장음표시 사용
271쪽
meruit mi resurrectio conferret ad nostram iustiis iram, tres Irrectionem laquam medium ad finem, non vltimum,di praeciputun, nam hic finis est aloria Dei,sed ut finem immediatum, & minus principale, di qui tandem ordinetur,ut medium ad ipsum prin. cipalem finem,Dei scilicet,gloriam,atque Hidem ad gloria Christi. Nam sicut est valde probabile, quod Christi incarnatio habuit rationem medis ad salute nostram iuxta modum expositum,quod ex illissim-holi Apostolici verbis, Proptar nos bomiser , a pro-pιer nostram salutem, &c. rationabili potest consequutione deduci. Et idipsum proportum abit ter dicendum est de passione, de morte Christi. Ita nihil dicet improbabile, qui asseruerit Christum propter
nos homines resurrexisse, propter noli ramque iustitiam, ac restirrectionem futuram tanquam propter
immediatum,& proximum finem, & simi liter alce. disse ad dexteram Patris propter nostram glorificationem, de ascensionem in ciae lum . A qua locutioni phrasi non abhorret modus loquendi S. Paul. ad Rom.8. Traditus est propter delicta nostris, resuriexιι propter iustificationem nouram . Non lalet me magnuversari discri men i nter ea Cli rasti opera,& mysteria, quae ad eius humilitatem pertinent, qualia fuerunt Passio,& mors, & ea quae ad ipsius exaltationem ,&glorificationem tbeetant,piati, resurrectio, ascensio in coelum,3 c. Nam cum, ut modδ ipse dicebam,&nos docuit S. Synod. Trid.ses s.c. cap. . Christi gloria finalis sit nostrae iusti Matioms,de salutis causa,n6 apparet valde consentaneum rationi, quod illa Christi mysteria, quae directe ad eius gloriam , S exaltationem spectan t, vocari debeant media ad nostram
iustitiam, nostramqlle salutem, vi ad fine ordinata.
Propter quam causam, illam Christi exaltationem, quae in manifestatione sui nominis, illius, videlicet, quod est super omne nomen, quarn sibi Christiis humilitare,de morte promerui t tanquam excellentissi. mum,& supremum omnium suorum laborum praemium, ego nullatenus auderem dicere eam ni bis
Christum ineruisse tanquam medium ad nostra salutem ordinatum . Meruit quidem, ut eiset quoddaexcellens eius exempla r. Nam filiario adopti ua per filiationem Christi naturale,in cuius manifestatione consistit illa sublimis eius exaltatio, regulatur, Semensuratur iuxta it Iud Paul. Rom.8. ΩΡos praeisι- nauit conformes feri imagιuis flj eius, nullatenus tamen meruit, t esset medium , ut ad finem in nostram salutem ordinatum . . I. Secunda concluso.
Non meruit nobis Christus praedestinationem nostram , si sumatur pro actu ipso, qui est in
mente praedestinantis, non ibium secundum eius eniaritatem, verum neque secundum resipe ani quo effectus ipsius praedellinationis respicit. Op positum
huius eonclusionis quoad priorem eius parte in nullus Theologorum hactenus docuit, stultusque iudiacandus esset,qui id vel leuiter suspicaretur. Nam quaeausam habete poterit actus diuinae voluntati en H- vatiue sumptus,cu non sit aliud,quam ipsemet Deus, qui prima est Omnium rerum causarita dixit S. Th. 1 . p. 23. ar.I. loquens de actu praedestinationis, quo
Deus homines ad gloriam praedestinauit. Secunda
vero pars coclusionis cotrarios habet aliquos Tne logos, praesertim ex iunioribtis, inter quos unus est Franciscus Cart. qui lib. cir.discur. M .non solum d cet nostrae conclusionis contrarium,verum & absoluid dicit,quod per modu causae finalis,& meritoriae Christi merita mouere potuerunt Dei voluntatem ad conferendum hominibus gratiam, & gloriam. Haec tamen huius aut horis sententia ex quibusdam pendet principiis, quae etsi nobis vehementer displiceant, non vacat tamen m praesentia non modo impugnare,verum nec referre. In Idib. de Orig. dc p teitate gratiae trach. rem istam accuratiori, qua potuimus diligentia pertractavimus. Unde breuissimi exponam praesentis conclusionis intelligentiam , cuius exacta probatio illo in loco erit vicienda. In secunda igitur nostrae conclusionis parte minumd negare intendo,quod bonitas creaturae sit quandoque ratio diumet voluntati volendi,& amandi aliis quid, ita quod unum obiectum sit diuinae voluntati ratio volendi aliud. Duo tamen assirmo, Alterum, quod nullatenus potest esse causa, quae vere moueat voluntatem diurnam, nec ut finalis causa, nec me iistoria,nec aIia ratione ulla: talis namque motio, ω causalitas derogat quam plurimum summae diuinae voluntatis perfectioni: quoniam subijcit volutatem diuina creatae causalitati, dc nrorioni. 1 Iterum,quod
nulla creata bonitas potest esse prima, & princi palis
ratio diuinae voluntati, ad volendum aliquod oblectum , nec ex ipsa tanquam a ratione prima, vel per modum excitantis ipsam Dei voluntatem, vel alio quouis modo potest,nostro modo loquedi, incipe te volitio dum ae volutatis circa aliquod obiectunt, sed
sola ipsa silmma Dei bonitas potest esse prima ratio diuinς voluntati ad aliquod bonii amandum. Et hoe
est, quod S. Tli. dixit 1. p. q. s. art. I. ad 3. quod primi effectus ex sola voluntate Dei pendent. Cetterum sub diuina bonitate,quae primaria est,&formalis ratio volutati diuinae, propter quam omnia,quae extra ipsam simi,amat,& diligit, non inconueni inuenirct aliquam particularem lationem, propter qua Deus aliquid velit. v. g. supposito,quod Deus propter sua bonitatem voluit conferre homini v Ham aeternam, i pia aeterna vita, ut volita a Deo,est ratio eius voluntati ad volendum,dc determinandu media, quarapsi aeternae vitae consequendae sunt necessaria. Imo iis sensu compotito necoiitatur diurna voluntas ad volendum huiusmodi media. Quae necessitas primam
originem habuit, non ex ipsa Deatitudine, & ex necessaria conuenientia, quae inter ipsam ut consequ&dam, & inter illa meula reperitur, sed ex ipsa Dei bonitate,quae fuit prima, ct principalis ratio volu tati diu me ad volendum conferre horrum heatit dinem. verum hac prima,& radicali ratione supposita ieadem mel diumet voluntatis necessitas sumi tur,
ut a ratione secundaria, & minus principali, re sub- ordinata rationi prahcipatiori, licet bonitati diuinae,ex illa intrinseca,& necessaria conuenientia,quae inter beatitudinem,& illa determinata media reperatur . Et existimo, quod hoc est adeo certum . , t Theologi,qui negant,verbis potius, quam re ab hac sententia illi cedant,quae fultus,& accuratius lib.cit. collim aut mus. Quibus i ta suppositis, id asserebam in 1, par. conclus quod Chtaltus non fuit causa nec finalis, nec meritoria, quae cliuinam voluntatem ad prae
272쪽
praedestinandum homines moueret,nec reali,& vexa, nec metaphorica motione, quae est propria finalis cauis. Nec vero fibitratio formalis, 3c praecipua ipsi voluntati Dei, ut homines praedestinaret, & ad vitam aeternam eligeret; sed totum praedestinationis negotium reuocandum est ad ipsam Dei bonitatem, tanquam ad primam, & radicalem rationem,
de ad libertatem diuinae voluntatis. Ita ut quilibet praedestinatus, si radicem suae praedestinationis inquirat, nullam inueniet aliam, praeter illam,quam Pro
pheta Regius agnouit,cum dixit:R I Iuum me fecit,
quousam volvιt me. Cum hoc tamen libentissime fa teor, quod Christi opera fuerunt ratio secundari diuinae voluntati ad praedestinandu homines. Quam rationem ob id roduximus ad ordinem causae meritoriae,quia Christiis,ut dicemus postea, m ruit prae in destinatis omnes praedestinationis eorum effectus, quamuis reuera respectu ipsius Dei praedestinantis,o: respectu ipsius pridestinationis actus, etiam prout
quandam rationis importat habitudinem ad homines praedest matos, nullam omnino causalitatis vim exercuerit, sed tantum se habuerit per modum secundariae rationis. Sed haec pressius,& limatius e plicabuntur infra quaestione . cum disputabimus,
an praedestinatio Christi causa fuerit praedestinatio
Ex his sequitur intelligentia illius viri rati dubi j ,
scilicet, an Christus meruerit nobis gratiam incre tam, ideli diuinae voluntatis amorem,& beneuolentiam erga nos,ex qua proueniunt uniuersa dona glatuita, quae nobis Deus confert. Constat, inquam, ex dictis, Christum non metuisse banc increatam gratiam, si proprie, dc rigorose de meritoria causalitate loquamur. Fucrunt tamen Christi merita ratio secundam a diurnae bonitati,ut primariae rationi sub- ordinata, respectu increatae beneuolentiae , seu aliis verbis increatae gratue, ex qua Oinnis creata gratia originatur,& dimanat. Doctrinae series suo iure postulare videbatur, mi hoc loco diserta , & dilucida tractatione explicaremus,an in aliquo sensu vero,cla
proprio concedi possit,& debeat, Chrastum merui Dst hominum praedestinationem. Verum ne sepe Cainclem repetamus, resuta explicauit ut in quaeli .F. cum
tractabitur de Christi praede itinatione,&explicabitur, an fuerit hominum praedestinationis causa.
9.3. Tertia conetaso. CHristus Dominus non meruit ea, quae praesup
posi ciue tatum. ct materialiter necessa i ta sunt hominibus ad salutem, v. g. non meruit creationem inundi,aut creationem hominis,neque naturale hinminum generationem, nec actualem eorum in rerunatura existentiam, nec quod habeant intellectum,& voluntatem, re alia huiusmodi. Ista coneluso,ut iacet communi ter est a Theologis recepta. Probatur unica ratione, quς familiaris quoque est apud Theologos. Christus tantum meruit hominibus eorum salutem,&ea quae rationem aliqua medij induunt ad eam coni parandam , sed res istae, quas numerauinius,&aliae similes nullam habet rationem medii respectu vitae aeternae consequendae, sed pure materialiter, & praesuppostiue se habent : ergo non cadunt sub Christi meritis .
Confirmatur. Esto concedendum sit Christu me ruisse praedestinationem Petri , non ob id tamen est concededum meruisse suum esse, ipsumque existere Petri, nec ullus Theologorii id unquam concessit. Quoniam Christus metuit id, quod pertinet ad perfectionem supernaturalem Petri, & non quod pertinet ad eius esse naturale,quia conferre Petro esse naturale, non ad ordinem gratiae, si per se loquamur, sed ad ordinem spectat naturae, & ad Deum non ut sanctificatorem,&glorificatorem, sed ut creatolemc i,& terrae pertinet : Christus autem,ut homo no subseruit,nec subministrauit Deo, ut authori naturae,
per se loquendo, sed ut authori gratiae ,&vt glorifi-
catori,S: sanctificatori hominum : ergo non meruit nobis illa, quae tantum pertinent ad natu aeordine,
S praesuppositive se habent ad sanctitate, & latia.
Ex istis infero, Christum non meruisse sibi naturalem humanitatis suae vitam, neque eius conserua tionem,cuius oppositum docet nonnulli Theologi. Probatur, de primo, quod non meruerit animae vitam Hiu'tie conseruationem, manifestum apparer, quonia anima immortalis est sua natura, atque adeo quod eius vita in perpetuum duret, cum sit res secundum naturae ordinem necessaria , non cadit sub merito: non enim meremur ea,quae necessario contingui. Quod vero neque corporis meruerit vitam,
probo ex dictis. Vita corporis Christi erat aliquid pertinens ad ordinem naturae, praenippositi uest habens ad gratiam,& meritum: ergo non cadebat sub Christi metatis, neque, per se loquendo, habebat rationem medij ad humani generis reparatione , sed erat quid materialiter praesuppositum,& ad hominu redemptionem ,&ad omnia Christi merita. Secus autem dicendum est de reparatione vitae Christi per resurrectionem factae, nam hoc bonum non naturalis, sed fit pernaturalis simpliciter fuit ordinis, non materialiter praesupponebatur ad merita Christi, sed fuit eis omnibus posterius, atque adeo rati nem praemii habere potuit, comparatione ad ipsa Christi merita. Obseruandum est tamen, quod ista conclusio de. bet intelligi per se,& regulariter I nec enim negandum est, quod per accidens aliquod eorum, quae recensuimus ad ordinem naturae spectantium, cadat
sub meritis Christi. Nam quod aliquis aliquando
non moriatur,& liberetur ab infirmitate,quae secundum naturς facultatem exitialis est,& mortalis, propter bonum spiritua Ie ipsius hominis infirmi,ut videlicet debitam poenitentiam de suis peccatis agat, aut propter bonum reipublicae, seu alterius priuatae perionae, non semel ex Christianerius tantum contigit . Et hanc virtutem ex Christo derivatam tribuunt Theologi in . dist. 23. Sacramento Extremae unctionis. itaque per accidens quandoque contingit, ut huiusmodi naturalia bona, quae praeippositiue se habent ad ordinem gratiae, induant rationem mediorum ex diuina ordinatione ad aeternam viis tam , vel aliqua ratione et si remota ad gratiam , ad ipsumque gratiae finem referamur, & hoc modo considerata, cadunt sub Christi meritis. Haec mihi se obtulerunt dicenda circa ea bona .
273쪽
atiunda pars dubitationis quartae. In qua agitur de bonis, qua nobis per Christ
DE bonis autem alijs,qitae ad Christi inerita per
tinent, & quae nobis propter Christi metita Conferuntur,agendum est deinceps. Vt haec tractatio expeditior fit, e compediosior, Oper pretium fore iudicaui,primum proponere diseuersa Theologoru placita, quae In hac disputatione versantur, praetermissis Pelagianorum, & aliorum haereticorum erroribus, quν, cum Christum humani generis Redemptorem minimc fuisse crediderint, consequenter negauerimi gratiam,&iustitiam, relisa supernaturalia dona nobis per Christum . Obuenisse. Et alia multa dixerunt, quaeiam olim iustam ab Ecclesia acceperunt damnationem, & Pa tres antiqui in eorum extirpatione, de eradicatione felicissime laborarunt, legantur omnia Africana Cocilia, & Epistol e illae Innocent ij primi, & Patrum, qui praedictis adfuere Concitus, de quibus dubio pretcedenti mentionem secimus. His igitur praeter miliatis hae teticorum deliramentis, quae non oportet iam olim consopita e cineribus suscitare, ad Catholicorum sententias connumerandas conuertamur.
LI. Proponuntur Tbeologorum sententia. QVatuor inter Theologos de hac re sententias
reperio. Quarum pranaa affirmat quidem sin - quo dc omnes Catholicae sententiae conueniunt) Christum meruisse hominibus & gratiam,&gloriam, ac proinde uniuersa opera meritoria, quae ex iustificante gratia procedunt, dc ad beatificantem tendunt gloriam,ac meruit itidem ultimam dispositionem ad primam gratiam, qua ratione eande gratiam concomitatur ipsamque naturae prioritate supponit in ani Ma, ut eisicieritem,& formalem micat sam . Caeterum addit haec sententia , Christum non merui me fidem, spem, auxilia, ct dispositiones , quae primam gratiam anteuertunt , imo neque ultima inclispositionem,quateruis primam gratiam in genere cauta materialis, Sc disposititie praecedit. Sed haec omnia accipit homo qui iustificatur ex sola Dei liberali tate, de gratia . , Hanc sententiam docuit Capr. in g. dist. ig. quaest. unica, ad argumenta Scori contrauartam conc. quem alii noni li Schol altici in ea-e m distinct. sequuntur. Potissimum huius sententiae fundamentum illud est, quod adn. Otauit Dri edo. in lib. de capti. dc rede p.
geri . hi in a. tracta . . cap. 2. arti c. . Nimirum, quod
Paul. vost. passim iusti fietationem nostram simul, α Dei gratiae, diuinoque beneplacito, de Christi sanguini, redemptioniqtie per Christu factae adscribit, copulatque sapissime ista duo,scilicet, Dei gratiam, de Christi iustitiam. Ad Rom. . Iustineat; Ara Iis per gratiam ipsetis per redemptionem, quae 'I: Chroeto tisu. ad Eph. i . Benedictus Deus,s Pater Domim nostri Iesu Christi, qui praedistinavit nos in adoptionestiorum, per Iesum Clarissum ιn ipsum secundum propositum voluntatis suae,in laudem gloriae gratiasuxian qua ratisi-
earuι nos in dilecto tosia, in quo habemus redempti
nem per sanguinem eius, remthionem peccatorums cundum dirutias gratiae, qua superabundavit in nobis in sapientia, s prudentia, ut nolum faceret notis SacramenIum voluntatis suae . Ac si diceret Paulus, facti sumus adoptionis filis per Christum Iesum , t aquam mediantem, & per meritum eius, sed quod simus siepraedestinati per Iesum Christum,causa est nc ipsum Christi meritum, sed propos tum diuinae voluntatis in laudem gloriae gratiae suae; de similiter quod simus ad Christu vocati in tracti, ut eius participemus gra
tiam, quam suis operationibus,dc meritis nobis promeruit,& remissionem accipiamus peccatorum,qua
nobis Christus suo pretiosio sanguine emit, non CT ipsius Christi meritis habemus, sed ex sola Dei misericordia, de ex proposito voluntatis cius. Ergo ea omnia, quae iustificantem gratiam antecedunt, siue fides, siue dispositiones, siue auxilia, non ex Christi mei itis sed ex sola Dei misericordia, & gratia hominibus conseruntur.
Confirmatur primo. Nam aliis non diceremur, si proprie loquendum est gratis,& misericorditer iustificati, sed potius ex iustitia debita Christi metitia : praesertim si vera est, ut est certῆ probabilis, sententia, quae affirmat Deum ex rectitudine commutatiuae tul itiae necessitati, dc quasi obligari ad acceptandum Christi merita, de ad debitum pro illis praemium reddendum . Nam hac supposita sententia, necessario consequio dicendum apparet, quod si GdeS , vocatio, caetera auxilia praeuenientia, dc lpinomnes ad gratiam dispositiones, proueni ut ex Claristi meritis, ita quod Christus applicuit sua merita pro his bonis accipiendis, Deus ex iustitia haec omnia tenetur pristare homini, cui Christus sua applicuit merita: atque adeo minus proprie dixit Paulus
iustificast gratis per gratiam ipsus , dec. N dixisset
musco proprius, iustificati iuste per iustitia Christi. . Confirmatur secundo. Illud argumentum, qua parte procedit de ultima dispositione ad gratiam,
quatenus gratiam eandem ordine naturae antecedit.
Gratia in fallibiliter, imo necessario, posita hac viti. dispositione consequitur: ergo si ultima dispoinsitio datur ex meritis Christi, applicatis ei, qui rustificatur , prima gratia ex operibus erit, de meritis et a que adeo rationem amittet gratiae: nam si operibus gratia, iam non gratia, dicebat Paul. Rom. II. Vtergo veram gratiae rationem in ipsa impij iusti m catione salvemus, necesse est vera sit haec prima sententia, quam retulimus ex C2preolo. Secunda sententia in omnibus cum Capreo. Opianione consentit, uno tantum excepto, docet enim,
quod ultima ad gratiam dispositio non solum prout
concomitans, verum etiam ut gratiam praecedens,
ex meri tis Christi prouenit: ela in hoc solum a C preoli sententia haec opinio secunda dissentit. Pro
hac sententia secuda solet citari Dri edo loco citato. Uerum ego ex eius doctrina colligo ipsum in omnibus Capreoli sententiae adhaesisse, nam ea tantum virtutum opera meruis Christi tribuit accepta, quae ex gratia iustificante virtutem accipiuntaac proinde sontritio, prout ast dispositio ad gratiam Ordane naturae praecedens, cum non ab ipsa gratia, sed vel ab auxilio speciali, vel immediate a Deo suam omnem vim dispositi uani suscipiat, iuxta huius aut horis sen
274쪽
tentiam , non habetur ex meritis Christi. Docent amen eam expresse Feriarien . libroq. contra Gent. Cap. II. Franciscus Somn. lib. de must. Christ. Relig. trach. 6. cap. i s. Se Adamus super Epist. ad Roman. cap. 1.&eiusdem sententiae eae videtur Deca. uaniensis Ru ardus Tapperet r. tomo suorium articulinrum in c. artici Tertia sententia asserit, quod licet ex Clitisti meritis conferantur hominibus gratia, gloria, stipe Iaaturalia omnia auxi lia, scipsa denique peccatorum Iemissio, aliquot tamen poenas pro peccatis debitas mere liberali ter condonat nobis Deus, nullo habit respectu ad Christi merita : docent hanc sententiam Paludantis in A. dist. 1o. quaest. 1. & S. Antoninus I. p. sulla mae Theolog. tit. io. cap. q. F. I. Ob id haec sententia illa poenarum remissionem ex inlata Christi meritis, quia alias, inquit, in nullo Dei liberalitatem erga nos experirem ur. Quarta sententia affirmat Omnia supernaturalia hon a nobis obuenire per Chrasti merita. Est intelli genda haec sententia illis exceptis bonis,de quibus in rima huius dubii parte duIetuimus. Nonnulli exutus quartae sententiae auetoribus, videntur eam Iimitate ad illa supernaturalia dona, quae nobis sunt intrinseca: ita ut non comprehendant orationes sanctorum, & satis factiones, quas unus homo iustus alteri potest applicare, nee diuitias, honores, & similiae trinseca hona,quet adiumento esse possunt ad gratiam acquirendam, & in acqui lita perseueranditan Vnde hi authores quintani videntur introduxisse sententiam, quae inter bona extrinseca, & intrinseca distinguit, ita videtur distinxisse Mag. Medina I p. q. I9.art. q. dub. 6.& ex iunioribus Theologis pler, que iuxta hunc modum Ioquuntur, 1 quo modo I quendi non recedit Carthagena lib. cit. discur. tr. Verumtamen nobis ob id non placuit hanc quinta ab aliis distinxisse sententiam , quoniam existimo Theologos qui distinctionem illam introduxerunt,
sola tantum voce dister te ab iis authoribus, qui absique ulla distinctione quartam sententiam docue ut. Crediderim qile quod per extrinseca bona ea tantum intellexeru t, quae nos in prima parte huius dub. a Christi meritis subtraximus. Quartam igatur hanc sententiam docent communiter Theologi, quidam expresse, quidam vero ipsam, ut indubitatam praesupponentes, in s.clist. i S. & is. S. Th. 3. p. q. T.&8.& uniuersi eius interpretes ibi dein . Et idem S. cl.
ne tidei c. I. S 4 φ .Lindamis lib. s. linanopi c. I 6. dc Casalius lib. i. de quadripartita militia c. q. dc -- muniter alij Theologi.
g. a. Prima comissio . AD huius quςstionis resolutionem primam hanc
conclutionem ita tuo. Quod Christus meruerit nobis omnia supernaturalia oona, quodque ea ex ipsis Clita isti metatis accipiamus, nihil minuit a sumnia liberalitate,oc gratia Dei, quae in opere iustificationis imp ij repetari potest. Quin potius Dei gra-tιatu , & misericordiam extollit, re in maximam nostram dignitatem , ct spiritualem utilitate cedit.
Hςc coclusio quoad priores eius duas partes desiluit fundamentum primae sententiae, cui etiam opini nes secunda, ct tertia, qua parte cum prima conueniunt, innituntur. Probaturque primo. Illud debitum, quod inter uenit in iussi ficatione impii ,ex Christi meritis deri- natum, non pertinet ad eum, qui iustificatur, qui nullam potest coram Deo iustitiam praetendere, ne quae vero capax est iustitiae cuiuspiam, nisi ut in inferno seuere ob commissa scelera puniatur: sed totum de-hi tum est respectu Christi, cuius merita Deus prae- at iustificando impium: ergo respectu ipsius, qui iustificatur, iustificationis gratia,& misericordia nullatenus minuitur.
Dicea, quod licet ex ipso, qui iustificatur, nullum possit insurgere iustitiae debitum erga iustitiam, dg
gratiam accipiendam, terminantur tamen ad eum
iuilitia Christi,&debitum meritorum eius: ita 'uod supposita esticaci meritorum Christi applicationa ad ipsum, debila fit ei iustificationis grata . Huic obieci iEni respondera potest, quod eua sup- sita applicatione Christi meritorum dion fit deheta impio iustificationis gratia, est enim incapax tali debui, sed Christo debetur, ut Deus eius merita prPmiet iustificando impium . Et quod dixi de impio comparatione ad primam gratiam,dico de honii ne iam iustificato, quatum attinet ad iustitiae rigorem, qua inius enim & gloria, & augmentum gratiaralli conferantur ex metitis Christi, quet iustitiam indoinxere coram Deo rigorosiam, non tamen ulla ratione concedendum est, quod ipsi homini iustificato de- hemur ista ex iustitit rigore, quia nulla creatura Capax est talis iustitiς coram Deo, quamuis mereatur de condigno hqc commemorata bona, nam tota puri hominis iustitia in magna Dei fundatur gratia. be Lundo probatur coclusio.Quod Deus nobis disret Cliristum,ut Redemptorem,&authorei Π,ac nostrς salutis cossi initiatorem, maxima fuit graria, quRi in bibita manet in omni supernaturali dono, quod nobis Deus propter Christit ,& eius merita tribuit tergo qua initis In actuali exhibitione gratis,& donorum supernatural tu aliquid iustitie, de debiti admisceatur, est nihilominus simpliciter liberalis,& gr ruit a talis su pornaturaliu donoru collatio. Imo munto magis gratuita,& liberalis, suam si ex sola gratia absque interuentu metato ru Christi fieret,quia huiusmodi ius habet in suis visceribus clausam ea gratiam,& nusericordia,qua maior,&excelletior neq, sic II, neque excogitari potest. Eo vel maxime, quodno solu in eo Deus munificus,& liberalissimus erga nos fuit, quod tu in tum suum nobis tradiderit, verum etia in eo,quod cx liberali 1limo dium et volu tatis eius cosilio ortum habuit efficax illa meri torta Christi applicatio, ex qua nobis ius aliquod ad c l stia bona prouenit: his enim Christus sita rueritae mcaciter applicuit,quos ei designauit Pater,& quos ei tradidit, ut cum effectu adς ternam vitam pAducendos, iuxta illud, quod dixit Christus Ioa n. i . Do proe ιν rogo , non pro mundo rogo , sed pro his, quos vi disi nubi uia tui Ium. De qua re dicemus inferius. Confirmatur. Qi,d homo iustus de condigno aeterna promereatur vitam, nihil detrahit aratione gratiae, & misericordi et Dei, quin potius eam valde eleuata&lificat, nam multo abundatior,& vherior gratia colla ta est homini in eo,quod dλta est illi
275쪽
vis,desaeaetas ad aeternam vitam condignis mei itis grati ei& collator coelesti una bono ruiu, saltem clitea promerendum , quam si nullis 1psius meritis inter- cie,& per se. At obiectio facta contendit, quod P cedentibus, ex mera Dei liberalitate,& misericordia sita meritorum Christi appIicatione, Deus ut gratiae eadem aeterna v iaci donaretur. Itaque illa iustitiata, auctor non possit non iustificare illum hominem, quae inmerito condigni reperitur ,& si vera iustitia prςmiando Chri lii merita in eius uictificatione,quam erit tia sit formaliter Ioquando , virtute tamen . utSut naturae auctor posset si vellet,plei ario,&vni excellentiori uberioris,graticiationem coplecti uersali suo utens dominio , totum illuni hominem tur,quatenus ipsam et est magnum diuinae misericor anni hilare. Quocirca cum iustificatio simpliciter sit diae , 6s liberalitatis beneficium . Et ob id diu I. ad opus Dei auctoris gratiae,absolute videtur appellan- Rom. c. c. dicebat, quod graιιa Dei est vita aeternar da opus iustitiae Dei,& non opus gratiae. rnisericor ergo ius illud, quod in puro homine consurgit ex diae, si debetur ex uisiitia, facta meritorum Christi Christi meritis,non lolii non evacuat diuinae gratiae deler minata applicatione.
liberalitatem δε magnificentia verum de illa sumo- Praeterea. Qitanniis ita sit,quod Christus no m pere extollit. Quod loco dudum citato insinuauit ip- ruerit illa bona naturalia, quae omnino natura Iiter, se Paul. dum verbis relatis addidit ista. In Christo I praesuppostmese habent ad ordinem gratiae, non su Domino nostro. Insinuas,quod vita aeterna ex Chri- tamen est negandum, quod satisfecerit pIenistinaesti meritis nabsta,quamuis corona sit ex iustitia rim pro vn metiis hominum peccatis, non solum prout hi ta,est nihilominus simpliciter δε ore pleno appetia irint Oisenilua Dei, ut cli auctor gratiae, iec etiam Ianda gratia,& eo maior,& libera tior, quo in perfe- prout Disendunt ipsiim , ut naturae auctorem, ob id, citore exactioreque Christi iustitia fundatur. quod iis c poiterior Oiscnsa priorem inducit,eamque Respondebis forsan,quod idcirco in meritis ho- sexum .si non formaliter, saltem concomitanter aiaminis rusti non evacuatur gratia Dei, quia etiam fert. Qi Olit,ut supposita pra dicta meritot im,&Ω-
supposita gratia,quae est principium meritorum , & tisfactionu Chri iii applicatione, libere pollit Deus, ex qua, ut ex prima radice ipse in eis pullulat meria ut naturae auctor suo vniuetoli dominio uti illuniq; torrus valor,pendet homo a Dei misericordia contiis . demoliri, & anni nitare hominem, non tamen hoc Duante,&conseruante ipsam gratiam,&multis non fieri potest in vindictam, Q pum nonem peccat debitis auxiliis ad operandum eidem homini opitu- rum,etiam ut fuerunt offensiua maiestatis Dei,ut est lati. Unde etiam gratia supposita,eget homo ad me- auctor naturae . Quare aluer oportet oppositae obiere dum specialiori Dei misericordia,&gratia, ctioni satis acere. ob tu merita nostra appellatur ab August. Dora Dei, Et primum dico, quod illa ratio dii serentiae inter telum facta applicatione meritorii Christi,absq; metita condigni, quae procedunt ex gratia, ec inter
alio opere diuinae misericordiς, ct gratiς interuenie- iustificationem respondentem Christi meritis non . te,consurgit in homine cui fit applicatio ius ad gravi apparet adaeqtiata, nam quamuis verum habere mitiam δε ad reliqua coelestia bona . Et supponamus deatur in multis operibus meri ortis hominis iusti, probabilem sententiam, cuius saepe meminimus, ni- non tamen in omnivus. Etenim contritio,per quam mirum, quod Deus no posti in vi acceptare Christi impius iustificatur, ab ipsa gratia sola , quam genere satisfactionem,&meritum, Ec conferre praemium efficientis,& formalis causae praecedit, habet quod illud, propter quod accipiendum, Christus surim ap- fit memoria gloriae, ita quod ipsa gratia ex natura plicuerit meruum. Nam hac sententia supposita, in- sua, illa inconstituit meritoriam, de inter gratiam, ociustus esset Deus, si non iustificasset eum hominem, ipsa operatione, non mediat aliquod diurnae miseri ad cuius iustificationem obtinendam Clitis lus si cordiae opus, cuius ratione quidpiam Ii it illae meti- merita, suasque satisfactiones, efficaci intentioneia toriae ab illo opere detrahamus. Praetcrea quidquid
prae applicuit . sit de hac differentia, quae sortassis adaequata potest Posset primo huic obiectioni respondeti. Quod censeri,& extendi etiam ad illud primum meritum,
adhuc stante probabili tale sententiae nunc praesuin quod reperitur in contritione,aliter respondendum positae,non omnino ait tangeretur Deus iustificationi esse ce., leo. in illo homine facie lae. Nam cum Christus,ut supe- Secundo igitur respondetur insistendo in doctri-rius dicebam , non meruerit illius hominis naturale na paulo ante tradita, videlicet,quod iustitia,quq ori- vi tam δε exilientiam,quia haec bona naturalia noria tur ex meritis Christi,aut etiam ex gratia iustificari sunt media ad aeternam vitam, sed sunt infra totum te,millatenus excludit, sed euehit potius, & extollit gratiae ordinem ad ipsum materialiter praesupposi- ipsam Dei misericordia. Eo iustitia haec&est nista, liberum lub, liberaque facultas relinquitur Deo, tecia,&est ectus dunnae mirericordi ,& gratiae. Nam au an nihil andum illum hominem,& ex consequen- quod misericors Dei gratia ita se homini accommoti ad non iuilificandum ipsum. Et idcirco,etiam suin det,ut cum in eo nullum reperiat iustitiae fundamen posita efficaci meritorum Christi applicatione,locus tum,ipsius operationes intra ordinem iustitiae corare linquitur diuinae misericordiaemgratiae circa im. Deo reponat, valde excellens est,& praeclarissimus pii iustificationem, quia non an nilularo ipsum, opus ipsius diurnae gratiae enectus. Unde S iplam et iustitia
est miseri coidiae,& gratiae. magna est in nomine Dei gratia. Ueriam tamen haec solutio apud me paruna proba- Ex naturalibus afferri solet exemplum, quod hochiluatis habet, quia quod Deus postit illum nomi- loco meditate est ponderandum. Docent peritiores nem iri nihilum vertere non pertinet ad ipsum Deu, Philosbpbi quod non intelligentes negauerunt ut est auctor gratiae,sed ut est auctor naturae, qua ra- quidam & male Philoltiphi , & non bene Theologa
tione aes ipsum merita Christi non pertinent . Chri- Vniuersalissimae, Sprimae caulae concursum , quo stus en in tantum meruit apud Deum , ut est auctor cum secuiniura intermediis causis naturales proo
276쪽
as RELECTIO DE CHRISTI GRATIA.
cit essectus, non lassicere se solo ad eorundem esse- ricordiam,in qua fundatur. Nec tam illam prῆsi pyctuum productionem, ita quod si Deus vellet imme ponit,quam intrinsece claudit. Atque ad quem diate,de se solo horum si quem enectum etficere , admodum ii fingamus, quod illa donatio pecunia alium concursum , seu aliter attemperatum oporte- tum facta a Paulo,coexistit simul omnino solutioni, ret adhibere. Nunquid quia ita se habet concursus quam ei dein Paulo Petrus ex acceptis pecuni Sexbi Dei,quod sine consortio secundarum causarum,nuu bet,illa Petri solutio ita pertineret ad iustitia, quod tum naturalem producit effectum , ceseri debet,im- nullatenus excluderet rationem gratiae,e qu d peri Poten&,aut minus potens concursus,aut impotentiae, det ex actuali gratia,& liberalitate, quae Lurrins edi infirmitatis potest conuinci Nequaquam. Quin cum ipsa solutione concurrit: ita militia puri homi potius ad potentiam & virtutem Dei, eiusq; concur- nis fundata in metitis Christi nullatenus gratiae. Mium spectat, illa ta inexplicabilis accommodatio, & inisericordiae minuit rationem,quia habet sibi con- attemperatio ad causas secundas, ut quasi unum eia iunctam &in sua ratione intrinsece conclusam, ip-ficiat cum earum concursu ad operandum,& produ- iam actualem meritorum Christi applicatione,qua-cendum naturales effectus, quodque ipsas secundas tenus in praesenti est volita , de disposita ex gratuit causas actuet,compleat,perficiat, earumque virtute. diuinae voluntatis consilio , atq; adeo nihil derogat reducat ad actum . Unde maius est diuina potentiae, diuinae gratiae, de excellentiae,sed eam potius attollis,&virtutis opus simul cum secundis causis effectu uiri &dignificat. Et haec sussecerint ad priores duas co productionem attingere, quam si se solo Deus absq; clusionis partes comprobandum. Probe nouerim, cuiuspiam effectricis causae adminiculo, ipsos causa- quendam alium dicendi modum recenter a quibuL Tet effectus. dam nouioribus Theologis introductum, qu initiuSic ergo in nostro proposito theologari debemus,
maius de excellentius esse diuinae gratiae, dc misericordiae opus,hominem ad aeternam vitam, suis pro
prijs meritis interuenientibus,aut quod amplius est,
limul ex meritis Cnristi deducere, qua si absq; ullo
intercedente mei i to,& gratia, de gloria ei condona Dset. Id ergo Deusdc sum amisericordia, magnaq, sapietia fecit,ut iustitia,quae de in Christi meritis,& in1ultificante gratia fundatur,in hominis dignitatem,& gloriam, ac itidem in magnam ipsius gratiae exaltationem cederet. Cum ergo obijcitur,quod iustitia minuit gratiam,& misericordiae ratione, id omnino est negandum de illa iustitia, quam misericordia, dc gratia constituunt, dc quae proinde in uiscerata habet plenam utriusqὲ Sc misericordiae,&gratis naturam. Sed cui haec non placuerinr quamuis nescio qua ratione dispIicere debeant dicat aliter. Ad cuius solutionis intelligentiana,supponendum cli ex comuni Theologorum doctrina, quod actus qui in diuina
voluntate formaliter resident, quamuis more nostro,& significentur,&concipiantur ut praeteriti,eo quod coexiit uni nostri, praeterius actibus, de operibus,re ipsa lamen non sunt prz erili, nam cum uter. nitate mensurentur, in praesenta semper duration permanent,in ipso,videlicet, invariabili, huncςter nitatis. Quocirca cum diuini actus ad externos comparamur ess)etus, si ad rem ipsam attendimus, no sunt ut praeteriti, sed ut prisentes considerandi , itaque non dicendum est Deum voluisse,sed velle, non disposuit se, sed disponere. Ex qua doctrinam sero, quod illa liberalissima, de summe gratiosa voluntaS, qua Deus ab aeterno voluit nobis date Cluinum , ut redemptorem, dc mediatorem, & qua voluit Christum merita sua efficaci intentione certis hominibus applicare, nunquam transijt, sed semper praesentialia persiitit , semperque per modum praesei. tiali talis hanc Deus nobis summam confert gratiam. Unde illa iustitia, quae ex applicatione meritorum Christi in nobis eonsurgit, non prςsupponit gratiam quasi
olim factam , c quae iam in praeteritum trantierit tempus , ad eum modum,quo illa iustitia, quae repetitur in solution qua Petrus ex pecunijs dono acceptis a Paulo soluit ipsi debitum : sed praesentissimam tibi habet coniunctatu ipsam Dei gratiam , dc mis efficacis applicationis meritorum Christi ,& ad primam iustificationem , de ad operationes meritorias
gratiae,& gloriae a stirmat se tenere no ex parte Christi sua merita applicantis, neq; ex parte Dei ipsorum applicationem cisponentis , sed ex parte voluntatis humanae volentis sibi applicari eadem Christi merita. Uerum ab hac solutione, & ab omni doctrinata,
cui innititur , auocatum penitus habemus animum, culus nonnullam faciemus mentionem q. . cum illa
difficultatem versabimus. Num Chrillus causam rit hominum praedestinationis. Sed pressius hanc dcictrinam urgemus,in nostro primo libro de origine, S potestate gratiae tracti I.
Tettia Sc vltima pars conclusionis non aliter probanda est,quam explicando,quae sint spirituaIta commoda,quae nobis obueniunt, ex eo, quod de prima gratia,& tota iustata noltra ipsis Christi meritis, uec satisfactionibus innititur, quς sunt plane innumera, sed ea tamen ad paucissima reducemus capita. Primum caput est multiplicatio auxiliorum,mul to enim p Iura nobis Deus auxilia confert,&ad primam gratiam asseqtiendam,& ad perseuerandum in ipsa assequuta, propter exuberantissima Christi merita, ut nos Chri ito coniungat, de membra fecta spiritualis vitae motibus proportionata ciliciat, quam si absque ullis meritis iustilicationem, & gratiam acciperemus i clamat enim pro nobis sanguis
Chtim,qui non ut effusas Abesis sanguis vindictam
petit, sed multam assidue nobis misericordiam poscit,3c impetrat,ad Hebr. ia. Et de ipso Christo leta dicebat Ioan. 1.can op 2. Sedet sequis peccauerit ad--tatum habemus apis Patrem Iesum Chrastum iustu.
Expendatur illa vox, tiιβιιm, significationem enit
reconditam habet. Insinuauit enim hac voce Apost. dilectillimus Christo Ioannes, quod efficacia interpellationis Christi pro nobis coram Patre, innititur iustitiae ipsius Christi,illi videlicet, quam eius meritis,de satisfactionibus inesse credimus. Vnde certior nobis fit fructus interpellationis Christi, eo quolnon solum pro sua reuerentia, sed pro sua iustitia .
exaudietur a patre, multaque nobis impetrabit adiutoria, quibus Deo possimus reconciliari, peccatois ramq; impetrare veniam, cum nos peccate, ipsum q. Deum offendere contigerit. Secun
277쪽
Serendum caput est. Efficacia gratiae, quae nobist Christum confertur gratiae nomine, non solumbitualem gratia , sed omnia supernaturalia adiuin odia,quihus Deus nobis opitulatur, comprehendi. mun est enim multa efficacior, & valentior gratia collata pet Christum, eiusqliti iustitiae meta Is inni xa, quam alias esset si ex sola Dei voluntate dimanaret. Nam ex coniunctione ad Christum, qui est ipse totius gratia: fons, eiusque proportionatum,&ad quatum subieetu, iratia, quae nobis ut Chrilli mem-hris datur,specialissimum quendam vigorem partia Cipat,qui alias ei non competeret. Non inepta erit ad hoc propositum ponderatio illorum verborum, quae ex Cbristo retulit Paul. 2. Corin. I L. Sufbcιt tib gratιa mea. Etenim Christus non soli gratiae sufficietiam tribuit,sed gratiae suae,idest,gratia ab ipso deriuatae,in eiusq; fundatae meritis. Hanc Christi gratiae vim,&efficaciam, qua plurimum exceIlit gratIam
Primi parentis Adae, qui; non Christi passioni,& m sitis, sed soli Dei liberalitati,eiusq; voluntati gratuitae innitebatur et agnouit August. toto libro de perinfectione iustitiae in illis praesertim verbis, Adadiciuemne pecces pura morierιs , Martiri vero dιciIM , m rere ne pecces. Docetque August. his, aliisque multis verbis, quod incussus mortis terror fuit magno ad- maniculo,&adiumento Adae primi parentis grati , qaod adhuc sufficiens non fuit ad eius conseruationem& tuitionem, nam desecit tandem, dc neq; mulis tempore firma subsistit. At martiri,& cuilibet iusto Christiano per Christi gratiam iustificato, gratia seipsa sufficiem est,neq; adminiculo commatae mortis eget, sed ipsa potius mortem facit contemnere, ne propter incussum mortis metum iustus debito virtutum desit officio,1 suaque iustitia cadat. Athanas. orati .2. contra Arianos,manifestis, & si paucis verbis hane gratiae habitae per Christum vim , & firmitatem expressit, quam dc gratiae primi parentis defuisse testatur. Tantam hanc gratiae Christi virtut εagnoscens Paul. quam S in seip aIIiaue experietia tur, dixit ad Roman. g. verba illa cliuinae confidenistiae plena. 2uis eryonos separabit a charitare ChriIii tribulatis a1uκι a s c c. Et subdit, certus sum
enim. quia neque mora , neque υιIa , EZc. neque creatura alia poIeΠι nos siparare a charιtale μι, quae es in Chriso Iesu Domino nostro. Ponderemur haec ultima
vertia,ex quinus constabit, quod ruxta mentem Pauli,otilo tantam virtutem,tantamque potentiam , dc firmitatem in iustificatorum charitate pratdicabat,
quia est in Christo Iesu, idest, eius pallio , dc me ri tis innixa, ab ipsoque ad nos derivata. Huic con
xitiator meus, o ideo non sum confusus, 1deo posui faciem meam τι petram durissιmam, er scio quoniam
non confvuaar , iuxta est quι mitificaι me, qui x comtradicti mihι flemus simul, quis es adversarius
meus' accedat ad me, tac. Quo loco Isai. v. t tuIem Christi Domini,quem Dominum Deum auxiliat rem a ppeli. at , quia in die saluus adιlluit nos, vi lii tenaque , dc fortitudinem gratiae eius agnostens, desiderabat eius aduentum, ut starem simul, dext tamque adiungerent dextrae, ut inde eius mirtus fortio cesset, di polentior, hiast Iumque nullum tia
Quo loco illud sit mihi aduertendum offert, quod
iicet q. par. q. Q .at I. 2. cum s. om. docent graues
Theologi sacramentorum gratias, & aliquid add re super gratiam absolute sumptam . dc inter sei quandani habete specificatam discinctionem . Nota ita quidem quod simpliciter specie clifferant, nam huiusmodi specifica diuersitas in gratia forsan est
impossibilis, ut superius aduerti , lea dissetunt modaliter,quatenus gratia collata per unum sacramentum,modum quendam specialem intra genus gratiae par icipat,cuius ratione aliquem peculiarem effectum efficit in anima, qui non per se respondet gratiae per aliud sacramentum datae, & hoc quiclem
contingit ex aliquo speciali Dei auxilio, quod secundum ordinem sacramentalem , necessario, vel me proprius dicam infallibiliter, cum gratia unius sacramenti coniungi tur, quod ad alteri ussacramenti
gratiam mim me pertine l. v. G. gratia quam cO
teri Eucharistiae sacramentum , qua ratione tabes sibi adiunctum speciale Dei auxilium sibi proprium, di ex propria ratione Eucharistici facramenti debilum, habet excitare charitatis feruolent, α affectu.
animamque Deo summo bono speciali firmitate coniungere, in quo potis limum consistit spiritualis animae resectio. Gratia vero, quae effectus est sacra monil confirmationis adiutorium speciale Dei sibi habet adiunctum , quo peculiari quodam vigore conforra i animam ad robustam dc coestantem fidei confessionem. Ita quod alterius sacramenti gratia per se primo charitatem perficit, altera vero Cham scianana tuetur fidem. Similiter in praesentia comentandum esse crediderim , quod gratia nobis per Christuin data, in eiusq; fundata meritis,differt specie a gratia absol te considerata, de secundum eum modum quo fuit In primo parente,non qui e diliarentia simplicitet essentiali,sed modali duntaxat. Ita quod specialem vim habet Christi gratia, ad continendum hominem in officio virtusum,& ad resistendum intrinse- castentationibus, uniuersisq; hostilibus ineurfibus Quae virtus,& potestas non est debita gratiae secundum rationcm commvpem gratiae: sed hoc habet gratia collata per Chrisculu,ex ipso mei Christo, de eiusq, virtute deriv tam,de participatam, debeturq; huic gratiae,quam ex Chtim meritis accepimus speciale auxilium Dei, 6 adiutorium, ex quo tant Mille vigor in hac gratia repemur. Et quidem cuni gratia, ceti estis quadam fit aqua, ex aquis, quae supra firmamentum sum collecta, &ab inferioribus aquis segregata,ad nos usque descen dens, quam& ex fontibus saluatoris in gaudio , ectatilia,quoties volumus, haurimus Isa. I 1. culuSquae
libet gutta fons fit aquae salientis in aeternam vitam, ut Ioan. dicebat Cluis us,nihil mirum , quod sicut in materialia qua contingit, ut diuersas sibi imbibat qualitates, non sbium ex lantalibus principiis, ex
quibus diman I, varum etiam ex locis per quae decurrens fluit,ita de gratia diuersas conclitiones, diuersosque modos participet iuxta diuersitatem principiorum,ex quibus et fiuit,&dimanat,atque ellamime I mediorum, per quae ad nostras peruenit an mas. Quocirca satis consentaneum est naturae gra-lia,ut qualitatem aliquam , seu ut proprius dicania, diuinam aliquarii periectionem participet,per Christum nobi. c in catam, quam non haberet si Y a uti me
278쪽
α16 RELECTIO DE CHRISTI GRATIA
m mediat ξ ab ipso Deo ad nos descenderet. Quoni 1 operatio procedens ex gratia per Christum accepta rillus.& si in genere enicient is cauta , secundum non est magis meritoria comparatione acl essent alocausalitatem physicam, instrumentariam tantum praemium,sed inquiunt eam esse multo magis mei vim habeat ad efficiendum gratiam , in genere ta- toriam exutarte modi. Quia meritum nostrum fummen morali causia eius est per se & principalis. Imo datum in L hristi meritis induit qualitatem 'merito Δ: si instrumentarium duntaxat esset principium, rum Christi ab ipsis participatam . Ita qu dest me adhuc id quod diximus, veritati posset esse consenis ritum rigorosum, i ex iustitiae rigore debetur illud taneum. Tum quia, ut dicebam , aqua eius est na particulare praemium ei correspondens, scut meri turae, quod subit qualitatem etiam instrumentati, to Christi ex rigore iustitiae fuit debitum totum itivascuit,per quod de endit,cla communicatur. Unde lud niuersale praemium, de quo egimus superius. quamuis sacramenta inst rumentaria tantum princi- In hac sententia videtur fuisse Caieta. 3 . par. quςst. I. pia sim gratiae,specie nihilominus, ut dixi, differunt ar. a. Ametuit enim,quod nostra operatio, ex quan sacra inentales gratiae . Tum praecipu8, quod Christi tacumque procedat gratia,si per se, de seorsum humanitas, qua ratione instrumentum est verbi con fideretur imperfecta est & in ratione meriti,&i iunctum specialissimam accepit vivificatricem vitia ratione satisfactionis, si tamen consideretur ut funis Iutem,quam Iusti Mania Communicat gratiae, per i data in meritis Christi ν α prout ipsis innititur, si iam Christi carnem palsone vulneratam, de attrita, eundum utramque rationem perfecta est , dc ad ae ex ipsisque Christi passi demortui merius nobis mi- qualitatem satistaciens , & ex persecta iustiua debisericorditer communicatae. tum faciens praemiu. videtur sequi eandem senten- Tertium caput, est exceIIentia maioris meriti, tiam Magister Medina in commentariis ad eunda perfectiorisque satisfactionis. Sed est aduertendum secundum articulum. Sed fuit sine dubio aut hor h circa hoc caput, non in eodem sensu ab uniuersis ius sententiae PigdiiusCampen. in a. controuersi , Theologis hanc maiorem meriti, α satisfactionis putat enim iste auctor, quod licet quilibet nostrum perfectionem explicari . Nam quidam ita expo- per propriam, & libi inhaerentem rustiriam , dcgra nunt, quod opus perfectum ex gratia per Christum tiam iustificetur: omnes tamen iustificamur etiam parricipata, caeteri S patibus maioris meriti est, maia Drmaliter per ipsam mei Christi grat am nobis Hm Iusque meretnr praemium,quam si a gratia non ha. putatam. Dixitque vir iste docti uimus, quod sin hila per Christum,qualis fuit gratia Adae, efficerm stra iustificatio non compleretur formaliter per tytur . Itaq; existimant crescere valorent meritorium sim Christi iustitiam,sc gratiam nobis imputatam, in bonis operibus respectu praemii essentialis, taliter iustitia nostra imperlacta eget, & quae non posset ut opus , quod a gratia Adae prosectum mereretur nos simpliciter iustos coram Deo constituere, 've gloriam , ut quatuor, illud met omnibus in uariatis rum completa per Christi gratiam ,&iustitiam n cum aequali intensione,extensione,&c. Si a Christi his imputatam . iustitia redditur perfecta, M con-Ktia proficiscatur merebitur gratiam, ut quinque. sum irrata ,&opera nostra fiunt perfecte meritoria, ne sententiam scio placuisse ,& placete quibus & satisfactora a coram Deo. dam non νndoctis modernis Theolosis. Sed certe Haec sententia quantum ad id, quod affirmatim in antiquorum Theologorum doctrina nullu,quod ritum nostrum secundum quod innititur Christi ego scierim, undamentu habet. . Neq; vero efficax meritis persectum esse,& exactae iustitiae. mihi falsaeis suffragatur ratio, quin potius refragare videtur. apparet omnino,quod & apparet grauissimis The
Sicque argumentor contra pretiatam sententiam. losis modern s. . omam , ut diximus a principio Supposito quod in utroque operante gratia esset huriis primae conclusionis,in cum expositione ver qualis intensionis, de operatio tam ex parte obiecti, iam ut, nulla pura creatura capax est meriti pere
quam ex parte intensionis,& aliarum circunstantia- eti,di rigotosi. & quod persectam coram Deo iustiis rum esset similiter aequalis . Uterque homo esset ae- tiam inducat ad aliquod praemium obtinendur quia qualiter Deo amicus simpliciter loquendo,dc squali omne tale metitum in gratia necesse est fundari,& . Deum uterque diligeret substantiali dilectione ἰ er- in Dei misericordia Unde repugnat ei iustitiet rigorisoaequale esset substantiale meritum,& aequale pro- Uerum quantum ad id,quod Campensis addit,nimi inde virique praemium responderet,saltem praemiu rum,nos iustificari per formalem imputationem tuis substantiale. Nam de accidentali praemio alia forsan stitiae Christi, dc quod intrinseca nobis inhaerens tuis est ratio,de quod icemus statim . stitia non sufficit nos iustificatos simpliciter consi, Confirmatur. Gratia per Christum accepta est tuere, praedicta sententia maiori censura , ni fallor, eiusdem eslantialis speciei, cum gratia ahlolute digna est, habet enim manifestum periculum illius. sumpta: ergo opera tio, quae oritur , gratia data per Luteranici erroris in Concit. Triden. ses .f. can. io. Christum,si in alijs non excedit operationem , quae Ec Il. damnati, qui nos iustificari dicebat per solam procederet a gratia con muniter sumpta, non poreo imputationem iustitiae Cntisti, quam fide, seu p. tit illam excedere in substantiali ratione meriti. tius fiducia, quadam quasi manu apprehendimus. Sed ut plurimum in ratione accidentali, di cor Nec eiser res lita a me tam leuiter attinsenda, nisi iam ratione ad accidentarium praemium. Patet com nostro primo libro de origine,& potest. graciae,ssi sequentia, quia eadem dcbet esse proportio inter ti brachio contra ipsam pugnassemus. Unde satis
operationes meritorias in valore meritorio inter hoc loco sutriciat lectorem aduertere,ne huic Albet- sese comparatas , qualis est inter unam , ct aIteram ti Paghi, sententiae liventet animum admoueat, sed gratiam ,ex quibas oriuntur,&ex quibus meritorius graui disputatione, & matura resolutione pensata valor dimanat. rem detiniar.
Alii Theologi libenter nobiRUm fatentur, quod Igitur ut ab hac nos dissicultate expediamus, dia
279쪽
eentum cum communi iuniorum The logorum leo gnita,quod homo per gratiam ex me
tuis Christi habitam rustificatus dupliciter confid rari potest. Primo , ut persona quaedam particularis ab alijs
omnibus, etiam a Cluino distincta a quo tamen v luta causa uniuersali, di gratiam, & omnia supern turalia suscipit bona:ad eum modum,quo omnes iusti gratiam ab ipsti Deo, ab elusique uirtute derivatam suscipiunt. Et si hoc modo consideretur grauacui usicunque hominis iusti, certum esse debet apud uniuersos Theologos,quod non est sufficiens ad conferendum tantum valorem meritorium , aut satis
factorium ipsis hormnis iustis operationibus, ut ea constituat persecte meritorias, aut satisfactorias. Quoniam alias meritum hominis p rLetiam ut conia utinetiinia meritis Chri iti ,& secundum particu. Iarem suam virtutem esIet rigorosum ,& exactae minsitiae: atque adeo&infinitum saltem ex parte mindi quod non bene consentit cum limitata Puti h minis perfectione .
Secundo potest homo per gratiam a Christo susceptam iustificatus considerari, prout est membrum corporis Christi, de prout est vitaliter & perfecteum tum Christo capiti eiusq; corpori mystico, quod est Ecclesia. Ex quo capite atiuaIem suscipit intruxu ad bene,& studiose operandum, ad satisfaciendum Deo pro praeteritis ostensis, & ad promerendum si-hi coelestia aeternae vitae bona. Sed hic secudus modus adhue potest dupliciter intelligi. .
Primo,quod homo iustus consideretur quidem ut vivum Christi membrum,actualem ab ipso innu-xu spiritualis vitae participans, sed nihilominus conis fideretur ut membrum condistinctum ,& a caueris
corporis Christi membris,& ab ipso Christi capite,
Etenim vi constat ex Paulo ad Rom. .& I. Corin.
.&ad Ephes. . In corpore Christi mystico diuersa sunt membra,dii inclaque exequuntur olficia: &ex his omnibus unum corpus mysticum integratur
ad similitudinem physici ,& naturalis , quod ex distinctis componitur partibus,& membris. Secundo , considerari potest homo iustus , quatenus est membrum corporis Christi, non ut condistinctum 1 capite, a caeteris membris, sed potius ut constituit unum oc cum capite, re cum
Hae distinctione supposita dico primum. Meritu hominis iusti priori modo ex his duobus considera tii, non est perfectum, Si ex rigorosa iustitia. Patet. Quoniam totus influxus derivatus a Christo capite in huiusmodi membrum , quamuis , t procedit a Christo,possit inducere perlaetam iustitiae ratione, non tamen prout in ipso Christi membro suscipitur. Nam omne, quod recipitur ut vulgatum Philbs phorum hinet prouerbiumὶ ad modum recipientis
recipitur. At nulla pura creatura capax est suscipiendi ita fluxum,qua conferat eius operibus tantum me ritorium,aut satis tactorium valorem, qui constituat perfectam, re rigorosam iustitiam inter ipsum operantem, di Deum . Cuius rei ea est ratio, quod talis influxus non potest competere purae creaturae, nisi
praesupposita gratia Dei ex parte ipsius purae cre turae. Nam ut superius in isto dubio dicebam , appli ratio meritorum Curisti ad purum hominem, Δα
quicumque influxus virtutis Christi ad ipsum deti-uatus,ex Dei misericordia , & gratia procedit: imo& intrinsecain sibi habet ipsam Dei gratiam,& misericordiam. Metitorius autem aut satisfactorius valor in gratia fundatus, nullatenus inducere potest rigorem,& perfectionem iustitiae. Secundo probatur. Si oppositum admittamus, s qui tur magnum illud absurdum , quod ex Luthetanica sententia , quae iustitiam nostram ad solamim putatione iu1 itiς Christi reducit, solet inferri. Nempe, quod omnia merita iustorum sint aequalia,aequa lisque valoris. Proba tur sequela. Quia omnia sunt perfecta, ex ex iustitia rigorosa 1 propterea Pomnia aeque meritis Christi innituntur . Quam vero sit fal- sunt istud consequens,quis non videat λ Cum Chrisus Ioan . cap.r . dixerit, in domo patris sui multaseae mansiones. De qua alias.
Dico secundo. Si homo iustus posteriori modo
consideretur, puta, ut membrum constituens unum cum Christo capite,&cu.n caeteris mystici corporis membris, eius meritum perfectu est, oc rigorosum, imo & infinitum. Probatur. Si hac ratione consi deletur homo iustus, vere dicitur,quod ipsum Christi meritum pertinet ad ipsum, sicut perfectio capitis pertinet ad reliquuin corpus, ct ad singula eius membra,quatenus constituunt unum cum ipso capi.te: ergo sicut Christi meritum perfectum est, & i finitum , ita de meritum cuiuscunque particularis iusti hominis infinitum est,& rigorosium. In hoc sensu citra dubium intellexerunt Caietanus, & Medina illam sententiam, pro qua eos citauimus. Nihilque aliud uti Authores,&alij,qui eundem sequuntur diiscendi modum,docere intendunt,quam quod in E clesia, quae est corpus Christi mysticum, reperitur rigorosa satisfactio,perfectumque meritum: eo quodnuiusmodi satisfactio, istudque metitum pertinent
ad Clitistum, quod est caput Ecclesie,&imo Q
prout est caput Ecclesiae. Quoniam,vicum Athan sio superius diximus, Christus neque sibi soli mor.
tuus est,alit resurrexit ut in coelos ascendit , ad de
teram que Patris sedet: sed haec o m nia ad nos quoqι pertinent,&propter nos sibi Curistus illa assumpsit Unde vere,oc proprie dicitur,quod satisfecit,& meruit , ut caput Ecclesiae. Quod vel ex eo manifeste conitare potest, quod Chrutus, ut diximus 'i aest. i. huius relectionis dicebat se protiuis peccatis satisfacere, cum pro peccatis nostris satisfaciebat. Peccata autem nostra ob id peccata Chruti dicebantur, quia erant peccata eius corporis, cuius ipse Christus est caput.Quod si peccata membrorum dici potuerunt peccata capitis, cum ipsa ratio peccati nullo modo ex membris ad caput aeri tetur, neque vero deriuari,aut refundi pollet,neque fideles cum peccant se gerant,ut membra Christi,quamuis re ipsa sint eius membra: quare ipsum perfectum Climul meritum, rigorusaque eius satisfactio non accommodabuntur ad corpus Christi mysticu , M ad singula eius membra,prout unum constituunt cum Christo capit , eum Christus & meruerit,& satisfecerit, secundum quod huius cor potis,horunaque membrorum capitis screbat officium λ Et cur virtus meriti ac satisfactiomS Christi non ipsis communicetur membris Hanc sent etiam in hunc sensum a nobis explicatum intellectam probat satis erudite Mag. Med. loc. cit.
280쪽
, ueg RE LECTIO DE CHRISTI GRATIA.
ubi refert testimonia Patrum . Praecipue est pondein iis, quae citrum haberent ex gratia communiter sum randum testimonium Augustim , quod ibi resertur pta,qualis fuit gratia primi parentia Adae. N1 quod ex Enchirid. c. r. ex quo loco, si debita ei intelligen homo ad c testem patriam, per propria merita in tia adhibeatur,colligi potest haec ratio, quam ipse , Christi meritis fundata, perueniat, lectaIe ei,&non nunc λrmauit pro illa sententia. Qise confirmari po quidem vulgare,praei abit gaudium in patria. Quod test non leuiter ex Paul. ad Ephes. 2. dicente, quod accipiet loco specialis praemij, respondetitis eius m eum essemus mortui peccatis, conuiui Pauιι nor in Chri ritis, prout innitebantur meritis Christa, ex eiusque Ito, nempe Deus,s conresuscitavit, consedere fecit praeceiserunt gratia. Neq; mirum, quod beatus hoc in calassibus in chriso Iesu. Ex quo testimonio 1 accidentarium gloriae gaudium accipiat uecialiq uehunc modum deduco argumetum. Paulus affirmat perfruatur laetitiaκum videar,sua merita magis pla. quod Christo resurgente a mortuis, nos quoque re- cere Deo,eique magis esse grata,quam si ex comm surreximus Christo ascendente in coelum,nos quoq3 ni gratia tuam duxis Ient originem. ascendimus:eroo eadem prorsus ratione conceden- Ecce ad tria reduximus capita eam persectionem
dum est, quoδ Christo perfecte satisfaciente, nos praestantiorem,&excellentiorem, quae ingrati ah ucioque perfecte satisfecimus,&Christo ex iustitiae minis per Christum redempti, & iustificati reperiri ore merente, & nos similiter meruimus. Patet tur,quae non esset in gratia,si ex sola Dei voluntate consequentia. Quoniam id Paul. fatetur nos re- absque Christi meritis,&absque virtute passionis,&suroente Christo turrexisse, quia surrexit ut caput sanguinis eius daretur: qualis, ut dicemus postea . nostrum in ut primitiae dormientium: dc quod cum fuit gratia primo parenti in statu innocetiae collata, ipso consedemus ad dexteram Patris. quia ipse Vt in qua Noinde tam parum fuit firmisatis, ut cum tot caput nostrum illum possidet supremum gloriae lo- intrinseca libique ac iuncta haberet subsidia,Omniq; eum. Sed similiter meruit,& satisfecit vi caput no- fuisset ex parte munita, primo tamen inimicorum strum,&propter commodum nostru : ergo par est, celIerit telo, in primoque tuerit eongressu deuicta. imo Ae eadem utrobique ratio. Sed iam oportet, ut quamdam accommodationem Tertio denique dico. Quamuis homo iustus con- faciamus inter haec maioris virtu tis, de perfectionis sideratus ut est membram corporis Christi partacu- gratiae ad ipsum Christum, ut plene sciamus cui tanta lare,& capite,&a caeteris membris condistinctum debetur gratiae perlectio. non mereatur, neque satisfaci I per reste, M secus. - Pri num ergo caput, quod ad multiplicationem
dum institiae rigorem , magna tamen perrectio eius & prquem entrum in subsequentium auxiliorum Dei metatis in satisfactionibus accrescit, ex eo quod in- pertinet, ω ad Dei inisericordiam, de ad Christi i nituntur meritis δε satisfactionibus Christi, dc pen- limam simul reuocari debet. Ad misericordia quia dent ex actuali Christi influxu, tanquam ex influxu dem Del ,quoniam ut dicebat Paul. ad Rom. 3. LM capitis . me asserrum communiter admiti tur a proprιo 'lio suo non pepereissed pro nobis omiabus trais Tneolo Ois, quamuis non omnes satis explicent, in didit illum , quomodo Min etiam cum illa omnia notirquo ista' perfectio consistit. Ego vero breuiter dis donauu Expendatur illud verbum, donavit, quod ca in duobus confistere hanc per fectIonem . Pri- cum praeteritam dona Ionem importet , insinuauit mum est, quod meri rum hominis iusti,quamuis im- non Obicure, quod in ipsa gratia nobis per Christuperfectum sit, reducitur tamen ad meritum per se. collata,tmquam in semine,& in radice prima, doctum , quod in humana natura repetitur, BC quod nauit iamnobis Deus omnia , quae ad nostram salute
fundamentum est omnium supernaturalium meri- consequendam quidpiam possunt utilitatis colatre, torum,quae in tota ipsa humana reperiuntur natura, donauitque proinde spocialissima adiutoria aux Quod quidem sicut primario impiam naturae nu- lia,quibus ipse optim. ac maxim. Deus nobis assidue manae in communi considaratae dignitaLem cessit. opitulatur.Quae plane auxilia,&si rationi gratietabis Ita&secundario etiam cedit in dignitatem ,&gἰ - ωlute considerata debita non sint. Graciae tamen Dam cuiuscunq; particularis eiusdem naturet indiui- collata. per Chri itum magna ex parte debentur. Si dui in excellentiam meritorum eius. Haec digni- cui gratijs sacramentalibus debita sunt i Ila specialiatas etiam competit meritas hominis iusti, quamuis Dei adiutoria,quae necessaria sunt ad speciales sacra- consideretur,ut est quaedam particularis petiona, dc . mentorum enectus exequendos. Ad iustitiam vero non formaliter, ut est Christi membrum, quae erat Christi idem primum per tectionis caput reducitur, pri ma consideratio ex superius positis. quatenuS ad ipsu pertinet virtute passionis suae, praeis' Secunda perfectio consitimn hoc, quod hominis cedentiumq: memortini inulta nobis a Deo benefi- iusta meritum non utcunq; reducitur ad perfectum, cla,vberrimaque auxilia aduocati nostri ossicio λα- de infinitum metatum in natura humana existens, gens impetrare.
2d ut ad meritum sui capitis Christi, qui prout Ca- Secundum caput perfectionis gratiae per Christupuis exequebatur officium, ita meruit, ocitatisfeci , accep ,quae ad eius vigorem, potestatem ,&firmivi utracue de meriti in satisfactiorus virtus ad ipsa Iatem attinet, reducitur ad hoc, quod gratia nobis sui corporis redundaret membra, cinusque capi Lis consertur ex virtute carnis Christi vulneratae, re at-
virtutem in influxum ipse iustus homo dum satisfa- tritae,magni', passionis tormentis confectae. Quae cit metetur participat. Ex hio perfectionibus,quς sane Christi caro. si prout externis oculis obiicie
se leaent ex parte principas meriti,&si extrinseci, batur,debiliSin infirma,oniniq; virtutis, S robotis consurgit alia perfectio, tenens se ex parte praem I. ex perbiudicareturrit aut verissime Pau.dixerit Chri Nam maius praemium spertinens tamen ad accide- stum m IIuum fuit Ie ex infirmitate carnis, latentem talem gloria i respondet ineritis iusti hominis, quae tamen, dein ira se recondriam, mirabilem, ac ipsistandantur in meritis Christi,qua responderet merse etiam spiritualibus nequiti s formidabilem continebat