisi retiundo,cum secum non possit admittere defectum circa materiam praeceptam,& ex alia parte sit inclinatio ad finem ultimum,ecquo tanquam ex prima regula pendet tota moralis rectitudo, sufficietis. sima fuit,& ad applicandum intellectum practicum ad omnia iudicia in fallibili praeceptorum Obseruanistia necessiaria, & ad ipsam voluntatem inclinanda.& propendendam, ut summa cuin suavitate prςdicta piactica infallibuHer sequeretur iudicia , absque vIla moralis defectionis admixtionc. Cum vero nos superius insinuauimux in fallibile,& ex supposuione necessariam praeceptorum obse uantiam ex prouidentia Dei extrinseca,& speciali eius directione fore pensandam . Considerabamus
Christi voluntatem, nou tam vi reetificata per amorem charitatis beatificae ipsi voluntati intrinsecum, quam ut coniunctana diuino verbo,in ipsoq; suppostatam, nam latis coniunctio non mutat intrinsieca voluntatis inclinationem , alq, adeo voluntas vel
unita si beatificam charitatein ab ea sedludamus
extrinseca ipsius verbi prouidentia, eaque ψeciali csima egeret, mi infall. biliter diurnis obsequeretur praceptis, Sin sumn o moralis rectitudinis contineretur officio. At beatifica chari tatis recti fica i tona in Christi voluntate posita non oportet ad huiusmodi specialem prouidentiam verbi & curam recurrore, ut in fallibilis siti pia Christi voluntate omianium diuinorum praeceptorum obseruantia. Iino&sufficiens quoque est, ut eadem Christi voIuntas in omnibus diuinae Oluntati ethcaci semetipsania conformetaeclusa etiam praecepti obligatione, sed id tamen liberae dc spontaneae atque adeo merit ἔiae. Quod si quis contendat nece llarium quoque fore ad speciali ssimam Dei prouidentiam, & curam recurrere , non admodum cI repugnaue i i m. Dum t
men simul, quota senserit, fateatav. Qu'd Deus insensu composito neces litatur ad huiusmodi speci lem prouidentiam debeatificata voluntate g ren- clamine deliciat aliquandoao huius nodi piaecepto:
rum totali adimpIemento. Nam alias sequet eiur i lud intolerabile absurdum superius explicatum,nempe quod voluntas & summe diligeret Deum , di i in sum simul ostenderet.Quod est ruipis,diligere, non diligere simul. Quod diximus de Christi voluntate beatificat ,
proportionabiliter est dicendum de voluntate cuiuia cunque beati, quamuis diuersa sit omnino, Nausi milis ratio, quo) attuler ad meritum. Nam Chri iuvoluntas viatrix crat iuxta modum superius in hoc dubio expositu in , S ob id merui fuit capax, quod tamen locum non habet in voluntate cuiustu quo alterius beati.
Haec dicta sunt satis probabiliter, ut apparet x adsecundi principalis argumenti stiliationem , qua non erit difficile ex dictis colliger ς, simu Ique lutionem confirmationis ibi appositae,&cuiusdam alteri u sargumenticum sua confirmatione, cuius O casione haec fere omnia diximus. Nam ad haec,& similia argumenta respondendum est, quod illa deis terminatio ,&necessitas soluntatis Christi ad diligendum Deum super omnia, & ad non violandum eius praecepta,sed struandum potius, induxit volun tali Christi necessitatem suppositionis ad morte dum, ad acceptandum oue mortem sibi praeceptam. non vero necessitatem simpliciter, quae meritoriam
Num in obseruatione mandatorum legis -- turaos Cbris It Domini Ootantas neces
SEd ut tractationem istam suix numeris absolu
mus, non libet tacito dissimulate silentio difficultatem, quae ex tacita doctrina laboriri puteri Nam sequitur ex his, quae dicebamus, quod Ch r .sti voluntas necessario necessitate simpliciter obseruasset Omnia mandata iuris naturalis, quibus, ut in secundo diximus notabili, Christus tenebatur, ac proinde, quod in eorum obseruantia nihil meruit apud Deum. Consequens non videtur ad mlIl nisdum , quiὶ lunc non meruisset per humili latemis, qua serpsum coram Deo lium iliauit, in obligatio
humilitatis ad Deum non iuris est pos tiui, sed legis.
est naturalis, & in ordine naturae,&in ordine gέatiae. Connaturalitatem enim habet, & cum rati nati natura ,&cum ipsa inclinatione gratiae. At Pau-
Ius ad Philippen. 1. vel bis illis saepe citatis, Humilia uu semetipsum Domnus noster Iesus Cbrinius,Gc nominis Chruit exaltationem, quam loco praemu ipse
Christus post suam mortem accepit ad humilitatis meritum reuocauit: ergo, dcc. Sequelam autem sic
trobo , Omnia praecepta iuris naturalis connatura
m habent & intrinseeam connexionem cum utimo fine,& cum rectitudine charitatis circa ipssim finem , continent enim haec praecepta vecessa iam rectitudinem moralem, ob quam causam iuxta NThom. doctrinam l. 2. quaest. I 1O. ar. S. In dispenia hiliastint,ergo Christi voluntas ex ipsa inclinatione chari latis determinata fuit omnino ad horum praeceptorum obseruantiam , si tradita a nobis doctrinaveritati consensit.
219쪽
136. RE LECTIO DE CHRISTI GRATIA.
HVic difficultati explicandae dicerent forsan
Authores citiusdam solutionis , quam paulo
ante retulimus, quod naruralis legis praecepta sunt quidem ne rellaria connatura litatis necessitate ad finem ultimum assequendum,&hac ratione efficax finis amor, quem intentionem vocamus, determinat omnino, Ze necessitat voluntatem ad horum praeceptorum obseruantiam. At fine tam consequuto cessat ista necessitas, atque adeo ipsa efficax finis volitio minime voluntatem determinat ad horum praeceptorum obseruati0nem . Veruntamen ista solutio 1 me probari non potest, quoniam licet haec praecepta ex parte materiae considerata post finem conseqiiu-tum,dc in statu beatitudinis necessaria non sint quoad actuale in usum, ii eque ibi Occurrat actualis ipsi rum obseruantiae necessitas, eorum tamen recti tu .do, de a quitas eandem sena per connaturalitatem re . tinent in ordine ad ultimum tinem, eandemq; pl inde continent moralem rectitudinem: atque adeo eorum obseruantia si quando in illo ita tu necessaria fuerit, ad inclinationem charitatis naturalem perti nebit. Missam ficio, quod mota Ies virtutes licet in statu beatifico non exeant in eos imperfectos actus,
quos experimur in hoc imperfecto viae statu, habent tamen actus quosdam perfectissimos, quos moraiamus heroicos . qui illum statum beatificum non si tum no dedecent, sed magno illi sunt ornamento. Et quidem cur in dubium reuocari debet, quod beatus iure naturali in illo statu teneatur humilem se Deo, de reueren .em exhibere , de quo humilitatis actu quem in Christo constat fuisse disputandum erit, nulla ipse penitus fuerit necessarius , an liber εα mericorius. i
HAc ergo si lutione prςtermissa,aliter dicendum
esse censuerim stiti peritiorum tamen censi raid dixerim, nam quem sequar aut liorem non habeo. in Dico ergo non eandem habendam esse rationem de Christo, dc de caeteris beatis, quod attinet ad rem cuius disputatione in geramus. Inalus enim omnibus a Cluillo, existimo ego p Edictum argumentum conuincere, quod intendit, puta, quods quando alicui beato praeceptum aliquod Iuris naturalis seruandiun occurrerit. ita quod necellitas ex nulla positiva oriatur lege, sed ex naturali tantum rationis dictamine,ipsa beati voluntas naturali pro . pensione,& determinatione in talis praecepti obse uantiam inclinabitur , neque ullum relinquet Iibe tali locum ac proinde nec merito, praesertim, quod actinet ad substantiam obseruat Ionis praecepti, nam si quae circunstantiae occurrerint non necessariae, poterit inde,& IIbertas oriri,&msistatus termini impediret. posIed qlioque meriti ratio consurgere. I chrillo autem specia Iis est habenda ratio pro eo statu, quo vere init viator.
Ad euius discriminis intelligentiam obseruandum est , quod dium a bonitas beatifica visione cognita inde liabet omnino voluntatem beati necessitate ad actualem sui amorem, qui λ intellectus beati tantam,ac talem in Deo bonitatem,&conuenientiam intuetur, quod nullam inuenirc potest in ipso disconuenientiae rationem, ob quam possit iudicaresbi bonum esse, Ac expediens ab actuali Dei amore aliqua nclo ces Iare , & multo minus eum odio habe. re. At supposito, quod Christu, secundum in f riorem partem fuerit viator in uaria mortali, corruptibili perseverans, de si per visionem beatam iudicauerit euidenter Deum summum bonum esse,
summoque proinde amore dignum , & quod nihil satius homini, aut optabilius e se possit, quam ipso Deo potiri, Q frui, ac totum seipsum in Dei gloriam tradere et Iudicabat nihilominus, quod ea ratione qua Deus superior est,& legislator aliquomodo minus conueniens esset parti eius inferiori, quatenus, de ut author naturae, de ut author gratiae
praecepit ei multa, quae portioni hominis inseriori minus suauia sunt, quam ipsa sensibilis inclinatio
appetat. Imo,& reuera sunt ei noctua ,δε contraria qualia fuerunt praecepta moriendi,orandi, ieiunaniadi ,&c. quae omnia rationi quidem valde consentiunt, sensitivae autem inclinationi parum grata sunt,& conuenientia.
Ex hoc infero, quod quia Christus his incommodis sen fibilibus fuit subiectus toto tempore, quo in
statu vix permansit,eius voluntas plenε, Ze totaliter determinabatur ad amplectendum , e obseruandue a pracepta legis naturalis , quorum obseruantia sentitiuae eius portioni ingrata erat,& insuauis, Qex consequenti neque plene determinata fuit ad linsum Deum a mandum. , qua ratione harum legum auri
thor Oat,& legislator, nam qui potest legem refugere, non est totaliter legislatori affectus, ut ipsi nequeat displicere. ReIinquebatu tergo Christo viat ri libertas sum ciens ad merendum. Sed arguis. Sequitur Christum simpliciter saltem S in sensu diuiso potuisse suspendere amorem diutisnum, beatificum , imo dc odio prosequi ipsum inu, de hoc quidem non speciali aliqua uispensavone ,
de supet naturali miraculosa potentia utens, ut quidam Theologi dixerunt, quantum ad suspensionem actualis amoris, quorum sententia nobis superius displicuit, sed secundum regularem ordinem, qui statum viatoris per se consequitur. At consequens nulla est ratione admutendum z ergo nostra doctrina nona eritate subsistit. Probatur sequela . Intellectus Christi creatus potuit reperire in Deo aliquam
inali, ct disconuenientiae rationem,quatenus, videli
cet,et praecipiebat aliquid suae sensi hi h inclinationi repugnans: ergo potuit illum hac ratione auersari,&odio naber e, quid ni Neganda est omnino huius argumenti sequel Cuius probationi dicitur, quod Christus secundum superio rein partem ad quam pertinet superiores rationes attendere, S cotulere, licui fuit perfectissime beatus,ita dc voluntate habuit plene , α totaliter ad diuinu amorem affixam, de detetmiuatam, de quia nunquam potuit Chri ilus animum a superioribus rationibus, earumq; attentisti m a consideratione aue Nicre, secunda quas rationes Deus summe bonus est, idcirco summe quoque bonus a Christo debuit iudicari: α non soluin summe bonus in seipso, verum de ipsi mei Christo bonus, ac summe bonus, ctiam in
his dissicillimis, di laboriosissimis, quae ei ut viatori
220쪽
praecipiebat, ac proinde dilectionis actus beatificus qui huiusmodi si perioris rationisu dicium in Chri-
so sequebatur, non potuit non cise omni rici neces. Lrius,& exercitis,&specificationi 1 necessitate. Cum quo ramcn stat, quod volutitas c. ni isti mi via toris, id est, quatentis in suis operatιondibus seque. batur iudicium inferioris raraonis, n erat plene determinata ad amorem diuinum, sed Iibera erat ad refugiendum eius Ie*e4,oc praece Pra , propter rati nem in argumeto facto adductam. Cui veritati sum iam opere alie statur id, quod in scripturis sacris de Christo legimus, nimirum, quod acerbita e mortis praeuisa quandoque perterritus i atrem orabat di
bus verbis inclinationem non solum stilliti ui appetitus, sed di rationalis voluntati' insinuasse, prout inferioribus regulabatur rationibus, docuezunt nos
Patres Concilii sexti Constantinopolitani. Legatur
Epistola Agathonis, a Concilio su inma veneratione suscepta in quaria actione, ubi reperies grauissimos Paties Athan. Ambros Augiit . α alios ad hanc te
iii monii huius inteis genti. . Sed quoniam tota inferior Elicisti portao laudem siubiecta erat supeliori
parti, quae neque per talum unguem ab ipsa Dei voluntate discrepabat. Idcirco cotinuo Clirilius subm-xit, Verumtamen non sicut ego Cola ,sed scin tu vis.
Igitur de libertate voluntatis Christi circa naturale praeceptorum Lbses uantiam proportionabiliter Io
qui debemus,ad ea,quae de libetia te in ipsiO Christo,& in reliquis beatis circa praecepta positiva diximus. Nimirum, quod Iicet voluntas non plene det et mutiata esset ad horum praeceptorum Obseruationem, quatenus per iudicium iniurioris rationis dirigebatur,sed tamen deficere haudquaquam potuit, pr pter summam rectificationem superioris portionis, re rationis superioris, cui Omnia inferiora in Chri
sto sub j ciebantiar pleni istine. Est autem aduertendum,quod ad huius doctrinae
velificationem non necesse fuerit recurrere ad di-
sinctionem supra factamine duplici chari tatis am re, quorum alter per scientiam beatam,& alter per infusam scientiam regularetur, sed de uno, di eodeprorsus charitatis actu, qui beatificam cognitionem sequebatur , i Ista qua diximus verificata poterunt. Nam prout ipsi mei beata cognitio,ea quae per Chrisum in obseruatione praeceptorum tu in legis nati talis, tum pos ius gerenda erant, reserebat ad inferiorem δε sensit tuam portionem, causas conuenie tiae, re disconuenientiae proponeu S, non plene de te minabat voluntatem , neque ad Ipsorum praecept
tum obseruantiam, neque ad ipsius Dei legislatoris amorem. unde locum relinquebat ipsi dilectionis actui. ut hac ratione labet euel simpliciter, ac proi de meritornu,& hac est, quod dixit S. Thom. locis superius citaris. quod non meruit Christus per ch ritatem , ut εἱλt chazitas comprehensoris; sed in quantum erat viatoris. Neque fuit sollicitus S. Do.ctor indili inguendo illo gemino cliaritatis actu i
ter soluendum primum argumentum a nobis exposito, quia iudicabat minime necessariam esse tale macharitatis distinctionem ad Christi metitum statue. dum. Non tamen quia illa dixerim,existin andum est me reprobare praedictam charitatis distincti ne tu,qaam luperius probabilem reputaui, sed tan-
ium assero eam necessariam non esse ad saluantium
Christi meritum . Et hac de secundi argumenti
. s. Soluitur tertium argum .principale. TEt xium argumentum magnam a nobis disputationem et liagitaret, ut infinitatem meritorum
Christi exponeremus, nisi multa, quae de infinitate satisfactionis Christi praecedenti articulo diximus, nos ab hoc onere levassent. Nam quae ibi dicta suere de satisfactionis infinitate, termino satisfactionis invocem meriti immutato huic loco penitus sunt a commoeanda. Sed adhuc nonnulla erunt adij cienda,ut completa habeatur cognitio de infinitate meritorum Christi. De qua re non omnes Theologi eadem dicunt. Qiud a meitim arbitrantur Christi metitum infini tum fuisse, non ex parte obiecti, ita quod ius Christo contulerit ad aliquod infinitum praemium, sed tanis tum ex parte modi, quatenus illud finitum praemiu, quod meruit Chrillus, meruit ex toto iustitiae rigo re. Nec enim potuit esse meritum finitum in ratione meriti, cui responderet coram Deo rigorosum ius,&quod potuit facere merenti praemium de hiis tum ex toto ligore iustitiae. Addimique hi Theol
g , quod modus hic iustitiae tigo rosae, qui in Chtisti
merito reperiebatur, ad eius refundebatur praemiuia
Ita quod praemium deditum ex iustitiae rigo te, & si
esset limpliciter res finita , induebat tam eri formalem infiniti praemii rationem . Potest huic doctrinae accommodati id, quod in alio ordine, nimirum, naturae S. Thom . . p. q. I. ar. F. ad . dixit contigisse. Videlicet, quod infinita primae cauce virtus, licet non se explicuerit in tota rerum huius uniuersi creatione in aliquem infinitum essedium,explicuit se tamen in m ocium quendam,qui proprius fuit infinitae potentiae, sic adeo ut nullus enecti is quamlibet inise persectus,&minime entitatis potuit sub isto modo ab alia quacunque produci causa, praeterquam a prima omnium uniuersalissima. Fuit modus ille, quoacreaturae ex nihilo, ex nulloque subiecto praesupposito producerentur. Hic modus dicenda improbabliniis non est, verum diminuta quadam ratione infinitatem Christi meritis tribuit, unde quia parum e tollit meritum Christi, eiusque excellentiam, Ac v
rirem, non satis nobis gratus est, neque libet eam,veprobabiliorem amplecti.
Alii quidam Theologi dicunt, Christi meritum
infinitatem quoque habuisse ex parte obiecti, id e li. ex parte praemii , eam tamen, inquiunt, non habuit actu, sed potestate. Itaque non meruit Christus ali quoci determinatum infinitum praemium , verum tantae fuit excellentiae meritum Christi , tantiq; va- latis, ut quodcunque signatum praenitum, minus c
seri debeat, quam sit valor, & dignitas ipsius meriti. Censentque Autho resisti, quod sicut diuina potentia infinita quidem est simplici:et in ratione potentiaeunta itaque virtute, actu,& cathegorematice pollet, non tamen se potest explicare aliquando in aliquem infinitum effectam, qui totam ipsius potentiae virtutem adaequet, nam hoc repugnat ex parte
facti, quo deli omnino 3n faeti hile, sed satis est ad ostendendam diuinae poterulae in sinam tein,qaod iiD