장음표시 사용
231쪽
1og RE LECTIO DE CHRISTI GRATIA.
spiritum sanctificationis, ex resurrectιone mortuorum Iesu brini Domini myθι. Ex quibus verbis constat, quod praedestinatio Christi non in sola incarnati nis substantia terminata fuit,sed ad sanctificationem
nolitam, & mortuorum resurrectionem ipsa Chri- si virtute operandam pertransit: ergo incarnationis continuatio non ex meritis, sed ex sola Dei praedeltinatione ortum habuti.
Hactenus de prima parte conclusionis, quae de facto procedit, agebamus, quam argumenta proposita, nisi decipior, veram ede demonstrant. Denique
ad posteriorem conclusionis partem, quae de pollibili loquitur, transeundum est. In qua non negauerim, quod si absolutam Dei potentiam attendamus,sicut homo iustus potest continuationem suae primae gratiae mereri , ita potuerit Claristus mereri incarn tionis continuationem, sed id tamen a stirmo in posteriori conclusionis parte, quod illud meritum ellat
quidem meritum quasi ab extrinseco ex sola Dei
acceptatione, dc promissione, non vero suam vinia meritoriam ex principio nitrinseco,videlicet,ex gratia unionis participaret. Etenim cum non fiat mul
lio in ipsa gratia unionis, ut supponamus.sed semper
eandem naturam retineat, etiam si Deus velit accoptare eius opus tanquam illius praemii meritorium,dcreuera ordinet Opus illud ad continuationem in carnationis ta uam ad praemium promerendum , non tamen illud opus participabit ex ipsa graria unionis huiusmodi vim meritoria. Quia gratia Vnlinnis non habet virtutem ad merendum suam continuationem , neque illam potest proinde Christi
operibus communicare : atque adeo ab extrinseco tantum , Q secundum quid Christi operatio posset esse per absolutam Dei potentiam meri
tum continuationis incarnationis Christi. Et idi' sum censeo dicendum de nomine iusto,quod si per absolutam Dei potentiam mereatur suae gratiae comtinuationem, & perseuerantiam tale meritum non emanabit ex ipsa gratia, sed ab extrinseca tantu Dei ordinatione. Quae res elucidationem acci piet mat rem ex dicendis in quaestione sexta sequenti. Existis ergo in hunc modum formo argumentum pro fecuda conclusionis parte. Gratia vitionis nulla conferre
pol virtutem Clitasti operationibus,qua pollini mereri continuationem incarnationis. ergo etiam per
absolutum Dei potentiam Christus, proprie,& tag
rose loquendo de merito, non potuit tale continuationem mereri, sed merito duntaxat improprie dicto, cuius tota vis meritoria fundetur in extrinseca Dei ordinatione, & non in intrinlam ipsius operis valore ex unionis gratia desu iupto. Confirmatur. Gratia unionis de facto tribuit operibus Christi totum illum valorem meri torium,q Iesecundum omnem potentiam eis potest conferri: ergo per nullam potentiam crestere potest intrinsecus meritorum Christi valor. Patet antecedens,quia de facto confert eis valorem meritorium infinitum. At infinito nequit esse maius, E go, M. Sed est argumentum contra utramque patiel huius conclutionis. Homo iustus de facto meretur deetiata gruo suae gratiae conseruationem: ergo, 6 Curistus metuit, aut taltem mereri potuit de coriis gruo suae Incarnationis continuationem , & perseuerantiam. Consequentia ex paritata rationis coinstare videtur , & antecedens admittunt uniuersi Theologi cum tractat de merito hominis iusta. Huic
argumento neganda est cosequentia. Et ratio distria minis est, quod meritum congiae, quo iustus homo suae gratiae continuationem meretur, non tam ab ipsa gratia,quam a voluntate Operantis procedit, iuxta
modum inferi P in hoc dubio explicadum. At Christus non potuit habere meritum , cuius tota vis meiari totia non fundaretur in gratia unionis: quoniam totus valor meritorum Christi reducitur ad eius esse
personale, in quo principaliter consistit ipsa unionis
gratia. Vt autem modo dicebamus, gratia unionis nullam potest conferre virtutem meritoriam Chiusti operatiotubus qua eius cotinuationem mereatur sicut nec gratia habitualis operationibus iusti hominis vim meritoriam c6ferre valet, per qua eius perseuerant ram de con inuationem promereri queam.
. s. Soluuntur argumenta in oppessum. AD argumenta, quae a principio huius dubi jinia
formavianus, oportet deinceps responde I ia.
Aa primum dicitur in more scripturarum sacratii positum esse, ut tunc res dicantur fieri, quando apparent, vel in se, vel in suis manifestantur effectibus. Iuxta quem modum, dixit Christus, post suam reo surrectionem Matth. vlt. Dura es mihi omnis potestas in calo,s m ι erra,cum tame ante ei data millat, sed quia tunc eius manifestatio inchoabat , ideo dixit tunc sibi dari. Ad eunde ergo modum dicitur Ap cal. c. I. dignum este Agnum accipere diuinitatem, idest,dignu in ut eius manifestaretur diuinitas. Quama fellationem petebat Christus Ioan I. cuin ad
Patrem dicebat, Clarifica me pater apud temetipsum clarιιase , quam habuι prιus quam mundus sereι. Quo loco petebat elatissimam,& illustrillimam suae
uiuamatis manifestalionem , quae multis quidem claruit, sed mirabilibus, glorio ullimisque praecipue resurrectionis,& ascenfionis operibus. Ita Interpretantur Ruperius, Cartu siens Caiet.&alij communiter interpretes . In eodem sensu intelligitur Paul. an illis verbis citatrs . Dedit ιlli nomen, quod et super omne nomen, ta c. Eadem etiam intelligentia accomouari potest illi itistimonio adducto ex Psalm. ψ . Propterea unxit te Deus,ac. Nam tunc Christus potuit dici ungi cum criis utietio, idest, unio diuinitatis ad carnem mundo iti notuli, quam unetionem tali id Enristus promeruit, quia luit uiam dilexit odioque habuit iniquitatem. Non refragatur huic intelligentiae Hye. mep. ad Princi p. se Ambr.ad Heb. c. r. beahuius vitinti testimonis alias duas reperies intelligentias, nobis superius allignatas, quae no minus sunt accommodatae ad literate eius senau. Et potissima,ut crediderim interpretatio est ea, qua tunc ex S. Aug. reuli, videlicet, quod dictio, propterea , non m C. titoriam, sed finalem causam aenotat, idest, ut diis ligeres iustulam n c. Anielmus,&Beda ad Hebr. t. ita intelligunt. Non dissemit Cyrili. g. lib. thesauri,
Ad secundum argumentum negatur antecedens. Ad prima in eius probationem Aoncesso an e Coenis te negatur consequentia, quoniam Christi meritum in eo lenis est infinitum , quod habuit omnem cum meritorium valorem, qui necessarius est ad me recluto tram
232쪽
totum id quod potuit cadere suo merito, idest, ii.
Iud totum , quod potest habere ratione in praemi . At incarnatio Oiristi nullatenus habete potest praemii rationem respectu operationa Cluidi . eo quod
est primum principium,prima q. radix omnium e tu,& totius valoris meruorij,quae cis potest inesse. Ad secundam probationem . Primo respondeo, quod licet admittatur totum, quod illa probatio cω tendit,adhuc non sequitur Christum suam incarn tionem meruisse . Nam totum ilIud meritum non ad Christum , sed ad eius humandarent pertineret. At quod bonitas Christi verbi incarnationem mereretur,diximus non esse impossibile secundum absolutam Dei potentiam. Caeterum quoniam argumentum contendit probare, quod Christi humanitas secundum ordinariam Dei Iegem,& potentiam Uer-hi incarnationem meruerit: idcirco Secundo respondeo, quod Christi humanitas non prius naturae Ordine fuit praeintellecta exiit ens,quam intelligeretur verbo assurnpta. Et primo quidem quod liori . Praeintelligeretur existens exiitetitia diuina, suppono in praeseuntia ex his quae s. p. q. 3.a. s.clici solet ad-
Mersus Duran. qui existimauit humanam naturam
prius rationis ordine assuinptam sui IIe ad existentia Dei tribus personis communem,quam fuerit assum 'pta ad ipsam verbi per nalitate in . Quae sententia si non Est error,est tamen patuin in fide tuta. Qui ex illa videtur sequi naturam humanam a tota Trinitate fuisse assumptam , atque adeo,quod Deus, ut
communis toti Trinitati,est homo,dc ex consequenti quod non solus filius si t homo, sed Pater etiam,&Spiritus sanistus,quet est manistita haeresis. Qu9d aut
fuerit praei mellecta existens propria existentia,ut cuScoto censuerunt,& censent multi Theologi, mihi
non apparet verum. Censeo enim cum S. om. 3. par. q. IT. ar. 2.i Cluilio unicam tantum existentiam reperiri,apsam,
videlicet, diu ni verbi existentiam . qua simul cum verbo existit ipsa, Christi humanitas. Quo fit nullatenus humana natura in Christo praei mellecta fuerit Existens ante unionem hypoliaricam, dccx consequenti, neque mea potuit aliquod privintelligi opusnieritorium, quo ipsa humanitas verbi incarna Ioiane Haereretur. Sed illa ratio qua humanitatis Christi proxistentia secundo argumento principali huius dubitationis probatur,non est omnino facilis adcli abluendum . Cui argumento negandum est illudantccedens,nmatrum,quod Christi humanitas prius fuit creata, quam aiIumpta. Admitto quidem duasilai mutationes reperm si modo mutationis nomine appellari rei sunt scilicet creatio animae,tota usque Dial nitatis productio , &aiiumptio eiusdem humarallails ad verbum. In ter quas lite fuit ordo,quod Cretatio animae liuinanitatisque productio squae ad Minam pertinent mutationem praesupposita fuit, ut
in via, quasi in ueri ad inumptionem. At in facto
eisia,& m termino, contra assumptio fuit praeintel-
Iecta humanitatis productioni . Itaque haec propositio est vera, prius natura humanitas Cliri iti producitiar,quam litaiIumpta: Haec autem talia: humanitas prius eli producia,quam assuinpta. Sed econtrae ih concedendum , quod prius fuerit assumptata, quam producta. Ad verificandum autem illam P copos Onesia, numanitas priuSproduc Lut qua
si auumpta, non est necesse, quod humanitas prius habuerit actum existendi, quam fuerit auumpta ad subsistentiam verbi, sed sat fuerit, quod quantum erat ex vi creationis rationalis animae, ac producti nis totius humanitatis, ipsa humanitas tenderet adactum existentiae propriae , & sibi connaturalis , qui tamen Impeditus fuit, per ipsam verbi existentiam humanitati hyposta rhica unione communicaram, quae diuini verbi existentia praeuenit ipsam naturali humanitatis existentiam,sciit& diuina verbi subsistentia praeuenit subsilietiam humanam. Et ratione huius praeuentionis assumptio in facto esse,&in te mino prior fuit rationalis animae creatione, ac plior itidem ipsa totius humanitatis productione, quλmuis inferi res e contra su habuerit. Neque mirum alicui esse debet , quod istae duae mutationes ita se haberent in excellentiiIimo incarnatioliis mysterio,quod ea,qitae prior fuit in fieri,&in via, fuerit posterior altera in iacto esse, & in termino. Ita, quod prior mutatio praeuenta esset ape steriori ex parte termini, & quasi impedira, ne proprium terminum,m quem tendebat, at lingeret. Neve vero lice doctrina ob id esset falsitatis arguena, si nullum possemus simile ex ordine naturali inueni re. Nam de hoe mysterio dictum est ab Auguit. epistol. 3. ad Volus. quod si eius rαι em quaerιmus non eriι mirabile, si exemplum veronon erιι singulare.
Sed nihilominus tentandum erit ad maiorem huius rei persuasionem ei aliquale in ordine rerum natu
ralium simile inuenire. Et milat illud se offert , quod in intellectu nostro iuxta S. Thom. doctrinam quam cius discipuli ex ipso colli*unt l. par. quaest.
LI. artic. I. Duae reperiuntur actiones formalibuς
rationibus distinetae, nimirum , dicere, idest productio verba,&imelligere, quae est ipsa obiectran ve
ho contemplatio. Inter quas operationes ealis reperitur ordo,quod intelligere prout est in via, &quasi in heri, praesupponitur addicere. Nam v I S.
Tho m. inquit, I. par. quaest. 36.artic. L. ex eo intellectus producit verbum leonis, & non equi, quia cognoscit leonem , & non equum, atque adeo productio verbi per se pendet ex cognitione illius rei cuius verbum producatur. Caeterum ex parte termini, di ' quali in facto esse, e contra res se habet. Nam intelligere, prout est obiecti contemplatio, praesupponit ipsum dicere , quia praesupponit verbum productum , in quo fit intellectio, α ipsa obiecti contempla IO.
Sed in communi possumus huius rei assignare rationem, quae in eo sita est, quod prioritas naturae nc est aliud quam prioritas causalitatis,ut ex Aristotelicis post praedicamelis in c. de priori facile erit in te, ligere: At non est mirum quod aliqua una mina Io, prout est in via, & veluti in fieri, si causa alterius,& quod prout est intermino , in suoque complemento sit eiusdem mutationis effectus, praesertirn in diueris Q genere causalitatis. Sicut in materia nostri secundi argumenti contingit. Nam humanitatis productio, prout in fieri, & in via, est materialis causa assuis prionis,eo quod aissumptio est ab alio ad se sumptio,
de ob id res assumen ea debet praesiipponi saltem in
fieti ad assumptionem. Assumptio autem ex parte termini prior est humanitatis productione, α cre Limae tonalis animae, eo quod creatis nequit asiaqui
233쪽
suum terminum formalem, scilicet, alle, nili dependenter ab allum pilonis termino, nimirum, 1 ve hi sub listentia r quae est formalis terminus assumisptionis. Et quia terminus reducitur ad formam, idcirco humanitatis productio, at raniaeque Creario pendet ab assumptione quasi in genere causae formalis .
Et veris limum proinde est, si formalis sermo fiat, quod Christi humanitas prius assumpta fuit quat
creata. Quamuis in genere materialis caust, debeat coce .ll, quod prius creabatur quam assumpta tuis let. Non delum Tlleologi, qui concedant in genere caus materialis humanitatem prius filisse creatam, qua fuerit assumpta. Verum ergo non video, qua ratione hoc concedi pol sit, si cum S. Tlio. censemus humanitatem in Chri io non existere nisi per verbi existentiam, & quod existetia non communicatur nisi per sonae, seu hypoliatis utrumque enim dicit I. p. q. II.). Nam si haec sententia vera est, in nullo genere causae humanuas polia; existet e priusquam esset ad verbi hypoitali in assumpta. Nam alias existentia immediate finiset communicata hinnanae nature,& non immediate hypostali, quod S. Tn. doctrinae contra is
dicit. Cuius veritatem nuc suppono, quia in eius probatione immorari non licet, ne plus nimio ab intc to no ter hic tractatus diuer tat. Ad confirmationem negatur antecedens, probationi vero dicitur. Quod si proportionatum, occo
naturalem rerum Orci inem arici damus, praes Him non debet antecedere meritu, sed e contra: habe t m. praemi tam rationem finis comparatione ad meritu,
quod proinde prius quidam eii intentione,executione vero posterius. Potest tamen fieri supernaturali
Dei virtule,cc potentia, v propter causam aliquam necessa Nam immutetur naturalis hic ordo , ita ut praenHum meritum antecedat, habeatque meritum quenda At modum filialis causae. Et ita contigit in metito Chri: ti comparatione ad gratiam antiquorupatrum, qua rationem habuit praeimi merit tum Chri lii, prout antecesserunt in diuina praesciunt i .
Seu tamen naec mutatio fieri non potest, si id quod praecedit , habet rationem pr: ncipii ,α radicis ipsi rum meritorum. Itaque si gratia antiquorum Pa trum principium muIet, & radix meritorum Curis i ,haitis quaqtiam esset pozii bile, quod ipsa grati antecederet Chris ι merita. Vnde cum Curiati Incarnatiost prtiua radix omnium meritorum Elicitia,& valoris meritorii infitiati, qui in ipsis reperitur, per nullam potentia fieri poturi , quod Opeia Chri-
iii ipsa incarnatione polleri Ora eandem mererentur
Aliter cli luere solent hoc argumentum nonnulli Theologi ai Ierentcs, quod 1blutio anticipata non es
actus uitillae, sed liberalitatis, SP gratiae eius, qui ita pretium exoluit. Unde incarnario considerata in ratione anticipati praemii metitorum Christi notia pollet habere rationem actus initiuae,atque ad O n qi I proprie esset praemi ut a. Hae e tamen solutio, n Isiquid ampliu ei addamus,sulficiens esse non potest. iacioniam licet in solutione an sicipata aliquid gratia, dc libertatis inuoluatur, id nempe, quod ad temporis aliticipalionein pertinet, est ia hilominus simpliciter actus iustitiae, quat unus pretium,quod anticipatὰ loluitur est ad Aquatum mercedi suscipiendae. Eruaulena Praefata solutio, mea sementia, valde a'
parens, imo in ea fundabitur ratio emax aduersus sententiam contrariam, sici addamus, quod quando solutio ex natura rei, quae aliud non patitur, aliter fieri nequit quam anticipare, non potest ibi reperiri
vera ratio iun uiae. Quia iam tota solutio in ratione
solutionis consideranda erit quantum ad id praeci se, quod est esse anticipatam, in quo iustitia non est, sed
pura liberalitas. Et quia hoc in praesentia tra continis git. non enim aliter meriti, de praemis ratio constabit nisi praemiuin anticipetur, ideo nulla est usticia, alq. adeo, nec mcriti, neque praemii ratio. Ad tertium argumentum concesso antecedenti,
negandaeitcosequentia. Cuius probationi dicitur, falsu in esse, quod per resurrectionem per se primo,&mi mali tertitum bonum fuerit communicatum humanitati, quantum per incarnationem. Etenim resurrectio, ut supra dicebam, per se primo, It in maliter tantum terminatur ad reumonem partium separatarum, ex quarum reumone integra consurgit humanitas . Quod autem haec virio partium terminetur ad diuinum verbi lup pdsitum, habuit se ibi co- seqtienter,& quod ad vim resurrectionis attinet, per
Sed arguit quis contra hanc solutionem, resurrectio non solum est reunitio earum partium,quae su rant separat , sed praeterea requiritur, quod terminetur ait idem suppositum in quo sublinebant partes ante separationem: alias enim si re unitio ad aliud terminaretur suppositum, non resurgeret ille homo qui fuerat mortuus, sed alius. Ergo in Christi rem rectione, de in eius formati,dc primario termino,no solum ipsa partium re unitio , & naturae integritas debent attendi, sed etiam identitas diuina lup o sitit atque adeo Chri itus,quatenus meruit resurrectionε tantum in eruit bonum quantum fuit humanitati
per incarnationem communicatum.
Hoc argumentum non est contemnendum, cuius difficultati viri magni ingenii, AI eruditionis praeci. pue succumbentes, existimarum Chtalium vere meistitisse ipsum diuinum verbum eiusque unionem ad humanitate, quae per Xpi resurrectionem facta fuit. Nam in triduo mortis Christi sicut non erat hum nitas, sed eius partes existebant separatae,ut s. p. q. Oar . or ita neque diuinum verbum humanitati erat viti tum, cuius una o facta est per resurrectionem eatisque adeo hoc ipso, quod Christus suam meruit reia Durrectionem, meruit quoque per se, & forma litet
ipsum diuinum verbum , ut humanitati reumendu, ac proinde tantum bonum meruit, quantum fuit incarnationis honuin. Dicunt praeterea huius sententiae aut liores, per accidens fuisse ad Chii Iti t
surrectionem , & similiter ad meritum, quo Chtic stus ipse suam resurrectionem promeruit, quod huis manuatis Christi partes in triduo mortis unitae prae extiterum divino suppositor atque adeo, quod ita, se habuit unio diuini verbi ad humanitatem in reis surrectione, atque si non praeexisteret unitum iptis humanitatis partibus. Sed his non obstantibus in nostra adhuc persisti.
mus semen ua, propter rationes superius commemoratas, de expositas. Et ad argumentum modo formatum respondeis tui. Verum quidem esse, quod ipsa resurrectionis ratio polluui,vέ natura ex partibus Nun HII integra-
234쪽
ta in eo em subsistat supposito, in quo subsistebat
ante partium separationem, sed non et tamen de ratione intrinseca resurrestionis nec cι Iarium, quod natura rem tegrata, alia spcciali actione 1 re integra-tιone distincta, tali supposito vniatiir. secl bene peris mittit, quod umo rc integratς naturae ad illud suppositum se habeat consequenter, ct conco initanter ad
ipsa in partium reumonem, ad ipsam q. naturae remintegrationem,ut conti3it in Chri .ti retur rectione, eo quod diuinu in suppositum utrique humanitatis par Ii,dc ani mae,& corpori in triduo mortis permans in I unitum. In quo casu nulla maior virtus,& efficacia nec ei saria eit ad unicia dum suppositum re in te gratae naturae, quam ad ipsam re integrandam natu. Iam per reum rionem separatarum partium : neque malas miraculu est unitio humanitatis rein re gratet ad verbum , quam ipsa humanitatis paritu reuit Ilo.
Neque natura proprie loquendo accipit aliquid per
illaeua verba unionem, quod ad ipsam no pertiner Ct. Nam quatenus verbum erat unuum ipsius naturae partibus, ad eam pertinebat uti eius suppusitum. Ita quod facta naturae re integratione natura liter consequutum fuit, quod maneret tali supposito unit . Unde formalim me loquendo haeere unitio verbi cuintegra humanitate, non tam est tribuenda Deo, ut resurrectionis aut hori, quam eidem, ut authori incarnationis. Quoniam ex illa antiqua unione in ipsa incarnatione facta hςc resultauit rei initio ciuini verbi ad integram humanitatem effecta parti u reuonione per resurrectionem, fui rq . pr inde istud reu-nio uis verbi ad humanitatem miraculum conseques
Ex his macii festa superest argumenti solutio . Duninguerulum eli enim antecedens Luxta tradita doctrinam in hunc modum , quod si fit sensus, nece ita rium esse, quod unio reintegratae naturae ad id e su p. politum speciali actione ipsius resuscitantis, &reinritaegrantis naturam, fiat, falsum est antecedens. Nam uod ita fiat, per accidens est resurrectioni. Si verot sensus, necessariam esse illam unionem naturae ad praedictum suppositum,undecuinque talis unio pt ueniat, siue fiat per se,&directe, sitae concomitat ter se habeat, verum est antecedens: sed in hoc sensu intellectium , nihil concludit contra nostram se iuen tiam. Quia non sequi tur, quod unio naturae ad pi mcedens suppositum fiat ex vi resurrectionis. Et ex coissequenti non oportet, quod is qui resurrectioner
meretur, simul quoque talem re unionem ad suppositum mereatur.
Id vero quod asserunt authores sententiae contrariae, nimirum, per accidens fui sse ad Christi resurrectionem, secundum eum modum quo de facto contigit, quod diuinum verbum permaneret v natur ipsis humanitatis partibus , existimo esse falsum . Qui a si verbum non es et unitum partibus humani in talis, duplex interueniret miraculum in Chri isti resurrectione , nempe reintegritas humanitatis per reunitonem partium facta , & iterata assunt prio- humani latis ad vel bi sub si ilantiam, & hoc posterius esset multo maius miraculum,&excellentius diu inqpotentiae opus. Nos autem contendimu S, quod de tacto unum tantum contigit in resurrectione mira inculu, quod fuit ipsa humanitatis reintegratio. AliudvcIO polletius consequenter se habuit, dc concomi-
lanter, Sc potius consequutum fuit ex vi magni illius de primi miraculi incarnationis, quam ex vi resurrectionis de nouo factae, ut dudum aduertebam . Quae animaduersio euacuat vim nurus d lite illatis Nam si miraculum illud reassumptionis totius humat illa. raste integratae ad verbi sit bilitentiam, ex ips, resurrectionis opere per se futilat consequutum, fatem teneremur, quod Christus quatenus tuis operibus per se primo resutrectionis miraculosu opus merit l, in diate etiam , & secudacio pro ineruia illud conseques re unionis verbi ad humanitatem miraculum. Quod
Sed adhuc urget nos dii ficultas, quae se e vestigio
opponit. Quod verbum corpori per listeret unitum in triduo mortis non ortum nabuit ex sola vel bi incarnatione, tiam supposita S. Th. sentem la I. p. q.76. a P. s.&4. ubi legatur Caici. quam hau lit sine dubio cx doctrina Arist. imirum, quod resaltitio fiat usq. ad materiam primam in morte euiusuis animalis etiam nominis, necelsu inest fateri, quod Chri ito mortuo in eius materia prima no permansit eadem corporeitatis forma, quae fuerat ipso Christo vivente, sed quod a forma cadaueris aliud esse corporeum
acceperit. Diumum autem verbum non fuerat nudae
materiae commuiaicarum, se i prout induebat gradu corporeum ab anima Chrilli rationali susceptuma. Ergo hoc esse corporeo a materia sublato, si oldine rerum attendamus, non persiliebat diuinum elle
vel bi in materia illa , eoquod dependenter ab anima Cliri isti rationali,ei fuerat communicitum τa q. adco nouo opus fuit miraculo, ut ui corpore cadauerico permanserit diuinum verbum hypos latice unitum, de ex consequenti fatendum eit Christum suis
meritis hoc nouum meruilla miraculum . Quoci si admittimus,lam ipsa reddit argumenti prioris dim- cultas , nempe , quod Christus tantum promeruit bonum,quantum ruit bonum incarnationis, pro meis ruit namque diuinum verbum, ut cadauerico Christi corpori uniendum. Non estaeue hoc argumentum, neque facile occurrit sulficiens eius stilutio. Mihi videtur dicendia cum Caietan. q. p. q. 6. art. I. N 6. quod Scs regularis naturae ordo pollulare videbatur , quod in ipsa verbi incarnationis instanti diuinum ipsius verbi esse non prius partibus humanitatis, praesertim parti materiali, quam toti uniretur lium anitati , quia non Prius partes quam totum existunt , sed e comtra totum prius natura existi t, quam partes, in ipso enim , 6 . ad eius exiitentiam existunt partes . Tamen propter in ysterii rationem , eo quod verbia assumebat humanitatem nunquam dimittendam quoad ementiales eius partes, immutatus fuit hic ordo,& prius natura existentia diuini verbi communicata fuit corpori, id est, materiae illi singulari,quae pretparata fuit a Spiritu sancto, Sex purulimis B. virg. sanguinibus accepta, ut ex ea simul cum animam te, gratetur tota Christi humanitas, quam communicaretur toti ipsi humatulati. Unde et se verbi illi materiae communicatum non habuit in illa communiacatione intrinsecam dependentiam ab eo corporeitaris gradu , quem Christi materia ab eius animaeo suscepi ζ, atque adeo in morte illo sublato, alioque acadaueris forma adueniente, per aransit sine mirac lo in eadem materia.
235쪽
posteriorem. Et quoniam primus effectus fim praecipuus, & magis propinquus sibilatiae incarnationis Christi, idcirco Lbsolute dicendum est, quod notia
meruerunt substantiam incarnationis, cocedendum
est tamen illam promerui e secundum quid , idest, comparatione ad illum minus prὲncipalem. est
Haec sententia probatur. Incarnatio Christi D mini quatum ad priorem effectum est prima omnia
meritorum radix gratia cnim collata per Christum, principium est totius nieriti. Quoad secundum vero effectum non eit raci lx,& principium merendi: non
enim essentiali SI aeriti Pallo, aut ipse mel torius va
lor ex apertione cinicitis regni per se pendet. Ergo prFlara veterum Patrum opera nequaquam pri in uincarnationis meruerunt effectum, meruet ut autem
effectum secundum,&minus praecipuum. Et qui nosvit illis merendi principium, nisi cluntaxat ianale, quatentis coelestis anuae apertio tenet se ex parte ulli
mi praemij, num gloriae. Quae Quam finalis causae in i luxum habere poterit respectu meritorum. Ergo in earnatio Clia isti Donram quantum ad perinum effectum no cadit sub merito antiquorum Patrum , ne tamen quoad secundum enectum. Istam sententiam tenet S. Boiiau. ubi supra, Alex. Alens. s. p. q. s. membro φ. Verum est , quod hi aut hores non
omnino sibi consentiunt. Etenim D. Bonau. extili mat Patres antiquos meruisse de condigno incarnaistionem Clitasti quoad secundum effectum , Alens.
vero tantum admittit meritum de congruo.
L 3. Sententia S. Thomae proponitur. O declaratur
Resoluitur quae s. l. g. q. Prima concluso SI acceleratio incarnationis Christi in priori sensu
sumatur, improbabiliter diceretur, Patres antiquos accelerationem incarnationis Christi prom ruisse. Probatur primo. Hic sensus manifeste inuoluit mutationem emi voluntatis,&diuini consitu: ergo improbabilis est,& absurdus. Probatur antec dens. Iuxta huc sensum praesuppommus, Deum ante praevisa Patrum merita, itat isse cletetminatum tempus incarnationis Christi, & quod tandem meritis p uilis,aliud tempus eidem futurς incarnationi deri signauit. At h mani festa est diuini consilij,duit neque
Necundo probatur ex illo ad Gai cum autem umnit plenitudo ιe porιs, misit Deus Filιum suum , Aec. Hςc autem rem poris plenitudo quid de lignat aliud, quam tempus diurno consilio determinatum ergo
non antea Verbum carnem assumpsi quati adueniis rei tempus illud, quod fuerat per diurnum cosilium dispositum:atque adeo Patres antiqui non meruersit neque de condigno, neque de congruo accelerati ne incarnationis Christi,in hoc priori sensu accepta.
Ex quo sequitur,quod simpliciter, & abs luto negandum est, Patres antiquos meruiise accelerationε incarnationis Christi. Quoniam acceleratio incarnationis, si propnὰ, & ad rigorem sermonis sumatur, prunum sensum a nobis expositum reddit. Acce: eratio enim, secundum nominis propr: etatem, designat, quod res citius fiat,quam alias est et facienda. VLtima sententia qua docet s.Th. s. p. q. 2. a.
dc m. . ad Anibal. d. . dicit, Patres an l quos
meruisse de congruo incarnationem Christi Domini, etiam secundum eius substantiam, nullatenus vero de condigno. Pro resolutione notandu est,in duplici sensu mile intelligi Patres antiquos meruisse acceleratione inis carnationis Christi L Alter est,quod pwpter merita Patrum Verbum citius in mundum Meniret, quam
per diuinum consilium suerat dispositum priusqua,
nostro intelligendi modo, Deus merita Patrum prpuies isset. Alter sensus est,quod Deus ante praeussione meritorum veter. testam. Patrum decreuit quidem Filium suum in mundum mittere, non aura in desi-Rnauit certum tempus, in quo illum estet ni issurus, sed quantum ad hoc expectauri merita Patrum,quibus in m aeternitate praeut sis, praefiniuit determina
tum tempus incarnationis Filii sui. Ad eu modum, quo quidam doctissimi interpretantur sententiam Scotia serenus, Christum Dominum fuisse praed stiriatum ante prae uisionem peccati primi parentis . Dicunt enim, quod ante praecisionem huius peccatis aluit Deus ut Verbu fieret caro, at vero in illo prio. xi rationis no definiuit Deus qualem carnem assumpturum esset verbum, passibilem ne,an impassibi. lem,sed hoc poli pretuisionem peccati Originalis deincreuit. Quo supposito, sequentibus conclusionibuarem istam explico.
.s. Secunda concluso. SI acceleratio inearnationis in posteriori sensu si
matur,cu aliqua probabili late dici potest Patres .antiquos meruisse incarnationis Christi accelerati nem , sed mulio probabilius oppositum asscritur Prima pars conclusionis probatur argumento primo ex proposi usa principio dubii. Et praeterea probatur,quoniam argumenta,quq ex aduerso obiiciuntur, habere pollunt apparentem soliuionem. Secunda pars conclusionis probatur. Primo. D
cretum de incarnatione Christi futura, fuit actus diuinae praedestinationis Christi , sed praedestinatio cusit pars perfecti Isinia diuinae proiiidemiae, disponit omnia quoad singulares etiam circunstantias, temporis, & loci, &c. ergo in illo decreto diuino de Chri iti incarnatione futura,quod ante prquisionem meritorum antiquorum Patrum praeimelligitur,dispositum fuit no solum de substantia incarnationis , sed etiam de tempore determinato, in quo erat futura r atque adeo cum hoc diurnum decretum sit penitus immutabile, Patres antiqui nequaquam meruerunt, ut Christi Domini acceleraretur Incarnalio. Secundo probatur. Merita Patrum antiquorum praeuisa in Dei aeternitate tuetunt in Cruristi meritis fundata, sed hoc verum esse non potest , si contraria sentetia veraeit ergoinc. Maior est fidei Catholicae veritas, uti superius ex c. q. Actor si ostendi Et probatur minot. Non potuerunt in 1 Iuina prae
236쪽
sgno,ante praeuisionem meritorum Patrum, si vera est sententia contraria: ergo,&c. Probo antecedens. Christi metita non potuerunt priuideri in aeternitare,nisi quatenus cognostebamur,ut existentia in aliis qua determinata temporis differentia. Sed iuxta co-trariam sententiam merita Christi non potuerunt praecognosci ut existetia in aliquo determinato tempore ante praeuisionem meritorum Patrum: quoniam ait ista sententia, Deum non designasse deteris
minatum tempus incarnationi Claristi,nisi post prouisa Patrum merita:ergo Patres antiqui non merue runt determinationem temporis,in quo futura erat
Posset huic argumento dici, quod ut Patrum merita inniterent ut meritis Christi, non fuit necesse ut merita Christi praeuiderentur ut existentia in aliqua temporis differentia,sed satis fuerit, quod praecognoscerentur a Deo ut in fassibiliter euentura, non delerminando in hoc,vel in illo tempore.Contra hoc sic arguitur: Patru merita innitebantur meritis Christi non in communi, nec in confuso cos deratis, sed e terminald,& in indiuiduo, innitebItur enim passioni Christi praeitiis prout futura erat sub Pontio Pil to cum Omnibus singularibus circunstant ijs, quibus fuit Ornata: ergo prςsupponebant merita Christi incerto, & determinato tempore futura sub reliquis snsularibus positam circunsta/-lI, quae ad eorum spectabant indiuiduatione. Probatur consequen tia.
Quoniam circunstantia temporis est unum ex necessario requisitis ad indiuiduatione operis meritorij. Secundo impugnatur illa solutio. Ex ea sequitur, quod Patres antiquι simpliciter meruerunt incarnationem Christi Domini,ita quod n6 esset homo,msi
praecesserint ipsa Patrum merita . Consequens non admittitur a Theologis: ergo. Probatur sequelaia: Filius Dei non 'venitet , quandiu non definiretur , Deci certum, & determinatum tempus, in quo erat futurus, W oppositum diceretur improbabiliter . Sed iuxa illam solutionem definitio determinati l poris praesupponebat Patrum meritar ergo Patres' simpliciter meruerunt,ut Dei Filius veniret in munis dum : ita quod si non extarem eorum merita, nunquam de facto verbum fieret caro. Duae propositae conclusiones intelligedae sunt tam de merito congrui, quam de merito condigni, nam eadem ratio est de utroque merito, quod attinet ad has conclusiones, ut constat ex rationibus factis in earum probasionem. Ueriam est, multo certiores etalias con lusiones,si de merito condigni intelligatur.
.6. Tertio conclusio. IM probabiliter asseritur, Patres antiquos meruisse
de codigno incarnatione Christi Domini quoad
secundum eius eflectum, scilicet, apertionem regni caeletiis. Statuitur is a conclusio contra Alex. Alens. re contra SBona. Et praesertim contra S. Bonati. qui metatum de condigno .comparatione ad hunc eminetum in Patrum operibus agnouit, Probatur primo, totum opus nostrae redemptionis a Christo Domino
operatum fuit ex liberalissima Dei misericordia , omni nostra iustitia de medio seclusa , iuxta illud Paul.ad Titum cap. 3. Non ex operibus iustitiae, quae
fecimus nos, sed secundum miserιcordiamIuam aduos
nos fecit. Sed apertio regni caelestis pertinet ad opus
nostrae redemptionis tanquam unum ex potissimis eius operibus: ergo fuit ex liberalissima Dei miseriincordia . Atque adeo improbabiliter asseritur, quod Patres antiqui metuerint de condigno hunc effectum , quoniam meritum de condigno,est meritum
Hoc argumentum nullam potest aliam solutione habere, nisi quod merita Patrum quae de condigno
meruerunt hunc emectum, innitebantur incarnati
ni Cholii Domini, prout fuit causa primi effectus,
nimirum iustificationis, S renouationis per gratia, dc ex consequenti tota iustula, quae inerat meritis Patrum, reducebatur ad liberalitatem, dc misericordia Dei,qua Deus filii usus nobisicum, da clo nobis Filium suum , ut causam primi effectus incarnationis eius . Ad eum modii quo nostra merita, quibus meremur gloriam, reducuntur ad misericordiam Dei, qua liberaliter nobis confert primam gratiam. Et idcirco sicut gloria, quae correspondet meditis nostris deco-
digno, solet appellari gratia, iuxta illud Paul. ad
Rom. 6. Gratia Dramita aeterea, eo quod tota iustitia,& condignitas meritorum fundatur in gratia,& misericordia Dei: ita apertio regni caelestis dicitur proprie opus d mmae misericordiae, quamuis respondeat Patrum meritis de condigno, quod eorum condignitas,& iustitia innitebantur diuinae misericordiae. Illa solutio utcumque effugit vim argumenti, &sufficiens eit ut eximat lententiam contraria ab Omni erroris periculo: sed nihilominus non apparet simpliciter susticiens, ut illa sententia sit probabilis. Arguitur primo contra illam. Non apparet probabile,quod opus nostret redemptionis in aliquo potissimo eius effectu, qualis est apertio ianuae regni c testis, ita sit opus iustitiae, licui est glorificatio iust rum. Etenim iustificatio simplicitet in sacris litetis r .ad Timoth.A. & apud sanctos Patres appellatur merces, & corona iustitiae. At opus redemptionis nostrae,semper appellatur in sacris literis absque ulladii inctione primi emctus, & secundi effectus, opus
misericordiae, ut constat ex testimonio citato ad Titum s. Rom. F. donum vocatur,& gratia, &nusi quam appellatur opus iustitiae: ergo. Secundo arguitur contra eandem solutionem .
Apertio regni caelestis necessaria,&in fallibili consequutione fuit consequuta mortem, eu passione Christi, in qua Christus sanguinem suum obruti texub tantissimum pretium nostrae redemptionis: sed nulla merita de condigno praecesserunt in praeuisione diuina mortem,& passione Christi Domini. Etenim tota sacra scriptura mortem Christi ad solam Dei gratiam,& misericordia reducit,iuxta illud Rom. 9. ommendat Deus charitatem suam in nobis, idest, sua misericordiam, α gratiam . Cum enim peccatores essemus, secundum tempus, Chrissus pro nobis mortuus os: ergo apertionem regni caelestis nulla praecellei unt meri ta de condigno in praeuisione diuina. Maior est certissima veritas, & colligitur ex eo quod in Christi Domini passione velum templi scissum est in duas partes, etenim eiusmodi veli scissura designauit apertionem ianuae regni coelestis, sicut & ipsum velum operiens tabernaculum significabat nondum esse apertam , & propalatam sanctorum viam,vr in quit Apost ad Hebr. cap.s.
237쪽
Confirmatur,.ut Chr. stus mereretur nobis perfectam peccatorum rei misionem , dc quoad culpam,&quoad paeiram, nulla praecesserunt merita de condigno ex paric nos ira: aliaS enim non graus, de miseria corditer essent nobis cod nata peccata per Chiistia, quod est haeresis: sed apertio regni caelestis pertinet ad remissionem peccatorum, pertinet enim ad remisIionem menae damni, imo est ipsi remissio huius. pcenae damni: ergo &c. Ultimo probatur conclusio. Mereri de condigno, ut Deus tot generi humano aperiret portam caelestem Jolum pcrtinet ad IlIum,qui est praeditus gratia capitis, quae est gratia virtualiter uniuersalis, de communis. Sed solus Christus praeditus fuit gratia capitis , de omnis alia gratia quantacunque sit, est gratia personalis: ergo mereri de condigno apertionem ianuae regni caelestis ad solum Christum peti inuit . Maior patet. Apertio ianuae coelestis,est bonum coirimune toti generi humano: ergo non potest esse esse. ctus neque in esse physico, neque in esse morali gratiae personalis , sed gratiae capitis duntaxat, cuius est
proprium innuere in omnia membra corporis my. Rici. Hoc argumentum est efficaci isimum,& conuin cit improbabili talis Oppositam sentenciam.
. I. Iuarta conclusis .PAtres antiquae legis meruerut de congruo inca nationem Chri iti Domini dc quoad subitat iam, M quoad tempus, & quoad eius effectus, & quoad
omnes ipsius circunstantias. Hanc conclusionem do cet S. Tl . . p. q i. are. t. & exprestis in . d. . q. .
Ee consentiunt uniuers eius discipuli in citatis locis. Et probatur,incarnatio Christi eutri fuerit posterior tempore Patribus antiquis, potuit cadere sub ratione meriti illorum: & in operibus iustis linctorum Patrum , in eorumque orationibus, & es a moribus assiduis, quibus Deum deprecabatur pro isto beneficiosopreolo, reperiebatur magia Acongruitast, ut accep tarentur a Deo: erat enim valde congruam, ut Deus exaudiret clamores amicorum suorum, re eorum Obsequia acceptaret ut sibi gratissima : ergo rationi consentit, Patres an liquae legis meruisse ac congruo Cntisti Domini incarnat Ionem . Sed est argumentum contra hanc inclutione in Ex illa sequitur, quod opus nostrae redemptionis nofuit ex minina gratia,& misericordia Dei. Coseques non continet sanain doctrinam , ut constat ex dictis conelusione praecedenti: ergo. Probatur sequel . Metitum de congruo importat aliqualem rationem iustitiaealias eni in improprii sume appellaretur meritum, etenim metitum dicit respectum ad praemiu, α mercede in . Praemium autem, & merces denotant retributionem debitam ex aliquali iustitia. Ergo si antiqui Patres meruerunt de congruo incarnationεCnristi,aliqua ratio iustiti constituenda est ex parte hominum, ut hoc beneficium incarnationis Christi, Deo susciperent,dc ex consequenti non fuit summe
' Et coliri natur. Quam plures grauissimi Theologi
in materia de gratia, hac ratione inouentur potissit irrum ad negandum meritum de congruo respectu primae gratiae. Quoniam , inquiunt, ii admittimus eiusmodi metatum , ex necessitate tenemur admit
tere primam gratiam nis conferri summe gratis, se Da divisceri in eius collarione aliquam rationem mitt-llae: ergo intiliter in praesentia, si respectu incarnationis Christi consimum us aliquod meritum de congruo, tenemur admittere hoc beneficium noria fui sie collatum ex sui iam a grati .i, de liberal Hate Dei. Ad argumentum negatur sequela. Pro cuius in istelligentia, & expiratione quartae conelusionis notandum est primo, quod inter meritum de codigno, demeritum de congruo duae potissi in m versantur disterentiae, ad quas quaedam aliae rc ducuntur. Prima est, quod meritum de condigno induit ratione iust mae apud Dei m,imperfecie tamen, utpote
fundatae in grata a, o misericordia Deia Metitum vero de conrruo nullum induit meritum ex iustitia,sed tantum cita micabile debitum: regulatur enim i id metatum non per leges iustitiae, sed per leges amici- tax, fecudum quascongruum est, & maxime decen Sm quod amicus suurn amicum exaudiat, eiusque opera, ct osticia sibi grata habeat, de propter ipsa moueatur ad aliquid faciendum . Ad hanc disserentiam reducitur, quod meritum de codigno habet infallibilemeflectum apud Deum, meritum autem de congruo non item, ut dicunt Sancti. Quoniam lex amicitiae non est adeo struaa atque lex iuilitiae: non enim p
stulat lex amica tiae, ut amicus semper ,&m omnibus suum amicum exaudiat.
Ex hac prima disserentia sequitur. quod inter pe
catorem existentem in mortali, dc Deum, nequit reperiri meritum de congruo. Patet, nam inter huiusmodi peccatorem, dc Deum non constat vera amicitia : ergo neque meritum inducens debitum amicabile, quale eit meritum de congruo. Fateor quidem congruum esse, ut Deus exaudiat peccatorem supplicantem,& deprccantem pro venia. Verum haec con gruitas tota se tenet ex parte diurnae misericordiae,
cuius proprium est misereri, te parcere. Et nullo modo se tenet ex parte peccatoris, qui quandiu in mor tali existit, nihil praeter in sernum apud Deum meretur, ut inquit Aug. ut merebam peccator, qMd merebarts,ns simum ι Meritum autem de cogruo postulat , ut congruitas teneat se ex parte utriusque extremi: dc hominis operantis, ac merentis, de Dei
praemiantis . . ἐSecunda distςrentia est, quod ad meritum de con digno requἰruntur tria. Primum, quod operans sit in gratia,oc amicitia Dei. Secundum,quod operati vel tot maliter, vel virtualiter, vel saltem habitualit et fiat propter Deum summe dilectum. Tertium, quod ex inelinatione gratiae,&charitatis dirigatur in illud bonu, de praernium, quod mereretur. Neque est satis,quod dirigatur in illud bonum ex sola libet- rate liberi arbitrii operantis. De duobus autem primis requisitis nulla esse potest dubitatio. Probatur
autem tertium requisitum : quoniam si operatio dirigatur in praemium supernaturale non ex inclina tione gratiae, dccharitatis, sed ex sola naturali libemtate operantis, sequitur, quod talis operatio non sit omnino proportionata supernaturali praemio, neque Deo supernatural 3 praemianti dc ex consequenti non habet omnimodam dignitatem ad illud pret-mium, neque illud meretur de condigno. Palei sequela. I/raemium, ut supponimus, eli simpliciter, de unde quaque supernaturale. At eiusmodi ope auo
238쪽
diis RE LECTIO DE CHRISΤΙ GRATIA.
quamuis sit supernaturalis secundum substantiam , est tamen naturalis quantum ad directionem . qua
dirigitur in illud ptaemium: ergo non est illi sufficienter proportionat .
Ad meritum autem de congruo necessariae sunt,&sufficiunt duae primet conditiones, imo tertia non debet adesse, quoniam si adsit, iam non erit meritum congrui, sed condigni. Itaque ad meritu de congruo requiritur, quod operatio in qua consistit meritum , non diti satur in prςmium ex inclinatione gratiae ,&charitatis, sed ex sola libertate operantis, qui pro suo arbitratu refert talem operationem in illud prς misi,
ad quod ipsa operatio, prout procedit a pratia, &charitate, nullam ex semetipsa relationem habet , &in hoc consistit congruitas, quod Deus acceptet limiusmodi operationem, tanquam meritum illius prς-m ij , non propter condignitatem perfectam, quam operatici habet cum illo prςmio, quia reuera non habet, sed quia est opus bonum factum propter Deu, S procedens ab am ico Dei. Hare doctrina colligi tu rex S. Tho. . 2. q. II . a. s. Ex qua sequitur Patres antiquae legis non meruisse de c6 digno incarnationem Christi, meruisse tamen illam de congruo. Pro quo aduertendit m est, quod gratia cultisci inque iusti, uno excepto Christo , qua ratione est gratia, V mrma supernaturalis ordinas, ocex intrinseca inclinatione sua re fert suas operationes in prςmium supernatura Ie,nimirum, in vitam aeternam,iuxta illud Ioan 6. Hri in eo fons aqua fallentis in visam sterram , ubi loquebatur Christus desipi. ritu grauae quem accipiunt homines iusti. Quatenus vero est gratia parricia laris, & personalis non refert operationes in praemium , &m bonum commune
multis, sed in premium, oc bonum particulare ipsus operantis, in quo differta gratia capitis, qualis est
gratia . hristi Domini, quia haec gratia, cum sit viris tu aliter commianis,& uniuersalis, ex sua inclinati ne , & natura refert operationes in bonum commune totius Ecelesiae. Tunc ergo dico, quod cum gratia collata Patribus antiquis,esset gratia personalis, non
referebat ex seipsa operationes Patrum in Christi
Domini incarnationem,quae erat bonum commune totius generis humani , atque adeo operationes Patrum , quantumcunqtie essent sanctissimae, non valuerunt de condigno mereri Christi Domini incarnationem. Caeterum potuerunt illam mereri deco-gruo. Quia sancti Patres ex libertate propria potuerunt referre suas operationes sanctas in istud bonum impetrandum. Ad algamentum ergo,quod secimus contra quartam conclusionem , neganda est sequela, quoniam, ut constat ex dictis, meritum de congruo nullum inducit debitum ex iustitia. Quod si quaeras. Quare
ergo appellatur meritum P Respondetur, quod Impropria,& lata acceptione meritum vocatur , no
aliud, nisi quia est operatio in qua reperitur congruitas ad illud praemium, congrintatem habens non solum ex parte Dei, & diuinae bonitatis, sed etiam ex parte ipsius operantis,& ex cosequenti operans prae- se fert quandam si milui dinem merentis,& Deus e fisfigiem quandam praemiantis, & idcirco ipsa operaistio habet quandam meriti similitudinem r& ob id appellatur meritum quadam cum improprietate , dilautudin . Ad confirmationem respodetur , illam rationem communiter usurpatam a Theologis, si primo aspectu consideretur, parum habere momeli. Caeterum optimam habet probabilitate, si melius inspiciatur. Etenim cum supponendum sit ex necessitate , quod inter peccatorem existentem in mortali, & ipsum Deum, nullum reperiatur meri tum amicabile, quia nulla est amicitia peccatoris ad Deum,si admittimus in illo repetiti aliquod metitu , virtualiter dicimus tale meritum pertinere ad rationem iustitiae. Nam cum non possit regulari per leges amicitiae, regulari dum erit ex necem late perleges iustitiae. Quare merito Theolosi gravissimi detestantur meritum de congruo in nomine peccatore , quia vident sequi istud magnum inc5 ueniens, nimirum , quod sit constituenda aliqua ratio iustitiae in peccatore respectis suae iusti sca tionis,& suae primae gratiae. Ex his superest explicata quarta conclusio, circa quam breuit c r aduerte, quos licet tantum procedat ista conclusio de Patribus Mosaycς legi Nextendenda tamen est ad omnes rustos, etiam legis naturae: quia cum cognouerint explicite, vel implicite diuinum consilium de incarnatione verbi latura, liberum illis fuit suas operationes sanctas in hunc finem referre, ut impetrarent a Deo incarnationis beneficium, quod erat sufficiens,ut illud m ererentur de re gruo.
Verum est tamen quod speciali ratione solet The Iogi tribuere hoc meritum de cogruo Patribus legis Mosariae, de illis quibus datum est signum circunciis sonis, eo quod ijs Patribus promissum iuuincarnais ctionis beneficium . Nam caeteris iustis legis naturae nulla facta fuit promissio incarnationis Christi, ut is inquit Paul. ad Roman. 1 o. I Dico autem Christum Iessim ministrum misse circuncisionis ad confirmadas prontis sones Patrum, Sentes autem di per miseraeordia hCnorate Deum . Js. S. Soluuntur argumenta in oppositum. AD argumenta facta pro prima sententia re'
detur. Et ad primum . Dicitur primo, Patres antiquos ipsam incarnationis Christi substantiam,&desiderasse,& petiisse,&ob id dicebatur Christus
deiide twm collium aeternorum. Et desideratus cunis ctis gentibus. Neque illae petitiones, de quibus in argumento, alio tendebant, quam ut Christi incarnationem tmeetrarent. Secundo resipodetur,antiquos Patres,considerata miseria, quam patiebantur, de Mderasse quidem conditionato quodam desiderio accelerationem incarnationis Christi : sed tandem suum desiderium consor mabant diuinae voluntati,& disposivioni , atque adeo quamuis insinuaverint
Deo suum conditionatum desiderium, non tame absolute petebant accelerationem incarnationis . Ad eum modum Christus Mati. c. 26. dicebat: Pater,
si possibile est, transtat a me ealix illa: sed continu.
addidit: Veruntamen non sicut ego, sedsecul tu vis. Sie intelligenda sunt testimoni Padducta in primo
Ad secundum argumentu posset primo respoderi, quod id quod est principium meri ti, si est proprie,&formaliter principi u influens in ipsum, non potest esse pretmium eiusdem meriti,ut emcaciter osundit secundum nostruin argumentum , quidquid dicat
239쪽
Franciscus , C rt gena iti o. de praed est matrone hominum, ec A peiorum dii cursu se ubi ille ausa orloquitur contra S. Tu. locis Utati x cotra commu nem sen tentiam Tneologorum asserent, in , qi odid quod eii principium medita, non pote i ct de te sub
merito ,&contra inanis stam rationem ia 'grius in
hoc dubio expositam . Ceterum si non e it proprie
principium , sed tantum requisita conditio ad meri. tum, non in conuenit, quod sit prarmium eiu cle me
riti . Quemadmodum miles strenue pugnans potest
mcrert adiice equum ,& arma , quae fuerunt illi necessaria conditio ad strenue pugnandum. Tunc ergoari propositum dico, quod incarnatio Clariati no fuit proprie principium ill iis meriti de congruo, quo Patres meruerunt ipsam mcarnationen , sed fuit taciliam conditio necessario requis ta ad istud meritu . Pro quo aduertendum est, quod quantum ad sit, eidem est ut dictu ferendum de incarnatione Clitiati, ἐκ de gratia collata mitibus propter incarnationem Christi ,&eius merita futura ἀ Etenim incarnatio principium suit, & causa meritorum antiqlior si Patriam mediante gratia ipsis collata Patribus in virtute Chri iti futuri . Gratia autem, quia non dirigebat, ut o iximus, Opera Patrum ad incarnationem Chri lii impetrandam, & merendam , non habebat propcia rationem principii innuentis vim meritoriam illis
operibus: sed tantum erat conditio requisita, tenens. se ex parte operationis, consti tuens ipsum operante
in gratia,&amicitia Dei,quae est conditio prae requisita ex parte subiecti ad meritum de congruo. Et idcirco non inconuenit, quod Cliristi incat natio ceciderit sub meritis Patrum , quamuis hoc modo fu
Haee solutio olliri mihi placuit, sed nunc displicet. Primo, quia falsum supponitur, quod gratia sit tantum Conditio requisita ad meritum de congluo , scnon sit proprie principium innuens in ipsum vim meritoriam. Rused probo. Ad rationem meriti de
Congruo requiritur formaliter,&essenii aliter,quod opus habeat congruitatem respectu prae in lanias, re praemij, participatam ex dignita coperantis, ut iam Explicuimus: itaque tam in merito de congruo , qua in merito de codigno verum habet id , quod dicitur
Gen. . Respexit ad Abel, G ad munera eius, id est,
priusquam Dominus respiceret dignitatem munerum, respexit ad dignitatem Abelis osterentis muaeiara, quia dignitas munerum in ordine ad meritu ori-tiar ex dignitate offerentis: ergo gratia, quae fuit in Patribus antiquis, ratiorem habuit principii innuentis valorem meritorium in ipsa ope a P irum . Secundo. Ex illa solutione sequeretur, quod P tres arati qui meruerint de congruo non solia Chri lii in Carnationem,sed etiam gratiam illis collatam per C , mitram, a qua procedebam ipsa opera meritoria. Conseques a nullo Theologoru hactenus fuit asse Gium rergo. Probatur sequela. Illa gratia, iuxta assignatam solutionem, non fuit pro prae principiu merito-λam,sed tantu requisita coditio: ergo potuit sub illis me ra tis cadere. Confirmatur, quonia, ve asserit prς- dichra sol utio, in hac parte idem est iudiciu sere duinde incarnatione Christi, cu de gratia coἰ sata per ip-siam rergo eadem est quoad ineratu utriusque rario. Pr termissa ergo illa solutione. Respodetur ad illud argum Entum, quod Christi Domini incarnatio fuit
causa & gratiae , de meritorum in Patribus antiquis, non prout fuit posita ici executione: nam ut sic fuit
posterior tepore S gratiam meruis Patria r sed fuit causi gratia δε meritorum Patrum, prout praecellit in diurna dispositione, M praui non . Nolo dicere,
quod ipse incarnatio executioni in tem re nostro mandata, tio fuerit causa grat; ae Patridus veteris tena mea coli irae, hoc enitia, salii a fide, negari minii Depos est: se i id assero, quod modu Tib quo fuit causa
eorum uaci ci ipsi realis eius execuno,sed prout fuit pretusa in Dei praescientia M pr- fait acceptata a Deo quasi ex tunc pro nimi. Hibuitq; se Douς erga antiquos Patres ad eu modum, quo se trabe set meriscator, qui daret merces prci pretio, quod certo scit se
accepturu, non ab eo, ctu mercev ti Itiuit, sed ab alio,
que scit pro eo in fallibiliter colla rurani, a quo tamen non exigit obligationem, vel quia absen it, vel alia ex causa, sed lci t, quod cum vetuerit de potes erit soluere,& de facto omne soluet debitu m,ab eo,cui dat merces,contractum. Etenim noesi comentandum, quod Dei Filius ante in arnationem suam quidquar eo promiserit soluendum, cum incapax tunc esseti ilis promi ilionis faciendae: sed Deus certo sciens Verbum futurum eII e carnem ,&ptae uidens ingenies eius m sua humanitare futuros thesauros, am remque ipsius eximium ad homines, ex quo magna quodcvinque pretiu non dubitaret pro eis exsolvere, hac,inquam,certa pret; I expectationeM omnia an ei quis Patribus peccata dimisit, & supernaturalia contulit dona, gratiam 'videlicet, & adoptiua in filiationem multis Spiritus sancti donis asIocratam. Vnde exemplum eius, qui promisit pretium pro redemptione captiui, non in omnibus quadrat, sed in eo solum , quod is, qui libertatem concedis, no facit.
nisi expectato futuro pretio, & quod is, qui promi
sit, vere dicitur captiuia tu liberare, quando prcuum quod promiserat, persoluit, etsi multo tempore ani solli lonem fuerit liberatus.. Quo supposito,dico, quod opera antiquorum non meruerunt incarnatione Chri iti, prout in diuina dispositione o praeuisione praecesiit, id est, non meruersit , quod Deus sua diuina clii positione pr definiret ab ς terno incarnatione Chri iti in tepore futuram:
sed prius secundum rationem prae definiuit Christi
incarnationem, quam prς iri dei et ipsa Patrii merita. At Patres antiqui me merui de congruoeChristi incarnationem quantum ad temporalem eius exec tionem, natri ut sic fuit posterior eorum meritis. Et non in conuenit, quod aliquo modo inesse morali, sit essectus meritoru Patrum: quemadmodum m
dium habet rationem enectus respectu finis prout est in intentione: est autem causa e flectiva eiusdem finis, prout ponitur in executione. Igitur incarna ἔκγ Christi secundum quod fuit causa per modum finis α gratici,& meritorum antiquorcim Patrum, nullo
modo fuit praemium eorundem meritoruII .
Sed arguitur contra hanc solutionem dupliciter. Primo incarnatio Christi in eius passio,quatenus p
lira in executione, fui t causa mei itoria totius gratiae collatae Patribus 'omnium etiam meritorum ipsorum Patium. E cni in Chiistus passione sua non solum meruit gratiam conferendam fidelibus noui t stamenti. Sed meruit,&omnem gratiam conferendam post ipsam morte, de antea collaram' Vnam
240쪽
a18 . RE LECTIO DE CHRISTI GRATIA.
an excepta gratia ,scilicet,collata Adae in statu inno- executione post Uus tempore gratia, & meritis Pacetiae : ergo incarnatio Cluisti Domini, etiam prout trum,no potuit esse causa meritoria eorum, fuit au- fuit posita in executione, non potuit cadere sub P
Arguitur secundo. Incarnatio christi erat infalli. biliter futiara ex ordine diuinae ordinationis, & p destinatiotiis Christi. Imo erat quodam modo de br-ta mundo ratione promissionis diu, nae; ergo etiamsi non interueniret merita Patrum uncarnatio Christi de facto esset futura. Rursus: ergo impertinenter se habuerunt Patrum merita ad incarnatione Chrisi, non autem sunt admittenda metria H perimen intra apud. Deum: ergo,&C.
Ad primum, dicitur primo, quod in tarnatio Christi quamuis in executione posita fuerit causa meri- . initia,& grauae, dc memorum Patrum, de qua re novacat in pnesentia ad longum disserere, satis fuerit dicere, quod scut is, quis soluit pretium, quod pronii sit pro captiui libertate, vere tunc dicu ur liberare captiuum,e: si iam olim in libertatem fuerit assertus, ita Christus cum exlbluit pretium, vere antι quos Patres redemit, ct caucauit eorum gratiam , quaelibertatem spiria usiacu fhrmaliter. Legatur Mag. Sol. in . diu. I-suaeli. 2. arii c. l. paulo Eoit principium . Nihilominus tamen, qu se fuit posterior lepore in ritis antiquorum Patrum, potuit si b ipsis meritis cadere ex quadam congrimate. Unde illa doctrina S. Th. S communis, scilicet, quod id quod est causa meriti, no pol cst cadere sub eodem merito, est limi tanda ad id, quod taliter est causa merui, quod cit prior ipso,&quod per modum cilicientis principii, quod ad tuam et latentiam, postulat existentia actua- Iem,causa est ipsius meriti. Nam si fuerit po: turior tempore, relinquitiir locus, ut cadat sub metito de congruo. Quamuis fortassis non pollit cadete subnierito decoci gno. Quemadmodum si quis se obligauerit sub signatochytogmptio ad dandum centupro redemptione Petri: quamuis actualis exh: limo illoru centum sit causa moralis redemptioni, Petri praecedentis ,& t.bertatis eius, nihilominus poterit cadere sub meritis de congruo ipsius Perta redempti. Itaque Petrus postquam fuerit poli ius in libertate per obsequia libera, quae exhibet ei qui se adstrinxit
dare illa contum , mei cretur de congruo actualem exhibitionem illorum , mereturque ut redemptor
libentiori an ullo det, quam alias esset datu ius. Ita in praesenti, opera bona antiqtio tum Patrum metu runt de congruo,vi Deus exhiberer de facto bene fi .cium incarnationis, quod alias ex vi suae pro miliona si se exhibiturus crat, di si per i in pollibile diurnae voluntati posset accidere aliqua notia affectio, merebatur illa opera quantum erat ex seipsis, quod Deus libentiori animo cori ferret mundo hoc beneficium , quam alias illud esset collaturus.. Secundo respondetur, quod incarnatio Christi in
executione posita, si sola considere uir,non habet raticinem causae meritoriae gratiae, &meritorum an ii
quorum Patrum, secudum is gratiae,& meritorum substantiam, & secundum eum mcuum, quo praece .serunt m-ipsis si iam aliud est de consummatione, quam per Cluilium post elua passionem, Sc resurre-elioneis acceperunt.ὶ ε enim me talum aliqua am cessionem debet habere respectu praemi j. Vnde iii-
carnatio Christi conmierata prata evi fuit posita intem meri totia eorum asa, quatenus consideratur sub illa prae uilioqc diuina, qua intecesiit gratiam , metita Patriim. Quo ris, ut in executione posita causa fuerit meritoria grati h collatae Patribus secudum a ius substantiam, no absolute sumpta, sed prout habuit vim adimplendi proluissionem iacta Patrihus, de efficacem diuin mentis metionem,qua ab aeteriano statutum fuit v c Filius Dei in carnem veniret, ut
pro omnium peccati S moreretur, omnibusq; mereretur salute in ,& prima,& vltimam: & quod nullus, nisi per Christum, gratiam assequeretur Sicut realis preiij exhibitio in casu supraposito non aliter censeretur causa moralis rede Prionis Petri, nisi quatenus est complementum irecellarium illius obligationis, quae praecessit Petri ledemptionem. Tunc ergo dico ad argument ii, quod Patres antiqui m cruerunt quidem de congruo incarnatione Christi in executione ab Iule consideratam,non autem meruerunt illam sectinctu quod fuit complementum diurnae prςordinationis,ct promission IS: nam siciu non metuerunt
quod prccederit In intentione Dei, sed hoc ex sola Dei misericordia , α gratia ortum habuit, ita neque
eius exequutione meruer ut sub illa forma Ii ratione, qua fuit completiva promissionis. Unde Patres in
ruerunt quidem Christi incarnationem promissam a Deo, sed non ut promissam, namque proruissionis implet ne tum formaliter ad eum spectat duntaxat, ad quem aliqua ratione pertinuit ista pruinis io . Hec doctrina explicati potest exemplo ex causa finali desupto, quod nullatenus erit ineptu ,eo quod Christi incarnatio ad modum finalis causae gratiam antiqiioru iustorium promeruit. Benestat, quod quis mereatur alicui sanitatem, S in quod no mereamur eidem ipsam mel sani late, quatenus in eius praefuit
intentione, ipsum mouens metaphorice,& per modum causa, finalis. Vnde S si sinitas in executione
daret ut infirmo propter illius hominis merita, non diceretur dari pro meritis ea ratione qua est terminus insentionis, Icdc sidcris praecedentis involutate infitiari: quia talis intentio no pertinuit ad merente,
sed per accides sa habuit ad ipsum,& ad eius metita. Et filiis est echus quem faceret ianitas, prout intela ab infirmo, non pertineret ad ipsum merentem: itam IMςsentia, quia Christi incarnatio fuit causa gratitantiquorum prout a Deo intenta, hoe non peti inuit ad me tua antiquorum Patrum: atque adeo incarnatio Christi prout fuit causa gratiae , ct metitorum antiquorum Patrum nullo modo fuit ipsorum pr
niluni, neque de condiguo, neque de congruo.
Ad lecundum respondetur primo, qu5d, ut inquit Caiet. in opusculo de fide c. s. nihil in conuenit, quod id, quod est debitum alicui uno titulo, fiat ei debitualio nouo titulo, v. g Claristo Domino debita erat gloria sui corporis debito quasi naturali, propter personalem unionem naturae ad verbum:& eadem gloria fuit illi debita debito morali, propter meritai pilus Christi. Ita dico in praesenti, quod beneficium
incarnationa S, debit lim mudo titulo diiunae proinis. sonis, potuit ea fieri debitum alio nouo titulo, nimi- Iii in propici merιta Patrum. .
Secundo respondetur, quod quamuis hoc beneficium infallib. I iter esset suturum ex vi diuinς praeor-