장음표시 사용
261쪽
rium nostrae conclusionis sentientes, haec Omnia , labefactare suo iudicio poterunt , videlicet, Christum resurrectionem qui de suam meruisse, immortalem autem vitam , α gloriosam nequaquam . Sic arguo. Christus eam vitam per resurrectionem sibi dandam promeruit,quae apta esset in proportionata eius exaltationi, & gloriae, & in qua constitutus posset coelum conscedere. ad dexteram Patris sedere. Sed tantae huic excellentiae, di gloriae proportionata non potuit esse vita mortalis, & corruptibilis, ergo debuit esse incorruptibilis vitan clari stimis immor talitatis dotibus donata, quam proinde Christus sua humili ta tem passione promerui t. Minor est cunctis Theologis manifesta, neque potest ulla ratione in dubium reuocari . Maior vero propositio apud me apparet fidei veritas. Nam fateri tenemur cum Paulo loco nuccitato, Christum humilitate, & passione
totii illud meruisse, scilicet, sui exaltationem, mani. festationem suae diuinitatis, quod et Iet illi donatum nomen,quod est super omne nomen, omniu,& h minum in Angelorum sit biectionem in Obedientiarure confessionem denique illam, qua o innis lingua
sileatur, quod Dominus Iesus Christus in gloria est Dei Patris,id est,sedens ad Patiis dexteram. Si ergo Christus suam resurrectionem ad hunc finem promeruit, ut per ipsam ad tantam deueniret exaltationem ,& gloriam,cui absque vitae iminor talitate,nulla ratione proportionatus esse poterat, quo pacto negare quis audebit, quod gloriosam resurrectione meruerit,non qtia I:s fuit resurrectio Lazari,aut pueri ab Eliseo suscitati, sed qualis necessaria erat ad praedictam Christi maiestatem in gloriam
Haec ratio non obta re in simiatur ab Aug. tract.cit. in Ioan . ubi ponderans prasitum Pauli testim ni una, dicit,exaltationem a resurrectione incς pisse,
re ad gloriam Dei Patris fuisse terminatam . itaque resurrectio fuit ipsa prima Christi exaltatio,& ea quam Paul. affirmat debitam fuissec lirillo propter humilitatem in obedientiam δε Crucis mortem. Et
quidem ex hoc Pauli teitimonio , apertisssimum in hunc modum argumentum formo, Christus meruit omnem illam exaltationem de qua ibi Paulus loquebatur, praemisit namque Apoll. veIba illa, propter quod, quibus meritum Omnis seqtientis exaltationis denotatur. Sed quis negare audebit sub exaltationiS voce Paul. comprehendisse resurrectionem gloriosam, qua ad immortalem vitam secundum ficiem Chrillus surrexit, cum illa magna Christi me. ri t exaltatio Imo resurrectio absque immortalitate, oi minute, & secundum quid extatatio diceretur. Neque vero eam resurrectionem Paulus exaltati DCm vocaret, quae tandem in glorio m ad Patris
exteram consessum terminaretur, ' includeret
vitae reparatae immortalitatem δε gloriam . Confirmatur prim O. Christus secundum inferiorem partem verus fuit viator: ergo eius via per se tera ciebat in corporis gloriam, & immortalitatem , Ee nanc proinde suis meritis promeruit, ut terminuas quem per se,&immediate totus eius viae status referebatur .
Confirmatur feeiidb. Si Christus per resurrecti
nem mortalis, passibilis, & iterum moriturus resur.
per maneret secundum inferiorem animae Porti
nem aptus ad satisfaciendum, dc merendum, ergo
illa perfectio per quam per se primo constitutus fuit Christus in statu perfectissimi comptelaensoris, de omni ex parte felicis beati, fuit corporis immortalitas in gloria. Et de hac loquebatur Christus Luc.
24. cum dixit, Haec oportuit Chrissum pati,s ita intrare ingloriam suam. Nam tunc cum adhuc non splenis cluisset ascensionis gloria, non in aliam videtur mistrasse gloriam quado haec dicebat. Deriuatio igitur,& redundantia gloriae animae ad corpus fuit termi
nus proprijssimus viae Christi, qui solus sufficeret ea
lene beatum constituereδε nihil aliud sine illo. Ex is omnibus, alijsque smilibus,quς consulto praete
mitto, existimo hanc secundam assem Ouem certam esse fidei veri ale is
g. . Soluuntur argumenta initio dubitationis.
AD argumenta,qu e pro Cal .sententia,vel hias ismo potius errore proposuimus, non dissicile respondebitur . Et primo qui de argumento dicitur, manifeste constare ex testimonijs seripturae sacrae, quae in probatione conc. adduximus Caluinum in titu fuisse in captit suum:sunt enim multa innumera scripturarum te Itimonia,ex quibus aperi illime constat Christum pro gloria fiat corporis, ptoque siti no minis exaltatione, quam saepius Patrem orasse. In cuius rei. confirmationem adduci potest illud expiat. 2. Dominus dixit ad me, Filius meus es tu, ego hodie genui te postula a me, s dabo tibigentes haereditatem tuam,&c. Quo loco diuinus Pater non aliter v
luit Christo Gentilem populum in haereditatem tribuere, quam praesupposita ipsius Christi petitione,&oratione: atque adeo fatendu est,Christum orasse Patrem,eique propria obtulisse metita, ut extensi
nem imperii ,& regni spiritualis ad Gentilitate is acciperet. Meque enim Christus absque obsecrati nibus,& meritis calceamentum suum in Iduui eam extendit. Mistum facio illud argumentum esse satis debile,etsi lacreticis valde familiare: Non habetur hi scripIura expressum, ergo non es certum secundum Iidem: nam iamcu habera ex certissima Ecclesiae traditione Patrum monumentis restata.
Secundo argumento dicitur, quod quamuis admitteremus , Christum essentialem suae animae gloriam meruisse, istud argumetum nullas haberet vires: quia cum diuinum Verbum nullam in seipso perfectionem acquireret ex huius nodi gloria, eo quod in semetipso ab aeterno praenabet eminem illima quadam cotinentia eam omnem perfectionem, quae dein gloria animae δε in gloria corporis reperiri potest: nullatenus debet dici ipsum venisse in mundum propter aliquam persectionem sibi acquirendam, sed tota siti aduentus utilitas ad nos, ad humanamque nostram naturam pertinet: non tamen negandum eli,quin postquam Deus propter nos homines , dc propter noi ram salutem humanam assum re naturam decreuit, voluerit eam ijs supernaturalibus exornare muneribus, praechrissimisque & gratiae, dc gloriae dotibus illustrare, quaeipiam diuino Verbo ita unitatem personalem assumptam natur quam plurimum decerent. Hoc enim ad ipsam diuini verbi maicitatem pertinuit, fuitq; Omni rationi
262쪽
cransentaneum, ut postquam Euangelium Ioannis in prioribus nostri prothematis verbis dixerat, I erbi caro fetum est, pos Iet mox subiungere, Et vidimus gloriam emr, gloriam quasi unigeniti a Patre, plenum fratiae,s veritatis Sed haec omnis perfectio, quam verbum vi suae dignitati decem illimam allum psit, in spiritualem nostram de dignitatem, & utilitatem cessit; sicut honor, S glona capitis, ad eius membra
refunditur. Si quidem , ut olim multi putauerunt haeretici , Christus non esset verus Deus, unum, ac
idem stippositum cum diuino Verbo, sed per gratiam, aut per merita propria, vel ipsam cum duunitate realem unionem , vel alium quendam coniunctionis modum ad ipsam diuinuatem fuerit assecuistus , tunc illud argumentum esticacissimam vim haberet. Nam homo ille Christus ab haereticis confi- et iis, vem aut certὰ per se primo propter maximam sui , tilitatem, propter acquirendum illud tantae , tamque excellentis dignitatis nitigium, quod ex seipso non habebat, & cuius tanta et set dignitas, Ut inlinito excessu superaret omne illud bonum, quod nobis ex Christo potui t proueni re. Et in hoc posteriori sensu argumentabatur Cyri.& Ath. contra haereticos Atianos loco in hoc primo argumento citato. Non vacat in praesentia in
speciali recensere modum illum haereticum vnionis Christi ad Deum , quem Patres isti praedicta argumcntatione consutarunt. Quem vix ipsi intelligebant, utpote in intelligibilem , & inconstantem . Quoniam autem testimon rum Athanasii magis alida antisper nos urget, duo sunt aduertenda in eius octrina, quam in oratione praedicta 2.&in oratio. ne q. vel ser mone 4. sequenti tradidit. A lterum est,
quod cum illam particulam Ideo, m illis Pati. verbis, Ideo, seu, ut nos legi mus, Propter quod a Deus exal-raim, negat importare virtutis prauuium, non absolute lac gare intendit, causa in meritoriam denotare,
cum expressis verbis ibidem eam fateatur: sed tantun og.auit, Christum propter sua opera hum: litatis , Obeda eri tiae, Sc. in diuinitate profecisse, aut aliquid obtinuisse perfectionis, qi iam in semetipso excellentiissime no praehaberet. Quae intelligetitia mam sellacit ex ipsis Athanasii verbis supra citatis, ponderandum eit illud verbum projiciendo. Alterum vero indo arma Athan. adnotandii illitauit, quod cum omnem humanitatis Christi exaltationcm,&excellentiam ad nos, ad nOl tamq; utilitatem referenda esse
dixit, & quod nobis, & pro nobis cani pollutauit a
Patre, minime negauit, ipsam Christi humanitatem Dille per resurrectionem Exaltatam, ce ad magnificam gloria euectam, nam hoc verbis expressia imis in utraque orauone a stirmat. Sed id tantum magnus
hic pater A thanasius in tendit, quod Chri itus ea exaltatronem, & gloriam non accepit ut sibi simpliciter necessariam, quia cum citet verus Deus,diuina, infinitaq; gloria, S maiestate prae excellens, nulla creata glorifieatione indigebat, sed illam accepit propter ipsius humanitatis, quam assumpserat indigentiam,
quae cx sua specie coni aderata, egena crat,& pauper, etsi omnis peccati uae pers, de ut ex ipsia humanitate in otianes homines derivaretur. Ita quod in ipso ta- quam in capite tota humana natura exaltata fuit , &glorificata, lux aeum modum, quo Paul. ad Ephes.
cap. a. dicebat, Conuiu ficavit nos, conresuscitauit, σ
consedere fecit in caelestibus in Chrso. Quo Ioco ad
litteram loquebatur Apostolus de ipsa humanitatis Christi exaltatione per resurrectionem,&ascensio nem facta. Vt hinc suisse mentem Athanasii aperti cognoscamus, nolentur illa vel ba orationis 2. Sed caro assumpta ab ipso, illa est , quae in eo, & ab eo inungitur, ut sanctificatio, quae in Dominum , ut ita hominem infertur, in homines deinde ab eo dimanaret. od in iis verbis de sanctificatione expressit, quam sepius ibidem de exaltatione dixit. Ad confirmationem negandum est antecedens. Nain Christi cinritas, vel ex eo in hominum te deinptione, excellentissima quadam claritatis irradiatione emicuit, quod eam sui corporis exaltationem, &gloria, quae eius humaullati ex vi hypoliaticae uni nis propria erat,&connaturalis,atque adeo debita ,
noluit sibi assumere, nisi magnis & vitae ,& mortis suae laboribus interuenientibus, quos pro ipsa humani generis redemptione, & calute ferre voluit, & to Ierare. Vnde re ipsa Christus nihil sibi acquisiuit, quod alias ad eum etiam, ut hominem , propter hypostaticam unionem non simpliciter attineret. So. iumque nouum titulum, nouumqt eius meritorium tibi comparauit, sine quo mediante noluit eoru bonorum, quae s briam erant debita, ct connaturalia,
usum,& possestionem accipere.Quare si cum rigore loquamur, cocedi dcbet, quod Christus nec ut Deus,
nec ut homo propter utilitatem propriam, nostram fui t salutem operatus,sed totus eius labor, omnisque
operatio ad ipsa in humani generis spiritualem uti-titatem specta l. Et ob id Christus in sacris Ilieris
non semel nostru in semetipsum appellauit seruum, nobisque servientem, ut Italae c. I s. adnotauit Cyril. Quia proprni serui est, amnes suas Operas, omnes qua labores Iton in proprium commodum, sed in solam Domitii sui utilitatem expendere. Et hactenus dictum sit de hac disputatione, quatenus cum haereticis erat tractandaia.
In qua agitur de modo, quo Chrisus meruit gloriam sui corporis. Cum Catholicis Theologis deinceps agendum
est. Nam licet omnes in ea conuenian ententia, quod Christus sui corporis meruerit gloriam , non omnes tamen eundem in hac veritate explicam da modum seruant.
Referuntur DD.sententia. SCotus in distinctione t8. quaestione Unicata,
docet, ristum non immediate per se, sed m- directe sui corporis gloriam promeruiae, nam di rectri & per se pruno solum meruit remotionem illius impedi ineliti, quo ex peculiati dispe satione gI
ria ammae detinebatur, ne refunderetur ad corpus.
Magist. sentent. in ea d. dist. quem S. Th.&plerique sequuti sunt Theologi,absolute fatetur, quod meruli per se,& directe ipsam corporis gloriam , di non ali
cuius impedimenti remotionem. s. a.
263쪽
. Pro deor ne dubitationis. AD intelligendam harum opinionum diuersi
tatem, α ad veritatem ita tuendam, nota dum
eit . Qaod quamuis uniuersi Theologi in ea conueniant lententia, quod ea est natura, oc ratio erentialis animae beatitudinis siue in Chri ito siue in aliquo quocuque homine beato, q uod cum anima corpori
coniungitur, non se contineat intra ipsam animam,
sed ad corpus coniunctum derivetur, illudque immortale,impat sibile, ac denique gloriosum efflarat. . Qupautem modo id fiat,no satis constat:nam multi Theologi opinantur , quod haec corporis glorificatio, tacta reumone ipsius corporis ad animam, resultat simplici quodam effluxu, & emanatione ex ipsa animae gloria, sicut risibilitas oritur ex rationali hominis essentia. Alis vero non pauci arbitramur hac corporis glorificationem per se attinere ad gloriam animae, ci seque illi quodam iure connaturalitatis debitum non vero simplici emanatione ex ipsa derivari sicut aicebamus gloria animae debeii Chrino ratione hypanaticae unionis. Quae sit harum Opinionum probabilior, non vacata ii prssentia discutere. Mihi quidem prior sententia ob id gratior cit, α plausibilior, quod magia extollit vim, occificaciam cssentialis gloriae, quae in beatifica Dei visione consim t: Et quoniam S. August. hanc sententiam doeuisse videtur epist. 16. ad Dibscorum in his verbis. Tam potenti natura Deus fecit animam, vi ex eiuI c-nissema beatitudine, quam sis temporum sociis pro mittitur, redundet etiam in ιnferiorem naturam , quod es corpus. Expendendum est illud verbum, redudet, clenotat enim diffusionem, quae simplici fit resultantia . Huic opinioni videtur adhaesisse Scotus d. cli. Quoniam si sententiam, quam secundo loco retuli-ΠHIS, vera ur esse putaret, non posset consequenter loquens dicere, Clarii tum meruitie remotionem impedimenti,quo gloriam animae Clirmi detinebatur De refunderetur ad corpus. Nam si per simplice resultantiam non esse apta nata effluere, nullo egeret apposito impodimento, v t non derivaretur aa comyus. His suppositis hanc itati conclusionem,quq sit Prima huius disputationis cum catholicis.
s. 3. Prima concrusio . CHristus non remotionem impedimenti cuius
piam per se primo, de directe meruit, sedi inficii sui corporis gloriam. Ista conclusio primo pro- Datur ex communi Theologorum sententia, rarissi-- cnim sunt Tneologi, quibus arrideat Scotica illa OP in alio. Probatur secundo. Gloria animae Christita ullo extrinseco apposito impedimeto detinebatur, De se diffunderet ad corpus, etiam supposita sententia quam probabiliorem cile censui, uiuatrum,quod ex Datura sua gloria corporis simplici resultantia exanimae gloria derivetur . ergo Christus non meruitalicia ius impedimenti remotionem, sed cius merituuenciebat ad ipsam corporis gloriam. Probatur antecedens. Non egebat Deus aliquod impcdimentum Opponere,ut impediret ploriae cor PorIS Ab animae gloria emanatioiaem,&nuxum, sed per solam illumi sui concursus subtractio in potuit
facillime naturalem illum effluxum suspendere. emgo non est absque rationabili causa fingeda alicuius extrinseci impedimeti appositio: praeterquam quod vix posset assignarranipedini e tu,quod vian haberet ad impedie tu illu gloriae corporis effluxum . ergo sXps P se primo meruit ut Deus influeret cuipe animi beatitudine gloriam immortalitatis in corpus. Tertio probatur. Esto gloria corporis aliquo ex. trinseco fuisset impedimento detenta , non inde VI
latenus colligitur, quod Christus per se primo,
directe illius impedimenti remotionem mereretur:
ergo Scoti sententia nullo modυ elt admittenda ,sed sententia potius contraria quam nostra statuimus concl. Probatur antecedens. Meritu per se primo,&directe respicit,ut piniu,illud bonu,test proporti natum ipli merito, est propter se ipsis tu appetibile tamquam ultimum, de finis, hui usmodi autem bonuin fuit gloria corporis Clitisti secludum se ipsam, ablatio vero impedimenti tantum erat appetibilis, ct desiderabilis propter ipsam corporis gloriam .
ergo Christus gloriam sin cor ris per se, & directε
meruit, impedimenti vero remotionem inda recte
tantum & secundarici. Ad cum modum quo is qui ollari pretium pro Iibertate captiui, qui vinculis detinetur, non per se primo soluere intendit vinc lum, quod est impedimentum libertatis, sed ipsam captiui libertatem quaerit . di pro ipsa pretium OL
fert, vinculorum vero solutionem inditecte, &λcundario, quatenus medium est necessarium ad finem per se pIimo intentum, libertatem,nimirum, caeli ui Ex his etiam, quae in natura contingui, allud huius rei desumi potest exemplum. Cum ignis calefacit aquam, non per primo intendit remotionem
impedi menti,videlicet, frigidi tatis exclusionem,sed directe in tendit calorem introducere, & si fieri nequeat , ni fi prius in aliquo genere causae impediensi rigiditas ab aqua excludatur. Sed contra hanc coc. praesertim contra sensum iii quo haec ultima conciasionis probatio procedit, duo se Oiserunt argumen ta, quae dii licuitate non carent.
Primum. Christus id tantum meruit re pectu gloriae sui corporis consequendae, quod illi dandum erat a Deo,& furi datum de facto loco praemi j. Sed Deus nihil aliud Christo dedit comparatione ad
gloriam sui eorporis, praeter impedimenti extrinsectremotionem: Ergo id tantum Christus meruit, saltem per se primo, e directe. Maior apparet mani-.felta , quia meritum dicitur per respectum ad P Inium,quod eit a praemiante recipiendum . Minoe vero probatur . Si supponamus derivationem c2 poreae gloriae in Christo ab extrinseco prouem re impedimento, impedimento sublato gloria corporis naturali, M necessario effluxu redundauit ad co
p .absque speciali Dei concursu , sed solus generalis,& ordinarius cocursus fuit susticiens. Arad quod
necessario consequitur ex int rinsecis ipsius merentis
principiis,impropriissime dicitur dari a praemianto pec modum praeinlj: ergo id tantum Christus loco praemii suscepit,illa hypothesi data, quod pertinuit
ad impedimenti remotionem, nam totum aliud a semetipso habuit. Secundum argumentum. Cum duae perfectiones ita se habent, quod una pendet intrinsece abali ais sab eaqua naturaliter dimanat , impossibile est,
264쪽
di 2 RELECTIO DE CHRISTI GRATIA
quod quis secundam persectionem mereatur, quin prius naturae saltem prioritate mereatur primam, eo quod secunda nequit haberi nisi dependenter a prima , sicut nullus posset mereri fieri risibilem , quin prius natura mereretur fieri rationalem . Sed gloria corporis in Cliruto, iuxta sententiam quam ut probabiliorem acceptauimus, per se, de intrinsece pendet ex gloria animae , ex ipse que naturali cons quio resultat: ergo non potuit Christus gloriam corporis mereri, nisi prius na turae ordine ipsam animae suae promeruisset gloriam .Qaam tamen, ut suis peritis de fimui inus, nullatenus meruit: atque ad conec videtur meruisse corporis gloriam, nisi ut plurimum in directe, quatenus videlicet, meruit impedimenti remotionum.
Pirinum argumentum non tam facilem habet soluin nem, quam nonnulli arbitramur Tlleologi, quis in forma illud, de proponerent, o di illa luerent, maiorem fortassis di illi ultatem experientur. Utvatur duobus illis exemplis adduciis in ultima conciu. probatione quorum polletius est valde impertinens ad huius argumenti solutionem, quia ignis effective producit calorem expellendo frigidi larem , atque adeo quid mirum, quod ipsa introductio caloris sit per se , dc principaliter intenta ab igne, ut ultimus suae operationis sinis Caeterum ipsa corporis gloria non aliter a praemiant e tribuitur Curiito merciati, quam remouendo eius impedimentum,qito sublato
ex intrinsecis animae Chri ili gloriae principqs sequitur plenillime ipsa corporis gloria. Aliud simile de captiui redemptione eamdem fere disti cultatem habet,quando:s, qui captiuus detinetur,eit limplicitet persona libera,cuius proinde libertas vinculis sublatis in suum se actum exerit. Nam si conditionis esset seruilis, praeter vincusorum solutionem restitet adhue ipsa libet talis facultas. igitur ut tueamur Christum directe,& per se primo ipsam corporis gloriam meruisse, satius erit L currere ad illam conclusionis probationem, qua oliedimus ibi nullum fuisse extrinsecum impedimentuappositum. Caeterum huiusmodi impedimento admisso respondenduin celeo, quod si inter meritu, de praemium physica ellet consideranda ellicientia , de proportio, veri illinacisset Sciati sentetia , quae asserit praemium per se, dc directe merito Christi respondens , non corporrs eius gloriam secundum iubstantiam , sed remotione praedicti impedimenti du- taxat suisse; de ipsam corporis gloriam ea tantum ratione fuisse secundarium, cic in directum praemium, quatenus ex remotione impedimenti dependebat. Nam totu aliud non a praemiante, sed ab ipso Christo merente, id est a gloria suae animae proueniret. Verumtamen pio portio, cic efficientia respecta praemii non physice, scd moraliter eit conlideranda, nimirum , vi cadit sub intentione viri usque,dc merentis de ptς iniantis, Qua ratione quam a s Deus per modum praemiantis non aliter concurreret ad conia ferendum Christo gloriam corporis propter eius
metita, quam auferendo impedi mentum extrinsecum, quo emanatio gloriae corporis, S cmuxus impediebatur, vere nihilominus diceretur, quod per se primo in ratione praeitii contulisset Chri isto ipsam corporis gloriam ; eo quod Christus per se primo intendebat suis meritia cani comparare, dc non per se primo,&directe remotionem euiuspiam impedimenti curabat. Nam si per possibile velim poli ibi laeodem perseuerante impedimento, Deus contuli Lset Chri ito gloriam corporis, Sc principali intenti ni ipsius Christi merentis, de eius meritis sine dubio satisfecit Iet. Et quidem quod absimilis omnino possit ei Ietausalitas moralis, a causalitate physica, i ta ut causa,quae in cile physico causa per accidens est respectu alicuius effectus, sit per se moralis causa effectus eiusdem, res est cunctis sapientibus manifes a. Nam qui ignem applicaret ad urendam vicini sui domum , causa quidem esset per accidens ustionis domus in ei se physico,eilat tamen causa per se in ratio
I roportionabiliter ad ea, quae diximus de merito gloriae corporis Christi, dicendum erit ad illud simile de redemptione captiui. Quod qui pecunias pro
redemptione offert, non per se primo iurendit solutionem a vinculis,sed captiui libertatem quomodocumque fiat , ita quod si fieri posset absque vinculorum solutibne , qui tali modo libertatem integram daret captiuo , faceret satis redimentis iniatentioni . Qaod n anifestum argumentum est, reis demptorem non per se intendere solutionem a vi
culis, sed ipsam captiui Iibertatem: Iamuis is qui liis bertatem dat captiuo, physice loquedo , nihil aliud
faciat, quam eum e vinculis eruere.
Ad secundum argumentum respondetur per distin. tionem maloris praemissae , quae diltinctio ad hoc reducitur, quod is,qui caret utraq. perfectione, non potest posteriorem mereri, quin prius natura priorem mereatur. At si per accidens supponamus,
quod quis prima, & radicalem perfectione habeat,
secunda vero careat perfectione , commode intelis
liguur , quod possit mereri perfectionem secundam, qua caret, de quod non meretur primant . Et tunc dicendum est, quod non meretur perfectione secundam , prout in prima radicatur, ex ipsaque oritur. Sed quatenus prouenit a praemiante extrinseco, quomodocunqtie proueniat . Iuxta hunc mo- du contigit Christi meritum respectu gloriae corporis sui. Haec dicta suffici ut ad solii tiones arg. principalis huius φ. dubi j, cui argumento neganda est n- sequentia. Et ratio distri minis inter gloriam animae
de gloriam corporis duplex el ,quod ad praesens attinet, Prima, quod gloria animae est beatitudo essentialis,depotissima hei sectio Christi, ut hominis, at q. adeo non debuit Christus per aliquod tempus ipsa catere, sicut caruit gloria corporis . Nec ordo deb, tus ipsius gloriae naturae de biminuerti, ita quod sciella in filia, aut aliud quod uis supernaturale lumen ,
Vel tempore, vel natura anteuerteret ipsim gloriae lumen, beatificanaque visionem. Secunda,quod ad Opus redemptionis noltrae non fuit necesse, ut Christus ammae gloria careret, quod tamen necessarium.
fuit respectu gloriae corporis. Nam si Christus gloria animae , cic gloria simul corporis praeditus futileta primo suae incarnationis instanti, viator non esset, sed omni ex parte beatus, de coprehensor, at q. adeo nec nobi, quicquam mereri possit, nec ero nobis satisfaccre, nec pretiosus eius sanguis innnitum fui Gsci nostrae redemptionis pretium. Unde actu tra EL set de nobis, S ceno i ta salute, ut Aug. superca P. S.Io. trac. S. mirabili consecutione his verbis dcdiavit.
265쪽
ti patin illatryon pateretur vi non pateretur, singuis ille non fundσcim xIι sanguis ille non funderetur, mundurnon redimetur. Hamus ιιave gratias is tenati divinitatis,ci miseratιons infirmitatis eius. Quamuis ex his arg.6. dii licuitas ex auita relinquatur, ad complementum tamen doctrinae duas adhue affer tiones sta tuendas esse duxi,ex quibus constet ex
omnia,quae Cliristus sibi promeruit. . 4. Secunda conclusio . CHristus non solum meruit ea sui nominis exaltationem,& gloriam, quam poli mortem mital lectatus, sed euin iamnem honorem, eamque omnusiae dignitatis manifestationem,quam, dum morta- Iem vitam ageret, fuit alIequutus, siue hunc honore hancque claritatis excellens iam immediale acceperit a Deo, siue ab Angelis, siue ab hominibus, laue a quavis creatura, v. g. tellimonium quod de Cliti-so Saluatore recenter nato Angeli praestiterunt, ii
milis pastorum Christi paruuli in praesepio iacentis
visitatio, magnifica orientalium, sapienti Inique reis
num in Bethelein adoratio,ipsum diuini patris testimonii, quo, & in Iordane,& in monte Tabor Clitissum, ut verum unigenitum,&dilectis simu in filium agnouit,cuncti'. magi strum, de doctorem fideli IIimum proposuri, aliaq. huius generis opera, quae ad excellentiam & dignitatem Christi manifestandalii
contulerunt, praemia fuerunt moritorum eius. Prior coc. pars costat ex prima alsertione ex duabus, quas contra Catu.& alios haereticos proposuimus. Polierior vero pars probatur. Omnia illa , quae recensuimus in conc. potuerunt habere rationem praenali: ergo Christi meritum cum emet simpliciter infinitu , extendit se ad haec omnia. Consequentia patet, quia infinitas meriti in hoc consistit , quod conferat ius merenti ad totum illud quod , per se loquendo, In ouere potet praemi j rationem . Antecedens vero probatur. Honor,& dignitas, quae ex praedictis gestis ese operibus sequebantur no dimanarunt ex union hypostatica, nec ex ipsa gloria animae Christi, sed ab extrinseco prouenerunt. Quare ergo non poterant fraemii ratione sortiri co paratione meritorii Xpi on firmatur, honor sua natura eli virtutis praenuit. ergo totus honor, qui ex illis omnibus proueniebatCncilio, praemium fuit virtutis eius, id est, operum quae ab haeroicis Christi virtutibus emanarunt. Secundo probatur eadem conc. pars. Illa manifestatio, occlamas dignitatis Cliti iti non solum ad ipsum attinebat,sed etiam ad homines, ut facilius, promptius ei fidem adhiberent, sed ea omnia, quae spiritualem nostram utilitate In promouent, tu ru ItCn ristus, ergo,i c. Tertio probatur ex illo Io. 11. Ei claramaia,N iterum clarjicabo. Quae verba dixit pater Clirrito petenti suam sanctificationem,&sensus eli, quod iam an rea Cum clarificauerat a tempore nati tutatis suae, dc
quod deinceps in morte,& post morte ipsum quoq.
clarificaturus erat. ergo Christus peteret suam clarificationem, eam etiam quam ante resurrectionem fuit assecutus, negari nequit, quin ipsam fuerit ex rigore iustitiae promeritus.
Tertia eon et D. CHristus meruit regiam dignitatem , premi ca
pilis auctoritatem, sum luam sacerdotium, ac potestatem itidem iudiciariam denique merint om
ne meam perfectionem c excellentiam,&spiritu a lem,& temporalem, quae christo potuit competere exceptis duntaxat gratia unu nia , gratia habituali, estentiali animae gloriae,& vitti ilibus, ac donis mis' sis, ut tiara pars conclusionis in qua fit excepito 1 Xpi merui si satis constat ex supe rius dictis. Et nonnihil ad malorem elus explicationem paulo inferius dicemus . Quoad reliquas vero patres . Ita conesus. incommuni positam de suadetur, quod, haec omina, habere potuerunt rationem praemii compa ratione ad mei ita Christi tergo as Ierendum est Christum,cuius meritum fusi limplicuer infinitum, ea omnia meruisse. In speciali vero de Regia dignitate Mag. Sol. in ψ. d. ψP. q. I. a. 2. existiniat Chri itu pro pro is metatis acquisiisse ius, ut nostrum esset caput,&Iudex, Regiam vero dignitatem, regalemq. Regni coelorum mulum nullis meritis sibi comparauit, sed ex vi hypoliata unionis iure naturali ei competit. Hanc lentem latri ego improbabilem non reputo, sed contraria, quam in conc. proposita affirmaui, i ge probabiliorem cum pleriiq. recentioribus Tlieologis esse crediderim, Primo propier idem mei testimo tuum ex Lucae cap. l. desumptum,quo ipse magis Sor. suam confirmauit sententiam . Sic dixit Angelus Beatissim et virgini. Lucae primo de nascituro Ch ri isto loquens. Dabit ei Dominus Deus sedem Dauid
Tatris eiuI, G regnabit in domo Iacob ινι aeternum . Cui testim unio aliud adiungo ex c. I. Danielis, ubi do aeterno Christi regno vaticinans Propheta , sic ait. Aspiciebam ego in visione noeIιs, G ecce cum nubibus coeti quas lius hominis veniebat, s usque ad ami- quum dιerum peruenit, α ιn conspectu eius obtulerunt eum, G dedit eι ροusalem,s honorem, a regnum, ποmnes postulti tribus, ta linguae seruiens ei, G. Ex his loci colligo, Ch rtitum insoc ti tutum regnandi suis meritis ma pel ratIe ,α accepi ge a Deo per modui
praemi j. Quod colligo primo , ex eo quod in testimoni6Danielis sub eodem verborum tenore dicitur antiquit die tu. s. Patrem, leu Deum tribus diuinis pers nis comune dedi sic tilio polestate, honore,& regnu. At honore, & excellentia suas operibus Christus pro meruli, honor. n. vl rctro dicebam, praerimi virtutis est. ergo similiter regnu ex proprijs accepit meritis.. Colligo secundo ex illis verbis, Dedit Dominus Deus, designant. n. non consequutionem naturalem in Christo, sed specialem traditionem a Deo factam per modum praemia tis,nam illa vox,Deus, designat Deum, ut gubernatorem, & prouisorem uniuersale,
ad quem proinde spectat, Ne mala plectere, & bone
praemia re. Et vox alia, Dominus,designat auctorita. tena, qtrae requiritur in praemiante: qui enim merciatur subi jcitur ei a quo meretur,praemia tot vero osticium quasi domini obsequia sibi exhibita remun rationis exequitiir .
Colligo tertio ex illis verbis Danielis, Et in conspectu eius obtuleri ut eum, Nam haec verba vide. ut designare praesentationem Christi, di operum,ac meri. X a litum
266쪽
ritum eius in conspectu patris, quorum intuitu quasi posis hoc testimonium explicati, de externa mani- motus ipse Pater, dedit ei potestatem honorem, Zc festatione. De qua intelligitur illud Mat .vIt. Data dἰ regnum. Consentit illud Plal. 1. Postula a me,s dabo mihi Omnis potestas in caelo,s in terra .ribuemes haereditatem tuam, spossessionem tuam ter Probatur ratione haec eadem conci . pars. Quod
mr nos terra. Ex quo testimonio constare videtur, pa- Christus absque meritis regiam obtinuerit digni ta-trem non dedisse Christo, ut homini, regiam pote- tem, non potest colligi ex eo, quod regnandi rus sit satem super uniuersum orbem, nisi praesupposita , ei naturale, nan a iustoritas sacerdotalιs, Iudiciaria eius postulatione, & oratione, quae nc potuit no esse potestas, supremi ca pilis excellentia iure quoque nam emoria. Dices forsan, in hoc loco no fit sermo de iura si competunt Christo. Et tamen excellentissimae regno Christi absolute, sed secueu eius extensione ad hae dignitates ex ineritis sunt Christo collatae, quod populum genti licuin, quam Christust Deo impetra ' & Magist. Sotus, libentissime concessit,&expresse uti,dc metuit. Non tamen meruit absolute ius ipsum docuit S. Th. de potestate iudiciaria f. p. q. 39. art. . regium super specialem Dei populum Itidaicum . Nec vero repugnat huic regiae dignitari, quod habequi erat sedes David patris eius. Nam de hoc regno, re in Christo rationem praemi i ex eo, quod fuerit ei in alio vetiti praecedenti eiusdem Psal. dixerat ipse data in primo suae conceptionis instanti, quia, ut ex Christus . Fgo autem constitutus sum Rex ab eo super superius dictis constat, sussicit in merito prioritas na-bon montem cium eius . Hoc regnum non preci- turae. Nec vero apparenti aliqua ratione dici potest,hus, dc postulationibus impetraitit, sed ab ipso Deo quod ius regium fuerit in Christo principium, iure naturalis filii accepi t,a quo fuit rex consti tutus, radix merendi ,ob quam causam incapax esset rari eu primu eum hominem conspexit, tunc nimirum, nis praemi j.ergo nulla est ratist ob quam non potuc. cum vel bum caro factum est. Ei ut Angelus significaret hoc regnum Christo competere non ex meri-' ris, Sex vi postulationis,& orationis cuiuspiam, sed
solo iure hqreditario, dixit Beatissimae Virgini,quod erat daturus ei Dominus sedem Dauid Patris eius, id est, succedet in regia sede David patris sui per modum naturalis haeredis. Non est haec inerudita solutio, ex qua probabiliter inserendum erit, quod regalis Christi auctoritas
respectu Israelitici populi, ad quem fuit specialiterritissus, ut minister circumcisionis, dc quasi seruus, ut in externa apparebat forma , sed secundum sibi de .
bitam auctori tatem, verus,& naturalis rex, respectu, inquam, huius populi iure tantum haereditario: non metit. rio regiam obtinuit d:gnitatem. At co-
paratione ad populum gentilicum , qui ante Christi
aduentum non vocabatur populus Dui, de quod non erat speciale Dei peculium , de patrimonium, Π α tam haereditatio iure quamuis nec hoc ius totalitersit excludendum a Cliristo quod orationibus, cia meritis obtinuit. Sed nihilo ininus oppositum verius apparet. unde se argumentor comi a assignatam solutionem. Ita eodem signo naturae, & rationis, quo fuit Christo datum ius regnandi supra Iudaicum populum , fuit de datum simile ius supra totum uniuersum. Nam ex eode principio, ilicer, ex vi gratiae unionis utra . que ius aqualiter dimanauit, & non dependenter ah allo, non enim ex iure regnandi , quod Christus habet supra Israeliticam plebem, ortum habim i eo ius iegnandi supra gentilem populum , sed utruque ei comperit, quia verus, dc naturalis est altissimitillus,eul ex aequo mnes populi omnesque subi j ciu-tur nationes. ergo si Christus ius regnandi super g t ilicum populum merito,&otatione Obtinuit a patre, fateri debemus. quod absolute, dc sine dili inctione ulla ius,& potestas regnandi ex meritis comperit Christo. Hanc sententiam videtur docui si Paul. aci Rom. rm in noc enim Christus moituus est de resurrexit, ut tam ortuo Iu,& Viuor id c minetur. Potestas enim dona: naratra non est alia in Christo,
qua ui ipsa regia potestas, S hic modus loquendi via
populum Iudaicum Gentile complectitur. Fateor
rit sub meritis Christi cadere eius regia dignitas . Rursus. ergo cum ad Christi dignitatem spectet, ad eiusq. meriti excellentia,quod haec dignitas, dc uniuersae allae, quibus no repugnat ab intrinseco cadere sub merito, ruerint datae Christo duplici titulo, ac iure,& connaturalitatis, dc meriti, sine causa rationabili asseratur, Christum non fit ille proprijs meritis assecuriam ipsam regiam dignitatem . Confirmatur primo. Christus meruit dominium rerum omni m oraesertim hominum. Sed eadem ratio est de potestate regia, quae de potestate domi.
na tiua, Si modo non est eadem omnino potestas,e go, Sc. malor probatur: primo ex testimonio Paul.
Secundo. Emptio tribuit ius dominatiuum ementi, sed Christus magno nos pretio emit, dicet e Paul. I. r. 6. ergo hoc titulo competit Christo ius dominatiuum super uniuersos homines. Sed Christus,cunos emit, meruit coram Deo, ergo, dcc. Co firmatur ex doctrina S. ΤΛ. qui s. p. l .cit. docet, de probat , quod Xps iudiciariam potestatem ex propriis meritis fuit adeptus, in q. aut praecedet i 2. La. I. a dividetur docere, in Christo ea de esse sim te potestate regiam sacerdotale,de legislatrice, sub qua sine dubio legislatrice potestate iudiciaria compre. henditur . ergo S. Th. qua ratione dixit Chi istu meruisse iudiciaria potestate, diceret id ipsum de pol st ite Regia, quod & no obscure in frui auit in illo a. Iq. I p. ad primum, legatur Aug. pro ista sententia lib. de Uni .eccl.c. 7. Sc 8. Existis qua de regia dignitate diximus facile et it coniectari, quid de reliquis dignitatibus,dc ex collet iis,qiras in conci .enumerauimus, sit die edu. Na ea de prorsiis est de eis omnibus ratio. Hoc loco id est obseruandum,quod licet absolute i quendo maior perfectiost excellentiorq. dignitas, quod hae similesque dignitates connaturali modo habemur, quam ex meritis, ut de corporis gloria dixi superius, tamen stipposito semel, quod subiectu, cui tribuutur est in statu me redi, ut reuera fuit Christus, ad perfectionem maiorem , maioremque gloriam pertinet, qnod duplici titulo habeantur, dc
naturali, dc meritorio, praesertim ex Iure meritorio
rigoroso, dc infinito, quale fuit ius meritis Christi
267쪽
Se 1 tym quispiam. Quo tempore accepit Christo, has dignixates,& pol citates, ut suorum merito. iuni praemi iuri S. ThO. Opusc. a . lib. s. c. I 2. I 3.& rq expresse docet Christum ab ipsa sua temporali natiuitate accepi Te potestatem regiam : de cum haec potestas annex M sibi habuerit reliquas potestates, ut ex eodem S. Tho. paulo ante reserebamuS, &de por state iudiciaria dicit, quod regra in consequitur dignitatem In 3. p. q. 19. ar. . . ad I. Videtur consequenter dicendum ex mente S. Tho. quod Cluisus cum primum fuit natus has omno potestates accepit , quas ante natiuitatem in utero matris existens suis humanis meruerat actionibus, illa praesertim acti ne cuius meminit Paul. ad Heb. Io. & meminerat
prius Propheta Regius Psal. 39. & nos eius insuperioribus non semel tantum meminimus, quae fuit it
la prima voluntatis actio, qua,Christus praeceptuma Dei de morte pro hominum redemptione subeuncia sibi impositum , acceptauit. cc erum haec sente tia difficultatem patitur non levem . Et sic arguo, Christus in primo instanti suae concePtionis metuit potestatem regia in potestates alias, quae huic fuerunt annexae . Ergo tunc accepit illam , AG non debuit expectari tempus natiuitatis eius . Eo vel maxime , quod haec regia dignitas, cum suis annexis potestatibus non solum competit
Christo ex vi meriti, sed potissimum ex vi hypostaticae unionis, quae tacta fuit in ipso incarnationis instanti. Posset huic argumento responderi si propositam
velimus tueri sententiam, quae prima specie apparet S. Tho. doctrina incitat. Opust. 1 o. Quod cum haec regia potestas cum suis annexis essentialiter pertineret ad actus exteriores, ad externamque gubernationem in homines exercendam , neque conueniebat
Christo, nec fuit ei danda, usquedum prodiret tria hanc visibilein lucem, &esset , matre separatus. Nadum erat in sacrato purissimoque suae genetricis utero reputabatur secundum humanitatem , quasi pars eius,&ita nondum erat pro illo statu capax, ut deputaretur Princeps, caput, Sacerdos, & Itidex omnium
hominum . Quoniam hae dignitates exposcunt personam invisibili ,&tractabilis a tu positam, &quae per se ipsam operari possit, ut persona totaliter ab alijs omnibus distincta,& separata numero, 3c si officio valde coniuncta , uti caput suis copulatar
Secundo resp6deo. Mihi vero similius esse, quod in eodem instanti incarnationis,in quo Christus hae
Regiam meruit dignitatem, illam accepit, fuitque ex tunc deputatus dominus uniuersorum, S supre-nru Scς testis Regni Princeps. Itaque ex tunc scriptu gestat in sexmore suo magnificum illum titulum, in Dem vidit,& legit S.Ioan. Apocalyp. c. I9.Mπυ-gum,s Domi uur dominantium. Nec S. Tho m. nuius uocuit contrarium, quoniam loquebatur de regia , α dominatiua Christi potestate quantum ad extemmam eius manifestationem . &actualem usum t ad quem non videbatur idoneus Christus, ut homo, quandiu in sanctissimo matris utero concinis deti-Deba Iur. Secus autem, quoad deputationem, ad hac
enim satis superque fim, quod a primo incarnationis
momento fuerit perfectus vir, perfectaque ratione
Pollen , iucundum qua in exactissime poterat, & Re.
gis,& Sacerdotis,& Iudicis munia exequi. Ei quidequod in puncto natiuitatis Christi Regia eius dominatiua splenduerit potestas, ipsiusque coeperit usus, qui conjiderauerit ea, quae natiuitatis nocte ab Angelis, a palloribus, & proximis iunc diebus a Magis inrteritatibus Regi hus gesta a sata Euangelistis narrantur, haird quaquam to poterit in diib Ium reuocare.
Quod qui non plene intellexerit, legat Aug. ita quodam sermone de Epiphaniae solenmitate ita dicentem. Piis is iste sextant paruus tam munus o- dum in turis laquens tam in ca ιs edidia pro nens λHoc August. dixit, quia cohristuSin punet Osuae nati inuitatis ut se omnium rerum ostenderet Dominum, usum que uniuei satis sui domini j inchoatet, nnuam forna auit stellam, in qua totum omnium rerum dinem omnemque naturae facultatem cxcellenti virtute superauit. Ut autem seipsum Regem Regum aperte demonstraret; eanadem stellam nuntia in designauit ad Orientales Reges, ipsios ad ita bulum, &Prςsepe vocans, ut eum ibi, & humili prostratione
& mystica muperum oblatione uniuerculem recognoscerent, scisci perent,& venerarentur Regem .
Quia ergo Christus iuc primum cum natus fuit RGgalis potestatis vim imitavit,idcirco S. Thom dixit tunc accepisse Regiam potestatem, fra sim scripturae sacrae imi tatus, quae tunc solet dicere res fieri quanis do prirnum tactae apparent.
Sed noua tunc dithcultas insurgit. Si in primo instanti incarnationis Christus ob id accepit Regiam potestate, quia erat illi debila ex vi hypostaticae umonis,& non debuit sine grandi urgentique necessitate ad tempus aliud eius traditio differti, cum in illo in stanti Christus esset perfectistinae talis potestatis capax : Sequitur, quod haec potestas data si ut Christo
prius ordine naturae seu rationis, quam in ipso intelligamus aliquam praecessisse operationem. Consi quens autem aduersatur his quae diximus: ergo falsa est haec nunc tradita doctrina, vel saltem non colimrens his, quae diximus antea. Sequela patet. Regia potestas, non in actu, sed in habituali deputatione considerata,non pendet per se ab aliqua actione suis scipientis eamdem potestatem. Sed a sola suscipienistis capacitate, iure sufficienti posito. ergo si potestas haec conuenit Quillo ex vi hypostaticae unionis, dici debet quod ipsam nulla eius expectata operatione accepit: atque adeo quod fuit et data antequam in actualem prodirem actionem, qua eam promereri posset. Minor etiam probatur. Pramluin, mirac
lis se lusis quae non sunt sine urgentissima causa admittenda, nequit ordine naturae antecedere meri tu .
Igitur si Christus hanc potestatem accepit prius nais
tura quam in actualem exiret operationem, potestas haec non potuit esse praemium cuiuspiam meritoriae Christi ac ton S.
Confirmatur. si regia potestas debita fuit Christo ex vi hypostaticae unionis, sequitur quod resultauit per simplicem ei nanationeni S effluxum ab ipsa hypostatica unione, seu ex humanitate verbo hypo
ita retce unita,& ex consequenti, quod prius ordine naturae conuenit Christo, quam in aliquam ipse prodiret actione in . Ea enim quae simplici emanatione ex principis intrinsecis alicuius sit biecta di manant, non pendent ab aliqua ipsius subiecti actiorae: qui potius omnem praeuenium,& anteuertunt. ergo re-
268쪽
gia potestas omnem in Christo ach onem praecessit,
arq ue adeo non et fuit ex metatis collata. Sequel videtur manifesa, quia nulla apparet ro ob qua potestas haec tam connaturalis,& et hit a Christo rati ne hypostaticae unionis, non fuerit in eius hii manitate ad modum propriς rassionis per simpliccm effluxtim, & resul tantiam consequuta, qui cum non iam esset phvsicus quam morulis effluxus, non necesset
fuit , quod oriretur ex formali aliquo principio acti- , sed optime reducitur ad suppositum, de ad infinitam eius dirnitatem: fcut dicebamus silperius do valore meriti infinito.
Hoc arsumetum cum sua confirmatione, easdem
fere vires habet de reliquis potestatibus sacerdotali& iudiciaria,atque etiam de aut horitate,&excellentia capitis. Sed de potestate sacerdotali speciale offert argumentum, quod sit secundum. Per illam primam actionem qua Christus morte pro nobis subeundam acceptauit, quam ut 'pe diximus, habuit in primo incarnationis instati, vis fuit sacerdotali potestate, nam vi ex S Th. q. p. q. . a.
ad 3. colligitur, Chri lius semetipsum Deo obtulit. Unde inquit, quod in passionen o ptimum seipsum
immolauit, & sanetificat it, sed nouo inodo, hur , cruento: ergo illa operatio praesupposuit in Christo sacerdotalem potestatem. Rurius. Illa operatio fuit primum meritum, quod habuit Christus, ergo ante omne meritum accepit Christus potestatem sacerdotalem, atque adco non ei suit propter meritum
Ad primum argumentum respondeo, quod illa perfectio , quae ex vi hypostaticae unionis debita fuit Christo,& ei connaturalis, quatenus erat fingularis persona,& quae non respicit per se,& formali ter allia quod extrinsecum , prius illi fuit data, priusque illi conuenit, quam persectio alia quaecumque pertines ad ipsum,ut caput est, dc pei sena communis, Sc quae
fotaPatiter respicit,& terminatur ad aliquid extri
secum . Unde prius ordine naturae praestipposita suit in Christo visio beatifica, atque etiam beatifica ipsius dilectio, quam potestas regia, sacerdotalis,& iii. dicat tua , &quam excellentia, di dignitas capitis. Imo non solii in operationes istae prFesserunt natu .rae ordine iniChrilis humanitate potestates prςdictas, verum omnes virtutes infusae, de intellectis ales, de morales constitutae in actuali complemento per proprias actiones. Quoniam haec omnis perlectio pertinebat ad Christi humanitatem singulariter coistideratam, eratque imi inseca eius persectio, quae, ut
dixi, pr supponi debuit in Chri ilo ad omnem aliam perfectionem, quae per se, dc formaliter aliquid existrinstcam respicit. Non compulo inter extrinseca Deum ut obiectum cognitionis, & amoris beatifici; quia coniunctio creaturae rationalis ad Deum per
hos actus est praecipua, formalis, de intrinseca eius perfectio. Quaelibet enim res praecipue,de formalissime perseii ut in actuali coniunctione ad primum
suum principium, ultimum q. finem. Ex hac doctrina tequitur prςcessit se in Chri ito eas operationes, ta ex parte intellcctus, quam ex parte voluntati , qui hus verum potuit inesse meri tum,& quibus proinde. Christus mereri potuit omnes huiusnodi excellem iras,& potestates.
Ad confirmationem dico, quod ob id potestas regia non habuit rationem propriet passionis respectu unionis hypostatic , neque per simplicem euia uit resultantiam, sed data fuit Christo specialiteri Deo: quia propria passio debet esse perfectici rei intrinseca, qua res secundum semetipsam perficiatur. Vnde quia is a potestas per se primo est perfecti iambiectianordine ad extrinsecum, non habuit, Iig rose loquendo,rationem propriae passionis, quamuis sit valde Gn naturalis Christo ratione hypollaticet Vnionis, neque consequuta fuit in Christi humani t te ad modum propria passionis . Et idem indicium est de c teris potestatibus, sacerdotali, iudici ria ferendum , atqne itidem de dignitate, & excerulentia capitis. Ad secundum argumentum respondeo primo , quod illa oblatio spirituali modo facta, qua Christus in pi imo incarnationis instanti seipsum sanctificauit dc immolauit patri, non procedebat formaliter 1 potestate sacerdotali, neque fuit proprie actus sacer clo iij Christi . Pertinet enim ad potestatem sacerdoti, non sua tecumque sacrificium, sed sacrificium externum, de visi hile, dc si protestativum inuisibilis, de spiritualis sacrificii, ut ex S. Thom. I. I. q. SI. a. I . Olligere licet. Neque unquam S. Th. docuit, quod illa spiritua lis Christi sanctificatio, & ina molatio fuerit, sacerdotalis actus,sacerdotaleq. officium. Unde nosuit necesse, quod illa operatio praesupponeret sacerdotalem potestatem in Christo. Quo fit, ut satis ineia ficaci argumento quidam Theologi probent, Christo ex primo sui incarnationis momento sacerdot li fuisse potestate praeditum, ex eo quod seipsum . sanctificauerit, &immolauerit in illo primo insta
ti et Quia illa spitii ualis immolatio non fuit actus socerdotalis potestatis.
Secundo, si quis contendat illum actum pertinui cse ad potestatem iacet coralem, eo quod fuit sanctificatinus totius humani δenetis, poterit aliter respondete ad argumentum factum , sitque eius secunda ,
solutio. Quod in illa operatione Christi potuit considerari gemina virtutis ratio . Altera pertinens adoliaritatem: Sc altera ad re Iigionem spectans. Secun-oum quod ad charalatis virtutem pertinebat ille ais stiis, se ipsum pr cessit, prout ad religione pertinuit,&in illo priori , uo actus ille persectionem charit iis participalm, mel uri potestatem, de regiam, de s cerdotalem , quς dc data fuit Christo prius ratione, quam ipsemet actus formale virtutis religionis rationem indueret. Atq. adeo quatenus prima illa Chri ili operatio religionis rectitudinem, deformala
ratione importauit, pr supposuit in Christi humanitate sacerdotale potetatem. Et qui decumiace dotis potestas non fuerit qualitas aliqua Iealiter in fusa Christi ani in q, sed quςdam moralis deputatio realis tamenὶ ad sacerdotalis Uuma exequenda, noerit dissicillimum intelligere, quod potuerit med Iare inter duas it Ias rationes formales, quς in una, dc eadem Chiisti operatione reperiebantur. Et cum sacerdotalis potestas iuxta docti inam a S. Th. tradita, Regalem pure statem fuerit consequuta aut saltem ei annexa, late dum erit, quod Regia quoq. potestas prςsupposita fuit in Clitisio, ad illam primam elus operationem , quatenus ad religionis virtutem spe.
269쪽
2tias ni supernaturam bona, qua ChriHus
promeruit nobis..DEuentum tandem est ad dubitationem quarta,
S ultimam tertii articuli quetitionis quint . In qua diserendum est, quid nobis Christus me ruerit. Explicuimus quideria superius in a. ar. eiusdequiti. s. Christum misiscille Deo ex toto iustitit rigore pio uniuersi hominum peccatis in criminibus, diximusque ibidem , satisfactionem Christi per se primo non tam nostrum spirituale commodum , quam ipsum Dei honorem, eiusque malestatem a tendisse:quamuis secundario multa inde commoda, spiritualiaque bona nobis euenerint. Addidimusque prirterea Christi meritum e comra se habuissse, i a quod Christus prout meruit, non aliquod Deo acia quisiuit bonum, sed sibi ut homini,&nobis, quibus meruit, in duobus autem dubiis pr cedentibus h ius 3.ari. utcunque exposuimus, quς nam fuerint,illa bona,quq Christus sibi propriis mei itis compara uit,quq vero illa, quς nuIta enus sub elus meritis cadere potuerunt, aut saltem non debuerunt, secunduconnaturalem meriti. p rq mii ordinem. Superest tandem, ut in hoc postremo clubio disserte exponamus, quae bona Christus suis nobis acquisiverit mearitis, quae vero absque Christo eiusque meritis no . his obueniant Quam sane tractationam non ad longum versare decreui, tum quia maior1 materiae grainuitate, quam dissicultate polleat, tum potissimum Z quia magna cum doctrina, & eruditionis copia ipsa Pertractarunt ante nos viri docti stimi, ae si no aequa felicitate omnes, quia eorum nonnulli, & Christi meritis,& supernaturalibus, quae nobis conferuntur dona, non parum excellentiae,& dignitatis su traxerunt,ut id notabimus tuleIius in huius disput tionis progressu
Prima pars dubitationis quarta. In qua explicatur quanam Int bona qua nam
P Riusquam ad explicandum accedam, quae hona
Christus nobis meruerit,Opere praetium duxi recenseri, & exponere, quae sint ea supernaturalia d Da , quae iuxta communem omnium aut fere omianium Theologorum sententiam, sub Christi meriris non cadunt.
Notanduinque est primo,quod illa bona,quae no- his quidquam conferunt ad aeternam comparanda saliuem, non eodem modo se habet. Quaedam enim sucit nobis intrinseca cuiusmodi sum habitus gratiae, α infusarum vir tutum,specialia Dei auxiliain his similia r Inter haec intrinseca hona connumerari deis bent sacramenta , quaelicet ab extrinseco ministro conferantur m nobis tamen suscipiuntur. Qiraedam
ver extrinseca vi praedestinatio nostra , incarnatio
Christi,&c. Haec itidem extrinseca bona non omnia pari formiter se habent, nec unum , &idem de iditis omnibus fetendum est iudicium. Vnde eit se
cuncio notandum . Quod inter bona hic extrinseca quaedam sunt, quae possunt simpliciter induere rationem mediorum comparatione ad aeternam n stram salutem, vel quia sunt Omnino inferioris ordinis, puta,nati ratiS,quae eleuari pollunt, etsi per acciridens, di extrinseca ordinatione, ad supernaturalem gratia finem , Ut diuitiae, honores,&c. vel quia non ascendunt ad ordinem supremum, sed intra ipsum gratiae ordinem continemur,ut quadam eius partes, nam quae in eodem ordine commeo turi multo esse
sibi possutosticio,& quodammodo obsequio. Huius
generis sunt orationes sanctorum,quae nos iuuant coram Deo ad gratiam , S gloriam comparandam , siue lint oratione, sanctorum in termiuo existentiu , siue eorum qui adhuc in statu viae internos commorantur. Prod δε enim vi Ium, ut inquit Iacob. in suacan. . F. Oratio iussi assidua. Inio&nranisteria sanctorum Angelorum, quibu1 assidue nobis bona procu rant, uentes nos, S defendentes ab ipsisnost rarum animarum hostibu , orationes,& preces nos ras coram Deo praesentantes similiaque valde viiija nobis omela impendentes. Nam lina u. ad Hebr. c. I. dicete.
Omnes sunt administrator, Diri: us, in mirrisertu mi Fli,propιer eos,qui bariditatem capi ιsalutis. Quaedavero alia bona ex inlaca sunt,quae ad nostram salutem,& primam,& vltimam comparara, non tam habent rationem medii quam cau*r Imodi eorum quaedam nullatenus quae tint medii rationem induere propter eorum excellentiam maximam . Ad hoe genus pertinent praedestinatio nostra , quae causa est omnium spiritualium effectum omniumque super naturalium bonorum, quibus praedestinati ad vitam aeternam consequendam iuuantur: Christi praedestin alto,eius inca I nario,visa,passio, mors, eius merita,& satisfactiones, ipsorum meritorum,earumdemq.
satisfactionum determinata,m est assi applicatio ad. ςos In quibus cmcaciam habent.
I. Prima conet P. HIs ergo suppositis primam statuo concl. Nortia
meruit nobis Christus ea bona extrinseca,quq potius rationem causae sot tuimur respectu salutis nostrae,quam med ij, una excepta praedestinatione n stra, de qua sequenti dicemus conclusione. Itaque non meruit nobis suam praedestinationem, Incarnationem, passionem,&c. Haec conlu. communi est apud omnes Theologos, nec vero negari ulla r rione pote it, praesertim de praedestinationeδε inca
natione ipsius Cluisti . Quae bona sicut Christus sibi
ipli mereri non potuit, ut ex dictis in secundo dubio manifestum relinquitur, ita nec nobis potuit mereri. Quoniam bona ista, cuiu fuerint principia, α quidem radicalia, omnium Christi meritorum nuClatenus potuerunt esse praemia meritorum eorunde. Et constat manifestissimis illis sacr. scri pl. testim mjs, in quibus incarnationis mysterium ad solam Dei misericordiam reuocatur Ioan.3. Sιc Deus dilexit mundum, τι si,umsuum unigenitum daret. Paul. Rom. cap. 3. bι Deus pro nobis quis contra nos e ziae ιιam proprio stio non pepercιt, sed pro nodis omnibuatradidit illam, co. Praeterea quod nec meruerit ho-ua alia suam vitam, passionem virtutum opera, dcc
270쪽
Res etiam est manifesta. Et probatur primo, haec bona tuerunt ipsam et Christi merita , atque ipsae
tetidem eius satisfactiones. At merita non cadunt sub merito respectu eiusdem merentis, nullus enim m retur, quod sibi mereatur aut alteri. ergo,&c. Secun
do. Nullus a seipso meretur, sed ab alio, alias idem esset merens,& praemiator respectu eiusdem , quod impossibile: sapientibus iudicabitur, iustitia nam q. eiusdem ad seipsiim egeno potest. At si Chrinus no his haec hona promeruisset, certe eadem hona metuisset a semetipso, quonia ipse voluntarie fuit ope.
ratus omnes suae vitae actiones, suaque sponte morti
fuit, di passioni oblatus: ergo seipso Christus haec
bona mereretur,&impetraret: ita ut secudum, quod homo, de merens esset, dc praemians, rans,& oranti concedens, quod fuit impossibile. Non me clam est solutio, quam Franciscus Cirtagena loco citato diis scutis it . huic aut simili argumento adhibet , nimirum, Christum non meruis e nnbis incarnationem suam absoluic consideratam, neque sua merita ab lute ,&entitatiue sumpta, meruisse tamen haec omnia in ratione medio tu, id est meruit, ut eius incarnaintio, atque sua itidem metata, media essent ad nostra salutem , & quod Deus ad hune finem ea ut media proportion .ua assumeret. Ita quod propter ipsa comferret nobis uniuersa supernaturalia bona, quae contulit de facto . Verum haec solutio nulla ratione potest subsistere. Nam Iieet si ad possibilitatem duntaxat attedamus, utcunque intelligi positi, quod quia Christi merita
infinita fuersit, infinitoque valore meritorio poli bat,potuerit in eis illa quasi reflexio supra semetipsa reperiri,ita quod Chlistus una,& eadem actione meruisset nobis salutem , & gloriam, & quod Deus eadem opera ionem assu meret, ut medium ad nostr salutem operandam,& quod ipsam Cli ruti in arnationem Ss non in fieri, quia operationes,& metata
Cliristi praesis p ponebant facti m) tamen in facto e GD, S secundum continuationem assumeret etiam, ut medium ad salutem nostram. Licet, m quam, hoc noesset forsan lin possibile, nec proinde in intelligi-hile, at si de facto illa solutio procedat, non consenistit fidei veritati, sed puto eam esse manifestu in errorem . Quoniam constat ex testimoniis cludum ex L cta seriptura deductis, &ex aliis innumeris, quod Deus ex liberali,& gratuito amore dedit nobis Chrinum, ut redemptorem ,&auctorem salutis nostrae, di quod omnia eius opera, totam vitam, & mortem,
in nostram destinauit salutem, S quod porpter nos homines, Sc propter nostram salutem descen clit oeccetis, & similiter missius eii a Patre. ergo,& Clitisti
incarnatio, & omnia eius opera, ex Dei ipsum mittentis incarnationem habu crunt esse media ad n
stram Calutem destinata sumimus hic medium Iarga , & ampla acceptione, ut comprehendat etiam id quod assumitur ut causa nostrae salutis etfectura ergo quod incarnatio Christi, & eius merita rationem habeant me loriam ad caritem nostram,ex liberalissima,& gratuita Dei voluntate prouenit, & non ex eo quod id Clui lius meruerit. Hoc argumentu aeque procedit in opinione Scotialle tentis Christum, etiam non ex a me peccato,venturum,atque in sententia contraria quam S. Thom. docuit .Qura in omn: Opinione fateri tenemur, quod
Christus, prout venit de facto passibilis,& mortalis,
in nostram salutem venit destinarus: Et quod ptopter nos, fit ipse se tradidit. de Deus tradidit illum. Si qui dein praedictus auctor velit dicere, quod morn: . io& merita Christi data sunt nobis a Deo, ut causa nostrae salutis, S hoc ab '. vllis meritis, sed quod
Christus meruit, ut assumerenturm ratione medio .
rum ad salutem eandem , quod plane auctor ille in lib. cit. non semel asserere videtur, praesertim in discur. . eius sententia nihil erroris contineta Sed superest ei explicandum quid aliud Christi merita ad nostram salutem contulerint, ut media, praeter id quod ut causae efficiunt. Et si hoc non constet, quid obsecro nobis profuit illud Christi meri tum Nam quid ad nos duplex illa formalitas, & causae, & medii, si
nihil est utilitatis in una, quae non sit in alia Alissum facio, quod illa solutio fundatur forsan in quadam opinione de prouidentia generali, quae valde placuit praedicto auctori, quae est sine dubio falsi s linia essetque ad scholis explodenda. Prabet enim occasione dicendi multa in materra de prouidentia, & praedestinatione Dei, quae scripturis sacris sunt parum conissentanea. Sed deli ac opinione non vacat in praesentia amplius quid dicere. In libris de origine, & po. testate gratiae diximus multa, quibus haec doctrina
apertisti me confutatur. Ad nostia ergo reaertam ut conclusonem.
Circa hanc igitur primam concl. quam ita in C muni proposui, ne ac6muni Theologorum, praesertim Thomistarum usu familiarique modo loquendi recederem, aduertendum esse censeo, hanc conia clusionem uniuersaliter vera esse de orianthus Chri
cti actionibus,& de tris omnibus ad Christum per tinentibus,quae ipse sibi mereri non potuit, qualia su
runt ea omnia, quae circa conclusionem recesuimus.
Caeterum in his q uae sunt circa Cli cistum gesta, quae ipse suis sibi metuit actionibus, cuiustri odi fuerunt
resurrectio,corporis immortalitas, sui nominis exalintatio, consessus ad dexteram Patris, &squς fuerunt alia cuiusmodi,aliud est iudicium ferendum. Nam haec omnia, quς numerauimus, Christus non solum
sibi meruit, sed & nobis simul, ut prςcedenti dubio
ex Athanas. oratione secunda contra riri a nos dice
hamus. De quibus bonis ita dicet Theologus. Quod non meruit illa Christus, ut essent nobis media ad salutem sue primam siue ultimam comparandam . Quia diuina hcc bona propter excellentiam eximia, qua & nos, & nostram etiam salutem exuperant, eo quod transcendunt gratit habitualis ordinem ,&ad ordinem gratiς hypostaticae unioniS pertinent, ri queunt si cum rigore loquamur,mediorum induere rationem ad nostram salutem comparata: meruit tamen Christus, ut essent causa exemplaris, imo de forsan esticiens , physica efficientia, salutis nostr . Itaque Chlistus non solum tibi meruit, ut moris tuis excitaretur, futiletque inter mortuos liber: sed S meruit quod refusicitaretur, ut primitis dormienti ut n. Ac ut exemplar ad cuius similitudiri eiusti omnes resurgen I, eorumque in extremo die relarmabatur corpora. De effeci sua causa litate q. seq. nonnulla dicemus. Non negauerim posse probabiliter dici, quod non solum Christus suam resurrectionem, claascensionem metuit nobis in ratione cati' exemptaris, ta et Ecuuq, sed etiam in ratione me dij. Itaquα