장음표시 사용
221쪽
,ys RELECTI O DE CHRISTI GRATIA.
finitos sincathegorematice valeat etfectus produ- trius, sin remunerationem meritorum Christi Pacere, sic adeo , quod non tot emclar, qti in plures sa- ter,aut Spiritus sanctus fieret homo, seu Anselus: cete queat, ita proportionabiliter de infinitate me- nam h cic beneficium infiniti esset maloris, sicut λriti Christi theologantur, videlicet, quod meritum princi pio huius relectionis dicebamus, si atra uni in se actus est infinitus in ratione meriti . non tamen nis, unae facta ruit Christi humanitati sta incarnais actu applicari potest in infinitum praemium, quod ei ad aqsare respondeat, sed quocumque praemio dato, ad aliud&maius perfectius applicari potest. Hic tamen dicendi modus multis alijs displicet Theologis , de id quidem iure, quia non eadem est ratio habenda de infinitate interiti, quae habetur de infinitate potentiae naturalis Dei. Non enim de ratione potentiae est . quod actiralem habeat aliquam cum sim effectu co. unctionem,sed satis fuerit quod
i lium virtute , oc potestate praehabeat, & id quidem
inulto altiori , 5. enmaentiori modo, quam in ipso e sectu exprimi possit. Estectus namque perfectius,&emineuixissest uis raca via , praesertim suprem , quam ei se pollit in se netipso At meritum actualein importat aequalitatem ad praeinium, actualeque ius ad ipsum, nde praem tam adaequa te respondens merito delerminatum esse debet, quoniam cadit sub iure ipsius merati determinat . Nain qui meretur,
ius sibi acqnrit ad prEmium suscipiendum. Et sicutius determinatum esse debet, ita necessum est, θ praemium sit determinatum , ut seruetur aequalitas
inter meritum,de praemium. Praeterea,ex contraria
sententia sequitur comedendum . qtrod plus meruit Christos,quari possit Deus pistris are,cosequens videtur magnam privstferre absurditatem . Nam quamuis Christi meritum sit latinitum, eius tamen infinitas determinata est ad certum genus, imo ad certam speciem . Potentia amem Dei praemiatiuata omnimoda pollet infinnate, ad Omneque se extendit genus: eit enim ipsam et Dei omnipotentia prout legibus iustitiae remuneratur ae se accommodat ergo,&e. Sequela vero probatur. Authores huius secundae sementiae latentur Christum infinitum praemium me r. iise,sed Deus non potes praemii in infinitum Christo reddere, quia non est dabile infinitum prς-mium e ergo,&c.Quin loco aduertat Theologus, ut ea, q'iae hic dicuntur plenius calleat, quod non ea.dem omnino est ferenda sententia de infinitate praemii,quam soperius tulimus demerm infinitate: merui enim, ut o mus, finitas n6n est in esse entis absolute,sed in tali specie morali determitiata,eo quod valor meriti debet esse coarctatus ad moralεact onem . Infinitas autem pr:emll ad totum genas
entis se extendit. Nam quodlibet ens in raraone
entis potest cadere sub merito, & habere rationem praemii. Non desunt flaues Theologi inter iuniores praesertim Thomilias , qui parti in hinc secundae opiisnt ni adhaerent, existimantes, quod ad rationem innniti meriti non est nece me, q md illi respondeat
actu infinitum praeimum,sed sat merit, quod respondeat in potentia, ita quod ipsum opus memor uindignum sit praemio rii finito, ec in hoc casu faten. tui Christum infinite merinisse , eiusqtie metitum suisse infinia um , in quo consentium secundae opinioni . In eo tam cri ab ea recedunt, quod existimam in im potuisse retri uere chrilio infinitum praemistu, quod .daequat et totam latitudinem inmutatis mensorum cras. Quod faceret, inquiunt, tionis mysterio simpliciter fuisse infinitam. Hoc secundum, quod dicunt ii Theologi , in quo a secunda
sementia clutenriunt, tria hi nullatenus di 'Iieet, sed non placet eorum opinio quatinus conuenit cum Illa secunda opinione,& easdem prorsus argumentis
Tertia igitur sententia docet, quod meritu Chii. sti simpliciter ed in ratione meriti infinitum, quod Christi is infinite meruit, ac denique quod de facto suscepit infinitum praemium,nimirum, i corporis resurrecticinem: qua be nc ficium fuit simplici
grae humanitati ex anima,& corpore constanti diuina fuit virtute reunitum. Aliud etiam infinuum praenulam alu assignant, scilicer, exissentiam colporis Christi in Eucla aristiae sicramento, nam terminus transubstantiationis, Rhem per concomitantiam, est simpIiciter infinitus: diuinitas enim verbi ver dpet concomitantiam reperitvrs ib sacramentalibus speciebus colenta, Irim Cunc. Trid. sem. t s. c. s. linesententia non mihi displicebat D lim, sed iam non nlacet propter duas causas . Prima, quoniam m re-tiir tectione non fit simpliciter communicatio diuini
verbi ad humanitatem,nam in triduo mortis, erindum utrique humanitatis parti unitum permansit,
cuius oppositum integra fi se dici nequit,vr s. par. q.
IO. a. 2.& I. solet ostendi,ergo ibi non fim comm
nicatum bonum infinitum , sed nouus quidam moudus communicationis,nimirum, quod verbii partibus separatis communicatum maneret etia toti humanitari comm nnicatum ipsis pati: bus unitis.
Confirmatur, totum nouum miraculum resurreis
ctionis in sola ipsa partium humanitatis r nroneis consistit: nam quod verbum humanitati ex illa reuanitione partium resulta el comunicaretur, ipsiqi m neret uni tu,suit consequens ad ipsam reumon. par tium quali naturali sequela: cum enim esset unitum partibus separatis, qui .m permaneret unusi eisdem partibus coniunctis Z Neq; vero aliud erat necessum, ut toti uniretur humanitati , cum totum non lit re inluet aliud quam suae partis simul sumptae. De Sacramento Eucharistiae multo etia minor en difficultas,quia conirersio substantiet panis non indininum vertium,seu in humanum corpus fit. Diuinitas autem est ibi per reale in concomitantiam. Unde non malorem v rtutem in Deo operante exigebat,
quam si fieret conuersio in curpus puri hominis. Quocirca tam in hi c casu,quam in praecedenti reipsa tot uopia miraculosun ex parte termini sor malis fuit finitum , qina in priori casu λrmalis terminus fuit humanitatis re integrano,&m secundo i sum Christi corpus secundum rationem corpoream. Et eum natura cum 'bet mutationis radicanda sit exprimario,& ser mali suo terminos absolute coceden clum est utramque istam mutationem non esse simplicitet infinitam,etsi in utraque aliquid simpIiciter
Secunda rariti ob quam huic sententi et non tanta arrogo fidem est huiusmodi . Si resurrectio Christi
222쪽
fuit praemium simpliciter infinitum . quod Christus Haec tamen sententia mihi non sitis probatur, pro suis suscepit meritis, sequitur, quod per solatria quantum ad id,quod ait,Christi pallionem, non d
resurrectionem fuit totum Christi meritum pIene, here proprie appellari meritum , secundum eam ra-α exacte praemiatum, ita ut nihil plus ei debeatur. tionem qua tantum est sufficiens , comparatione is Consequens est falsissimum, de non in fide securum, scilicet,acleos, in quibus efficaciam non sortietat. ne dicam manifeste erroneum. Nam certe erraret Non enim mihi bene sonat dicere, quoci Christus noin fide,qui diceret,quod gratia & gloria, quae mm- meruit nisi tantum praedestinatis, cum pro toto hu- uersis copiartur hominibus , non habet rationem mano genere passus fuerit, Ac mortuus:Quod tamen praemi j meritorum Citristi. Concilium enim Trid. necessario dicendum est, si hanc quartam sequamur LC6.cap. 7. inter causas mst: ficationis impii Chrsis sententiam. Quia si operatio Chtalii non fuit vere, num retulit,dixitque eum causam esse iustificationis &proprie meritum respectu eorum , in quibus non meritoriam: ergo, &c. Sequela patet, nam si illud habebit effectum,non potest dici,quoci Christus his praemium fuit simpliciter innnitum in ratione praeis hominibus meruerit, atque adeo concedensim est, mij, fatendum eli, quod a G aequalitatetri respondit quod ijs solum meruit, in quibus eius pallio emis merito Christi: Ergo Christus actepit tunc lolumia callerit. id, quod erat ei deuitum : atque adeo totum aliud, His omnibus opinionibus praetermissis , quintam quod postea recipit, non respondet eius meritoriae fretentiam statuo, quam omnibus probabiliorem iustitiae, cui iam plene suit in resurrectione sarissa. elle crediderim, ex dico duo, in quibus haec sentenis clum i sed ipsi solius Dei liberalitati & griciae. Non tia consistit. Primum. Ad veram, propriamq, meriti latet me solituo, qua probabiliter cli ablui potest ista ratione non sufficit valoris condignitas ad praemiu, ratio. Nani qm contrarium senserat, ta dice .Quod sed necessaria est etiam applicatio operis meritori j omnia, Maesunt extra Deum comparatione ad 1' ad certum praemium suscipiendum . In hoc primo sum iste nihil reputamur, M solam extensionem asserto hac nostra sententia cum praecedenti conu in per tectione addunt, intensionem vero illam nul- nito & constat eius veritas ex dictis circa secondam
lam. Unde metatum,quod tantum valorem obtinet, sententiam , quibus probauimus meritum non te is
ut ipsum diurnum esse, loco praemii mereatur, nihil habere ad modum activae potentiae, sed importaro mirum,qubdeius meritoria vis ad quaecoque crea- ius actuale ad pretinium determinatum. Ita ut quita se extendat bona. Quo fit,ut Christus potuit suum meretur opere suo meritorio faciat sibi debitum meritiam applicare, ut loco praemii responderet Ci praemium,iusque habeat ad ipsum quod fieri nequit diuinum esse humanitati communicatum , ut gra- sine applicatione operis metitorii ad certum praetiam,&gloriam, Ec reliqua supernaturalia bona con mium merito proportionatum.
nitet hominibusn hoc totum pertineat ad Christi Ex quo sequitur primo, quod si deesset actualis
praemium. 1 robabilis solutio. Sed ex eius fundamen haec applicatio. adiimque caeterae conditiones adto colligo ipse probabilem facti argumenti vi in,quq merrtu in requisitae, alis operatio erit quidem secun4n hoc uta est,quod cum ei uinum cise sit totum Oc dum se apta, ut habear meriti rationem , non ta- summum bonum, sufficientissimum pretium est cu- men erit mrmaliter meritum propter applicationis tu sui s magni meriti, α quod solo ipso accepto prae- effectum. mratur meritum totaliter, secundum etiam, quod se Sequitur secundo, quod Christi passio,&si ex se
extendit ad creaturas, di facit debita ipsi meretaquetis apta nata fuerit, vi csset meritum respectu incarn cunque bona creata. tionis Patris,& Spiritus lancti, non tamen formali- Quarta sententia docet,quod ad rationem meriti ter fuit mentum respectu incarnationis huius, qnois non satis est valor operationis,& concligni as ad pret niam Christus non applicuit passionem suam ad hoemium, sed praeterea requiritur,quod vel formaliter, praemium pro ipsa fusi. ipiendum. vel virtualiter detur propter praemium suscipien- Dices, non fui meritum formaliter respectu huia dum,ita quod operans Dperetur inc6 modum prae- iiis praemii,fuit tamen memoria. Respodetur,quod miatoris, intendens ab eo suscipere debitum prae- aliquam operationem meratoriam esse, aequivoca. 1 Mum suo operi proportionatum. Ex quo infert Sa tionem paritur, nam si sensus fiat,quod ex se tantum sententia, quod Christi meritum, eatenus duntaxat habet valorem, ut ex hac parte no desit et ratio meis halavit veram dc propriam meriti rationem, quat riti, concedendum et Christi pasilonein memorianus fuit applicatum a Christo merente ad certum esse praefati primi , sed hoc non est esse merito tram praemium suscipiendum . Ex quo viterius inferunt mr mali ter, sed fundamentali rer tantu. Si vero fiat eius auri res,quod Christi pallio ea tantum ratione sensus, quod habet eam meriti rationem , quae absq; ea proprie meritu, qua est efficax in his quibus me- aliquo alio sufficit fandare lus meritoriu, nullo m
ruit, sectimum autem, quod fuit tantum meritoria . do est concedendum quod sit meritoria, quia semo.
quoad sufficientiam,in his videlicet, in quibus nun- ta applicati me praedicta nequit Christi passio, aut quam sortietur effectum , no est vessic proprie me- alia quaevis actio Ius meritorium fundare, atque ritum . quia deest illi applicatio ad praemium suscis adeo non debet dici mrmaliter meritoria , sed tan. piendi m , non enim fui t applicata pro his,in quibus tum fundamentaliter . effectum non tot cietur,&ob id respectu eorum sutia Dico tecundo Christi passio, & secundum qnod mentiam quidem habet Christi pallio, non vero edi- est efficax in praedestinatis, dc secundum quod procacram,quod colligitur ex illo, quod dicit Clita stiri, otnnibus est salticiem,veram habet, de propriam rais Ioara.c. ly.Eeo pro cis rogo,non pro mundo. Hanc sen- tionem merita,& quidem infiniti, fuitque applicata te ritiam docet expresse Ruaruus Tapur Dccanus Lo pro in sinito praeimio sust ipiendo. Huius asser tionis uaniensis in articulo de satisfactione. difficultas multa egebat di explitatione,& probatione,
223쪽
tione, nisi posset Iector recurrere ad ea, quae arciculo pra cedenti de infinitate, &aequi ualentia satisfacti O-n s Christi diximus. Nunc aute in id breuiter expIicandum est, quid sit illud infinitum praemium , ad quod isti pundum Christus suam passionem quantum ad omnem eius si ilicientia applicuerit. Et breuiter dico iuxta ea, quae de salis factione dicebam. quod illud fuit piae in iv.& quidem infinitum, quod eius pallio exponeretur omnibus hominibus rauia quam sufficieris remedium pro Oinnibus ipsoru pe catis, &tanquam uniuersalissima quaedam medicina
cunetis ea via volem ibus parata, omnem habens meiadendi virtutem, S ad omnes infirmos sanandos id nea, dc ut si isticientissi inum naedium quo possent omnes ad aeternam peruenite sa Iutem si velint, Ita ut sint in medio Ecclesiae aperti fontes ex quibus quicunq; voluerit possit haurire aquas saluatoris, a quacque salutis, quarum qualibet gutta in hibente flet fons magnus aqua satientis m Γιtam stemam. vii Samaritanae mulieri Chri itus dixit Ioan. 4. Et quidem magnum dc eximium praemium fuit passionis Christi, quod Deus ipsam accepta uerit ut nunc l cum in Ecclesia Dei eius virtus obtineat. I avrqu cunque volucrit & primam-vltimam salutem ad manum habeat paratam , s Chtalli passione uti voluerit. Revisat lector,quq de satisfactione Christidi citius. Nam ex his, S ex illis simul collectis integra accipiet rei huius resolutionem,decisionemque huius dubitationis exactam . Tandem est aduertendum, quod in Christ i meri. to proportionabi Irter est in omnibus loquendum ad ea,quae de Christi sitis tactione articulo praecede ii dicebamus, & quantum ad essem iam Iustitiae sal uandam,& quantu ad infinitatem, ac denique quantum ad ipsu in i uilitiae rigorem. Ita quod merita subinstantia ex humanitρ te desumatur, prout utraque si alia Ac viaioni, δe habituali digni hcatur, Seleua iurinam si humanitas pure conlideretur, capacitatum tantum id meritum, Q satisfactionem potuit conserre Christo, non vero formalem satisfactionis
ac meriti rationem. Meritorius autem infinitus va- lora diurno verbo, prout est humanitatis suppositum desumebatur, non soluin in ratione valoris infumi praeci se, sed cum illa determinatione, & conistractione, quam explicat illa vox, meritorius. Notia enim valor infinitus meritorius Christi, secundum, quod inerato aus, sola eius humanitate originabatur, quamuis& necessarium fuit, quod reciperet ut sn operatione humana,& ab humanitate elicita , sedi citidi inum desumebatur ab ipso verbo ut humano supposito, nimiru , ut a ter minante persona I iter ii mani talem, S simul cum humanitate elicitive conis currente ad eius humanas actiones. Vnde sicut va- Iot satisfactoi ius Christi infinitus, ut superius diximus, non totaliter procedebat ex his , quae cum unia sani verbo vi satisfaciundi, & satisfactionem acce planti, ita neque valor meritorius assumptus fuit excomumbas verbo. ut merenti,& ut praemianti. Quo aniam valor meritorius, ut meritorius, non pertinet
ad verbum, ut est praemians, sed ut est merens. Ex quibus sequitur,quod Cliti itus meruit infinite non abs ture vi homo, sed ut Deus homo: Sicuti etiam satisfecit. Ex quo rursus sequitur, salsam esse quorundam Theologorum se trientiam , asscientium,
quod Christus quatenus infinit 8 meruit, est inferior patre. Quod ipsi probant , quia Christus ut redemptor est inferior patre, ted redemit nos Christus per
meritum infinuum,& satisfactionem infinitam: erisgo ut infinite meruit,in fini idque satisfecit minor est patre. Et confirmant. Cluillus in quantum media istor Dei,&hominum minor est Deo, ut ex S. Th. . p. q. 26. ar. a. colligi potest. Sed in quantum mediator meruit infinite,atque infinitd satisfeci N. ergo ut infinite meruit inferior est Deo.
Sed his nihilominus non obstantibus praedia sententia est falci . Esset quidem vera, si sequeremur modum illum dicendi quorundam Theologorum 1 quo non longe recedit Magister a Medina s. par. q.
26. a 2. in 1. expoli I. dubii. videlicet, quod sola humanitas meruerit, de satisfecerit infinite, quamuis hoc habuerit ex gratia unionis. Nam fi persona ver-hi non intrat sormaliter in ratione merentis , di latis facientas infinite, verissi inum est, quod Christus. prout meruit in sinite est nunor Patre,caeterum si veracit nostra sententia, quam etiam Mag. Medina ,
nisi sibi ipsi repugneti docet expresse, videlicet,
quod non sola hun3anuas formaliter pertinet ad ra-'tionem merent, infinit ἡ, sed etiam ipsum verbum, ita quod scut substantia meriti ex humanitate per gratiam unionis eli habitualem eleuata formaliterium itur, ita & infinitas meti tori j valoris ex ipso verbo pensetur, modo dudum exposito , minime affiris mari poterit Christum, quatenus infinite meruit, &satisfacit inferiorem eae Deo, quia in ratione me lentis , &satisfacientis infinite, intrinsece clauditur Deus. Verum eu, quod simul in eludit aliud , scilicet, humanitatem,ex qua metiti stili stantia pendet,cuius ratione inferior est Deo . Sed hoc non satis est,ut a solute dicatur minor Deo . Quemadmodum licet Christus formaliter importat humanitatem , cuIus
ratione est inferior Deo, quia tamen intrinsece diui num etiam importat verbum, haec propositio, Christus est inferior Patre, est haeretica, Arianam an uoluens haeresim . Ad motria a contrariae sententiae facile respondetur. Ad primum , ut gis omnInctiliam propositionem Cluilius ut redemptor est intcrior P tre, Nam in ipsa esseni ali rederuptionisi ratione ιncluditur insinuas preti j, sitis factionis, eatenus enim Christus vesci Os Iede init, quatenus infinitum& rigorosum pretium Deo pro nostra libertate exsoluit, neque alias redemptor esse poterat: Exoluit . autem Christus hoc in sinitum pretiu, quatenus fuit
Deus de homo. Ad aliud de mediatore, dico, quod si
mediator absolutε sumatur, nihil aliud importat, quam intercellor, nullam infinitatem designat in sua formali ra tione, na purus homo posset hoc modo mediatoris Officium exequi. Caeterum si media. tot st titulus accipiatur, ut denotat mediatorem, qui efficaciter obtinuit, &ex iustitiae rigore veniam his pro quibus apud Deum intercedebat, mediatorisqῆ agebat officium, id ipsum de mediatore dico, quod nunc de redemptore Gicebam. Nimirum, quod fuit mediator, ut homo Deus. Quauis for tis ratio exua mediatoris potuit Christus officium exequi, nominitas est, sed humanitas, ut S. Tho. & Caiet. d
224쪽
s ECTIO II. DUBITATIO II. ARTICVLVS TERTIUS.
Num Christus fuam meruerit incarnationem. Ρ Oacuam praecedenti dubitatione definitum, &
explicatum dedimus Christuria vcre metu ille, eiusque meritum infiniti esse meritoris valoris, ipsa doctrinae ratio, Neco sequentia postulat, ut mox examinare tenemus, quid Christus mei uit, quidq, sibi, quidue nobis meruerit. Quae res tribus shquentibus dubitationibus diligenter erit tractanda, ex in hac dubitatione secunda disputandueit. Num Christus sua in meruerit incarnationem, id est ipsam hypostaticam diuini Uerbi eum nostra humanitate visone.
sita. Argumenta pro parte a maliva. AF firmativa sententia sic prohatur . Primum
argumentum desumitur ex sacrae scripturae te . ni montis. Apocalyp. I. Dgnus es Agnks,qin occisus est, accipere diurnitatem, &c. At diu: nitatem in ipsa Incarnatione Agnus, qui occisus eri, id est, Cluilius accepit. Ad Philip . a. Propter quod Deus exaltauit ιι lum, Iridis illi nomen, quod est super omne nomc,&c. Hoc autem nomen Cnristo clatum,no eit aliud, qua illud, de quo Paul. ad Hebr. r. dicebat de Christo,
quod tanto metior es Angelis medius, quanto disseremitus nomen prae litis bauditam te quo a ii a S. Paulo
qu*ramus, qui 3 1 nam i uerat istud, quod Christus hinreditavit nomen, quasi nobis respondens, mox sublutixit. Ad quem enim aliqua do Angelaru dixit Deus, Filιus meus es ιu, ego hodie genui te. Ecce nomen datum litilio est nomen Filii Dei. Hoc autem nomen
in ipso incarnationis momento datum Christo fuit,
quae Incarnatio genetrationis nomine appellatur a
Paulo in verbis citatis, S a Regio Propheta psal. 2. ex quo Paul. praedicta vcrba silmpsit. Accedit illud p s. 4. Dilex si tristitiam G odisti inιquitate, pro crea
inxit te Deus tuus olio ut ιtiae prae cons)rlibus tuis . Vbi omni dubio procul de Christi unctione fit se mo, ut collat ex Paulo ad Hebr. t. hoc testimonium ad Christu in referente. Estq, valde probabile, ut co- stat extettimoni js superius adductis in q. I. dub. I. hanc unctionem , designare ipsam mei diuini Uerbi ancarnationem , seu , quod eIt idem, ipsam unionis gratiam, qua ipsa Clitilli humanitaς uncta fuit m itantiali quadam diuina unctione. Sed hanc unctio. nem accepit Christus propterca q rod rustitiam dilexit,&odio habuit iniquitatem,ut habetur in praecitato testimonio, ubi dictio, propter, meritoriam videtur importare causatir λtem , Ergo dic. . Secundum argumentum. Christus potuit mereti suam incarnationem, ergo de facto meruit. Consequentia patet. QuIa quod Christus meruerit incarnationem suam, In magnam eius dignitatem cedit: ergo si potuit me reta, irrationabilitet denegabitur Christo haec tanta digni ias. Antecedens vero probavitur primo. Christi merι tum fuit infinitum: ergo ejus virtus, de valor extendit se ad incarnationem: atque adeo Christus illam potuit proni ereri. Secundo probatur. Humauitas Christi Plius ordine naturae extiri
tit, quam hypost alica mnione diuino copularetur Verbo: ergo in illo priori naturae potuit mereri hypostaticam unionem. videtur haec consequentia ma ni festa, si iupponamus, qtiodi ii Io priori naturae humanuas fuit exornata habituali gratia. & c teris supernaturalibus donis. Et boc adhuc erit certius, si millo priori naturae humanitas no propria ex ut uexilientia, sed per ipsam existentia Dei, visensit Dur-dus in s.cl. . quisl. 2. cu quibusdam alus Theologis
Probo autem antecedens. Christi humanitas prius natura fuit creata,quam alsumpta ad diuinam Verbi subsistentiam , nam cum ibi interuenerint duae istae mutationes lumimus late mutationis nomenὶ scilicet, producito humanitati S, ct hypoliatica eius unio ad Uerbum,& fuerit ordo aliquis mi eripsas, no potest negari quin creatio rationalis amniae, ed totius humanitatis productio praecesserimasiumptionem,S noecontra. li , plicat emin quod prius alminatur natura ad esse per inale verbi, qua creata sit,& pr
ducta . Sed creatio terminatur ad esse et creatae, seu
quod idem est, ad rem ipsam si besse existentiae cOstitutam : ergo humanitas prius natura sui r constituta sub esse existentiae, quam fuerit Verbo hypostati in
Confirmatur. Possibile fuit, quod Christus per
opera quae subsequuta fuerunt incarnationem, metucrit ipsam: ergo pollibile fuit praediciu in meri tu χatque adeo non est Christo denegandum. Probatur antecedens. Non impedit rationem meriti, quod sit postedius praemio,nam Christus meruit gratiam, &gloriam antiquorum Patrum,quae mulio tempore
ipsa Christi metata prςcesserunt,iati R. fuit quod mdiuina praestientia antecederent Chtalli metita , ex quo tum prae uisione Deus contulit Patribus gratia, Se gloriam : ergo similiter Christus potuit mereri suam incarnationem per opera, quae post ipsa tu incarnationem fuit opera tus, & satis gli horum Operum praecessio m diuinae mentis praeicientia . Tertium arguinent uiri. Cluissus de facto meruit suam resurrectionem : Ergo ead cni ratione potuit
mereri 1ptam incas nationem , atque adeo ne quid perfectionis metato Christi detrahamus,conce ciendum est de facto me rutile. Antecedens libenter adiamittitur a Tneologis. Et consequentia probo, quia tantum bonum fuit comunicatum humanitari per resurrectionem Christi, quantum per ipsius incarnationem : ergo eadem cli ratio utriusque praemii,& si Clitasti meritum ad unum se extenvit,ellam ad aliud te potuit extendere ἀQuartum argumentum. Si qua ratio vero similis assignari potest, b quam Christus suam incarnati
nem non meruerit, ea potissimum cst, quod omnia eius merita fundabamur tanquam in prima merendi radicem ipsa diurni Uerbi incarnatione: sed h.ec ratio non susticit auferre rationem metat a Christi operibus respectu incarnationis ipsius ἰ ergo, &c. Minor, in qua sita est tota argumenti ditia cultas, probatur. Antiqui Patres meruerunt saltem de congruo, incarnationem Christi Domini, ut constat ex
octrina S. Tho. r. p. qa .ar. H. quam communiter
amplectutur Theologi .de qua dicemus solui. ad vit.
Sed eorum merita innitebantur Christi incarnalio inni, eiusq; passioni,& morti, ut habet fidei doctrina. Quia non est datum nobis aliud uomen sub coelo ,
225쪽
in quo oporteat nos saluos fieri, ut dixit Petrus Act. c. q. ergo praedicta rati no obstat merito Christico paratione ad ipsam diuini verbi incarnationem. Confirmatur. Beata Virgo meruit de congruo, imo de condigno incarnationem Clarithi,& tamen eius meritum in Christi incarnatione , ela passione fundabatur,&in ipsis Chta ili meritis a Deo in aeternitate praeui sis. Ergo praedicta ratio non obstat. Proiabatur antecedens. Beatis lima virgo meruit de condigno esse matrem Del. ergo dc meruit incarnario. nem Dei: nec enim aliter ipsa mater Dei esse poterat,nisi diuinum verbum ex cius purillimis sanguinibus earnem assumeret humanam.
g. a. Pro parte opposita . IN oppositum est,quod meritum debet anteced
re praemium, sed omnia Christi m crita potieri
ra fuerunt eius incarnatione: ergo Clitatius no are. ruit incarnationem suam , hymilaticamque uiuini verbi unionem cum numani a te.
g. 3. Notanda pro quo. inteuigentia. I N hoc dubio,quod attinet ad factum nulla inter
catholicos opinionum repemur diuersitas. ni
uersi enim fatentur in dilt dc Thomist. 3. p. q. 2.ar. t i. Christum nullatenus suam incarnatione prO-
meruisse: cuius oppositum docuerunt Fotiniani h retici, asserentes Clitastu in Dominum per bona opera suam meruisse diuinitatem. Hasas haeresis meminit S. Tho. . p. q. a. ar. li .& q. Orat Ia gen Ies cap. 28.
ubi grauiissimis ea & scripturae te uimoniis, & The
logicis rationibus confuέat, Sc cuertat. Tota ergo coistro uertia Theologica in hac difficultate versanda de possibili procedit , dum quidam arbitrantur non fuiste possibile, secundum absolutam Dei potentia,
quod Christus suam mei ei et urincarnatione. Alis svero e contra opinatibus. Sed Schi non eadem omnino via procedunI, num eorum nonnulli censent, quod per opera ipsam incarnat Ionem praecedentia potuit Chtilius, si absolutam potentia attendam US,
suam mercia incar Ratione, nonnulli vero non Christo, sed eius humanitati illud antecedens metitum concea unt. Denique alu hoc utrumque nc gant esse possibile. Censent tamen possibile fuisse, quo u Christus operibus sequentibiis, quae vel tempore, vel natura fuerunt incarnatione poli criora ipsam potuit mereti. In ius, Sallis inter sedulenti ut graues Tlieologi, quae in huius dubitationis discursu a nota. e tutaci notanda.
Pro decisione ergo difficultatis huius. Supponenda eli fidei veritas, quae aduersus antiquiores hereticos graui simis Conciliorum,& Patro in diffinitionibus constat,nempe, Chri iti humanitas , aut eius
partes, Vna excepta materia priana,vel pura, vel con-ilitiua sub gradu formae corporeo hoc enim non ad fidem, sed ad philosophicam uisputationem spectati
non exit erunt prius tempore, quam diuino verbo fuerint v nuae, sed in eo de in initanti, quo anima fuit creata ,sult etia verbo coniuncta,& in eode instanti,
quo Christi caro fuit caro humana, fuit etiam caro Christi,& Dei. vide iii Cocii. Ephes. t. stantinop. s. in Late Ianenti sun Mariano I. de in aliis Conciliis,& Patrii decretis, in qu bus damnantur errores Nestorij, Petti Contiantinopol. Epist. Fotini, alio tu haereticoru, qui diu ei sis modis Nesto iij,& eius hinre si in Conc. Eplaesino damnatae adhaeserunt Ex hac
fidei veritate, illud consectarium mari: seste deducitur, quod certa etiam cs fide credendum, videt: cet, Chri ilum. aut eius humanitarem non prius tem p re meruisse diuini verbi incarnationem , quam ipsa in ierum natura laesa extiterit,quia neqEe Cluillus, neq;eius humani las,neq; aliqua eius pals formalit et sumpta ipsi praeextiturunt incarnationi secundum aliquam temporis prioritatem : quod si non praeextiterunt,neqi prius tempore metuerunt. Hoc supposito fundamento prima statuitur conclusio.
g. . Prima contuso. CFIristus non meruit incarnationem, neq quod
idem est umonem diurni verbi cum humanitate. Hanc conclusionem nonnulli Th Iogi, qu: bus
certa esse fidei veritatem, verum ego, aliis quibusdaassentiens Theologis , non tantam certitudinem in ea repetao. Exiiii in Ositu dem eius oppositum periei losit messe,& non satis tutum in fide, tum propter probationes in I subiungendas . Tum etiam qui peliculum habet illius Fotiniani erroris, cuius paulo
ante meminimus. Sed tamen censeo no esse expi es.sum errorem, quia uniuersa testimonia, quibus ut
conclusio probatur, ut plurimum probant efficaciater, quod no prp est crint aliquot merita in Christo, laut in eius human late, quibus suam mereretur a carnationem . Non vero tantam efficaciam habent.
ad probandum Christum non meruisse incarnatio isnem operibus, quae post ipsam fuit operatus. Sed iam probauit concluso, quae si non est certa secundum iidem,ei nihilominus veris lima, quam docent uniuersi Theologi in dis . citata , legantur speciatim Scotus q. a. oc Mὰrii l. 3.Par. quaest. F. Sitque prima probatio communis ipse Theologorum consensus in hac veritate tuenda, qui cum sit in re grauissima, non potet non magnam sententiae contrariae tem
Secundo probatur ex illis omnibus sacrae scripturae testimoniis, in quobus sacrum incarnationis mysterium specialissimae Dei gratiae,& beneuolentiae tribuitur, quod cum propr1 elate fieri non potuisset, si Christus merito de condigno ipsim promeruisse rincarnationem, &hypostaticam unionem verbi cuhumanitate. Io. . Sic Dc scillexit mundum, utilium suum et nigemium dareI Luc. 1. Wr viscera mVtricordiis DG nonra, in quibus vilitauιt nos oriens ex alto, ad Triuinc. λ .apparuit gratia Der Saluatorix nostri, c. dcc . . apparuιι benignιtas, G humanιtas Saluatoris no Iiri,aci Rom.c. 1. mystcrium incarnationis donum appellatur,&graria. Similiter Io. c t. etiam simpli. citer appellatur gratia de plenitudine, inquit, eius omnes accepimuT, A gratiam pro gratia. Duobus ins locis non lotum gratia dicitur respectu nostri , sed sura pliciter gratia, di donum . Quo insinuatur non solum comparatione ad nos, sed absolute, di iespectu etiam ipsius Christi,eitisque humanitatis, donuelle & gratiam Dei specialissimam. Probat ut deinde expressissimis S. Aug. testimoni j sin
226쪽
in lib. de bono perseuerant.c. vlt. lib. de correctione,& gratia . .lib. de praedest. Sauch. c. t s. culus loci vettia superius retuli mus Trach. I I. in Ioan lib. I 3. de Trini t. c. II. cte in Enchl rid.c. O. his locis,de atiis, quam saepius repetit nulla merita praecessisse ex par te naturae humanae,quibus tantum hoc benc ficium mereretur. ille homo, inquit August. vi a verbo
Dei Patri eoaeterno inumtatem perfrue assumptus esset unigenitusfilius, unde hoc meruiιὸ Humana merita
uette,quod illa unx, homo, qua utitur Aug. incit. verbis no humanum mppositum, sed ipiam natur1 h
manam significat: loquiturque Aug. iuxta modum,
quo in Cantico,uuod incipit. Te Deu laudamus, anti
Ecclesia.Tu ad lιberandum suscepturus hominem ,σc. vhi hominem ideat pollet,atq; humanitatem. Haec testimonia.dc alia stim lia sacrae scripturae, & Patrum
ethcacissime quidem coniuncum . quod Chri iti humanitas non meruit operibus prioritate, vel teporis, vel natur.E,l plam incarnationem praecedentibus hoc tantum hypollaticae unionis benefici ut sed sicut fuit summe gratuitum,ex summaqι misericordia ortum comparatione ad caeteros homines , ita & respectu ipsius humanitatis Christi summe quoq; fuit liber te oc gratuitum,nec ullam habuit iustitiae rationem. Et cori clusio in hoc sensu intel lecta si de tui esse fidei
veritas. Caeteriam non tam certa mihi apparet,ut divi, si ad ipsum Christum referatur, fit ad melila,quae ipsa incarnatione verbi fuerunt posteriora. Tu quoniam non mirum,quod incarnationis mystertii comparatum ad ipsum Christum aliquam induat iustitiet
rationem , quamuis comparatione ad omnes puras creaturas,inter quas simul connumeratur ipsa Cluisti humanatas fuerit opus furtimae gratiae, maximae lis heralitatis,infinitaeque nrasericordiae . Tum etiam , ut ex infra d; cendis costabit i l la ratio meriti, quae in Christi operibus ipsa in incarnatione sequelibus funis caretur,no impediret rationem liberalitatis,& in iis sericordiae,quae in hoc sacri myiterio reperitur. Sed iam rationibus eade probatur conciusio. Prima, Merem, sicut & Operari praesupponit esse, nam res omnis sicut se habet ad esse,ita Sc ad operari, pri ad esse,deinde ad operari οῦ Est. n. ella prima omnium actualuas : Ergo impollibile est quod Christus suum
esse mereretur: atq; adeo neq; potuit ipsam incarnationem merer . Nam Chii sius, inquantum diomo, per incarnatio em verbi totu suum esse acquisiuit. Confirmatur, Christus neque in quantum Deus, neque inquantum homo, nec denique in quantum
Deus homo,suam metuit incarnationem . ergo nul-
Io modo meruit. Antecedens quo ad singulas sui partes ottenditur. Et prima quidem eius para, videlicet, quod non ut Deus meruerit,nulla vel explicati ne eget,nam ut Deus non est merit1 capax. Secunda vero pars, puta, quod non ut homo meruerit. Pt batur . Non meruit metiris antecedentibus ipsam incarnationem, quia certa fide aduersu, Fotinianam haeresina ,credendum emChristum non fuisse hominem ante ipsam diuini verbi incarnatione mi neque meritis ipsam incarnationem sequentibuS,quia meritum , si modo miracula seeludimus, Jc ad potemtiam tantum ordinariam altendimus, secuncum
quam haec nostra procedi i concluso, nequit esse po-
sterius praemio, meritum namque constituit ius alpraemium sustimendum : atque adeo praernuina sua natura posterius est metito zergo nullatenus eam meruit. Tertia item antecedentis pars, nimirum, quod non meruit,ut Deus homo, eodem prorsus at gumento probatur,quo prDbauimus, eum non meis tuisse ut hominem. Secunda ratio. Prima radix meriti nequit cadere sub merito,sed incarnatio fuit prima radix omnium meritorum Christi, praesertim qua ratione fuerunt merita infiniti valoris, nam hac ratione prima eoru
radix non fuit habitualis gratia,n , esse potuit, sed Ipsa gratia unionis : ergo non potuit cadere sub Chresti meritis, esseque eorum praemium. Confirmatur. Ea ratione Theologi I. 2. q. I I .arias, docent primam gratiam non posse cadere sub merito eius hominis iusti,in quo est, quia est prima ra-
o. xommutri meritorum eius. Ergo eadem ratione
gratia uuionas,seu, quod idem est, verbi incarnacita non potuit cadere sub Christi meritis. Dices forsan,quod haec ratio ut plurimum proc dii de metito condigni,non vero de metito congrui, quoniam prima glatia potest cadere sub merito congrui eius homini in quo suscipitur: ergo Christus saltem de congruo potuit suam incarnationem
Huic obiectioni. Primo respondetur, falsum omnino esse,quod homo primam suam gratiam dec6gruo mereatur, de qua re I. 2. loco citato disputari solet I S. Tho. interpretibus, dc nos in solutione ad
q. huius dubi Inon nihil dicemus. Secundo respondetur non esse eandem rationem
de prima gratia,& de incarnatione verbi. Nam ad primam gratiam praesupponit ut subiectum existensimo adiutum M eleuatum per supernaturalia Dei adiutoria,quae Theologi vocare solent gratiam praeueniemem . Cuius virtute is qui iustificatur poterit de congruo primam gratiam libi promereri. At in
Christo ante incarnationem non praesupponituri pinsum subrectum merui,tii mirum Christus: Praeterea, aliud est ena discrimen inter gratiam, re incarnatio nem. Quod incarnatio est prima radix omni u meriis io tu Christi siue sint de congruo, siue de condigno: quia est causa meritorum in quantum est causa Omnium operationum Christi, dest, prout constituit ipsum suppositum Operans, ex cuius dignitate omisnes eius actiones valorem sibi meritorium vendicant: gratia vero habitualis in puto homine radix quidem est,& principium Gmnium meritorum de
condigno , non Iamen omnium meritorum de
congruo, iuxta multorum Theologorum sententiam,qui in operationibus praecedentibus ex gratia praeuenienti, imo dc in operationibus bonis moraliter quae ex nullo speciali supernaturali auxilio prodeunt,existimant reperiri rationem meriti de congruo,de quo alias. Terri, ratio , incarnatio Christi fuit opus maximum de summum diuinae misericordiae , & quod
est omnium meritorum fundamentum dc raclix: ergo decuit quam plurimum diuinam prouiden tram , ut incarnatio Christi non esset praemium alicuius mutati, scd ex summa Dei libera litate diagratia,omni titulo iustitiae secluso, suam omnem ori
227쪽
Vltima ratio est fere eadem cum illa ratione se cunda, qua probauimus prςcedenti dubio Christum, prout meruit resurrectionem suam ,non promeruis
se honum infinitum,vitielicet,ipsum esse diuini verhi humanitati communicandum . Et rationis vis ad hoc reducitur. Quod si incarnatio Christi fuit praemium meritorum Christi, fuit sine dubio pnemium adaequatum,& quo plene satisfactum est toti debito, quod ex Christi meritis insurrexit,&ex consequenti omnia bona spiritualia, quae nobis per Christum conferuntur,non sunt debita meritis ipsius Christi, sed ex sola Dei Iiberali tate.& gratia donantur. HOC autem dici non potest salsa fidei veritate, ut tunc probaui : ergo nullatenus est dicendum Chii istum
meruisse saltem merito de condigno incaritationem suam, hi postaticamque verbi unionem. Sed neque vero de congruo eam promeruit. Tum propter causam dudum a1Iignatam, videlicet, quia incarnatio diuini verbi fuit prima radix, primumque fundamentum omnium Christi meritorum, siue de congruosnt, siue de condigno. Tum etiarn, quia ut dicemuS,
circa solutionem quarti argumenti , Omnia Chiisti merita sunt de condigno, nullumque Christo fuit
. I. Secunda Cone sis. CHristus secundum absoluta in etiam Dei potentiam non potuit suam mereri incarnationem, Haec conclusio non tam certa est, ut praecedens, quae
de facto, de de potentia tantum Orclinaria procede-hat,quam proinde negant Theologi nonnulli egregie docti,sed & eam nobistum etiam multi alii graues affirmant Theologi,quam ego existimo valde
consentaneam S Doctoris doctrinae s. par. q. 1.a. I .
ubi quasi per se notum praesupponii, quod Cluis ussuam incarnationem mereri minime potuetit. Et quidem illa secunda ratio, quam praecedenti dubio formavimus, non solum procedit de potentia Dei ordinaria,verum S de potentia absoluta. Augeoque in hune modum rationis illius emcaciam & vim , Christi incarnatio fuit causa efficiens omnium meis ritorum Christi: ergo non potuit habere rationem praemii respectu eorum meritorum . Probo consequentiam. Quia idem respectu eiusdem esset causa,& effectus, di quidem in eodem genere causi, talin rum,ellicientis. Incarnatio enim causa fuit eiciens
meritorum Christi, & si ipsa incarnalio est praeianumeritorum, ipsa merita fuerunt eclectrices caus e incarnationis, causa enim meritoria causa efficiens eii: atque adeo incarnatio in genere causae efficientis
causa est, & e ffectus meritorum Christi, quod nihil potest ab idius dici secundum phylosopitiae principia: ergo,&c. Qui contrarium nostrae opinionis opinantur, mi
hoc diluant argumentum edicunt,incarnaticine cauissem fuisse meritorum Christi efficientem playsicam
merita vero Christi fuerunt eiusdem incarnationis causa etiam efficietis, sed moralis. At non inconuenit,quod unum S idem sit causa in e rictus respectu eiusdem, secundum hasdruersas rationes, de diuersia
causarum genera,ita quod sit causa physica, & eila.
Sed contra hanc solutionem sic inito. Incarnatio Christi non solum in genere physico . sed etiam inugenere morali, imo potius in genere morali, causa tuit meritorum Christi. Tribuit enim illis valorem infinitum meritorium. quod non tam fecit physice,
quam moraliter, vel ,ut verius dicam,eminenta qua,
clam ratione utrumque complectente genus, di physicum,& morale tergo si fuit morale praemium eorundem meritorum, causa fuit,& effectus in emdem genere morali. Praeterea probatur ista conclusio,Christusno p
tuit mereri suam incarnationem , neque merit S Ipsam praecedentibus, neque vero subsequentibus: ergo nullo modo mereri potuit. Consequentia ex di uisionis sufficientia est manifesta. Antecedens vero pro prima parte est manifestissimiam , nam Christus
non potuit praeexistere ante verbi incarnari emia, nam si fingamus eius humanitatem p cxtulis
alio supposito , videlicet supposito proprio , & sibi
connaturali,quod suit possibile secunaum Dei om ni potentiam , ille homo non esset idem homo personaliter cum Christo,sed alius omnino : atque adeo quamuis ille homo mereretur incarnationem Chri sti,no inde licuisset inferre, quod Christus eam meruerit. Probatur vero illud antecedens, quoad posteriorem partem,quae procedit de meritis sequentibus ipsim incarnationem. Illa merita praesuppon ut per se &essentialiter Christi incarnationem,eo quod ab ea totum suum valorem meritorium participarunt: ergo impossibile est,quod ipsam meruerint: Implicat enim,quod meritum per se, re egentialiter prς- supponat in merente praemium susceptum. At dices forsan cum Authocibus contrariae sententiae,quod potuit Deus Christo conferte illud beneficium incarnationis cum clependentia a sequentibus meritis. Ita quod si Christus se emibus operibus non illud promeruisset, Deus auferret ab ipso illud beneficium , quod ei cum praedicta depende uacontulerat, & sub hac lege, quod ipsum promerere tur sequentihus meritis. Ad eum modum,quo prin-eeps posset militi dare equum,di arma, ea lege, 6 conditione, ut strenue se in bello gereret, & quod alias ab i pso auferret. Haec solutio, meo iudicio, est satis impertinens, quia esto admittamns ea om. nia , quae ipsa configit, non poterit inde a iud inferrι,nisi quod Chri lius in tali casu continuationem suscepti beneficij, nimi tu, incarnationis meruisset, non vero quod mereri pos- stipsam incarnationis substantiam , quam per se praesupponebant suscepta in ipsa Christi merita, siue data esset dependenter,sive independenter, sue in perpetuum, siue ad temptis. Et qui dom in hac coclusione non de incarnationis continuatione, deq; eius perseuerantia tractamus, sed de subilantia tantum illius loquimur, nam de conlinuatione, in alia conclusione dicemus.
.6. Tertia eonei P.SEcundum absolutam in i potentiam fieri potuit,
ut ipsa Christi humanitas, imo & eius anima mereretur Christi incarnationem quantum ad eius substantiain. Ii acones usio communiter admittitura grauissimis Theologis. Illam insinuat Caietata. s.
par. quaest. 2. art. II. & tota eius difficultas conlistit
228쪽
in ipsius intelligentia in explicatione. unde sigilla- quoa indilodus prioribus modis certum est illistim explicemus oportet diuersos modos, quibu hoc mentum non posse per tectum esse , & exactae iust=meritum fierν pollet. tiae, quia nec esset ex propriis. nec ex alias indebitis di Et primus modus est, quem paulo ante insinuaui. sed in Dei gratia,&liberalitate fundatum. An verornus,videlicet, quod Christi hu inanitas prius tem. posset dici de condigno necne, non vacat m praesem
pote quam sumeretur a verbo finuet in alio supposi ita explicare, lird huius dubietatis reBlutionem per videliret,instipposito sibi conaturali,&proprio, tat diligens lector ex quaestione sexta sequenti, ubinam tunc per opera,quae ex gratia, ct charitate pro- disputaurinus num gratia captus committi potuit fiscerentur, speciath Dei promissione , &ordinatio- purae creatui De terrio autem modo plusculum estne accedente, per quam illa opera referrentur ad dissicultatis . Nam ex a itera par te Widetur esse illud incarnationem tanquam ad praemrum, essent meri- meritum per sinu n, & rigorosum, ac plane intin toria ipsius incarnationis . Hunc modum insinuauit tum di quatenus fundatur in unione humanitatis,sca Pallad. in s. d. I.q. l. rationalis animae ad verbum secundum rationem Alius modus esse posset, si supponamus verI esse existentiae,quam adeo sulcipit; Sed ex parte alleva sententiam , 'hiae non paucis Theologis visa est pro- urget argilia entum , quod m tali casu diuinum v r-babilis, videlicet , quod Christi humanitas existat bum non mereretur, neque form*lucr intrarer in per propriam exissent amcreatam, quamuis nocui ratione principii merentis, sed ipsa humanitas, χ per propriam subsistentiam, sed per subsistentiam lationalis anima mereretur duntaxat, de si prae lup- diuini verbi subsistat. Tune en in non difficile esset polita diuina existentia a verbo desumpta, non tam intelligere, quod humanitas, quatenus per propria necessaria ad merendum , formali ratione merui extitit existentiam, prius natura quam assumeretur considerata, quam adopeiandum. Unde verbi ex iis ad subsistentiam, &persena litatem verbi, habuit a- stentia humanitati communicata parum, aut nihiletionem supernaturalem ex charitate , dc gratia conferret ad illius meriti alorem, atque adeo totus prodeuntem , perquam interueniente speciali Dei aut fere totus meritorius valor ad habitualemia , promissione, de ordinatione mereretur ipsam liI- gratiam animae colla lamellat referendus , ω expostaticana vi tonem , nec Ha hoc ego video aliquam consequenti non esset meritum perfectum , S ra- impossibilitatem.quicquid quidam gracies Theolo- gorosum . In hanc posteriorem sentcntiam progi dicant, Caietanum in loco citato repraehenden- pendo , existimoque de illo metato eodem fore tes,quia hunc modum secundum absolutam Del p modo censendum, atque de merito purae creaturae tentiam existimauerit esse possibilem. E erum licet Quamuis non negaueri malaqiud congruitatis ina- secundum communem rerum ordinem subsistentia toris in illo merito repetiri proptet dignitatem si modus necessa Ilus naturae substania ali ad operan- prouenientem humanitati ex praedicta comuncti dum, tamen si supponamus naturam existere absq. ne ad verbum. Quae quidem coniunctio,quia nor subsistentiae modo, quae obsecro urgens ratio proiit. esset summa,quam cum Deo potest habere natui hei, quin Deus possit conferre virtutem naturae itaia creata: maior enim esset, & excellentior coniunctio existenti ad operandum Et hoc vel ex eo suadetur humanitatis ad infinitam ipsius verbi subsistentiam, milibue, quod ratio sippositi seu, quod idem est, idcirco illa dignitas humanita in non esset Iant , subsistentia non formaliter, & intrinsece pertinet quae tribueret iusini tuto valorem meritorium eius ad rationem activi principii , sed tantum te habet, ut Operationi. Itaque meritum illud videtur quod damconditio secundum naturae ordinem necelsaria,qua- medrum tenere Imer m eruum pura: cveaturae , tenus hosti ruit ipsum operas,ut quod . urgo modus meratum Christi hominis Dei. Sed cum non acceri iste non debet impollibilis censeri, si ad absolutam deret ad infinitum summum metiti va Iorem, non Dei potentiam recurramus. posset ex rigore itistitiae mereti hypostaticam uni Tettius modus fingi pollet,qui etsi secundom Or- num verbi cum humanitate, qaae praemium esse non, dinatiam Dei potentiam nullatenus sit admitten- potest, nisi sumini,& infiniti meriti. Sed rogas, an clus, neque bene consentiat incarnationis in ysterio saltem suffciens est et ad merendum unionem patris, quicquid Dar. Ioci supera cit. de Dionys.Clltcrcies. vel Spiritus lancti cum humanitate, vel alia quavisin 3. Q. l. q. ι .ar. 1.In L p.existunauerm AleqtIa e q. creata natura similem ei quam ipsa humanitas in p. q. .ar. i. iisseritiara S. Thom. interpretibus, dc ab illo casu haberet cum verbo,ita quod de rigore ivsthaliis Theologa Sin 3. q. . Secat,dum tamen absoluta tiae mereretur illa humanitas sic verbo unita, quos potentiam Dei non indetur esse in factibilis. Et inia diuinus Pater suam existentiam communicaret aliis hoc consistit,qiiod prius natura vel tempore huma- eur naturae creatae, re si non mereretur, nec mererinitas a: I umpta fuerit ad existentiam verbi diuinam, posset de iustitiae rigore communicationem substite quam ad eius subsi stentiam . ita quod existat exit eu- tiae ipsius perisse patris. . tia Dei, non vero diurna subsistentia subsistat . Tunc TheoIogi qui censent infinitatem Christi merit enim non dissicile intelligeremus, quod Chiisti antia reducendum esse ad humanitatem Christi, prouenis , seu tota eius humanitas per operationes, dc ex eleuatam , ct dignificaram per gratiam unionis. gratia habituali, & ex diuina procedentes existentia i Cuius semetiae meminimus praeceden ta articulo dumereretur unionem Ostacicam verbi cum hu- bio tertio loquentes de satisfactione Christi ,&eius manitate, id est, alla Nem humanitatis ad ipsa vatur et coii liquentur, nisi ego fallor, tenerenturdi uim verbi subsistenti huic dubitauom amrmative respondere. Nam si di Sed rogat quispiam , quale meritum istud fuisset, gnitas humanitatis proueniens ex hypostaticavor ex ccindigno,an ex Ongruo, persectum,&ex rigo- ne ad verbum, sumciens est ad tam excellenter digni rei ultitiae, an imperfectum potius Respondeo, ficandum ipsius uumani las,s Operationem, ut ea s mn-
229쪽
1. 6 R ELECTIO DE CHRISTI CR ATI A.
constituat metitum infinitum, desulficiens ad meredum ex rigo rosa, ct exacta iustitia livpoliatica unionem Patris cum humanitate,quate negaudumeta
hanc unionem humanitatis ad verbum , de qua I quimur, lassicientem e sse ad dignifica ndum, & humanitatem, & eius actiones, ut pollini mereti ex iustitia tigo rosa, & perfecta limitem unionem. c. quin ruiti ad solam existentiam Patris, aut Spiritus sancti
cum humanitate, aut qua uis alia creata nati ra. Nos autem, quibus illa sententia nunc citata, nec
in articulo praecedenti placuit quoad satisfactionis
valorem , neque modo placet quantum ad valorem meriti, sed existimamus necessa rium esse,& ad satisfactorium , &ad meritori una infinrtum valoiem ,
quod is qui incretur , sitis facit sit verus Deus,
re verus h mo, ita vi natura humana , ct diuina persona simul constituant unum merentem, aut Unur
satisfacientem; &quod dignitas humanae naturae, uali lannove sit, & quantacunque non sufficit con-ituere infinitam sitisfactionem , aut infinitumis meritum . Consequenter dicere tenemur, quod il- Iud meritum non esset farficiens, ut de rigore illstitiae mereretur praedictam illam unionem Patras, aut Spiritus sancti, cum natura creata solius cxistentiae communicaturam. Sed haec sint Obiter dicia, ut diligens lector ex his paucis, quar diximuSplura ipse commentetur , & eam opinionem ex lir se ligat, quae sibi gratior tuerit, eique videatur proinhabilior .
CHristus Dominas neque meruit, neque mereri potuit Qq incarnationis circum stantia v. g. l
oris loca, quod ex tali matre nasceretur,&c. Priorvius cori clusioni S pars,quae de tacto procedit, a quibusdam Theologis modernis negatur, sed cerae novi deo qua probabili ratione in contrariam ducatur sententi an . Sed quidquid de aliorum sit opinione. neque enim omnia probare tenemur , & si graues habeant assertores: primam hanc nostrae conciti si Onas partem lic probo. Primo. Istae circuntiat liς,6 aliae sitniles tenent se ex parte incarnationis, conitiis ruuntque unum Opus cum eius stubstantia,ergo iunce se ex parte principii totius merui Christi, D cxconis sequenti no cadunt sub ipsius merito. Confirmatar. Totum in ysterium incarnasionis cum omnibus suis
circunstant ijs periinci ad diuinam praedestinatione tanquam prFipuum ipsius diuinae praedestinatic nisopus: nam praedellinario lanii solarn rei praedellariatae substantiam attendit, sed singulas ei circunstantias praescribit,illas praecipitc sine quibus ipsa rei substantia subsistere nequit, cuiusmodi sunt circunsantiae tempor: s, loci,& similes. Sed praedestinatio Christi nullam omiuno causam habuit praeter ipsam liberalem & gratiosam Dei voluntatem tergo Christus
non metuit praedictas suae incarnationis circumstan.
tias. Sed ex altissima Dei prouidentia, nobὶs per eius Prophetas manifestata, Ni erut ab aeterno dispositae, non habita rationc ad meritum aliquod siue purae creaturae, siue Curisc. . Probatur secundo. Circusitantiae praedictae non magis fuerunt Iiberae Christo, ut homini, quam substantia m carnationis eius, no enim ipse libere elegit tempus, aut locum sua natiui rati, aut matrem ex qua nasceretur, sed hoc totum ex ordine solius diuinae prouidentiae dimanavit, non ergo Christus ma is metam has circunstantias qua incarnationis substantiam, eo quod omnia ista se reis nent ex parte incarnationis, & unum constitu I cuipsa,vt paulo superius dicebam. Tertio probatur. Si attendamus rationem proprIam meriti, & praemii, meritum debet praecedere praemium , dc non e conuersor ergo quando magna non fuerit necessitas,non debemus hunc ordinei m mutare, Scin uertere, neque id patitur ea diuinae prouidentiae suauitas, quam serirat in disponendis, e regulandis rebus Omnibus, earum senaturis, est conia ditionibus accomodans, ni si quando grandis mysteris itecessitas aliter postulauerit. inae necessitas i praesentioliendi minime poterit. Quarto probatur. Sicut homo cum iustificatur non meretur primam gratiam , neque mereri pote ii, sic nec meretur eius circunstantias , videlicet', quod tali tempore, tanta cum intensione, de perfectione ei csiferatur: sed haec omnia ia solam Dei misericordiam,& liberalem donationem sunt retio inda, eo quod hae circunstantiae se tenent ex parte pri inae gratiae,quae principium est totius meriti, & unaesticiunt principium cum illa: ergo id ipsi im dicenda est de circunstantiis incarnationis Christ, quae fuit radicate principium omnium ipsius Christi meritorum. Certe in ordine grat, ae promittonabiliter i quendum est ad ea, quae conlingunt in ordine nat rae, quod quemadmouum ad naturae aut horem pertinet non solum conferre potentiam , quae est op tandi principiu, sed etiam omnes circunstantias,quet ex parie eius se tenent,& hoc independenter a quo incuq. alio cxtrinseco, v. g. Ad authotem rationalis natura tum solati *cet at conferre homini intellectu, α voluntat cm Sed etiam constituere has potentia Sili colo gradu intensionis,&perfectionis, &hoeminue pendenter ab omni actione hominis. Ita ad ma auiatorem oratrae ii tria: iter spectat, ut ea quae in isto ordinem rarionemn pii obtinent, ab ipso tantum
cons arriurabona ni metito humano independeniator,& praesertam indepcn cnter ab ea operation , quae per iis pendet ex t .ill principio, sicu i merita puri hominis pendent ex prima gratia, de Christi merita ex eius incarnatione. Eo quod huiusmodi principitati equit exequi i , Ilicium principii , imo&simplicuerelle nequit, nisi sub talibus circum istanti js, aut si in ilibus c inititutum.
Haec argumenta efficacissim probant primania conclusio is partem, quae de facto procedit,& similiter probam secundam erus partem, quatenus de ordinaria lege, 6C potent sa loquitur. Non tamen tantam vim habent ad erus probationem, prout ad potentiam Deo absolutam se extendit. Sed suadent
probabiliter,camque edicium probabilemini si non
s. 8. aeuissa comissio. Cl Ilistus neque meruis que mereri potuit, li
proprie de merito I ri ro, ipsam suae incarnationis continuatione. Hanc conclusionem quoad utram q. parte ircgant quida Theologi in primis grauc , putavi q. ad Cnrilli dignitatem eiusque motui
230쪽
excellentiam attinere,quod praedictam i ple meruerit incarnationis continuationem. Sed noli ra coci
sio probatur, & primo quoad priorem eius partem, quae non de possibili, sed de facto procedit.
Principio, utor illo argumento iam superius bis insinuato,nimirum,quod si Christus meruit suae in.
earnationis continuationem, ita quod continuatio
incarnationis fuit praemium metaris Chrissi respondens,sequeretur quod omnia alia spiritualia bonaia , quae nobis per Christum obtientum,non propter lin a Christi merita, sed ex mera Dei liberalitate donetur. Hanc sequelam probaui superius ex eo, quod ipsum diuinuine ise verbi humanitati communica tum praemium esse semcientissimum, ut adaequat responderet toti valori meritorum Christit atque adeo postquam Christus hoc praemium accepit , ni
hil ei amplius ex iustitia debetur. Et supponamus ad
maiorem huius argumenti claritatem, ad eiusquGeminciam ostendendam,illam sententiam,quam ex quibusdam Theologis superius retull , nimirumis squod Deus ex iustitiae commutatiuae debito tener tur remunerare,&praemia re Christi metata .Qu supposita sententia,nostrum argumentum id contedit, de meo iudicio, id probat efficaciter , quod postquam Deus retribuit Chiillo pro suis meritis loco
praemii incarnationis continuationem, mitii et amplius ex militia clebat, cum praemium svis meritis Dd aequatum et i ribueru, atque adeo totum amplius, quod illi dat non ex iustitia retribuit, sed ex gratia oonat. Quod tamen,ut superius aduerti,nulla est ratione admittendum.
Secundo eandem conclusionem sic probo. Id quod perseeit principium alicuius merui, nequiteste praemium metari eiusdem, sed incarnario Christi est per se principium prunum. &raclicate omniumeritorum Christi: Ergo non poteli esse ipsorum.
praemium . Dices hoc argumento tantum conuinci, quod ipsa substantia incarnationis nequiverit esse
praemium meritorum Christi, nihil autem de eius continuatione Prooat. Contra sic arguitur. Continuatio principi , ct radicis meritorum non magis potest respectu ipserum habere rationem praemu , quam ipsa substantia eiusdem principii, ergo vera est nostra conclusio. Antecedens probatur . Continuatio talis principit non ponit m numeru cum Ipsa eiusdem principi substantia. Nam sicut S. mo.l
quens I. p. q. I. .ar. l. ad 4. de creatione, & conseruatione rerum dicit,quod conseruatio rei lio est simpliciter actio distincta ab eius creatione, sed est eadecreatio continuata, Ha productio substantialis principi, meritorum , dc eius continuatio non limi cluae distinctae actiones, sed una& eadem . Unde sicut productio non potest cadere sub me ruo, ita neque
Confirmatur primo. Prima radicalis merendi facultas nequit cadere sub merrto,nam id quod secundum se principium est,nequit esse terminus, dc finis. Praemium autem rationem habet finis, de termini, ergo cum incarnatio Christi secundum se sit prima , α radicalis facultas omnium meritotum Christi, nullo modo etiam quan cum ad sui continuationem potuit esse praemium meritorum eius. Confirmatur secundo mani insto,ae emcaci argumento . Continuatio primae gratiae in puto homine
iusto, non potest cadere sub merito, &oppositii asserere, esset errare in fide, secundum quam fateri
enemur,nullum hominem posse mereri suam perseuerantiam in gratia: at qui mereretur gratiae conis tinuationem, merereretur sine dubio perseuerantiam in gratia. Sed non alia ratione homo ractus no
potest gratiae continuationem mereri, nisi quia prima gratia est primum ,& radicate merendi princi plum in quocumque puro homine iusto , SP nullaia alia potest a stertia Theologis verosimilis rario, pro
pter quam continuatio gratiae nequeat esse merit
Tum praemium, si quia repugnar,quoci plincipium meriti si ipsius meriti terminus,& finis: Ergo cum incarnatio Christi sit primum principium, & radix omnium meritorum in Christo, sicut prima gratia in homine iusto, nulla vero simili ratione amrmari poterit. quod Christus de facto eius metuerat contia
Ad plenum huius secundi argumenta clim suis cω firmationibus intelligentiam illud est obseruadum. Quod sicut potentia naturalis intellectus, aut volu ias, dec. Potest quidem is ipsam per suas operari nes perficere, ita quod eius perinctio habeat rati
nem termini respectu marum actionum. At non potest sui continuationem , aut conseruationem causa
re, hoc enim non ad ipsam potentiam, sed ad eius
authorem pertinet, eiusdem erum uniuersalis, primae causae est conseruare rem, cuius est producere:atque adeo continuatio seu conseruatio potentiae nullatenus habet rationem termini operationum
ipsius potentiae. Ita primum merendi principium, primaque & radicalis metendi facultas potest qui
clem suis meritorijs actionibus propriam mereri, pet stetionem ,& ita *ratia meretur pIOprium Rugmentum,& Christus suis meritis promeruit quanda incarnationis suae persectionem,puta, immortalitatem,& gloriam corporis, sique nominis exaltationem . At continuationem, seu conseruationem saa substantialis entitatis minime potest propriis actionibus mereri, eo quod continuatio, ut dixi, non p
nit in numero cum ipsa principii substantia, & cum eius prima productione,atque adeo tenet se ex parte principii meritorum, de nequaquam habere potenrationem termini.
Ultimo tandem probatur conclusio. Continuatici incarnationis diuini verbi per se pertinuit ad ipsam Christi praedellinationem. At praedestinatio Christi nullum habuit meritum, sed ad solam Dei sunt.
triae gratuitam.& liberalem voluntatem est reserenda. Eigo nullatenus Christus suae incarnationis continuationem promeruit. Maior probatur. Chri
stus fuit proestinatus Filius Dei, ut esset Redeptor
hominum,cic ut esset caput, & hominum, & Ang lorum , &vt hominum peccata sua mur pedestru ret, siraque resurrectione spiritualem eorum vitam repararet,&stabiliret. Mortisus enim est, inquit Paul. Rom. . Propter peccam nostra, O resurrexu propter iussι Mationem nostram. ergo non ibium ipsa incarnationis substantia quantum ad siti primam productionem fuit independenter ab omnibus meritis pret de
st: nata,&praeordinata ab aeterno,sed etiam qisatum ad sui continuationem, & perseuerantiam.
Confirmatur ex illo Paul. RO. I. aesti,sci licet Christus, praedesinatus es F iuus Dei in virιute secundum