장음표시 사용
241쪽
dinariotiis, ec promisionis, nihilominus merita Potrum non lue urit impertinentia. Nam licet non fuerint simplici et necessam, quia incarnatio Christi non dependebat ex merito Patrum, neque cuiusuis creaturae,sed ex sola druina promissione, ut aperte Paul.ad Ro. 3. in illis verbis ait,Nim ui ineredulitas eorummemmi evacuabιι ρ asset. Quorum planus sensus is est, quod pro inissio qua Deus promisit Patribus beneficium incarnationis,absoluta fuit omnino im dependensa fide,& operibus hominum se adeo ut quamuis nullus assentiret Deo promittenti, neque ulla interueniret Patrum merita, diuina promissio suum sortiretur effectiam . Id ipsum insinuati pse S. Pau.ad RO. q. Ideo exfide, ut vera esset promissior Sed tamen Patrum merita habuerunt optimam decentiam,vr ex qua dem cog ruitate impetrare t a Deo illud mei beneficium,quod alias Deus extribiturus erat inundo ex vi suae diuinae promissionis. In qua re optime actuna est cum hominibus, ct cum tota humana natura, ut aliqualem gloriam possit habere super hoc diuinum beneficium,eo quoci puri nomines, Patres scilicet, antiqui, illud utcunque suis operibus meruerint, suisque orationibus 1 Deo impetrauerint. Hactenus de primo argumento .
Ad primam coci firmatione iam drinam est, quod
Patres antiqui nullo modo meruerunt incarnatio. riem, quatenus incarnatio est causa meritorum ipsorum Patrum .
Praeterea dicitur,quod inter gratiam, & incarnationem Christi , quod attinet ad praesens, est latum discriment quoniam gratia ut sit principium,Sccausa meriti, necesse est, *aod praeexistat in anima m rentis . Quia est eorum causa per modum principis emcientis,& sot malis. Et ita nullo modo cadere potestsub illo merito, cuius ipsa est causa,&principau .
Incarnatio vero potuit esse causa metitorii antiquorum Patrum, ad modυ causae finalis , Sob id potuit esse teporo posterior ipsis meritis,atque adeo potuit aliquo modo sub eisde meritis cadere. Fuitque proin . de causa quasi in genere causet finalis,& effectiis ipsorum meritorum quali in genere cau*emcientis, in quo nulla est repugnantia, & implicatio : & nihilominus potuit esse tempore posterior illis, ut suit de facto,& ex hac parte potuit cadere aliquo modo subi Ilis meritis. Ad secunda confirmatione patet solutio ex dictis
ad secundu argumentum. Negandu est enim omnino Patres antiquos meruisse de crerno sua gratiam,
quia nomeruet ut incarnationem,quatenusti eius causa. Concedi tamen potest,quod meruerunt de coissimo consummatione suae gratiae, de gratia omnem collatam fidelibus noui testamenti. Hoc pater, quia meruerunt incarnatione secundum quod est posita
iri executione, sed incarnatio ut sic fuit causa & consummationis gratiae antiquorum Patrum, & omnis o taliae noui restamenti : ergo meruerunt etiam comnimmatione suae grauae,& gratiam noui testamenti,
per illa regulam , Quidquid est causa eausae, est causa
causa ti,&c. Neque vero est inco ueniens,quod madς- quate antiqui Patres suae gratiae consummationem mererentur, itaque mctitii terminaretur directe ad
incarnationε prout erat totius grati consummatiuaici toto humano genere ,Δ quia eoru gratia sub hacvniuersali ratione comprehendebatur, inadaquate
sub iisdem meritis caderet . Secundo respon letur , quod sicu i gratia per opcra bona potest eam sui comsummationem mereri, quae est per gloriam Dura et
gratiam cnim mereri ultima hominis felicitatem , quam gloriam vocam us, non est aliud, quam mereri siti ipsus cosummationem .est namque gloria gratia consummata. Ita nihil repugnat. quo cl Patres olim metuerint suae gratiae consummationem directe, &ex vi meritorum a
Ad tertium argumentum negatur consequentia,& si iis bene responsum est ei inter arguendum . Ad replicam negatur quod Patres potuerint mereri de condigno beneficiu incarnalionis,propter rati nem a nobis asi ignatam circa quarta conclusionem. Ad cofirnrationem unimam, qtrampliares The
logi libenter admittunt, quod per abitula Dei potentia Patres antiqui potuerunt de condigno mereric luisti Domini incarnationem. Quoniam potuit Deus peculiari quadam prouidentia dirigere, & referre diurna quadam directione merita Patrum ad istud bonum commune toti mundo, qua supposita directione, opera Patrii essent meritoria de condiis gno huius tanta boni . Sed tamen in illo casu opera Patrum no haberet ex gratia collata per Christum , quod eissent meritoria de condigno incarnationis
Ch cisti, sed illud haberent ex peculiari Dei prouidε-tia,& ordinatione. Ita soluunt hoc argumentum
plerique Theologi. Et addunt nonnulli,quod ob id
m lati casu verum interuem rei condigni meritum ,
cui ex iustitia, et ii iann rigo rosa, debita esset diuini Verbi incarnatio loco praemii, quia promissio Dei in tali casu onerosa fuisset, idest,exiges ad sui adi m-plementu opus aliquod ex parte elus, cur fiebat proinmissio. Unde tali opere posito, in fiargeret iustitiae memoriae ius in ope ran te, quo illi debi ta fieret promissionis adimpletio. Colliguntq; hanc Rntentiam ex illo Gen. 12. quod dixit Deus Abrahae: Per meismet ipsum iuraui, diciι Dominus, quia feci μ hanc rem, G non peperci βι unige ito luo propter me, benedieam tibi, G muιιι ιcabo semen tuam, Acci ex quo loco videtur colligi, quod Abraham facto illo, quo voluit Isaac filium suum immolari Deo, meruit de condigno benedictionem, quam ibi accepit, quae plane
benedictio, fuit promissio nascituri Messiae venturi, vel,ve formallus loquar, promissio nascituri Messiae ex semine ipsiux Abrahae . Sed breui resolutione rem istam absoluam.& primo assero . Improbabile est, quod antiqui Patres, aut eorum quispiam de condigno Christi inearnaistione meruerint. Patet hoc ex dictis circa concl. D:co praeterea secundo, quod neque etiam meruerunt, ut Christus ex eorum descenderct genere, tribu,aut familia. Loquor similiter de meri iocodigni Probatur primo,quia hoc meritum non pertinet ad gratiam singulatas hominis, clam honum istud quod merentur, sit bonum uniuersale, & commune: πω go,&c. Secundo probatur. Istud bonum est infinitum, Zesiam mum, nam licet huiusmodi meritu supposuerit emcacem Dei voluntatem de Verbo in carnem venturo, at hoc no tollit,quod familia, quς sibi
hoc tantum bonum suis meritis applicaret, reueranon mereretur summum, dc infinitum honum. iabonum illud quod Abraham, aut David sibi, suaeque familiae applicaret, est infinitum , M illud sibi ante T 1 non
242쪽
non erat debitum:ergo faceret sitis meritis sibi debitum infinitum bonum . Sed hoc non potest merit Is rae creati rae competere, Quia sunt valoris finiti tergo.&c. Et id, quod hic affertur in contrarium ex 2 c. Genesis, est impertinens ad id, quod probare intendHur. Etenim ibi non praecesserat Dei prorni Dso de Messia ex se ne Abrahae nascituro, si ipse Abraham obediuisset Deo circa fili j sin Isaac inam
lationem, sed post factu obedientiae se peruenit promissio, cui Deus iusiurandum praemisit, ut non in opere Abrahae, sed in diurno Ue ibo tam grandi iuramento firmato, prona stionis firmitas poneretur, iuramenti huius magnitudinem, ec vim pondera intPaul. ad Heb K. expendantur loca ex Paul. adducta in solutione ad secundum huius dissicultatis. Pondeis randuinque valde est,nusiquam Deum Abrahae dixi ila, si feceris rem hanc benedicam tibi, &c. sed quia Iesim,ut ostenderet promis Itoliis certitudinem non pendere ex aliquo facto ipsi iis Abrahae, sed ex solo Dei firmissimo merbo, tanta iii ramenti solentis rate confirmaro. Quamvis ipse Abrahae obedientia occaso fuerit uiuinae promissionis ipsi factae: sumpsit
enim Deus ex ea promittendi occasionem . Dico tertio. Non est improbabile, quod secudum potentiam absolutam Dei, Patres antiqui potuerint de condigno incarnationem Christi pi omereri, nimirum , interueniente Dei pro imilione onerosa . . Sed oppositum est mihi probabilius, Priorem partem assertionis concedimus inu Itis Theolog:s ita existimantibus, equorum numero est Mag. Medina 3. p. Ioco citato. Posterior antem pars probatur. Ι - sita illa Dei onerosa promi lIione opus praestitum ab eo citi misset tacta prontillio , non esset condignum tanto praemio, neque ullam ad ipsum init inseca haberet maiorem proportionem, quam si promissio non praecessetat. ergo inter meritum illud ,& praemiuiti non alia condignitas. S' proportio ei ier, qua quod promiserat Deus se daturum tale praemium , sic operanti, sed nete tota condignitas solam tacit fideli talis obligationem, & non iustitiae, quia no esset condigni tas rei ad rem . sed condi tionis reqtu sitae ex parte promittontis, adhibitae ex patre eius,cui facta fuerat pro immo: ergo irnpropriillime asseritur ibi
reperiri meritum de condigno, cum talis meriti ratio non ad fidelitatem promittentis , sed ad operis memorii condigmtat cin, si non tota Ilier, magna ta. men ex parte est et refereua. Nam intcr rem,& rem, puta, inter meritum,& praena miti nulla esset aequalitas, aut aqualitatis proporrio, nisi qliae ex proiitissione ,& ordinatione Dei prouem rei, quae extrinsecaptorsus esset,& secundum quid. Vnde& solam mititiae rationem secundum quid in merito pol et com
Ex his superest solutu argumentum tertium cum suis ccnfirmationibus, argumenta vero quae pro secunda formavimus conciuilone, ex dictis citca quartam conelusionem poterit Theologus facili opera
Haec omnia , quae de meritis Patrum veteris legis tam fuse discussimus, applicanda sunt ad solutionem quarti, de vitiini argumenti principalis huius secudio ub: i. Cuius occasione is haec de antiquorum Pa-t tum meritas dicta fuere. Igitur ad quartum illud argumentum neῖanda est minor propositio, maiori
concessa. Eius probationi utraque antecedentis concessa praemissa, negatur consequentia, & ratio disti rentiae inter Patrum merita,quibus Christi Incari,a- Iionem meruet ut,& meritum illud, quod fingimus
in Christo est duplex. Prima, quae satis est mani festa, in hoc sita est,quod
merita Patrii fuerunt de congruo duntaxat, quς non tam in lege iustitiae, qua in lege amicitiae fundatur,
atque adeo non magnu apparet inconueniens, qtiod
cum id, quod est prima merendi radix, primumque principium, posterius est ipsis operibus metitoriis , caclat sub ipsorum merito de congruo. Quia totum, quod ibi est formaliter ad meriti rationem spectas, non tam in ipsa Operum condignitate,& aequalitate, quam iustitiae ratio,& lex pollulat)quam in speciali Dei benevolentia fundatur : & quoniam haec beneuolentia no tam innititur illi principio, illiq; primae me redi radici, nimirum Christi incarnationi,quam ipsi liberali Dei voluntati, idcirco merrtu ueco gru no repugnat, quin potius decet qua a plumnu ipsam amicitiae legem. Caeterum meritum Clit illi esset de condigno, tum quia cum si secundu se infinitum in
ratione meriti, nihil mereri potest, quodno ex iustitia, & ex vi l psius operis mereatur, atque adeo hoc
ipso, quod Christi incarnatio sub Christi meriti p
teitate consti lueretur, Inductet q ι praemi j rationem,
comitiuo ipsum Christi meritum mereretur eam do condigno. Infinitas. n. meriti pollulat, ut ex perfecta iustitiam exacta mereatur totu id, quod habere posisit praemii rarione. Tum etiam, quia si ex gruotm Christus sua sequen tabus operibus incarnatione mereretur, oporteret dicere,,incarnatio non habuit
smplicuer dependentia ab illis Christi meritis, sed quod absque ulla dependentia diuinu verbum unita fuit humanitati. Et hoc est niam festu,qui acu merita
de congruo non induant in fallibile accςptatione ex parte praemian HS, non potuit meis fundari incarnationis mysterium, quod perpetuu est, ct firmissi inu, ac beneficium penitus irrevocabile. At lex amicitiae, ad qua pertinet meritum congrui, nullatenus poscit, quod beneficium iam susceptum,ut perpetuum, edic irrevocabile rcspondeat in ratione prae ιmj Operibus ipsus tale beneficium possidentis, imo hoc elset impertinens, & Otiosum. Et quidem officiosa illa amici tiae opera , quae beneficium independenter,& l ri uocabilite collatum sequuntur, ad amicabilem quidem gratitudinem sua natura pertinet,ad metati autem rationem nequaquam, si ad beneficium scisceptum comparentur. Unde beneficium ipsum materiri a quidem est gratitudinis,non vero meriti. Quod crediderim veri iIimum, etsi opera sequentia non
inniteremur ipsi beneficio suscepto. Secunda differentia, qui ex dictis colligitur ea est, quod si huiusmodi sequens metitum in Christo ad. mittamus, consequenter esset dicendum , Christum
mel utile incarnationem suam, ea ratione qua est ipsius metiti radix,&causa: totu3 namque cuiusuisti, e
titi Christi valor fundatur in gratia unionis, saltem radicaliter, etsi immediate a gratia habituali cleriuetur. At Patres antiqua legis non ea ratione Christi incarnationem meruerunt, qua fuit causa gratiae ipsorum, ἐn qua illa fundabantur merita cum omni suo valore, meruerun quidem Christum prout maturum sua gratiae, suorumque meritorum consutia 4
243쪽
matoteli, ,ΠQ vero prout ipsam mei gratiam,& merita, quae ex ea procedebant quantum ad substatiam causavit. Estque ad plenam,& nunc,&superius dictorum intellὶ gentiam aduertendum,qtiori etsi me- te fingamus, verbum absque ulla promtisione praec denti carnem affumpsisse, fateri nihilominus oeberemus, quod postqvaria fuit caro factum , ad ipsum spectabat omnem nostram gratiam consummare, ScPerficere: eo quod gratia pertine i ad Christum, ut ad primum eius fontem, Scoriginem: estq in eo sicut
in subiecta adaequato, cui competit quasi per essentiam, Vli q. 1.a. 2.&q. . a. t. dicebamus. Vnde iure
optimo Chrysos .hom .is. in Ioan. Christum fontegratiarum omnium appellat . Et ob id, inquit, dicitur Ioan. t. quod graua,ta veritas per ipsum facta estinon data, o facta drcitur, ut ex pi optus Clitalti de- Dotaretur emanas te. Damur enim,ait Chrsost. quod ab alio accepimus, facimur vero ea, qua in no bra ρ Babcbamus potestate. Ex quo sequitur, quod ut Pa.
tres vet. testam . meruerint Christum ut consum m
Lorem totius gratiar non necesse fuerit, quod dium1 promeruissent de Christo venturo pollicitationem, aut eius aduentum, prout fuit diuinae pollicitationis
completivus , sed satis fuit, quod absolute, & quasi
materialiter ipsum promeruerint. Non nego qui promissio de aduentu Christi fuerit necessario prae- stipposita ad meritum de congruo veterum Patrum. Nam cert8 illa semota , neque eorum mens ad tanti beneficii desiderium assurgeret,neque eorum opera quidpiam haberent valoris ad tam sublime, tam exiscellens, tamque infinitum bonum vIla ratione impetrandum,aut promerendum. Sed id tantu affirmo, quod eorum merita, licet praesupponeret necessario incarnationis promissionem, non tamen ibimali tetex parte praemii respiciebant ut promissam: ita quod m rerentur cam qua ratione fuerat a Deo promissa. Nam sicut Patres veteres nullatenus mereri potue-xurit,quod Deus Filii sui aduentum eis promitteret, ita neque merita ips rum ad hoc valitere,ut sua Deus ipsis adimpleret promissionem si de ipsa,deque erus adimplemento formali ter loquamur; & ii rem promissam meruerint. Quod satis superque fuit,ut Christu ira mererentur tanquam gratiae cosummatorem.
Geterum ut intelligi valeat , Christum meruisIe gratiam Patribus antiquis coIlara quantum ad subis stari tialem eius entitatem,& quantum ad formalem effectu, quo ipsis conserebat, ut reuera meruit quan oci nolita fuit carne indutus, duo fuerunt necessaria:
Alterum,quod ab terno prccesserit promissio diuina de incarnatione Verbi futura, aut sal te voluntas Dei e lticax,cuius virtute incarnatho Verbi omni cum certitudine, &in saltibilitate futura esset: ita quod praecognosci possit in aeterna Dei praescientia, quod Curistus in fallibili ter exoluturus erat ipsum. necessaxi atra noetrae redeptioni pretiit. Alterum vero quod verbum caro fieret, ea formali ratione, ut id quod erat Pr euisum in Del praescientia, c diuina prouidentia,em cI interueniente elus voluntate, dispositum
de hi mani generis redeptione pietioso Christi sanguine cxequenda ,debitu acciperet complementum.
Nam aliis nulla cu proprietate Christus passione sua dici Potuisset mereri , causareque gratia illam , quae iam oli .n praecesserat in veteribus iustis hominibus .
Sicut qui post libertate captiui pro eius redempti
ne promissum reddit pretium,non ob aliud tunc dicitur moraliter esiicere redemptionem captiui iam prius factam,nisi quia dat pretuim,ex cuius promis sione, de expectatione praecellerat ipsa captiui tib ratio . Ex quo in sero, quod cum Patres antiqui, ut
dudum dicebam, no meruerint primum Christi aduentum ea formali rari ne,qua fuit promissionis di- uinet completi uas, aut illius efficacis voluntatis,cuius consilio dispositum fuit hoc excellens mysteriu, sicut multo minus merue tur,quod Deus vellet efficaciter illud beneficium mundo conferre, aut quod ipsum hominibus promiserit. Idcirco non mereri potuerut
Christum prout fuit causa illius gratiae, quae in i piis
praecessit, etsi meruerint eum prout eiusdem graua: consummatorem. Ex quo tandem sequitur nostrae solutionis meritas, nimirum quod non meruerint Christi incarnationem prout fuit radix,&principita eorundem meritorum. Quia non ipsam metuetuns prout causa sui gratiae ipsorum Patrum, quantum ad ipsius substantiam , ex qua omnia eorum meritAsuum omne sortiebantur valorem. Et hare istaciane ad illius quarti argumenti blutionem . Verum instat qais contra omnia,qughactenus diximus: Si Cli tritus sua in incarnationem no in ruit, quam tamen antiqui Patres promeruerat, sequitur, quod meritu Patrum perfectius fuit merito Cnristi. Consequens non est ullatenus admittenduzergo,&c. Respondeo, quod Christi meritum multis parti bus Patrum veterum excessit merita: nam Patres de congruo, Chri lius de condigno meruit, illi ex lege. amicabili meruerunt, Clitistus vero ex toto iustituo rigor .
Contra sequitur, quod callem ex parte termini idest, ex parte praemii esset perfectius metitum Pa.
trum , quia metuit incarnationem, quam Christi meritum non attigit .
Negatur sequela, quia Christus ob id non meruit
suam incarnationem , quia fuit causa omnium eius meritorum , dc ita repugnauit ei esse praemium meis ritorum eorundem. At potuit Christus applicare sua mer,la ad incarnationem Patris, & de rigor illam meruisset.
Sed ut intelligamus modum loquendi,quo hactenus utebamur, asserentes Christi incarnationem petmodum causae finalis promeruisse & gratiam , bona opera antiquorum Patrum, duo sunt breui tet
Primum est, quod incarnationis Christi nomine
comprehendimus ipsum Christum , dc eius oper metitoria, praesertim passionem, proprijq; sanguinis effusionem, quibus tom redemit humanum genus, gratiamque meruit, de gloriam uniuersis, qui iusti sunt, fuerunt, deerunt. Unde Christus non solum dicitur ab origine mundi incarnatus, sed α agnus
Secundum est,quod cu dicitur Christum per mo.
dii causae finalis meritiae Patribus veteribus gratia,no debet sumi tigo ros8 modus finalis causae. Ei enim causa finalis praecedit in intentione agentis mouetis ipsum ad sui consequutionem. Itaque finis praecedit, Don quia futurus est,sed ut sit futurus, dctu ta hunc
modum mouet,dc causat fina luet. Caeterum Chri ui incarnalio no ut esset futura,causabat,aut m uebar,
loquimur late de motione) sed quia futura erat.
244쪽
Itaque praeuidens Deus eam in fallibiliter esse futuram, ipsus intuitu gratiam contulit antiquis Patribus. Dicitur aute causa te per modum finis,eo quod non fuit causa illius gratiae prout existens, quae est coditio causae ei licientis, &causalitatis eius, sed prout apprehensa,& per Dei voluntatem,& intentionem acceptata . Qui est modus magis ad finalem causam, quam ad emcientiam pertinens . Ad confirmationem vero illi quinto argumento suppositam , quae de B. Virginis merito procedebat oportet deinceps dicamus.Quam rem Mag. Medin. loco citato erudite, & fuse prosequitur , &ob id nos dissicultate ista breuiter explicabimus. Igitur ini IIa dubitalione. Num videlicet beatissima Virgo de condigno meruerit esse Christi matrem, Gabriel, &Αlmainus in I. d. s. partem amrmativam tuentur,
quibus adhaerent quidam doctissimi moderni. Sententiam oppositam docent quam plures alij, existimantes meruisse quidem de congruo, ut assumeretur in Christi Domini matrem, non autem de con
digpo. Et quidam ex ijs auctoribus, inter quos est Mag. Med. existimant oppositum non esse satis tutuin fide, & probant, quoniam si B. Uirg. meruit de condigno, ut eis et Christi mater, sequitur,quod metuit de condigno Christi Domini incarnatione . Consequens aduersatur fidei Catholicae , qua confitemur incarnationem Christi fuisse Dei beneficium , summa liberalitate, gratia mundo collatum : ergo, &c. Probatur sequela r nam si metuit se esseCntisti matrem, meruit ex consequenti quod Filius Dei as Iumeret naturam humanam expurilsimis eius sanguinibus,in quo consistit incarnatio Filii Dei.
Respondent auctores contrarix lententiae, virg. beatam non merui si e simpliciter. &absolute, quod Dei tilius assumeret carnem humanam: sed supposito decreto diuino, quo Deus sua liberali voluntat: decreuit,ut verbum fieret caro,beata Virgo merulide condigno,ut carnem,quam Uerbum assumpturuerat,ex ipsa susciperet: hoc autem non fuit simpliciter mereri incarnationem , sed duntaxat secundum quid, quantum ad determinationem personae , ex qua verbum carnem asIumeret:&ita ad argumenta negant sequelam .
Ista solutio vehemeter impugnatur 1 Mag. Med.
de existimo eius argumenta eue adeo efficacia,utc5trariam sententiam reddant parum probabilem, &non tam consentaneain sacris literis,& fidei,sicut et
semetia ipsius Mag. Med. Uerum crediderim,quod illa argumenta potiunt habere aliqualem solutione: de lucirco non efficiunt omnkio improbabilem sententiam oppositam,quae poterit defendi salua fide , de absque vito erroris periculo. Argumenta,quibus probauimus dubio praecedenti Patres antiquos non de condigno , sed tantum de congruo meruisse incarnationis beneficium , fere omnia adduci poterunt ad probandum virginem
beatam tantum de congruo meruisse, ut assumeretur in Christi Domini matrem. Illud argumentum praecipite est pondcrandum . Quod mereri tantum hoc bonum ad stolum infinitum meritum attinere potuit. Quia reuera, quod verbum ex beatissima nais sceretur Maria, infinitum fuit bonum t nam fuit ip- summet verbui ascens,&naui . Ut autem P. Virgo hoc tantum prςmium sibi debitum ex non debito saceret,inerito egebat simpliciter infinito, quale,& quantum solum ipsum Christi meritum esse potuit. Praeterea,nulla vero simili ratione dicitur,quod de iustitia meruerit illud tantum, tamque excelleus bonum, quod Christi merita de facto non attig re. Nam omnia bona,ad quae Christus sua applicuit merita infra boni huius excellentiam subsistunt.
An Cbrisus meruerit gloriam essentialem animae sua. TErtio lom disputanda succedit in hoc tertio
quintae quaestionis articulo ea dissicultas, quae Sc grauissima est, Se inter graues Theologos magna
concertatione exagitatur, num , videlicet, Christus gloriam essentialem animae suae meruerit, In qua
quaestione simul explicabimus an meruerit habiis tualem gratiam, & immortalitatem,gloriam quo corporis, atque ipsam sui nominis exaltationem . Probaturque primo assirmativa sententia , nimi. rum , quod Christus essentialem animae suae meruit
M. I. Argumenta pro parte assismativa.
ΡRimum argumentum desumitur ex illo Isa. s s. Pro eo,quod laborauit videbis, soturabitur, Sc.
Ecce quemadmodum Propheta visionem,qua Christi animam diurnam intuetur essentiam , labori ipsius Christi tribuit, ut praemium respondens in
Secundum argumentum. Probabile est , quod Christo fuerit collata gratia per propriam ipsius Christi dispositionem, quae ordine naturae in genera causae materialis ipsam gratiam praecesserit: sicutici iustificatione impi i contritio in genere causae dispositivae,& quasi materialis ipsam iustificantem gratia praecedit. Sed talis dispositio non potuit non esse maritoria,caltem gloriae, ad quam Christus fuit acceptatus,& ad inissus: ergo vera est amrmativa sententia. Probatur minor. Illa operatio, item ut fuit post rior gratia in genere causae essicientis,& formalis,&prout fuit per ipsam gratiam informata, habuit omnia requisita, ut esset meritoria gloriae. Nam fuit a subiecto omnibus modis grato, & gratia unionis, &gratia habituali, fuit supernaturalis operatio gloriae proportionata, fuitque prior secundum naturae ordinem ipsa animae gloria, quemadmodum & gratia, perquam formabatur ptius naturae ordine fuit antia mae Christi collata, quam ei daretur gloria, &prmterea praedicta operatio quatenus a gratia procede. bat, per se tendebat ad gloriam laquam ad propriufinem i psi operationi proportionatum . Nam graist in sua natura tendit ad gloriam, omnesque proprias actiones in hunc eundem dirigit finem. Hae autem conditiones lassicientissimae sunt ad consti tuendam rationem meriti. Ergo illa operatio verὸ fuit meritoria gloriae . Consulto dixi paulo superius, saltem loriae, quoniam licet, si vera est sententia, quae no- is in primo articulo huius quimae quaestionis visa init probabilior,nempς, gratiam unionis,liabituali
245쪽
eliam vitiae, clun , sumere ad meritum, videatur qui Mim oςsi ilaria consequentia dicendunt, quod illa supernaturalis Christi operatio, prout fuit dispo
suo ameceden&habitualem gratiam , meruit ipsam. mei gratiam, hoc tamen ut postea dicemus. certumno est, neque illa consequutio tam eii emcax, ut quihusdam visa fuit. Et praeterea tua lenientia non estum ibus probala, idcirco m2rgumento facto supponendo ea quae sunt omnibus communia, demerito
tantum gloriae Ioquuti sumus. Et confirmatur hoc argumentum, ex illa communi Theologorum doctrina, quael praesentia nonia probanda est, sed stipponenda, quae asserit contri 1ionem per quam in pius iustificatur, prout est formata per charitatem , 5. gratiam , meritoriam esse gloriae. Et assirmat communior opinio, quod meretur illuni eundem gloriae fradum,qui respona et ipsi primae grat liet, ad quam ipsa coni ratio dispo-mN-Ergo eadem prorsus ratione concedendum est, quod illa Christi operatio quatenus in genere sor- malis causae, pollersor sint habituali gratia, meri- Oria fuit eius gloriae, quae huic liabituali gratiae respondebat. Hoc secundam argumentum cum sua confirmis ione, quod attinet ad meritum gloriae, non solum icietur procedere supposita sententia, quae docet, da fani DisIe Christo gratiam ex propria dispositione ipsam in genere causae materialis antecedente , sed etiam in alia Theologorum sententia , quae existi- riat non antecedentem , sed 'LIam concomitaniatem dispositionem reperiri in Christi sanctificationem . Nam super iuralis Christi operatio, quat nus ex gratia procedcbat, potuit esse prior ordino naturae , quam gloria eidem Christi antinae colla ta, qui prioritatis ordo sumi ad constituendum
Tertium argumentum . Quod in eodem instanti temporis tini ut lint ni eritum,& praemiuiri, nihil de . trahit a ratione meriti: ergo quod Cliristus in primo suae 1ncarnationis instanti gloriam animae fuerita aequutus, non impedit quom Inus ea vere, & pr prIe meruerit , atque adeo nulla est causa sussiciens ad negandu Christum gloriam suae aliam ae metui sic. Consequentia patet, quoniam contrariae sententiae
auctores ea ratione tantum negant Cluilii meritum
respectu g Ioriae ammae, quia in primo instanti stet cci
ceptionis Chrtitus fuit beatus. Sed probatur antece-ocris. In eodem instanti quo homo iustus augmen tu gratiae meretur, recipit ipsum augmentum, quod ii uenter admittunt uniuersi Theologi , cuin de materia meriti hominis lusti in communi loquuntur: ergo verum est antecedens.
Confirmatur. Qiria metitum comparatur ad prγmium, uti causia moralis ad effectuin, sed non repugnat, quod causa, dc cstectus in eodem instanti incipiant esse, nam in eodem instanti, quo Deus creauit Solem, ipse illuminauit aerem. Nec inco uenit, quod PLaemium, neque a merente,neque a merito physice producatur, sed ab extrinseco, scilicet a Deo praemiate. Quoniam Deus cum non a temporis successione in suis operationibus pendeat, in eodem instanti potest conterre praemium, in quo est meritum, ut Sol, quo instanti creatus fuit, lumen produxit in aere . Nec etiam quicquam refert, quod incri Ium, ut qui.
husdam placet,neque mihi dispIice comparatur ad
praemium,non solum, vi causa moralis ad suum esse .ctum, verum etiam ut via ad terminum . Nam i
eodem instanti repetiri possunt via, & term ιnus ,. ut paret in illuminatione diapham, quae prout est mutatio quaedam rationem habet viae ad iumen , tamen in eodem instanti sunt illuminatio, & lumen in diaphano. Suniliter ultima dispolitio ad formam comparatur ad ipsam, ut via ad terminum : sunt tamen in eodem instanti ultima dispositio, re substantialis incina- Constat ergo ex his omnibus non esse contra ratIOnem merui, quod praemium sit simul caipso in eodem instanti,sed quod sui cerit ex parte merui sola naturqpr orita S.
Sed dices forsan , quod licet ad rationem meriti
in communi non sit inconueniens ullum, quod praemium simul sit in eodem instanti cum merito', id tamen non est admittendum de prae inio ultimo, ni is mirum, de beatitudine in gloria. Cuius rei eam alli gnabis rationem, quae ex S. Tho m. doctrina colligitur , videlicet, quod meritum procedit a gratia imperfecta et praemium autem a gratia persecta, ct commmmata: repugnat aut e limul essem eodem subwcto gratia perfecta,& rara perfecta. Contra hanc rationem sic argumentor .
Sitque quartum p rmcipale argumentum. Non in conuerat quod aliquid in eodem in stapti perfecta si,& imperfectum , ita ut prius natura sit impe Is chum,& posterius natura perfectum. Nam huius rei
multa potiunt ferri exempla ex in uiationibus instiataneis petita. In illuminatione enim priuS natura lu-
meo est imperiactum , quam perfectum : priu est enim in fieri, quam in facto eue. At res prout est in fieri imperfectior est se ipsa, prout est in facto esse. Et simile exemylum habetur in productione imstantanea cuiusuis forniae , mie substantialis sir, siue
accidet alis. Item contritio iuxta communem The rigorum coctrinam in eodem instanti per tecta est,&ιmperfecta, nam prout gratiam in genere causae materialis antecedit ian per tecta est, utpote insor mlI, VI auἰem m genere causae formalis,&euiciemis
est eadem gratia posterior, persecta est, de formata I ergo non inconuenit uicere Christi gratiam in eodem instanta imperfectam fuisse , ec perfectam: a b ea que, ut i in pei laeta procellisse tu eritum, quod ad eandem gratiam , ut persectam , fuit te
minatum , tauquam ad vi in uln , & maximum praemium.
Confirmatur. Non poterit facile assignari ab auctoribus sentcntiς contraris quς nam lit ιlla unperisfectio gratis ad meritum requisita , cui repugnet perfectio eiusdem gratis, quam per se postulat ultimum praemium: ergo illa allignara istucio voluntaria magis, quam rationabilis apparet. Explico antecedens . Omnis imperfectio requisita ad metitum ex parte gratiae, vel se tenet ex parte ipsius habitus grati , vel ex parte actus, per quam meretur vllimuprςmium. Sed ne tura harum it a perfectionu intrinsecam habet repugnantia cu perfectione debita vitimo pr mlO:ergo, Icc. Probo minore prςmissam. Ex parte gratig haoitualis nulla alia imperfectio consi- aerari poteli, nisi minor eius intentio, sed ad ratione praemii ut imi non per se re qua ritur maior intensio
246쪽
gratia, quam anima defert cum exl t a corpore, non acquirit in patria maior ε sui intensionem habituale ea quam habuit in via , & si alijs multis perfectionibus exornetur. Similiter ex parte actus sue intellectus, siue voIuntatis, per quem Christus potuit mereri gloriam , nulla imperfectio alia intrinsece pugnas
cum perfectione gloriae fingi pote: Gquam quod fuerit Dei cognitio obscura, & enigmatica qualis h hetur per fidem, & quod ex parte voluntatis esset actus spei, aut amoris Dei per cognitionem fidei regii latus, sed hi actus imperfecti non fuerunt Clirino necessarit ad merendum gloriam , potuit enim mereri per cognitionem Dei ortam ex scientia infusa, quae nullam habet cum beati sica Dei vision repugnantiam,sed potius conueniem iam . Potuit itidem mereri peractum charitatis regulatum a praedicta cognitione Dei perinfusam scientiam habita, qui quidem actus charitatis, ut ex primo huius dubi j articulo constat, simul esse poteli cum actu beatifice visionis. Denique actus spei formaliter non ei
omnino necessarius ad meritum, sed satis fuerit implicita, Se vrrtualis spes, quae Impso actu meritorio Includitur, ut contingit in actu, quo homo rustiis audimentum gratiae meretur, qui non habet formalem
actum spei respectu illius augmenti gratiae in eodem instanti conferendi, nam quod quis habet, quid sperat, ut inqui, Paul. Rom. 8. ergo nulla imperfectio signabili scit ex parte gratiae merentis, quae simul in eodem initanti non compatiatur secum ipsam gloriam , quae est ultimum praeimum , eiusque omnis persectio. Quintum argumentum. Potuit fieri, quod Christus gloriam animae suae meruerit, sed hoc meritum
nihil derogat Christi dignitati, quin imo ad eius aliinet excellentiam : ergo de facto tribuere debemus Christo illud suae gloriae meritum . Consequenti iex communi regula Theologorum est manifestata, iuxta cuius praescriptum , ea omnia sunt Christo tribuenda, quae magis elus dignitatem extollunt. Maior constat ex argumentis fictis, quae si non probant factum efficaciter, probant tamen postibilitatem. Minorem vero probo. Duplex lantum imperfectio pollat fingi prouenire Chricto alio merito posito. Altera quod ipsa gloria animae non potuerit cise in Christo in primo suae conceptionis monacto, atq. adeo quod necessiim esset, ut Christus pro aliquo temporis instanti non esset secundum partem superiorem beatus, & comprehensor: quod in magnam Christi imperfectionem cederet. Haec autem Hraperfectio, ut constat ex duobus argumentis pracedenti bus, non neces ario infertur ex praedicto Chtitii merito. Altera quod animae beatitudo,&summa felicitas non esset Christo con naturalis , neque ei fuerit collata ex connaturali tatis debito . Sed nec etiam
imperfectio haec sequitur in Christo illo merito posito. Quod patet, quia nulla est repugnantia, quod utroque lituio,& connaturalitatis, re moralis debiti meritorii fuerit Christo data animae gloria , sicuti fuit ei eollata gloria sui corporis,excellensque sui nominis exaltatio. Imo quod hoc duplici titulo Christus habeat animae suae gloriam, ad magnam eius pertinet honoris dignitalem. Nam quod ex iure contratural uatis ei fuerit animae gloria ciebita,& data dc quod simul ex proprio opere,iabor di merito eam
habuerit, ad magnam Christi excellεtiam pertinet,
quod S. Tho. loquens s. par. quaest. 9. de potestate Christi nidiciaria erudite docuit. Et ratio est aperta, quia possidere aliquod magnum bonum pluribus titulisin multiplicatis utibus, praesertim si sint aurata diaeriarum rationum , possidentis honorem,& a choritatem nullatenus deprimit, quin potius ex totitit. Quemadmodum si quispiam Regis filius cui h
reditata iure debetur aliqua ciuitas nouum iu S,n uumque titulum ad eιus possessionem acquireret per victoriam ex Tiranno ciuitatem occupanti r portatam , in magnam gloriam, & auctoritatc eius cederet talis ciuitatas posse lIio , & spetiali rati ne illa ciuitas in toto regno aci ipsum pertineret, magisque,& non immerito,de III ius civi tatis dominio, ex possessione gloriatur princeps, quam de toto Regno sola haereat tale comparato. Igitur non est deneriganda Clirilio specialis illa dignita, , quae ei prouen re potuit ex eo, quod gloriam suae animae mere
Sexto arguitur. Christus meruit gloriam sulco potis: ergo meruit similiter gloriam animae.
g. 2. Pro parte negativa. IN oppositu est, quod in illo nostio antiquo prothemate habetur Ioan. t. Vιdimus gloriam ciM, gloriam quasi unigenitι a patre, ubi expendendum est non dixisse Euangelistam gloriam excellentibus Christi operibus promeritam, sed quasi unigenito a patre illi datam , id est, quia unigenitus est patris. Supponimus probabilem intelligentiam S. August.
quod gloriae nomine Ioannes ipsam animae Christi
s. 3. Referuntur varia DDHensentω. IN hac dubitatione exponenda, diuerse sunt sententiae Theo Iogoru, quare, ut nostram statuam opinionem , necessu in fuerit eas breui enumeratio. ne colligere.
Prinia ergo sententia in uno extremo assirmat Christum non solum gloriam animae suae mereri potuisIe, verum quod & iplam de facio meruit. Docue runt istam sementiam rilias, Odorensis lib. . trae . I. c. I. Alberi. Magnua in φ .distinct. i S. ar. 4. dc I. Maioris, Gulielmus cie Rubione, Saselis,& alij quidam in eadem distinctione. Alex. Alens. s. par. quaest. II.
membr. q. ar. I . ad vitam uiri, reputat hanc sententia probabilem,qua muis con Ira Nae, v t probabiliori ad-ntreat. Vnde immetrio ilicam hora quibusclam S. Tho m. interpretibus solet pro hac sententia a solute citari. Huius sententiae aut hores de gloria tantum loqua videntur, uno excepto AI ex. de Ales, qui de gloria, di de gratia hanc sententiam censuit probabilenti .
Secunda sententia in alio extremo docet, quod Christus neque de facio meruit, neque vero mereri potuit animae suae gloriam. Ita docuit Scotus in s. d. i8. in quam sentcimam inducitur, quia gloria, imquit,animae Chrsiti est tam sublime,&excellens bonum , quod sub nullo metito cadere potuit. Uerum quicquid sit de huius sententiae probabilitate, is qua in liuius dubitationis discursu dicemus, ta Do- Moti
247쪽
se estim Vir ens. Quoniam,vt probatum reliquimus, ciuist veri tum ruit in ratione meriti sim.pliciter infini ues:atque adeo sub eius meritorio v lore potuit cadere gloria animae Christi quantacumque polleat excellentia. Hanc eandem secudam semim ciam docuit Henricus de Gandauo, sed falso etiainnititur fundamento,dicu enim fuisse impostibile. quod Deus humanitat E assumeret, nisi ex vi assumptionis gloria communicare rems assumptae ani-mplo autem quod omnino necessatium est non cadit sub aliquo merito,neque vero cadere pol est. Uerum superius q. t .& 2. probaulinus falsum esse istud Gandauensis fundamentum , re quod potuit verbutiumanitatem in puris naturalibus assumere, quod non fuerit Omnino necessaria resultantia gra. tiae,& gloriae in humani tale assumpta. Eidem secun sententiae fauet S. Thom .s , par. q. I9. artic. 3. Nex eius discipulis plerique isti adhaerent sententiae.
Sed sunt aliet sententiet, quae inter has duas extremas
Eit ergo tertia sententia, quae cum secunda docet Chiistum de facto neque gratiam, neque gloriam animae suet meruisse, sed cum sententia prima fat tur, quod potuit mereri Chrsitus gloria animae suς.
Ita docent S. Bonaventura Riccardus, & ali j quidem 3. diit. l . Quarta sententia docet cum secunda opinione ι ,
Christum haudquaquam meruisse de facto gloria
auImae suae,asseritque cu sententia prima, quoa si a solutus sermo fiat, potuit Christus essentialem ammae suae beatitudinem mereri. Et in his duobus consen tit tertiae opinioni, sed ab ea tamen differt simul, M a prima,in eo quod ait Cluitium nullo modo potuisse, etiam secundam absolutam Dei potentiam , e siem talem animae gloriam promereri , supposito,uod eam habueris ex primo suae incarnationis imauri per modum propriae passionas ex hypoliatica
v mone derivatae, ut eam habuit de iacto. Docuit ilia
sententiam Mag.a Medina, qtiae& doctissimis aliis S. Thom. interpretibus non displicet s. par. quδst.
Quinta sententia admittit Christum, neque gratiam , neque glotiam ammae suae promeruisse , alii μmat tamen,quod meruit utriusque cotinuarionem.
In huius propositae dissicultatis decisionem supponendum est , id quod superius q. .& 2. explicuimus, di dudum aduersus Henricum de Gand .aduertimu .fieri potuisse secundum absolutam Dei potentiatri , quod verbum humanam naturam omni s pernaturali ornamento destitutam sibi hypostatice copula ret. De facto tamen id non effecit,sed humanitas a verbo assumpta ab instanti incarnationis exin cellentissimis gratiae, &gloriae donis semper fuit xornata. Quae dona et si per simplicem resultaciain
non emλnauerint ex ipsa unionia gratia, utinari. a.
q. 3. multis ostendimus,fuerunt tamen Christo quodam iure connaturalitatis debita, eo quod natu talis est Dei filius. Hoc supposito ad quaeitionis propositae resoluuonem accedo , quam sequentibus conclusimnibus terminandam sole existimavi.
9.ε. Prima conclusio. SI polentiam Dei absolutam contemplemur p
tuit Chritius, Ecgratiam . dcessentialem animae suae 'loriam promereri. Aduersus quarta lententia praeiens ita tumi r conclusio, quam tamen ammant caeterarum opinionum auctores, praesertim quod ad gloria attinet. Nam de gratia Theologi illi qui exi-imnant untiauis gratiam in Christi non esse sumetes principium merui, sed necessariam ei fuisse ad meredum habitualem gratiam, non facile hanc conclu.sionem concedunt. Et loquentur quidem consequenler,quia primum meriti principium minime potest sub aliquo merito cadere. Verum nobis haec senἰentia non placuit superius in i .art. huius r. q. existim uimus enim probabiliorem esse sentem iam amrmatum, quod gratia unionis in Christo aliqua cognitione supernaturali interueniente, sussicientissimu in principium fim ad satisfactionem 5e meritum. Quo supposito probatur haec pri ma conclusio,quoad viiique sui partem,nimirum,ut procedit de gratia, dc
de gloria. Potuit verbum humanam assumere natu
ram absque gratia , ct gloria cum aliqua cognition
supernaturali ex parte intellectus, quae vel esset cognitio fidei , vel luminis Prophetici,aut denique intusae scientiae. Sed tali casu polito facillimum est intelligere, quod Chtilius, S gratiam, & gloriam animae ivae meruerit:ergo vera est haec prima conclusio. Probatur minor. IlIa hypothesi data poterat Christus itudiosam exercere operationem, quam eius vo luntatri ruferret in lupe r natu talem finem ex aliqu
Dei speciali auxilio adiuta,& applicare ad gratia, de gloria loco praemii suscipi ecla, seu talis operatio esset
meritoria,α qui clem valoris infiniti,quatenus pro cedebat ab operate infinit8grat Opet gratia unioni et ergo,&c. HLc ratio eit manifesta,quae sola proInde sititici et ad huius conclusionis primae confirmati nem. Verum qui maiorem comprobationem postulaueri ,recurrat ad argumenta, quae in fronte quaest. pro assirmativa sentencia formavimus,quae ut m Ini. mum conc. illam emtaciter probant.
Sed aduertendum eiicirca rationem modo facta,& circa ipsam I. conc. Quod haec conclusio poteritverificari,etiam si supponamus, quod Christi anima
in primo Incartiationis initantii gratiam fuerit, ct gloriam adepta. Sed tunc necesium erit dicere, quodula cognitio pernaturalis, quam diximus Christo esse necessariani ad metendum supernaturale prae Iulum , non poterat procedere a lumine fidei, aut, quouis alio lumine intrinsecam obscuruatem in in uidentiam habete: repugnat enim obscura,& ineulindens cognitio in eodem temporis instanti in eodeqι
subiecto cuin vitione Dei faciali, & intuiti unquaconstitit essentialis animae gloria.Quo circa necessa Da tunc esset cognitio ex infusa scientia procedens, nam haec nullam habet cum visione beatifica incompollibilitatem. Sicque intelligeremus Clitastum,dc gratiam, di gloriam animae mereri, quatenus prius natura quam illi infunderetur gratia , & daretur gloria, in fissium esset eius intellectui scientificum I men , prae Ilitumque voluntati eius speciale auxilium , quorum principiorum virtute Christus in s pe a ruralem produet actionem, qua gratiam, u
248쪽
ὐε RELECTIO DE CHRISTI GRATIA.
gloriam animae mereretur. Et cum diuina actio, qua carnationis instanti .potuit ipse Christus de gratiam statiam , & gloria loco praemij Christi animae Deus & animae sus gloriam mereri ,& utramque ei loco Infunderet, non exposcat temporis successionem, in praemii a Deo collatam suscipere. eodem instanti quo Christus mereretur gratiam, cu Nonnulli Theolopi ex his, qui censent habit nate gloriam, a Deo praemiante reciperet. gratiam non fuissse Christo smpliciter necessariam His quae nunc diximus non omnes consentiunt ad merendum, dicunt potuisse christum meret ip- Theologi tarbitrantur enim nonnulli, & hi quidem iam gratiam habitualem , oc similiter essentialem, egregie periti, quod lumen infusae scientiae, nisi con- gloriam per actionem procedentem ab ipsa mei grasequenter se habeat ad lumen gloriar ad ipsamque . ria, si in genere caust di positiuς,& materialis eam in beatificam Dei visionem, minime potest euidentem dem gratiam antecederet,quia a gratia ipsa habitu
intellectui praestare cognitionem mysteriorum gra- Η, in illo naturet instanti virtutem participaret me. tiae,Trinitatis, incarnationis,fi c. Ex qua doctrina ι ritoriam, qua possiet mereri habitualem gratiam inferuor contra sententiam nostram, quod illud lu- posterius narii rasuscipiendam. Quae seniuntia insemen infusae scientiae collatum animae Christi prius ovata etiam fuit a nobis supra quin. 6. in quodam natura , quam ei lumen gloriae infunderetur, nonia argumento pro a. concl. facto. Et revera non estim pol et facere euidentem supernaturalium myste- probabilis, sed ut verum fatear, multo probabiliustiorum notitiam in Christi intellectu,sed ineuiden- est oppositum. Qui aderatione pr mi est miracutem,&obscuram , qua cognitio cum non possit esse lis seclusis) quod sit omnino posterius merito, prς- simul in eodem instanti cum bea ii fica visione, opor- sertim in genere cau*emcrentis. Et forsan esti tet dicere, quod operatio meritoria ex tali cogni- factibile secundum Omnem potentiam,quod aliqua tione proueniens neqtiirer in eodem instanti est , actio mereatur illud principium a quo per se,&in cum essentiali gloria animae Christi , atque adeo ratione meriti procedi t effective,& quod necessario necessum fuerit, quod meratum Christi praecede- prςilipponitu Pan ipso merente. De quare sufficiant,ret tempore ipsam eius animae gloriam . Et it quς diximus prςcedenti dubio. Quocirca impossi-
praefati Thcologi resolutorie dicunt, impossibileia bile apparet, quod Christus habitualem suam gra- simpliciter mille , quod Christus ipsam animae suae tia mea Operatione meruerit, quae ab ipsamet gratia mereretur gloriam, & quod eam in primo mitan- in genere cavst effectiuς , & formalis procederet. ti incarnationis acceperit. Quod tamen de habi- Ista susticiant pro I.conc.in quibus nonnulla habemtuali gratia non dicunt, quia cognitio ineuiden no tur,quq sequentis concl. probationi quamplurimuel repugnat. referrent. Caeterum nos aliter existimamus de lumine scien- ιtiae infusae: censemus enim illud ex natura sua conse- g. Seeunda conelusio. , quenter se habere ad lumen gloriae , ad beatificamque visionem sit modo ut quibusdam placet non est Hristus de facto non meruit gratiam habitu idem mei gloriae lumen) nec enim ad statum viae lu- lem , nec ellentialem animς suς gloriam, cuismen istud pertinet, in quo statu per fidem. per o, ius oppositum existimo parum esse probabile, sed
scuram enigmaticamque cogniticinem ambulamus, nec et roris nec temeritatis euiuspiam ullum habere& non per speciem , ut Paulus 2. Corint. F. testatur. periculum. Exiit imo conclusionem hane quoad Vnde per accidens esset omnino , & praeter regulλ- eius prinVam partem , quae affirmat Christum , nec rem rerum ordinem , quod huiusmodi Insus' scien- gratiam, nec gloriam meruisse, uniuersis fere tuisti et lumen , prius vel tempore, vel natura mIellectui moribus Theologis esse probatam, quam cum Ma- conferatur, quam eidem intellectui infundatur gIO gistro in .d. 18.& cum S. rhoni. in loco circa I. sentiae lumen. Ei hoc est summopere obseruandum pro tentiam citato docuerunt fere omnes antiqui Theoliis, quae sequenti concl. dicemus. Existimo tamen logi gratiiotis praesertim authoritatis, illis exceptis, quod lumen istud infusae scientue, et ii magnam m- quos pro i. opinione retulimus. Probaturque haec sua claritate a beatifica vilione periectionem sumat, primae conci . pars. Et principio,ne quidpiam in no- non tamen eius claritas essentialia et ab ipsa pendet illa doctrina confusionis misceatur, probanda est beatifica visione,ab ipsoque gloriae lumine. Sed si in quatenus de gratia habituali procedi t. Omnis Chrisintellectu seorsum ponatur, euidentiam ei superna- si operatio, & praesertim illa prima, quam ingre-turalium mysteriolum faciet, non solum in alici an diens in mundum habuit, qua tectante Patri. ad te quae euidentia forsan non pugnat cum Dei visio- Heb. io. Chranus nos sanctificauit, processit ex virisne.7Sed etiam euidentiam a posteriori exsupernatu tute charitatis, ex alijsque infusis virtutibus humiliaralibus e flectibus desu:nptam . Nam ex his effecti- ratis,obedientiae,reIigionis,&c. sed hae virtutes ex nahus,quorum quiddilatata .imo, & forsan comprehe tura ordinis gratiae, I magnas semotis miraculis, ha-siua cognitio haberi potest extra verbum, oriri valet bitualem gratia in subiecto praesupponunt, eo quod euidens cognitio mysteris Trinitatis, qua eludentia gratia est prima earum radix, ct comparatur ad ip- supposita, facillimum erit euadenter nosse per scien- sas uti essentia ad proprias pasIiones, naturalesque tiam infulam reliqua gratiae mysteria. Haec ιnsinuari potentias:ergo omnis Christi supernaturalis, di me- quidem isto in loco potuerunt, ut diligens lectoreo- ritoria operatio praesupposuit stariam habitualem ,rum examen adhibeat, ad longum autem tractari ex qua tanquam ex prima radice effectina processit, non poteruut: sed eorum disputatio ad proprium to & ex consequenti non potuit esse memoria primae cum est reseruanda, scilicet, ad q. in & i I. i. p. Qua gratiae, iuxta ea, quς circa finem praecedentis concl. sententia supposta facile intelliguur nostrae concl. dicebamus.Consequentia negari nequit,& minor 1
veritas, nimiium, quod in eodem primo Christi m- grauissimis suscipitur Theologis cum S. Tho m. r. 1.
249쪽
q. ii .ari. 3. m Rior vero probatur. Omnis operatio
anima Christ init perfecta, lino perfectissima in suo
genere: et D supcrnaturalis opera tio, ex praesertim i Ila primam,ix fuit quasi radix totius merati Christi, processit ex supernatura Iibus virtutibus t plius a. nini et Christi infusis. Probatur consequentia tnania antecedens inauriosus esset Christo, eiusque dignitati qui negaret.ὶ Operario supernatu talis, quae noria
procedit ex habitu infuso in operante potentia residente,Imperfecta est, perfectio enim operktionis requirir, ut potentia operetur per forma sibi intrinsecam: alias enim non operabitur modo sibi conna
rurali,& proportionato, sed quasi ab ext rinseco: Atia
uet adeo eius operatio non potuit non esse imperte
Confirma rur. Voluntas Christi humana non potuit viribus naturae in actum supernaturalis dilectionis Dei prodire,. quod secudum fidei doctrinam debet e se nobis certissimuria,nec veri, ex lola gratia unionis vim habuit ad eliciendum huiusmodi charitatis actum, ut in I. art. huius quaest. ostendimus. Ergo necessarium illi fuit supernaturale aliquod Principium, ut se in praedictum actum exereret. Hoc autem principium, si non fuit habitus charitatis humianae Christi voluntati infidus, debuit esse speciale auxilium supernaturale. Sed operatio voluntatis ex huiusni odi prouenienS auxillo, nequit esse in suo g genere,in suaque specie perfecta,quoniam auxilium istud non havet rationem principis effectuit pure Intrinseca,ad modum formae actLiantis, cic per tacie Imris voluntatem, ut a se ipM Operetur, sed potius Operatur, ut ab extrinseco mota, eu per modum mitr menti Dei ipsam speciali suo auxilio ni ouenti S. Au- Nilium namque actuale non e it aliud quam motio quaedam supernaturalis Dei, in voluntate operante suscepta tergo ut operatio Christi merrtoria perfecta fuerit nece itum omnino fuit, quod cx habito cliari- tatis infuso procederet.
Secundo probatur. Gratia habitualis immediatiorem habuit habitudinu au Xpa anima, qua Omnis
Operatio Intullectus, aut voluntatis Api: ergo prius ordine naturae habitualis gratia intula fuit animae Christi, quam ipsa anima in Opera Ilonem a II quam snpernaturalem proclii Iel: ex ex consequenti cum meritu, ut saepe diximus, nequeat esse posterius prae mi ,fateri tenemur gratia, absque ullo merito sui si se Christo collatam . Consequentia est manifestata . Quia illud prius ordine temporis conuenire debuit Critisti animae, quae immediatiorem ad eam habituo inem habuit ex vi hypoliaticet unionis. Antecedens
vero contat ex dietis a nob:1q. I. ar. a. nam cx Illius
art. doctrina mamistrum fiet legenti, quod gratia habitualis, vel fuit propriae patho hypostaticae uni
nis, per modumque propriae pallionis limplici em Da ta ne resultauit, ut graues fatemur Theologi , velut nobis magis probatum fuit, non per simplicem resultantiam emanauit,sed noua Dei actione tu illin-fiata, admodum tamen proprietatis naturalis, eo quod fuit ei debita connatural taure, ratione hyp s alicet vialonta. Ex hac immediata gratiae ad Christi animam habitudine probauimus in a. ar, Illius a. q. nullam praecelsisse operationem dispositivam tria C risti amma aderasti bitualem grati L. Et qua uis huiusmodi admitteremus dispositionem ordine na
turae, & priorem ipsa gratia in genere causae mat
rialis,cIncede dum ellet nIhilominus, gratiam prio rem csse eadem operatione m genere caus, euicicntis,& formatis,ac proinde fatendum eit, talem operationem nullatenus fui ab ipsius gratiae meritoria . Iixta ea, quae circa linem primae conelusionis dic ba' s. Neque relinquitur locus solutioni, qua posset quis adhibere asse reus, operationem iliam non ab ipsi procedere habituali gratia , sed ab auxilio speciali, atque adeo in nullo genere causae gratiam habituale in fuisse in Christi anima praesuppo Ii tam . Huic,inquam, solutioni non est locus, eo quod praesuppontinus ex saperius dictis satis probatum, quod gratia habitualis silmpi citer est immediatior an iis mae Christi , quam qualibet operatio, unde alte in in genere causis formali I debet praecedere ipsam
Hac eadem ratione fit manifestum, quod non losum illa pruna Christi Operatio non fuit habitualis
gratiae meritoria, verum quod nec etiam meruit vir istes superitatura IcSmfusa ,charitate, religione,&c. Quoniam virtutes illae immediatiorem habent ad . tristi animam habitudinem , quam quaelibet s per naturalis Christi operario. Et nim facultas Op tandi supernaturaliter, &consentance ad naturam gratiae, quam facultatem victu tes praestant, prius pertinet ad potentias animae Chri iti quam ipsa supernaturalis operatio , nam actus primus immediatius pertinet ad operaturam pratentiam quam actus secundus t ergo supernaturales Chri iti Operationes
per se, α ex natura rei praesuppum erunt in Christi
amma virtutes m fusas: supposito, quod tam virtutes
infusae qua in eius actiones fiat Clituti animae con- naturales, v I in hac rasione supponimus. Itaque is fuit con naturali laus,& consecutionis ordo inter supernaturales Clitalti animα perfectiones, quod ex ipsa vmonis gratia, quae fuιi prima 'omnium supernaturalium P ct sc triauum Iactae,im mediate oriebatur connaturalitatis habitudo in Christi anima ad habitualem gratiam , Ut ad formam puri aura i& eleuatiuam ei tenuae ipsuis anImae ad supernati talem finem, & Ordinem . Ex gratia vcronabitualim essentia animae Chia iit suscepta tamquam ex proxima , α formatiori radice consequutae fuerunt i potentiis a pirus animin supernaturales infusae virtutes. Ex quibus tande in processerunt supernatur les, oc metator: et Chr: iii actiones . Hunc ordine in
invertere qui dela potuit Deus sua viens infit via potentia , ob quam iaci potetiatem concedi debet pruna nostra praecedens conc. Verum, quod de facio hac absoluta, ἐς infinita potestate usus notia fuerit, nulli sapienti poterit elie dubium. Cunia Deus nili magna, dc urgenScausa extiterit, suauit et uniuersa disponat, & mxta modum ipsis rebus pro is portionatum. Quae urges fuerit causa IVopter quanimus illum ordinem grata ae v monas connaturalet immutauerit ilignate crudi dicillimum. Quia re uera nulla extat.
Probatur deinde eadem conclusonis pars quatenus de gloria procedit. Lumen gloriae immediatio. rem nauult habitudinem ad Chruti animam, quam quae uis ipsius animae superna curalis operario: ergo Christus accepit lumen gloriae absque aliqua ante rueniente operatione, atquς adeo sinς proprio merito
250쪽
Euidens est consequentia quatenus de facto,
potentia ordinaria procedit, ut ex dictis constat. A recedens vero patet ex ratione quam paulo ante fecimus ad probandum Christi animam accepisse gratiam sine meritis. Etenim gloriae lumen ne q. min rem ad gratiam neq. remotiorem sortitur habitudiane, quam caritas, eli caetere supernaturales virtutes,
imo prima virtus, seu primus habitus, qui competit gratiae secundum suam naturam, est i amen gloriae, sicut viso beata, quae e It propria luminis gloriae operatio, est potissima gratiae c6summatio,& porsectio. Nam licet in puro viatore,in quo gratia impersectu habet statum, prima virtus, quae ex eius senuitur essentia, sit lumen fidei, at hoc per accidens est gratiae, ex imperfectione q. status prouenit: In Chritio aut in quo gratia est tanquam in suo praecipuo, imo, ic ad equato subiecto ac proinde sibi magis connatur Ii , iuxta superuis dicta q.2. non debet conside rari in natu imperfecto, sed potius perfectissimo, suaeque naturae magis proportionato, &in quo ipsa gratiae vis& potestas explicetur perfecte,& secundum modum sibi magis connatu talem. ergo ex ipsa Christi gratia primo, & immediate ah R. vlla intentione actione, resultauit m intellectu Christi gloriae lumen, atque adeo absque ullo merito Christus lumen ob. tinuit beatificum, di ipsam proinde essem ratem animae beatitudinem.
Probat ut secudo. omne christi meritum habuit
ortum exessentiali gloria antinae . ergo ipsa gloria non fuit praetruum alicuius Cur isti meriti. Haec consequentia manifestis fima e li ex his, quae saepe repetiuimus,&inculca trimus, nimirum, quod merui principium nullatenus potest sub ipso merito cadere. An lecedens vero probatur. Prima operatio quam ha buit Christus ex parte intellectus,m qua potuit toluerus meritum fungari, furi visio beatifica : quod sic ostendo. Non fuit actus fidei,nec alia qu unque me uidens,&obscura Dei cogn: tio, nam cum tali Dei cogn: Uone non se poterat compati ipsa essentialis animae gloria, quam supponimus data in suisse Christi
animae in primo incarnationis in stati: Nec vero fuit cognitio Dei habita per sinentiam infusam, qtionia huiusnodi scientia, ut explicauimus circa praecedentem conc. per se consequitur lumen gloriae,& visionem beatam mcc potuit ullatenus praecedera naturae priori tate, nisi Deus connat Galem rerum ordinem absoluta sua potentia immutasset,quam immutationem sine urgenti causa capientio es Theologi non admittent . crgo necessum fuit, ut prima Opuratio ellet visio Dei clara,& factatis.
Djcet quispiam . Ipsa Dei visio, prout est princia
pium dilectionis Dei cum respectu ad creaturas, po init esse principium in criti sui ipsius, prout est principium amoris Dei , ut est in seipso summum Donu, omni respectu ad creaturas seclulb, sed visio Dei clara hac posteriori ratione considerata, essentialis est animae gloria: ergo formaliter gloria amna ς potuὲς cadere sub merito Christi.
Rc spodetiar primo, quod hic solutio & obiectio
ut plurimum procedit de potentia Dei absoluta, naccrtum est, quod secundum regularem, de naturale ordinem, cla de ficialis Dei visio prius ratione sertur in Deum, prout est in semetipso summum veru,& summuni bonum, quam prout est ratio, di causa bonitatis creaturarum. Nos ver δ de facto loquimur
naturalemq. rerum ordinem sequimur in hacconc.& non absolutam Dei potentiam attendιmus. Secundo respondeo, quod nec etiam secundum
absolutam Dei potentiam apparet factibile, quod viso Dei clara, cla intumua non prius altingat Deum, prout est in se summum verum, sumum q. honu, qua attingat ipsum, ut est ratio,& causa bonitatis creaturarum t eo quod per claram visionem videtur Deus scuti eii in se ipso, iuxta illud I. I n. s. Vιdebimur eum scata est. Igitur nullus pol firigi modus quo tu ri pol sunt aduersari j sententiam suam,puta, Christuper meritum proprium,essentialem animae suae fulsisse gloriam assecutum.
Confirmatur. Ea an iniae beatitudo de facto est Christo tribuenda, in qua magis Deo aisimiletur. Sed Christi anima in eo assimilatur magis Deo, quod per modum naturς absque alia prcsupposita actione ipsam diuinam intueatur eum tram secum dum quod est summuni ens, summum verum, sum- muri q. bonum: nam potissima Dei perfectio in eo sita est, quod naturali quadam necessitate suam
inluetur ei sentiam, Panaq. ipsam bonitatem necessario prosequi tur amore. ergo similes actiones in Xposam coniti tuendae, non alus prioribus, vel tempDris, vel naturae ordinis praesuppositis, sed quasi per modum naturalis inclinationis habitae.
Haec quae instruximus praecipua sunt,& magis sundamentalia argumenta ad huius veritatis comprobationem lia minutiora passim repe ies apud classicos Theologos . unde ad alias nostrae L. Conc. partes transeamus. Et quidem in se eunda parte, quae contrariam sententiam parum esse probabi Iem affirmat, qui attente argumenta, quae pro prima parte fecismus coiiderauerit,& ea qua libra uetit lance, parsi
reperiet dissicultatis. Sunt. n. argumenta illa adeo manifeita, ut nu tam bene ui spolitum intellectunianan conum cant. Miuum satio paucissimos esse author es quibus coetraria sententia probetur. etsi olim nonnulli graues eam fuerint tutati'. Quidam ut veram. Quid ain, ut aliquantulum probabilem. Tertiam vero conclusionis partem, quae ab omni erroris,& temeritatis nota contrariam eximit sentetiam,negauit Mag. Medi nacitato in loco, verum posterioribus S. Tho m. interpretibus , tam grauis haec censura non probatur. Et quidem merito, nam Gne urgentissima causa non sunt damnandi graues authores, qu), hanc tenuerunt sententiam vel eam probabilem reputarunt. Ribart. Magn. Altisi . Alex. Alen. Scalij. Praesertim quod rones inobio pro nostra sentetia factae, quae ut diceba sui ad eius corrobor Mione praecipuς, ea sblutione admittu t,quae Hi qualiter pOt cestri probabilis, nlumu, quod peractum scietiae infusae ex parte intellectus, de peractu dii ctionis Dei,ab ea descietia regulatu, meruerit Chrictus ipsa essentiale ani mae suae beatitudine, quae in mde in stati teporis esse potui t cupraedictis actibus meri torijs ordinc naturae praecede tibus. Itaq. auctores
qui statu ut metitu cffetialis gloriet in X po,no negat in talis gloria esset Christo debita ex vi natiuitatis, re qxia si Pprietas in primo incarnationis in stati ipSahypostaticam unionem consequens, quod qui nega rei temerectis loqueretur,& socian in fide errare r.