장음표시 사용
251쪽
ditam icto Domino duplici titulo. Altero ex vitiativit1us,quia erat unigenitus Patris. Altero ex vim eriti , quod etiam pertinet ad Christi dignitatem, supposito , quod sine carentia gloriae potuit mereri illam, ut praecedenti dixi mus conclus.
. 6. Tertia concluso. Supposito illo modo, quo Christus de tacto essen
tialem animae suae gloriam accepit, per nullam Potentiam fieri potuit, ut it Iam mereretur . Statuit hanc conci . Me Jin. loco cita. quem sequuntur nonnulli ex i unioribus S. Tho m. discipulis, quae tu mihi Placet,sed non in eo sor callis sensu, in quo ab ipsis anseritur. Etenim eorum quidam, ob id negant, Chrinum potu me animae gloriam ex proprijs meritis accipere, secundum eum modum, quo ipsam habuitiae facto, quia arbitrantur gloriam animae Christi Per simplicem resultantiam ex hypol alica v mone promanasse per modum propriae pallionis , nulla vera interueniente Dei actione. Quae ratio apud me
parum habet momenti,quia non aumitio huiusmo-cii riaturalem promanationem. Nam si superius q. a. avt. 2. eam negaui respectu habitualis gratiae Christi, multo maiori ratione debeo illam negare, cum loquor de essentiali animae Christi gloria. Quoniam cum gloria non tam in habitu luminis, aut charitaris, quam in ipsa actuali Dei in turtiua vilione essentialiter consistat, mamiellum apparet non potu ille simpliciter se qua per naturalem aliquam resultari. tiam. Tum quia actus vitalis , vivente potentia et citus, i in propriillime dicitur simplici resultantia, de effluxiI procedere, quantu cunque naturaliter,& ne cessario sequatur. Tum praeci ptie, quia a a facialem Dei visionem, i ixta probabilissi inam,ct forsan ce tissim 1 Angelici Doch. sementiam I. p. q. 12. a. 2. Uma Principium necessario requiritur, quod ad natura loresultantiam, Se effluxum minime pertinere potest, hoc autem principium est ipsa Diuina essentia permodu speci ci intelligibilis humano intellectui unita . Et quis vero dicat, quod ii aec diurnae e illantiae 1 tellectualis , mo consequuta fuerit in Christo per
simplicem c manationem, nulla noua Dei actione inisternen lente ,ex ipsa verbi ad humanitatem hypoli tica union est ego ver adaersius ita dicentem non aria gumento, sed risu contenderem. Non negauerim, imo tota rne te crediderim, hanc intelligitis Ie unio in
nem quodam rure connaturalitatis humano Christi ira tellectui fuisse debita in , repugno tamen dicenti ea effluxisse ex hypostatica unione quadam naturali, Gesimplici resultantia, ad eum modulia, quo tili bilitas
rationalem consequitur essentiam.
Alii vero Theologi illam impossibilitatem, doqua loquitur nostra concl. inde sibi persuadet, quod
putarit non potuisse simul stare in eodem temporis tristanti animae Christi gloriam , dccius meritum . Quoiasam,inquii int,omnis supernaturalis cognitio,
in qua illud posset fundari meritum , etsi ab infusa
scientia procedat , intrinsecam tamen obscuritatemiti uoluit, ec ineuidentiam supernaturati uni grata .e mysteriorum,cum qua proinde stare nequit iacialis Dei visio . Uerum nos longe probabilius, ni fallimur , cxistimavimus circa pravaam conci . cogniti
nem superuatucalem 1 scientia iurus elicitaui, eui-
dentem ella, & claram in quocunque constituat ut intellectu,na ratio scientiae in se intrinsecam postulat euidentiam : alias enim non scientia, sed fides, aut quid simile esset. Unde meritum in hac cogniatione fundatum non impostibile fuit in eodem tem poris instanti cum beatifica Dei visione reperiri,
quam tamen ordine naturae praecederet, uae praecessio, ut inter arguendum ostendimus, lassiciens esset ad meriti rationem 4
His igitur praetermissis nostrae conclusionis su damentis, quae minus sufficientia sunt ad fundaniadam praedicti meriti impossibilitatem. Sensus quem nos in tertia concitisione intendimus, is est, quod nulla ratione fieri potuit, ut Ciuilius essentialem animae suae beati tuismem mereretur , supposito , quod eam acceperit modo con naturali, & proportionato ipsi h vpostaticae unioni. Qui modus in hoe consistit, oti beatu udo esset prima perfeltro, ocoperatio, quam haberet Clitissi anima verbo vii ita Ita quod nec ordine temporis, nec ordine naturae alia quaevis ipsam praeiret operatio, sed ipsa potius
esset omnibus prior, primaque allatum omnium operationum Chri iti radix. Et quidem cum beatit do essentialis uehita eii et Christo iure connatura Iliaratis,eo modo, quo circularis motus debitus est coriapori coelesti, sqtio exemplo in quaeltione secundae
utebamur vi seruaretur haec coι. naturalis proporiatio, nati traleqire ius beatitudinis clientialis ad hyp staticam unionem, necessu ian fuit, ut plinia operatio
animae Christi a verbo assumptae ipsa esset faciatis
Dei visio,nec alliqua alla actio inter animam assum iaptam a verbo, oc ipsam beatificam Dei visionem intercederer, i cat in Ier corpus coeleste,&circularem motum, nulla alia intercessit mutatio. Et reverati actio illa media us inter Christi animam , dc esseniatialem eius gloriam, non Ciles eidem animae connatura lis ' necessariassed ab eiuSI; bertare procedens qualis esse debuit operatio meritoria, nullus sanae naentis dicerc posscr, quod Christus accepetit beatitudinem animae admodum natur iis proprietatis, Mut sibi iii recon naturalitatis debitam. Opponuntur enim modi isti, scilicet, libertati S, de connaturalitatis.
Non nego intelligi posse, quod animae gloria fuerit Christo data duplici titulo, nempe,ut debita iure c6- naturalitatis propter hypostaticam unionem, odiure morali ex proprijs Christi meritis resultanti n2 hoc in gloria corporis ipsiustia et Christi lateri tene mur, ut inscrius dicet nuS: sed id tamen amrmo, quod si ita data fuisset gloria animae Cluilli, minime fuis set seruatus ille modus, qui requiritur ad hoc, quod gloria deiur ani mς per modum naturalis proprietatis,& vi persectio tibi debita connaturali tatis iure , sed potius indueret modum cui Didam ad uetitiae, Seextraneae perfectionis, etsi re ipsa connaturalis esset persectio, naturaliq; iure Christo debita. Et quom a S. Tlio. iudicauit, di quidem rationabiliter, non fuisse decens, ut in glorificatione animae Christi, non fuisset seruatus modus iste comia turali tatis , idcirco asseueranter dixit,non potuisse Christum essentiale animae suae gloriam mereri quia, posita praedicti
modi obseruatione, repugnabat tale meritum.
Sed dices, quare fuit indecens Christo talis modi
praetermissio , cum potius videatur decentissimum,
252쪽
136 RELECTIO DE CHRISTI GRATIA
animae sibi compararet,ut gloria rationem praemii, tionabiliter, quod hF omnia , quae hactenus dixti ει coronet haberet in Christo,sicuti habet in reliquis mus, nihil amplius efficiunt, quam quod Christus
beatis. Et praetcrea,quia hoc modo Chr stus aliqua- meritis ordine naturae praecedentibus ani inς gi liter, semetipso ellentialem suae animae beatitudi- riam non ipsam meruerit, verum nihil probant de nem habuisset,& non totalitet ab extrinseco susce- operibus,quae vel temporis, vel naturae posteriori aptam, quod non poterat non cede re in magnam ip- te eandem animae gloriam fuerunt consequut , .sus Christi dignitatem , grandemque suae animae Nam ij, qui ex nouioribus Theologis arbitrantur,
excellentiam. Christum vel meruille,vel potuisse mereri essentia- Responcietur,quod cum creaturae rationalis per- lem animae suae gloriam, non tam ad praecedentia sectio in assimilatione ad Deum potissimum conta merita, quam ad subsequentia recurrunt,affirman. stat,ut pretdicant passim sacrς lateret,imo Nipsi Et ni- res,quod operibus sequentibus potuit Chri lius glo. ci agnouer ut Philosophi, Plato,Seneca, Plinius,&c. riam ipsam mereri, Quare ut nostro plene satisf ob id essentialis animae Christi felicitas eo suam prς- ciamus officio, hunc etiam merendi modum opor-cipue perfectionem sortitur , quo magis Dei beati- tet secludamus,& efficaciter expugnemus. Contrat vilinem,&felicitatem imitatur . Deus autem idciria quem sic argumentor .co summa cum perfectione beatus est, summeque . Primo. Opera subsequentia essentiale animae glo- felix, quod non libertate,sed necessitate naturali sua riam, no aliter potuerunt illam mereri,quam si fi omnem possidet beatitudi nem, persectionem, gamus eam fuisse collatam animae Christi depende is gloriam . Essentialis ergo animae Christi felici- ter 1 subsequetibus meritis eiusdem ni et Chri iti, sedias eo persectior est, quo ipsa animi est con natura- quod gloria ita fuerit data Christo, non consentit Itor, minusque ab eius libertate pendens Praetereata modo,quem diximus in conclusione pr edenti, dein cum Christus sit valde proportionatum, & adaequa- cere Christi dignitatem , ac proinde de facto fulta tum gratiae subicctum , non debuit gratia in ipso nec seruatum in ipsius animae glorifieatione: nam sicut secundum ordinem temporis, nec secundum naturae Cluillo ratione hypostati unionis debita fuit rure ordinem,ab impersecta ad perfectam progredi, sed con naturalitaris gloria animae,ita fuit ipsi debitum, ex vi suae productionis,seu inlusionis. ves ut ali splaia quod independenter ab omni merito & pretietato, cer,emanationis,debuit esse summe perfecta. λtsi re futuro conferretur. Id enim,quod per modum
eam Cliristus suis actionibus protri eruisset, gratia naturae datur, absolute datur ,&absque ulla condi prius ordine naturae i inperfecta fuisset, quam perfe- tione interueniente, & absque dependentia ab attincta, quia quamdiu non intelligitur consummatata qua Operatione libera,quin libertas, ut dicebam, naripet gloriam, necessum ei imperfecta prae intelliga. turae contra ponitur: ergo,&c.
tur. Quam imperseetionem,ut S. Tho. Salii graues Praeterea. Elii fingamus cum tali operum subse- metores, qui eius sententiae subscripsere a Christi quentium dependent a collatam fuis Ie Christi ani-glatia penitus eliminarent, asseuerantissime docum mae essenitalem eius felicitatem , adhuc non sequi i unt, Christum Dominum gloriam animae suae ne- MIr,quod operibus Illis subsequentibus Christus me quaquam me rutile. Iudicaules valde fuisse Christo reretur,aut mereri potuerit ipsam animae gloriam indecorum,& indecens ab imperfecto ad perfectum simpliciter,dc quoad substantiam consideratam, seclin ordine gratiae progredi, quia tam gracidis, tam in eius duntaxat continuationem: quia gloria in tali caque excellens huius subiecti gratiae, nempe, Christi susecundum sub liantiam suam praecederet in anima
perfectio, hunc progressum non patitur. Namque a realiter suscepta omne eius meritum,ut necetIarium
progressus iste a statu imperfecto ad perfectum, ex ipsius meriti principium. Et quamuis comment subiecti imperfectione,& potentialitate prouenire is mur,animoque fingamus, quod nisi Deus praeuid solet. Perfectio autem quae ex ratione praemii, dc ret, quod Christus bene usurus erat & gratia, & gl coronae desumi posset in Christi gloria, saris, su- ria sibi datis, quodque in multa bona opera prodi- perque saluatur in gloria corporis Chri lii et quam tu rus esset, non conferret ei gratiam &gloriam, ad- ipse post multa,magnaque suae virtutis opera, ut exi- huc etiam non sequitur, quod propter opera subs mium & praeclaruin suorum laborum praeminuia quentia tanquam propter merita Deus contulisset reportauit. Christo gratiam , ct gloriam, quia illa operum i Quin&addiderim,quod titulus hic praemii, sequentium praeuisio tantum haberet rationem concoronae non tam gloriosus suisset Christo,quam per ditionis requisitae, & ipsa pripuisa opera haberent, modum solius connaturalitatis, absque vIlis meritis duntaxat rationem effectus infallibiliter futuri. NI gloriam& immortali rateni corporis recipere, nisi quod effectus per se pendens ex animae Christi glo- ad humani generis reparatione fui flet necessarius, ta a tanquam ex principio a quo & substantialem
valdeq; expediens ad ipsam gloriae Dei exaltatione, meriti rationem, Jc meritorium valorem sortitur, Nam absolute,& simpliciter multo maior perfectio vere eamdem animi gloriam mereatur,ego propter est,&dignitas, tantam dc animae,&corporis gloria sistam Ecclesiet authoritatem id definientis cred ex seipso, S: quali ex principijs sibi intrinsecis habe- rem , solaque eius aut noritas suadere me poterit, re, quam per modum praemiI, re coronae ab alio ex- quod in hac meriti ratione non inuoluatur manife-pectare. Na qui expectat meritisqi , ac labori laus ah- sta contracictionis implicatio. Scio,dicet Franciscus quid quaerit,iacto ipsa protestatur bonum, quod ita a Cartagena discursu nono citato, id ipsum quod ibi insequitur, sibi,suaeque naturς debitum non esse, sed deprima gratia dicebat,nimirum quod potuit Deus eius duntaxat primi atoris proprium esse, apud que dare homini gratiam primam non absolute , seri illud meretur,& recipere conatur per modum prae- quasi mutuatam, ut eam ipse postea suis operitius s. verum dicet quispiam,&quidem non irrain mereretur. Exemplum illud afferens deduce dante equum
253쪽
equum & xt militi: cuius exempli meminimus praecedem dubio. Idq; ipsum dicere poterit de gratia unionis, quod
veluti mutuati ne quadam daretur Christo cum dependentia a suturis eius operibus,& meritis. Miror plane virum ingeniosum , quod videns & pr dens non solum a sententia S. Thomae, sedi communiori Theologorum doctrina discesserit propter tafutilem, tamqi inanem sui discursus imaginationem, absque ullo fu ndamento, 6c aut lioritate confictam.
Et primo quidem fictio illa de pruna gratia non ad
modum grata apparet fame doctrinae . Nam cum catholica veritate teneamur credere, primam gratiam non cadere sub merito de condigno eius, in quo suscipitur, imo nec alterius cuiusuis purae creaturae,illa doctrina magis etsi consentanea huic chaisto Iicae veritati , quae impossibilitatem talis meriti fundare conatur. Quia si tam iacile possumus adm- uenire modum,quo prima gratia cadat sub merito, certensi exactam valemus a ssipnare rationem, pro pter quam Deus non conserat homini primam gratiam propter huiusmodi metatum . Dices, sussicere nobis scripturae sacrae authoritatem,ex qua constat gratiam primam non ex operi-hus,nec ex meritis conferri,nam ut Paulinis utamur verbis,Si ex operibus gratia iam non eratia. Rom. II. Bene habet. Nam nac responsione euadent citatus Author,&alii, quibus eius sententia sumopere placer,omne erroris periculum, nec. n. ego ut periculosam in fide eotum doctrinam repreliendo, sed dminus sanae doctrinae consentaneam auersor. Et rogo. Ex quo sacrae scripturae telli momo conuincere me poterit contrariae sententiae auth r,ut constante Panirmem primam gratiam non conferri de facto nomini ut mutuatam, & propicr merita sequentia
Nam quid aliud habemus ex siccis Itieris, nisi quod
ratia prima non datur ex operibus,ut nunc nunc ex aulo reserebam At quis non videat non omni cuimprobabilitate, sed magna cu apparetia dici posse, Paulum i videm sola antecedentia opera exclusisse, quae in ipsa Dei gratia non fundantur Nam ad tueram de operibus Mosaycae legis, sub quibus, ut grauissimis placet authoribus,opera etiam naturae legis comprehendit,loquebatur duntaxat. Praeterea quid amplius in ilio loco Pau. in te debat, quam quod alio Oixit in loco ad Tit. 3. Non ex operιbus tultitiae,*ια
fecimus nos, sed secundum suam miseraeordiam Ial-tios nos fecu per laracrum regeneraιιonis, c renoua tionis,quem effudit in nos Mania, E ce vides de quidius operibus loquatur Apostolus, Jc quae opera a n it ra iustificatione,& renouatione eliminet,certe non alia rii si ea,quae fecimus nos ante susceptam iustitia. Ne CCI in mentem venit,quod Opera gratiam subse- qtaeraria meris Ita esse poterant ipsius gratiae. Quae Ob ici a nostra tultitia non exclusit. Praeterea,non cogit nos omnino ad excludendum istuci stquens meritum priniae gratiae, quod in scriptaris lacris non tultitiae, sed soli Dei misericordiae, im pi , iustificatio itibuatur,ut tribuitur certe non se me I .am bis,sed millies, suntque tam peruia cunctis
huius rei rei timonia,ut non sit necesse ea in praesentia referre. Sed id ei a nobis ostendendum, quod is inodas loquendi scripturae sacrae non penitus eliminat a fidelium mentibus, illius subsequentis merui
exiitimationem . Quoniam illa gratiae primae mutuati inquam praedictus author fingebat, no es opus iustitiae, sed diuinae liberalitatis, de misericordiae . Quod vel ipsa ratio mutui nobis manifeste ostendit, mutuare enim non uistitiae, sed liberalitatis,de gratiet
opus est, & ob id Theologi , & Iuris periti Carolo
Molinae in usurarum materia contra fidem erranti non consentientes, dicunt non licere quidpiam ratione mutui ultra sortem recipere, aut expectato,
quia cum mutuum opus sit non Iustitiae, sed gratiae, gratis dandum est, & absque vIla commoditatis exispectatione,quae gratiae de gratitudinis lintites exeat. Et ob hanc eandem causam non defuerunt quidam graues Theologi , equor utri numero fuit Adrianus Pont. Maxim. in . tract. de eleemosyna, qui putata runt, quod per mutuniri adimpleri potest praec plum de elargienda eleemosyna et quod sane praeceptum non est iustitiae, sed pur.e misericordiae: ergo cum illa primae gratiae mutuatio reuera sit diuinae misericordiae opus, facile interpretarem ux scripturas sacras, quae iiistificationem impii ad solam Dei reuocatit misericordiam, quamuis admittamus ilia lud subsequens meritum . Qitoniam tota iustitiaia, quae in i pio fundari potest. non valet auferre veram liberalitatis, de misericordiae rationem ab illa gratiae antecedenti coIlatione,quae cuiusdam mutuati
Dices vltemus his omnibus, quod etsi scripturis sacris praedictam solutionem apparenter accomm dare ponimus,non tamen Ecclesiet definitionibus,de grauissimis Sancto tu Patitim decretis, quibus aperte definitur nullam iustitiae interuenire rationem in opere iustificationis impij. Sed huic solutioni duo obstant. Primum,quodcuscriptura sacra sit unum ex praecipuis totius nostrae religionis,& vetitatis catholicae sundamentis, dc ex qua potissimum reuincendi sunt Haeretici, quia de ipsi nobiscum sacrana scripturam admittunt, dehet Theologus, si bene sapiat,suos omnes extendere ne tuos,ut ipsas nostrae fidei veritates adscripturam sacram, quantum fieri poterit, reducat , eiusque testimona js corroboret.
Secundo obstat, P omnes Ecclesiae definitiones, quae in Conciliis, fic Patrum decretis de hac re adis uersus Pelagianos extat, in sacris fundantur scripturis,& nihil aliud definierunt, quam id quod exicripturis sacris colligi Sancti Patres censuerunt. L gantur Concilia Africana omnia, quae aduersus Pesagianos fuerunt coacta Legaturque Innocentius I. in epiliola quam rescripsit ad Patres Conc. Mileuiistam,quae habetur inter epistolas Augustini epist. 93. de in episto. si . ad Patres Cartaginenses Concilii, delegantur etiam epistolae,quas Patres utriusq; Conci.
I ij ad ipsum Innocentium conscripserunt, quae sunt
m. ςχ. inter Aug. epistolas. Ex quibus omnibus con-ltabit, verum esse Id, quod nunc dicebamus: ergo
eandem explicationem patitur Ecclesiae definitio, quae de prima gratia habctut ita Ecclesia, qua ad initti t ipsa scriptura sacra . Et hoc ipsum vel ex eo confirmo, quod Patres m Concit.cit. dc alijs in Iocis)n quibus de hac retractauerunt, aduersus tantum hς- reticos Pelagianos instituebant set monem,qui nihil de operibus gratiam subsequentibus,quorum meritum in Chrilii gratia fundatur loquebamur, sed i V 1 tum
254쪽
tum iustificationis negotium ad naturalem humani arbitri j facultatem reuocabant: de in huius pestilenisti II imi dos malis extirpatione laborauerunt, & quidem satis feliciter, princi illi Ecclesiae Patres. Haec taminutatim silm prosecutus, quia vellem suaderet nioribus Theologis, ut omnia in conuenientia attentissima consideratione medi rentur, priusquam acOmuni TheoIogoru doctrina recedat, & quod magis ipsas fidei veritates rationibus ex principiis The Iogiae petitis conentur stabilire, quam quibusdam metaphysicis argutiis infirmare. Et licet non ego tantus sim, ut Theologos vel mediocriter doctos docere debeam , & valeam, ipsa tamen rei veritas in hac parte se prodit,&quod ego vel inchoare in huius rei persu afionem nequeo, ipsa sola perficit. Sed iam rationibus agamus contra illam doctrina de gratiae mutuatione. Uci illa 2 rimae gratiae coli tio tribuit domi uium , aut quasi domitu m gratiae ei cui confertur,ita quod vere,& proprie dicatur illam gratiam propriam esse crus cui est collata , 'vel nullum conitituri gratiae domini uin in ipsam suscipiente. Si dicas primum, ergo iam vere datur prinis gratia homini ab ite dependentia ab eius meritis, quia illud dominium, quod acquirit gratiς exus infusionis eius, sine merito datur, atque adeo sine
meritis fit illa prima iustificatio. Item si per illam
gratiae collationem transfertur in suscipientem idisius gratiae dominum , ad quid obsecro confini glutilla mutuatio gratiae Dices, quod vocatur mutuatio, eo quod suscipiens accepit illam cum dependentia ab operibus sequentibus,tra quod Deus repetet eandem illam gratiam ab ipsio, si operibus sequentibus
non eam mereatur . Contra vel illa opera sequentia sunt adhibenda ex vi praecepti, vel ex consilio tantum: Si ex vi praecepti: ergo gratia auferetur ab illo non bene operanti, non quia illam suis operibus nomeretur,sed potius quia non Operando, cum tenea tur, ipsam demeretur. Si vero ex consilio: ergo ibi nullum mutuationis re Peritur vestigium,nam is qui mutuo aliquod accipit bonum, tenet ut reddere aliud eiusdem speciei, vel saltem aliquid ei ςqui ualens,&c. H edicta sint de prima parte illius principalis ante-ce sentis,ad secundam deinceps transeamus. Si igitur secundum admittis, nimirum , quod i Ila gratiae collatio non conferat ipsius dominium ei cui confertur.Sequitur, quod Opera, quod ex illa gratia procedunt,non sint coram Deo meritoria, neque valorem meritorium ab ea participent, ex consc-
qtienti, quod neque ipsam gratiam mereri possint. Sequelam probo. Nullus meretur nisi ex his quae lpropria eius sunt, dc quorum habet dominium , seu quasi dominium sest enim de intrinseca meriti ratione, ut qui meretur,aliquid proprium exhibeat ei
apud que In meretur,lli cuius reciprocam equi ualentiam recipiat praemium ex bonis ipsius praemiantis
desumptum. Si ergo gratia non fit propria et cui cinsertur,non poteti t esse principium in rendi, nec poterit valorem meritorium operibus ex ipsa procederibus praeitare. Simile omnino argumentum ei, quod nunc de
prima gratia formavimus, fieri potest de gratia , unionis, prout est principium meritorum Chri iti. Nam vel gratia haec propria est Christo, ut homini, vel non. Si primum,ergo independenter ab omni merito collata fuit haec gratia Christi humanitati.
Si secundum. ergon π potuit cile principium cui unpiam meriti: atque adco nec Civistus, ut homo, mereri potuit ipsam unionis gratiam sibi collatam. . Secunda ratio, quae communis est,&ad prima gratiam, & ad ii carnationem Christi : sumitur ex eo, quod dubio praecedenti in simia tu, videlicet, quod praemium anticipatum , si aliter non potest praemii rationem sortiri, nisi anticipate, & ante meritorum
existentiam conferatur, piarinium reuera non est. Sicque in forma constituo argumentum. Incarnatio
non aliter potest esIe praemium meritorum Christi,nui quatenus ipsa merita vel tempore vel natura praecedunt, nam est ina postibile, quod sit ipsis meriatis posterior,cum sit primum eorum efficiens principium , primaque radix: ergo ab intrinseco repugnat ei quod sit vere, & proprie meritorum Chi illi
praemium. l)robo euidenter consequentiam. Cui ab intrinsem repugnat habete locum proportionatum praemio , oc quem praemium ex natura praemii poli ulat, repugnat quoque, de ab intrinseco ipsa ecsentialis praemis ratio. Et in omnibus iustitiae commutationibus, existinio hoc argumentu esse demonstrativum.& inanifestarium. Itaque si constituamus rem aliquam cui ex natura rei,de ab intrinseco repugnat aliter vendi,quam solutione anticipata,talrS res
sua natura est inuendibitis, S inepta venditioni, sed necestum est titulo gratuito conferatur. Quod oste do primo. Anticipata solutio,vi diccb superius, formaliter considerata, prout anticipata est, nihil habet, quod ad rationem attineat iuuitiae. sed opus duntaxat est liberalitatis,&gratiae: ergo Iesilla, quae non aliter emptionis, oc venditioniS con Pactui afferri potest, quam sub anticipata solutione, ininuendibilis prorsus est secundum regulas iustitiae. Patet haec consequentia. Quyniam anticipatas luilo, ut antὲ cIpata, nequit regulari, dc mensurari per iustitiam, de per eius leges , oc regulas, quia non adiuititiam, sed ad gratiam , deliberalitatem per luet Ulterius. Ergo talis res sua natura et inuendibilis. Probatur naec posterior consequentia. Quia venditio,oc emptio non per leges liberali talis,dc gratiς, seu per leges tantum iustitiae regulantur ι atque adeo inuendibilis censeri debet res illa, cui ab intrinseco, dc ex propria sui natura repugnat pretium, nisi anti cipata solutione con lignatum, cum talis pretii exhi bitio non niti per liberali taris leges,quae sunt ad em ptionem dc venditioncma inpertinentes,poisit regu lari, de iustitiae legibus nullatenus subi jciatur. Confirmatur. Si oppositum demns, sequeretur, ex parte vendentis ruperiretur tantum opus lusimae cornu Iatiuae,&quod huic iustitia operi deberet necessario ex parte ementis respondete opus simul i Rivae,& Iiberalitatis, ac gratiae, Consequens est chimeri cunt,oc dictu absurdillimum. Quoniam gratia, de liberalitas, nod iustitiae, sed gratiae,& liberalitatarc spondent : ergo,&c. Loquor in hac ratione, dc In tota hac doctritia de repugilantia,quq ab mirini CCO,
ct ex natura rei, quae venuitur, prouenit. Nain ii ab extrinseco proucniret, nempe ex defectu em CD IIu, prae Ienti Specuniae, cicc. illud non in conuenitet, nec
redderet rem huiusmodi inuendibilem . Probatur sccudo. Quod res aliqua no aliter possit conta actui vcnditionis subiici, niti sub anticipata
255쪽
rretii mora, oriatum se prouenit 4 potest, quam exeo,quod a is res sua natura inepta est emptionis,& venditionis contractur , ad solamque potest gratuitam dona Itonem pertinere, nec assignabiliἴ est. lia causa,etiam si finge di detur licentia. ergo vera est illa doctrina a nobis praesuppos a. Ex qua ad nostrum intentum manifelle deducitur, quod nec incarnatio Christi habere potuit rationem praemi re spectu meritorum eius, nec prima gratia respectu meritorum alterius cuiustus hominis itisti, nec cleni. que essentialis an inrat Christi gloria comparatione ad ea opera, quT ipsam gloriam fuerunt consecura, de vim omnem meritoriam ab ea participarunt, si non ut a radicati, S primo, proximo tam ε 3 immediato principio. Q o nt, Christit m nullatenus mereri potuisse essentidem glor Iam animae sitae, quoad eius lubstatui alem entit Mem. De continuatione autem eiusdem essentialis glo. riae existimo proportionabiliter esse loquericlum, ad eum mo lum quo dubitatione praecedentide in caris nationis continuario ne loquebamur, nimiru, quod de potentia ordinaria tale meritum Un decebat, quia n n eis bene proportionarum narinae ipsius olor ne, Christo debilae ex vi hyplasta re.e unionis. Quo . niam non soluto est ei debita quantum ad sui mischoationem, verum etiam quoad perseuerantiam,&stabilem continuationem, quam & ipsa gloriae natira per se postulat, eo quod est perfecta ultimi finis at secutio. Unde debuit conferri animae Christi nonici tranaeiusu, M per tr insitum. vi data suit Panio, in illo suo mirabili raptu,que in Aug. & Tho. aliique . Authores grauissimi non sine magno fiandamento docue timi, sed clavi debui L Christo per manenter per
modum aerernae uriae,& in narrab Iis status . atque
adeo non Dit relicta sub dependent a meritoruma Christi tequentium . De potentia vero ab lata non repugnat Cliris u:n meruille huius riori; continimationem . Non quidem quod ipsa Christi opera ex principio intrinscco, a quo procedebant, memori 1 nanc haberent virtutem. Nam iocam eam, quam ab huiusmodi principio habere potuerunt, habuerunt de facto, eo quoci infinitum i Irtita simi valorem rsed ab extrinseca Dei ordinatione,& promision , quae ut su per i us dicebam , nequit conitituere pei staeham &intrinsecana ra/ionem merati.
p. 7. Soluuntur argumenta initio quaesιonis
positis, deinceps satisfaciamus oportet. Ad pri mu in rc pondetur, in illo latae Ioto non fieri set-nionem de beati iijI animae Christi visione. In quo conueniunt v n iret si illius loci interpretet . Quam ii snon omnino si ouptis consentiant m assignando li. terati eius sensu. Comen runt quidem omnes Uatl- cinitim illud Isait ad Christi re turrectionem, vel ad ea, quae Christo post gloriosam sui corporis immoria talitatem contingere, referendum esse. Consenti sit enim uniuet si interpretes: Iustino itiari. in a. diat. pro Christianis, dicetate, quod cum Isaias a princi pio capi iis mani testam de Christi passione tractatio. nem initituisse tr ab illis tamen verbis, Generationem eius quis enarrabit ad Christi resurrectione serino.
nem conuertit, id a lea, quae post resii r rectitari- 11, Cluisto,&eius Ecclesiae acciderunt. De qu a re lega. Ur etiam Arig. lib. t. de consensit Euan. c. I. A i quet tamen bona visio, de situritas debeant re terr , n I tam apud on nes conliato quamuis ea diuersa, quae dicunt nullatenus sibi ipsis repugnent. S. Hierony.
refert Christi visionem & ca uritatem ad fructit in passionis et i q. qui in militanii Ecclesia restiuatiit, d=cit enim Vidi διι, scilicet christus post resurrectinnem, o ascensiremem Inam Mel fiam in isto orbe dissim,s multi eatam, ei φ ve Me fali rasitur. Non rcis fragatur huic in erpretationi Cyril. Alex. eundem
versans locum, qu3muis Io. Interpretum sequatur versionem , secundum quam nori est lest riditin via debit v saturab tuis Iea ita tequur. Et vult dominus auferre laser v et cim.e eius, ostendere ei lumen, or mare intelligemia ,se. Itaque illi id verbum , Videbit, in versis me N. explicatur illis verbis, ostendere Grumen Ialiud verbi na, Liturii bitur, exponi cur verbis sequentibus.Formare intelline vita. Sicque ait Cytas.l vult enim Deus Pater auferre laborem animae clusescilicet Christi, id est, eriacis mi illam commutare
gaudio, monstrando illi translatos in luce, qui quiandam erant tenebrae, id est, qui quondam erraueri: n
qui biis etiam sapientissimus Paul. iii ep st ad Ephes. e. s scribit, qui quondam tenebrae inunc autem lux in Domino. J Et paulo inferius,expcinens Cyril quid designent verba illa, Formare intelligentia, ita inquit quι veriantur in peccatis, s erraturam prae erea Istro misit, deforme habent cor, animum sedissimum, ad quen iam enim dictum clivoce I fieri m ι . 22 Ecce non sunt Ocni au nee cor tuum Pulchram Sed tu fidem in Chrι- flo ample runtur,transformantur ιntelligibitiιο addι-M Iin eiura excellentem pulchr tudinem. Et fere statim sithd iri; t. mili autem mus a Pater intelligem ιιa ilissimsapientia fua eos qui in imum credunt sommare , iis siue consui mo reddere per uictimationemm spira ιιι , hinc interpretatio ex antecedentibus ibidem verbis constat,exillis, videlicet , Si posuerit prapereato animam suam, videbis semen long euvM,N -- Iantas Domani in manu eius dιruelur, lucit, prolpe Ιωbitur in eius Ionaeuo semine, ni miram in fideli Ecclesia usque adimem sectili duratura opus sanctili rationis, in quo Dci consistit voluntas, i dicebat
Paul. r.ad Tire D. l. . IIae is voliunt.1s Dei sanctifica iis vepra. Et hoc quidem in manu Christi. Q iii die eret i io plὶ ela, vii tute passionis, dc meritorum elua
haec proseper abnut fidelium sanctificatio . V 3m
pro 1 p ril item nunc Clyristus Intuetur,eaque laturaiatur, deit, magno gaudio, magii aque delectatione ipsam in mens perfianditur. Qiod sane gaudium es.sentiali Christi felicitari magni illa , eis acci ci Ela risi, ornanaen mi Vasset t. Non enim denegansa est Christi amniis hum smodi accidentalis suae gloriς persectio: cuius tota lacomplemen u tunc habebit, quanis do seculi huius rebus omnibus peractis,&ad confiin itiationem deductis, tradiderit Regnum Patre, de Deo, quando& ipsi omnia plene elui t si biecta. iando, videlicet, iusti omnes sum moti amore, ut coelesti Repi, de capiti, pleiailsi na Di edientia par sunt,& humili o Druiemes assectu , gloriose cum ipso regnabunt. Et cimi uniueri sui popul H in litantis, scit: cet Ecclesiae hostes pellibus suis conster natos peliundabit, aetornisque sinpliciis aduιcios in
256쪽
inferri, ca rceribus positos arridibit. Nec enim ante accidentaria Christi gloria suum omne sortiebatur adimplementum . Quod non obscure insinuaul Chrys. superc. 1 Matth. in imperfecto . Versans illa verba, Per ξ profectus est Adrex ae festis,inquit, ascensurus E ad Patrem suum, per re se iturum dici Apropter charι latem Sanctorum,quos relinqvebaι in terris. Et sit bdit. christum maiori dilectione teneri interris disiectione plaria,quam babebat in coelis . Et alia ibi dicit quamplum ma , ex quibus constat felicitate Christi non omne sium compIementum adhuc a cepisse,quamdiu Sieti , qui simi eius corporis membra in terris militant, S grades propter ipsum persecutiones tolerant. Et quidem, quid ni hoc verum sit,cum Sanctorum labores,dc persecuriones Christus proprias,& si hi ipsi teputat illatas Vt Act. s. dixit Paulo seuid me persequeris 'Aliter interpretantur alij verba illa,Videbit o D.
Iurabitur. Videlicer, quod illa visio ad ipsam Christi resurrectionem reseratur. Quae interpretatio satis aperte colligitur ex illis verbit 7 . Interpretum. Ostendere eι lamen. Nam quandiu Christi corpus ex nime lacuit in sepulchro, in mortis erat tenebris constitutum e tunc autem vidit lucem , cum fuit resurrectionis gloria dotatum . Cui veritati consentit id,quod Micheas cap. . in persona Christi mortem alloquentis dixit , Ne lateris inimica mea super me, quia cecidi,consurgam, eum sedero in tenebris . Dominus lux mea es. Quasi dsceret cum mortuus in sepulchio iacuero, Dominus mihi lucem restituet, me ad immortali talis vitam lascitando. Etenim non ob id tantum Christus e mortuis suscitatus dicitur vidisse lueein, quia hoc corporeum intueatur lumeni sed potissinium, quia immortalitatis, de exaltationis sive gloria potitur, innumerisque gloriosissimis exorna. tiit sc animai de corporis dotibus: omni ab anina passibiluale , omniqι mortalitate a corpore seclusis. Satis namque contietum est literis sacris, ea quae felicia sunt, ac prospera, & quae praecipui gaudii,& laetitiae materiam praestant, lucis nomine appellato. Sicut econtra infelicia, Ac calamitosa. tenebrς voca
rivolent. Multa huic rei attestantia Ioca in sacris scripturis passim reperies , quae non vacar in praesenti recensere,fusticiat illud quod habetur Esther cap. I. vhi de populo Iudaico, qui beneficio Regis Assileri, Reginae Esther interuentu, de magna solicitudine impetrato,extremi supplicii, cui ex Regis sententia tenebatur addictus, timorem a se repulit, in hunc modum dicitur. Iudaeis amem nova lux oriri et ιIa ess, gaudium honor,a tripudium. Et illud Isa. v. Populus gentium , qua ambulabat in teneb Ir, vivit Iucem magnam. Vnde merito Cluilius a mortuis resurgens, dicitur vidisse lucem, & quod ei Deus lumen ostendit. Sed de saturitatem quoque tunc eatenus accepit, quatenus di summa fuit fruitione perfusus, suaquo omni felicitate absque ullo humanarum passionum impedimento potitus. Sed dc ipsa quoque undequaque perfecta corporis suscitati immortalitas, & gloria non inepte Saturitatis voce nuncupatur, idest, omnimoda gloriae plenitudo. Quam Deus sapientia sua in ipsa Christi humanitate effecit, sermansgs tiosissimum Christi corpus omni pulchritudine
Ornatum, ut O. Interpretum verbis utamur, Et fodi
mare,inquiunt,intelligentia. Ad cuius sinulitudinem Reformabit ipse Christus aliquando eorpus humilitatis nostra configuratum eorpori claritatis sua, v t Paul.
ad Philipp. 3. nos admoni ci eme voluit. Non refragatur huic intelligentiae Curi l. loc. cit. Ad quami telligentiam pertinet versio alia quae loco illius ver-b ,Videbit, ita habet. Teret gloriost. Quae verno ab Hebraeorum mente non dissentit. Et horum verborum is est sensus. Tex et opere picturato, ostro, auro, dc imaginibus corpus suum sacrum . Qua sane o natissima,gloriosaque textura artifieiose nobis, dc graphice Propheta depinxit ipsam Christi corporis e sepulchro surgentis immortalitatem , o gloriam. Ad secundum argumentum. Magister Medina cui fuit persuasum ha hi tualem stratiam fuisse Christo collatam ex dispositione ordine naturae in genere causae ma terialis praecedenti, respondet, quod idcirco per illam supernaturalem actionem , quae fuit dispositio ad gratiam, Christus nec gratiaminec gloriam meruit, quia suerunt simul in eodem in stanti temporis cum ipsa supernaturali actione. Caeteriimhaee solutio probabilis eme potest, qua parte de gratia procedit.quamuis non ob id quod illa operatio, de gr tia suerint simul tempore in Christi animata: quia . ut ex dictis constat,non est contra rationem meriti, de praemii eorum simultas in unico temporis instanti,nam satis fuerit 1 quod meritum ordine anaturae oraecedat. Sed quoniam illa operatio, etsi praecederet gratiam in genere causae materiaIis,pre. supponebat eandem in genere causae efficientis, Ac formalis. At prae initim ut saepῆ dixi,non debet,neque vero sine miraculo potest meritum antecedere,
ad ipsumque praesupponi: pra sertim si praesupponatur ut eius causa, ut hic contingit. verum qua parte de gloria pro edit ista solutio , merito displicuit posterior bus S. Thm. interpretibus. Quia ex ea taurum ratione,quod illa operatio fuerit simul tempore cum animae Christi gloria, nullatenus sufficienter colligitur,eam non sume ipsius gloriae meritoriam. Nam cu gratia in Christo fuerit prior gloria, secundum naturae ordinem,commode intelligitur, quod operatio illa,etiam prout in mimata gratia,& charitate, fuit prius ordine naturae,quam i psa animς gloria, atque adeo eius moritoria. Igitur illa praetermitIa Glutione, respondeo iuxinea,quae dixi superius quael . . Christum non accepis. se habitualem glatiam aliqua dispositione mediate, quae prior effeti pia gratia. Et si,ut ibi aduerti, clita sitio eandem gratiam concomitans in Christi sanctificatione rationabiliter constituatur. Q amen concomitans dispositio vel fuit amor visionem beatificam conleqllens,prout liber, dc metitorius, uxta modum in primo dubio huius articuli expositum , vel fuit actus charitatis per scientiam infusam regulatus. Et sue uno, siue altero modo fuerit: praesupponebat visionem beatificam, imo de amorem Dei beatificum,&necellarium, ut in illa quaest, . expo-pOsul,ln quibus actibus essentialiter consistit animae loria.Et quidem sicut ad actum fidei supernaturaia
sen non ponitur in ali is hominibus viatoribus aliqua praecedens dispositio, eo quod per se loquendo est primus hominis viatoris actus, quem habet erga Deum et ita in Christo ad primum supernaturalem intellectus actum non debet poni aliqua disposirici
257쪽
ptaecedem ri e vero pt imus actus in Christo non fuit actus fidei, vel scientiae in suis, ut ex ante dictis cistat, sed visio faciatis, & intuiti diuinae esse tiae,in qua egentialiter sita est animae gloria, iuxtia illud Ioan. 37.Hac est vita sterna, ut coenoscant te ver- Deum,cy quem misisti Iesum Chrissum. Ad confirmationem facilε respondetur , non esse eandem rationem de contritione , & de prima ope. ratione Christi supernaturali. Quoniam contritici est dispositio ad gratiam,prout in genere cauta m tetialis ipsam gratiam praecedit,& ouia ut formata gratia,&charitate tempore praecedit gloriam : idcirco pol esse,& de facto est ipsius gloriς meritoria, siue mereatur eundem mei gloriae gradum, qui primae gratiae respondet, siue alium nouum , ut qui hundam placet,de qua re aliasest disputandum. Prima vero Christi operatio neo: gratiam, neque gloriam ulla ratione antecedit,sed vel est ipsa gloria secundu subitantiam,vel est operatio ipsam mei gloriam ordine natutae praesupponens. Et ex hoc superest expli
ratum reliquum,quod in eodem secundo argumen
to ad eius finem additur. Ad tertium argumentum breuiter dico. Ita se res habere,quod simultas leporis meriti in prςmij,non tollit essent ratem meriti,aut praemii rationem . Nec ob id negauimus Christum meruisse gloriam anime suae,quia non pollant in eode instanti simul esse meis ritum. dc praemium inam hoc filsum esse crediderim , etiam si strmo fiat de ultimo praemio, nee S. Tho. unquam contrarium asseruit, quidquid dixerint nonnulli Thomistae. Nam cum prima par. q. 61.ar. .dixit, Angelum in primo instanti sui esse n6 potuisse simul mereri gloriam,&eam assequi,qui no poliunt esse simul gratia imperfecta,quet est principium merendi, & gratia perfecta, quae est principium fruendi: de eo tantum loquebatur merito, quod in fide,&spe fundatur,dce avocavit imperfe-etam gratiam,cui actus fidei,dc spei associatur in
sane meritum nequit esse iti eodem temporis i nitanti cum ultimo prςmio, videlicet, gloria. Nos vero eum meritum ,&praemium vitin HIm in eodem instanti posse reperiri maimus, haudquaquam de isto merito loquebamur: sed de illo quod fundatur ici cognmone per scientiam infusam habita, quae emgnitio,etsi imperfectior sit visione beata, non tamε
Sed dices. Omne meritum includit spem consequendi praemii, sed spes nequit esse simul cum praemio, prssertim ultimo,ex quo λrmaliter pendet i sa spei ratior nam quod habet quiλquid sperat EN O meritum nequit fimul esse cum ultimo praemio: Respondetur, quod si legem regularem & ordinariam attendimus, ita plane est, quod meritum vel Drmaliter includit spem, speique actum, vel illam praesupponit ordine temporis, vel naturae priorem loquor de spe largo modo, prout extenditur ad desiderium,ut Christi meritum, quo sui corporis meruit gloriam comprehendam in at si potentiam Dei absistulam contemplemur,non est necessaria spes ad meritum, nisi quatenus ipsemet actus meritorius est implicita quaedam expectatio praemii, ea rationeia, qua naturae ordine ipsum praecedit. Et hoc modo posset contingere meritum in Christo, secundum absolutam Dei potentiam. Concedimus ergo illi 4.
argumento, inma quς assumit, quatenus de ab oluta lege,& potent aprocedunt. Probat enim efficacitet illud argumentum cum sua confirmatione, non re pugnare merito ex intrinseca merui ratione, quod sit in eodem instanti temporis cum pranio etiam ultimoin maximo.
Ad quintum argumentum neganda est minor. Probationi dicitur,quod si Christus animae suae gloriam meruillet, non quidem sequeretur illud priamum inconueniens Christi dignitati contrarium, quod in illo argumento explicatur,sequeretur tameinconueniens aliud secundum .Quoniam gloria non
daretur animae Christi modo sibi debito. Debet ut enim ei qua ratione est naturaIis Dei filius quod ptima eius operatio esset summe perfecta in suo gen re, eo quod Chrillus est operans summe perfectus. ae proinde :n sua operatione non debuit pro cedere ab imperfecto ad pecfectum,etiam secundum ordi. nem naturae, sed ab operatione summe perfecta i
choare dehuit,quae ei set pruma radicalis causa ali ram omnium operationum , quae non iam essent
perfectae. Haec autem perfectissima antinae Christi operatio,ipsa eius fuit essentialis gloria. ltaque si Christus
ipsam animae suae gloriam meruisset, non operaretur,ut agens summe perfectum. sed ut imperfectum
potius , cuius proprium est ab imperfecto ad perfectum procedere, eiusque gratia non esset omni ex parte persecta, ple neque actuata, sed potentialitaι is admixtionem naberet imbibitam , ex qua sola prouenit hic modus procedendi ab operatione, nempe, minus perfecta ad magis perfectam, ob id enim area sic operatur,quia exit de potentia ad actu, v t S. Th. dixit l. p. q. 83. ar. 3. Vt hanc ergo imperfectionem a Clitisti ani ma, & ab eius gratia auferamus, omnis ratio meriti respectu essentialis gloriae animae reIeganda est 1 Christo, cui summa in ordine gratiae tribuenda est perfectici . Nescio plane an inconuenien tia alia, quae Theologi assi*nate solent ad excludendam huiusmodi meritum a Christo,susticiam si rex bene expendatur ad totalem huius meriti eliminationem.) Istud autem inconueniens,quod est iudicio meo manifestissimum, existimo sufficiens esse ad fundandam hanc Theologicam veritatem. Ad illud
autem,quod in hoc F. argumento de Iudiciaria Christi potestate intermiscetur,num videlicet, eam me ruerit , de quo tempore ei merit concessa, dicam i solutione argumenti sexti.
IN sexto,& ultimo huius tertii dubij argumento
ea difficultas examinanda proponitur, quae nisi ab ali js me prioribus ,α cloetioribus, praesertini abluist. Med. magna cum diligentiainc eruditione
fuisset examinata, non possem non in eius expIlcatione longam disputationem texere , sed breuiter agam,quoniam ad alia neque minus utilia, neque minus difficilia propero: ergo ea est huius sexti argumenti dubitatio. Num Christus glotiam sui corporis, suique nomitusqxaltationem merueret. Qua
258쪽
136 RE LECTIO DE CHRISTI GRATIA.
in re N cum ira reticis, dccmn cathoIicis nobis sunt Haec tamen Caluini sententia manifestus est erumanus conserendae,& si compendioso ceria in in . . Ab haereticis ergo inchoandum esse censeo, ut pestilenti primum euulsa radice saluberrimum fructum colligere potam iis, sanani, videlicet doctrinam statuere. Igitur Caluinus, in ea fuisse videtur sententia quod Chril iis nitid sibi meruerit, sed quod omne eius me ei tum,ad nos. acl nostram qi utilitatem sit
referendum , Quod ex duobus sibi persuadet. . r. Proponuntur argumenta pro parte
Ρ Rimo, quia in scriptura sacra nusqi iam fit mori
tio de merito Christi compar itione ad praeimiuipsi Christo conferendum, sed toti im refert ne ad nos. Ncque usquam legitur Christum aliquid proseipso pet ijsse a Patre, sed totum pro nob:s, ut constat Ioannis II. per totum capitul. ad Roman. ibi . ιitraritur est pnην Ο desicia nostra,fresurrexit propterii sificationem misi ram,de ex seq ienti cap. quinio, Id ipsum collig tur.
Secundo probat, si Christus meruit gloriam siti
corporis, suiq; nominis exalta ri nem, seqtiit iὲr, quod non tantum debeamus Christo inopere redemptionis nostrae, quam n m sacrae literλ praedicant, quia notam propter nos, quam propte P semetipsunt, propterque gloriam suam humiliatus fuisset, re mortuus, ut in simili argumentabatur Cyril. aduersias haereticos Arianos in lib. . thetauri cap 2. Ita inquiens. Sin vero im i se dicunt exaltatus post inear. nationem est filias Do,o filius sublimis, quod autenon habebat, pro ι mirarincarnatur esset, quam pro hominibis r Dbi enim mayιI fecundum nor pro κιν, quam hamini bas. ita uonDonni ra salute magas quam τι ipse exaltaretur, nomenque maxImum assequeretur,
homo facias esset. Et fere statim inquit , quomodo pro nobis mortuus M,s pro morte Deus i se, ae δεlius Dei appellatur em His iiivilia reperies apud Athanasium
in oratione secunda contra Arianos,ex qua oratione violentum videtur desumi argumenti uia prosco temti a Cal. Sς pius enim ibi tepetit Athan. exaltationem
Cluuii quam Paul. ω:omeli orati e clari tatem, α gloriam, quam Clisistus pciij ta Patre, Ioan. ιλ noua diplum Cluuium, seu ad nos pertinere. Et inter alia haec dicit Athan. frustra innituntur Amani Cori. iunctioni isti Ideo, dum a Paul. dicitur, ideo S Deus exalsamι Illum . Non enim praenatum virtutis nec pratiantiam in proficiendo verbis significa uita sed caiisam sublimationis in nos redundantis. Ecce qti admodum rationem praemij a Christi gloria, exaltatione exesulit , de ex consequenti omnema quoque rationem merui a Christi operibus comparatione ad ipsius Christi exaltationem , de totum ad
confirmatur. Nam multo magis splendcsceret eximia Cluilli chalitas erga homines, quam sacrael Aerae mire commendant, si Christus nullum commodum , ni illumqtie praemium ex suis laboribus, ex sua liae pa ilione reportasIet, sed in spiritualem
hominum vult intem , de vitam de mortem suam
liberaliter, totaliter expcnaisset: ergo ita factum tale credere deb mus,cum ex iactis lucris non uilet Orpositum. ror in fide,&aperta haeresis. Universique Patres pallim docuerunt oppositum. Sed ut rem istam distinctius, de clarius exponamus,duas contra Catu. assertiones statuo.
g. 2. Prima conetaso. CHri stus vere sibi meruit gloriosam sui nominis
claritatem.& exaltationem. Haec assertio est expressi fidei veritas. Probatur primo manifestis scripturae sacrae testimoniis, Jaul. ad Phasippen 1 Humiliauit semetipsum factus obedrens v qtte ad mortem , mortem autem cru cis Propter quod o Deus exultauit illum, o donavit illi nomen, quod o su r omne nomen. Illa dichro, Propter,
me cito lani de ligna causam, ut lex iis ipsie pretetere mani teste,& Sancti Patres unanimi consensu dixe runt. Legatur Aug. ract. lOq. in Ioan . ubi inter alia, quae ad hoc propositum magna cum eruditionis is pia dicit , exponens obiter haec Paul. verba. Sic ait.
Humilitas claritatis o meritum , clamas humilitatis es praemium. Et Ambros eundem locum versans, sic dixit. aliud σqvamum humilitas mereatur stendit, scilicet Paul. verbis praedictis, ubi aperte d cet,quod propter mentum numilitatis dedit Deus Clitillo non ien,quod est super omne nomen, dic. Hae ἄtici Calum inaed cunt dictionem, opter, non causa litatem,sed consecutionem designare. Verum haec interpretatio Primum aduersatur Patrum tutellige-tiae: uniuersi enim cum praedictum Pauli rettim suum versant, ii solitatem cognouerunt, per hanc vocem designatam. Expendatitur verba ex Atti .paulo an recitata,qitibus a firmauit, quod importat illa dicito,p. opter. icu Ideo,causam sublimationis in nos rudia omis. Praeterea haec dictio propter,eu similes, si cum .propriuialc sumantur causa hiale Important: sum enian causa Ics dici ones, ut authores latinitatis palli in aduertunt. At verba scripturae sacrae omni proprietate sunt accipien da, ut superius ex Aug. anii vaducrtunus,ec manifesta ratio dictat. Nam si licet cmque libet cad ligurata,& impropriam intelligemliam rccurrem, mitu cer ani pollit ex sacris scriptu. tas ira ri. Tandem si dictio praedicta, est similes non causalitatem meritoria ua sacris scripturis deniat aut,
ex nullo earum loco posset coli: gi, Christum hominibus qlud piam meruisse.Qiiod allerera manifestus esset iii fide error ergo, c. Isaiae s . Ss miserit pro peccata animam iram,uiribit semen langetium ,, o luntas Domιηι In manu eιus deri ι. . Ut multa alia in toto cap. residuo habentur . quae nihil aliud de tagnant,quam gloria & exaltatione nominis Christi, civi q. externum spledorem , m stabilemque gloriam, suam Christus labori tuis,&pallionem 1 obtinuit. A F . Unus eii agnas, qua occisus est accipere dι- minitatemgloriam G Ioiiuudmst. Uiciturq; Christus
suae diuinitatis manituitationem, Itaque re Angelis,&hominibus coni laret, in ipsisque inferials locis edet manis diluta quod Christus est verus Deus, unigenit usq; Uei ia..umc quiuis pinua de lingua sue sua spo- te, liue coacta S ii ira conmcalur, quod Dominus Iesus Christus in gloria est Dei Patris. In hoc enim conlistit gloriolauiomutis Euristi exaltatio,& dona
259쪽
tum ei esse oomen, quod est super omne nomen, ni-
mestu, unigenui filii Dei: quod sane nome , ut Ambr. F. a. SECUNDA ASSERTIO.cit. in loco,& uniuersi Patres aduertum . datum fuit c liri ito per unὲonis graliam, i pso suae incarnationis instanti,sed manifestationem pr.eclictam accepit postquam iesurrexit a mortuis. Unde August. ita u. o .ci . inquit, Haec estglorificatio Comini nosses Iesu christi,quae ab eius resurrectione Iutnnit exorium. l . I .iμ hunc modum Christus Patrem orabat Clarita. ea me Pater apud temetipsum, claritale quam habui priusiquam mundusseret, inanc claruatem, seu, ut alulegunt,gloriam,ipsam csse Clitii tr cliuinitatem, cuius manifestationem in sui corporis glorificatione, in suique nominis exaltatione Cluillus petebat, docent unani in iter Ecclesiae Patres, quoties de re ista eis incidit sermo. Legantur speciatim Aug. in tracticit. super Ioan. Athan. de Cyri l. lociti t. inficeret me dies in referendis scripturae cacrae pro ista vetita lotestimoniis. Circa sequentem conclusionem adduca alia , quae ad hanc primam conclusionem comprobandam valde conferre poterunt.
Probatur secundo c clusio ex grauissimis Patrii
testimonii qui hanc aperuisime veritatem unanimi consensione docuerunt Cyril. lib. . ille. p. a. Basil. 4. lib. contra Eunomlum. Arn bro.& Auguli. loc. c; t. Legatur etiam Augulli lib. I. contra Maximinum c. a. re lib. I.de consensu ang. cap. II. dc super illud Psalm. ios. LA Iorrenie ιn tua bibet, propterea exis nil eaput . Qui locus icta plurae sacrae etiam est manifestissimus pro hac veritate confirmanda. Athana. Gus in otatione citata hanc apertissime veritalem docet,cuius & Cyril. mentem aperiemus continuo. Denique uniuerti Patre hanc veritatem,vel expres.se docent, vel cum de hac re eis incidit sermo, tamquam certam in veritate cathoItca praesupponunt. Legatur Hugo de Sancto Victore lib. I. de sacra me. par. . cap. o. Theologi ,α Scholastici omnes cu suo magistro in Φ. dist. ι8, hanc vetitatem ut certam Qinclunita tam unanin i consensiuu edocueri t. Ratione tandem Theologica h.ec veritas manifeste probatur. Christus secundum fidem fuit viator, ac proinde metati capax,& eius operationes fuerunt proportionatae huic praemio,omnesque alias conditiones ad meritum requisitas habuerunt. Ergo do facto Christiis hoc prςmlum sibi meruit, minor quoad secundam partem, puta , quod Chrilli opera i nibus non deelsent conditiones requisitae ad me ritu, constat ex retro a nobis disputatis, e asse tris. Qiacia vero proportionem habuerint cum hoc praemio,scilicet,gloriosa nominis Christi exaltatione,probatur. Humilitatis virtus, eiusque operat lo magiiam habet proportionem cum praemio, quod exaltatione, 6 claritate constat, iuxta id, quod Christus dicebat,
Lilc.cap. '. GMx1sqvi se exaltas In miliabit vir qui se humiliat exaltabirin, sed Uiuastus valde te cora Deo iunailratii lium; itimaque et fuit obedientia subie-
et his in omni bus suis actionibus. ergo omnimodam habuerunt proportionem Christi Operationes cum praemio exaltationis, ct gloria sui nominis. Quod non latuit Paulum, cum loco citato Clituit exaltationem ad liuinalem ipsius Obedientiam reuocauit, de non ad charitatem,nec ad religionem, nec ad alia
virtutum opera, cum tamen potuisset.
CHRi TVS Vere ec proprie sui corporis im
mortalitatem, S glorIam promeruit. Iit assertio quibu: dam Theologis apparet nor
tam certa ut praecedC S, atque adeo dicunt eam qui indem verissimam csse, ad fidem tamen no pertinere. In banc ementiam olγ id ducuntur, quia omnia, inquilini scrip arce sacrς,&Patrum testimonia in qui-biis de Clitasti merito , quo gloria suam, dcclamate ipse promertiri, fit sermo, commodam habent intel. ligentiam, si ad exaltationem,& glorificatione Chriiti nominis,de qua Imaolertione praecedenti,reserantur. Verum aliis Theologis, de iis quidem grauissimis aliud apparet, censent enim hanc secundam a Lsertionein non inter probabiles Theologorum Opiniones connumerandam e fle,sed viceriam fidei veritatem fore credendam. Ita censes inter alios Mag. Med. Ioco superius citato, & mihi Ita dicendum a paret. Et probo . Prim ,ex quibusdam lac pluraes erae locis, qui non commode interpretari possunt,
nisi de gloria,& immortalitate corporis Christi. - 14. Nonne bXc oportuit Christum pati, s ita intrarem stloriam piam.Quod si velimus scire,quaenam fue tit naec gloria, de undem choauerit, explicuit nobis ipse Chrutus eodem cap. fere ad finem . Quoniamsc
surrere a mortuis tertia die . Quod prius draerat intrat e in gloriam in nunc dixit resurgere a mortuis
tertia die. Ad Hebr.c. D qm,nempe, br sius in diebus carnis sua precer, 'pplicationesque ad Deum, qm possis illam saluum facere a morte cum clamore Ualido, a Iachrymis temera,exauditus es prosus reuerenιia.
Huius loci me inini superius in δὲ art. nurus f. quaeit. dubi t. r.cui duas expolitiones adhibuimus quoad il- Iam eius partem, qua dicitur, exauditum fuisse pras reuerentia. Nunc vero ponderandum est,m ni feste colligi ex lioc testimonio Christum orassetis, ac depi ecalle Deum , ut ipsum a morte liberaret, idest , per gloriosam restir rectionem eum 1 mortis potestate , oc vinculis erueret, pro qua remit exauditiis a Deo pro sua reuerentia , idest , vel quia reue rentiam humilem ipse exhibebat Patri, mel quia merebatur exaudiri, eo quod omni reueremia,N nonore esset dignissimus. Culus exaud monas merminnit Regius Uates psal. a F. ubi in petio a Christi l quens lic inquit, 'Propter boc latatim σι cor meum ex exustauit lingua mea .mluper ta caro mea r inescet in De . Quoniam nou derelinquer ammam meam In m-1erno, nec dabis sanctum ιuum videre corruptionem: ergo Chrillus pro gloria lui corporis orauit Patre, ipsamque proinde,oc impetrauit, dc meruit. Sed noc telli momu & ab haereticis,qui hanc cocti 2.omnino negant,dca catholicis Theologis, ut ea non esse in fide certam existimat,dauersis modi sinis firmari potest.Catu. enim illud , pro sua reuerentia, 1ic debere intelligi, ait. Exauditus euasuo metu . Ita
v Christus ex metu aeternae damnationis oraret P trem,no pro gloriosa corporis resurrectione, sed ne ab x terna vita excluderetur,pecpetuisque addiceretur
supplicijsan quo niua Patre exauditus. Haec intclligentia plena cit haeretico,blasphemo,& sat hamin
260쪽
spiritu, quam erudite fatis conflatauit Robertus Bel.
arminus in a. m. suarum controuersiarum, conmtrouersia 2. generali lib. . c. S. ad finem . Cui nihil
mihi se offert addendum , quod alicuius possit esse momenti ad prςdictam intelligentiam confutanda. Revisat lector, quae loco citato dixi circa huius testimoni j expositionem, ex quibus constabit hanc stultissimam Caluini intelligentiam contrariam eis εPatrum menti.
Catholici autem Theologi id nobis possunt opponere,quod ex hoc loco colligitur quidem Cluilium de impetrasse,&meruisse resurreetionem sui cor potis, non vero eius immortalitatem, & gloriam . Vetum haec obiectio,&eualio parum videtur habere fundamenti, tum quia Clitatius orabat Patrem ,
ut eum absolutea morte saluum faceret, id est, ut ipsum immunem redderet a tota mortis potestate- . At si Iam resurrectionem absque corporis Immor talitate peteret, certe non absolutam a morte libertatem desiderasset, neque cana impetrasset oratione sua. Nam si resurrexisset mortalis, Ec iterum moriturus, non esset saluus a morte facius simpliciter, Δ absolute, sed secundum quid duntaxat, scilicet, pro illa vice. Tum quia certu in est , Christum peti jilaeam resurrectionem, quam impetrauit a Patre, impetrauit autem resuriectionem immorialis,& gloriosi corporis, resurrexit enim hristus, ultra non mori tu rus. Chrastus ratim resutaeus ex mortuis, inquit Paulus, iam non moritur,mor1 ιus Ultra non dominabι tur. Certe negari non potest, quin hanc totalem,oc plenariam exemptionem a mortis dominici Christus petieri r , pro ipsaque orauerit. Sed est & aliud testimonium pro hac meritate summopere expendendum. Ad Hebretos 1. Iidemus Iesum propter passionem mor lis glorιa,s honore coronatum. Et fere ita lim subuit Paul. Decebat enim eum propter quem Omnia, s per quem omnia, qui miror mlios in eloriam adduxerat,aruborem salus is eorum per passione consiam mare, seu, ut alii legunt, consummari. In quo testimonio In priori eius parte expresse ais ritur,quod propter passionem suam Christus gloria, de honore fuit coronatus. At certum est, quod gloriosa corporis Christi immortalitas comprehendit ut sub corona nonoris, de gloriet,qua Christus decoratus est, & corona tus: ergo hanc Chtallus fuit assecutus per suam pallionem , id est, propter metatum suae pallionis. hoc enim designam illa verba Pauli,
Praeterea ponderandum est in secunda parte elusidem testimonii, illud verbum consummare, seu consummari, denotat enim consummationem gloriae, quae consummatio sine dubio facta fuit in ipsa cor poris immortalitate , dc in aliis dotibus ad ipsiam pertinentibus.Christus enm a primo QqconceptiOnis instanti fluebatur essentiali animae gloria , qu tamen ob id non erat consummata, quia nec ipian animam penitus impassibilem, nec Christi corpus reddebat immortale,orrinique glorioso ornamen o decoratum. Unde cum in puncto resurrcctionis huc Omnem gloriget sectum Christus fuit assecutus, si inpliciter fuit consummatus, id est consummata gloria
Quartum testimonium est ilIud, quod ex Apoc. cap. I. retulimus pro conclusione praecedenti, in quo ponderanda sunt illa verba . Aceipere divinitatem, etenim Christus no aliter diuinitatem accepi t,quam exuens seruilem modum , quem in corruptibili carinne assumpserat. Nam hac ratione Paul. ad Phili p. a. dixit, quod Christus in incarnatione exinanivit semetipsum formam servi accipiens, id est, qua tenus corrupti dili corpore ad seruiendum idoneo, & parato,
ipsam diuinitatis maiestatem occultauit, quae tutae
inmifestata fuit cum interna Christi animae gloria, quam ex vi hypostaticae unionis 1 pri mo suae conceptionis instanti habuerat latitatem , Ac reconditam, semetipsam in gloriolam corporis immortalitatem, di impassibilitatem explicuit. Neque vero aliar tione potuit cum proprietate Christus dici diuinita. tem accepisse: nam quandiu in natura corruptibili , dc mortali persisteret,quantacuque alia dc honoris, de aut horitatis gloria splendesceret, semper esset seruili forma indulus, semperq; exinani tus diceretur. Vnde quando Christus voluit tribus selectis discipulis quoddam suae maiestatis, S diuinitatis vestigium ollendere , non solo magnifico Patris testimonio, lucida nube delato contentus fuit, sed quandam immortalitatis, & impassibilitatis corporeae eis simul
speciem exhibuit. Nam integra Christi gloria, dc
eius humani talis manifestatio, hoc utrunque postulat, nimirum & ipsam corpori Simmutationem,quae
proportionata sit internae anim gloriae, S: ipsi Christi diuinuati, de illud itidem nianifestum Patris telisinonium, quo Christum verum esse Dei Filium, Patrisque charissimum unigenitum constet: de hanc gloriam Petrus r. n.c. l . intendebat nobis explica.re,cum dixit: Sed Deculatores facti illius magnitudinis, accipIens enim a Deo Paι re honorem, oesoriam, voce delapsa ad eum, dcc. ec fere staturi subiunxit: Et hane vocem nos audiuimus de caelo allatam, Scc. Duo pertinebant ad Christi gloriam, oc magnit dinem . Alterum, quod corporeis oculis cernebatur; quod Petrus inlima aut illis verbis, Speculatores facti illius magnitudinis. Et alterum,quod corporeo periscipiebatur auditui quod Petrus vltimis illis verbis
cenotauit, scilicet, quam vocem nos audiuimus, dcc.
Et hanc gloriam, seu claritatem petebat Chrutus 1 Patre, Ioan . IT. Illis iam citatis verbis, Clarifica me Pater, dec. Expendenda praeterea sunt omnia verba citati testimonii, ex Apoc. s. Dignus est a nur, qui occisus emaccipere virtutem,o diuini atem,c sapientiam, ta fortitudinem, G honorem, fgloriam, S bene. dictionem. Denique uniuersa scripturi sacrae testimo.
nia, ex quibus constat, Christum suam exaltationem meruisse, confirmant hanc assertionem secundam . Quoniam totius exaltationis Christi exordium a resurrectione inripsi, ut Aug. expressis verbis superius
citatis dixit. Et Athan. oratione citata his verbis docet: Etsi muι homo mortuus fuerit, attamen ut visa exaltatias set resurremone. Et certe isti Patres,oc quos
superius pro aisertione praecedenti citaui, illam exaltationem,quam Paulus ad Phili p. a. dixit, Christum numilitate,obedietia, de morte promeruisse, ad eius resurrectione in recliicutit,quamus Christum exat rauit. Expendatur hic ille locus ex Isia. e. s .conclus.
Praeterea ratione in scripturis sacris fundata hanc eandem confirmo veritatem, simulque i Ilam apparentem solutionem impugno, qua Theologi contra