장음표시 사용
281쪽
nebxi viridiem, & sortitudinem , quae ad gratia n his virtute passionis Chtalli datam derivatur. Quia , ipso Paulo aduertente Ephes. s. Membra fumus codiporis eius de earne etau,ode ossibus eius Qu3m plane firmitatem, Efficacissimumq; vigorem, ipsa infirma Christi caro, tunc fuit mirabiliter assecuta , cuin verbum caro sectum est. Infirmitas enm carnis solidissimae diuini verbi firmitati,& virtuti coniuncta, fortis, firma, potens,& vigorosa facta est, sic adeo ut ipsi etia iustificanti gratiae, quae ex suo genere forma est multo excellentior, multoq, sortior, & violetior. Vtpote quae forma est diuina generis, vim & sortiis tudine, specialissimumque vigorem conferre potue. rit. Ut verum sit illud, quod Paul. I. r. c. I. dicebar,
quod infirmum es Dei fortius es hominibus . Gratiatanamq; absolute sumpta, quamdiu in pum homine fuit,in primis, videlicet, paretibus,&s exsuci genere perfectis lima fuerit, non eam tamen vit tutis, Qvigoris attigit perfectionem, quam in Christo, & ex Christo fuit adepta. Et non solum ex Christi supposito,&si hinc tota emanauerit gratiae virtus, via r Hice,& origine primaria, neqi a sola eius anima, in qua ut in proximo subiecto gratia Christi extitit, verum & ab infirma ipsa Christi,sed vivificatrice car no hanc totam perfectionem accepit . Tertium tandem illius nostrae gratiae excellentiae caput, quae in fatisfactiones , Ic merita nostra se e plicat,ad ipsum infinitum satisfactorium,& merit rium valorem Operationum Christi, & ad exubera. tissimum nostrae redemptionis pretium , necess. est reducatur. Ob id enim satisfactiones nolirae,& me rata nostra tantam illam vim ,& emcaciam a nobis ex positam sortiuntur,quia perfectis Iimis innituntur Christi satisfactio ibus oc meritis, in eorumque ri. gomia iustitia fundantur. Et hactenus de pruna , conclusione . Ex cuius probatione, & explicatione mana festum relinquitur, quam ob causam Paul.cum ei cle nostra iustificatione incidit sermo, ipsam Dei gratiam,ipsumque Iiberale, & gratuitum diuinet voluntatis propoli cum, placitum, cum redemptione
per Christum facta, cumq; ipsa Christi iustitia com. iungat,& componat . itat enim ex dictis,quod rigorosa Christi iustitia nullatenus impedit ipsam Dei
inise ricordiam, di gratiam , summamq; eius liber litatem, qua nobiscum in nostra iustificatione utitur, quin potius illa magrii scat,& exaltat. Ex quo ruunt
omnia fundamenta,quibus innituntur illae Theologorum opiniones, quae in uegotio iustitiae nostrae, &,nchoandae, & consummandae, aliquid eximunt laChristi pastione,ab eiusq; meritis, ac rigorosa iustitia. Neque alia noua solutione egent. Nam omni ex parte manent soluta,&penitus enervata. Quare adsequentes transeamus assertiones.
CHristus Dominus meruit nobis gratiam, & glo
riam, fidem, spem,o innes dispositiones ad glatiam, siue remotas,di imperfectas, liue persectas, de propinquas,omnia auxilia siue praeuenietia, siue su sequentia,ac uniuersa illa bona, quae ratione tu duunt
medio tu ad nostram iustitia,& gratia, etsi bona sint nobis extrinseca,lllis exceptis, de quibus in primata huius dissicultatis parte tractauimus,& de quibus di-
ximus t orci ab ti illa rationε pr m ij respectu merit rum Christi. Haec conciu sio, quod attinet ad illam partem in qua fit sermo de gratia,& gloria, adeo certa est, ut oppositum sit haeretis mani festa, & idipsum
censendum est de continuatione gratiae, quae pertinent ad magnu perseuerantiae donum, quod ut saniacia Synodus Trident. sess. 6. c. II. Docet, sub nostris metiris cadere nequit. Eadem enim eli ratio de m- fusione primae gratiae,& eius continuatione, & peris seuerantia usque ad ipsius coniunctionem cum glo
ria. Nam si Christus gratiae perseuerantiam nobis non meruisset,non perfecte, Ac omni ex parte nobis promeruisset gloriam, quam solus is assequetur, qui usque in finem perseuerauerit Christo dicente ,
Matth. cap. IO. Similiter supernatura Ila merita,
satisfactiones, quae in ipsa gratia fundantur, ab eaq; suum omnem suscipiunt valorem, ad Christum , ad eiusque merita secundum fidem sunt reuocanda , neque ulla unquam huius rei fuit apud catholicos dubitatio. Universi namque nullo excepto pro constanti semper habuerunt, quod prima g. alia , eiusque infusio,&Omnia, quae deinceps usque ad ipsius gloriosam consummationem inclusue sequuntur , ex Christi meritis nobis obueniunt. Quae res adhuc amplificabitur magis in solutione cuiusda argum C ti,quod post hanc conclusionem,& probationes eius inferitis cum alijs proponam.
Sed iam probatur conclusio quoad hanc primam
Patre,prout lit haec omnia, quae uixisus coprehedit. Neque vero hanc veritatem multis comproba
bo,pamm enim reperiet qui', &in sacris litteris,&apud grauissit nos Ecclesiae Patres innumera testimonia,ex quibus ipsa huius conelusionis veritas eia ficacissime confirmatur. Sed quςdam selectiora propter doctrinae Ordinem, & si vulgata satis, testimo nia proferam. Probatur ergo primo ex illo Pauli ad Ephes. I. B nedictus Deus,σ Pater Domim nostra Iesu Christi, qm benedιrat s in Omm benedictione spirituali in eoelestibus in Christo. Hoc testimonium,oc si de omni superia
naturali dono, quod nobis ad coelestis vitae consecutionem adiuuat, mani se itam habeat intelligentiam: ut non obscure dixerunt Ambros de Augult. mei uiadem loci explicatione,& itidem August. lib. de bon.
perseuerant. cap. 7. Multo tamen apertius,& inani.
testius de gratia,& gloria,de dono perseuerantiae, de hisq; meritis, quibus de condigno, dc ipsam gloria,& gratiae meremur augmentusntelligi debet. Quo. niam haec bona ad perfectam spiritua Iem benedictionem in cςlestibus pertinent. Et quide si bona hete sub testis benedictionis nomine non coprehenduintur,cedo alia de quibus praedicta Pauli vel ba possint vetificari. Sed iam speciatim de his bonis agamus in hac prima par. conci . connumeratis. Et primo degratia i ultificante,apertissimum est illud Pauli testim nium ad Rom. I, Ius scatigrmis pergratiam tuus, per redemytionem, quaeit in Christo I M. Legatur iniscum caput F. ei umem epistolae, in quo mam festimis verbis nostram iustus arri, & gratia ad Christum reuocat Apostolus Paulus. De gloria probatur cones sio ex Paulo ad Hebr. p. ubi inquit, quod priore perseveranta tabonaculo nondum eraι propalara Sanctorum etna. Et multis verbia significauit ibidem, quod per Christi mortem haec coelestis via propalara luit,
282쪽
1so RELECTIO DE CHRISTI GRATIA.
aperta. Qnod de manifestam habuit significationem In illa meli legalis templi scissura, quin in puncto mortis Christi contigit. Id ipsum Apostolus signifi
fundios esse iuxta dem non acceptis repro ImmisT, sed a longe eas aspicientes, cy salutantes: Deo pro no-bιs melius aliquid providente , ut non membra consummarentur . bine nobis, id est, line mittS noui teitainanenti, quibus per Christi passionem releratus fuit patriae coelestis aditus N ianua regni cς loruin aperta. uncque&antiqui Patres cςlestes, quas a longe caialutantes expectaueram promis Itones, pro suis votis receperunt . Et ob id Baptii a Ioannes homines Ier poenitentiam ad Christi aduentum praeparans, : disponens dicebat: appropinquabιι Rianum cael rum, Matth. 3. Cui attestatu. tuit ipsc Clitatius, cum dixit,a diebus Ioannis Baptilia Regnum caelorum vim patitur. Ex quo ni, quod expli Ita Rugni cςlestis
promissio, vix facta reperitur in libris, quae ad , tus pertinent testamentum: millum facio Prophe.tas, qui de tempore legis gratiae vaticinantes memtionem quandoque de catelli Regno fecerunt. --gantur pro hac re Ambroi de Chrysost. de al , saero
cum Bibliorum interpretes in haec Paul. testimonia. S. Hieronymiis in epistola ad Dardanum de teria promissionis,& August. lib. 19. contra Faustum, cap. vltimo. Ubi fatetur , se in veteri testamento legisle multa,quae vitam Ttertiam designant, unodi resuris rectionis mortuorum dicit meminisse Prophetas:
At Regni e lorum , inquit, primum in Evang. facta
est mentio. Et ita plane estmam licet in Proph. legamus Rignum datu esse Chrsito, aut ei pronussu in. Vt Dan. .cte Christi in Ps. . vocetur Rex,ibi, Dico
ego opera mea Regi . .hae plane de Regno lotumo
intelligi debent. At explicita nusquam I per turan te Euang. hTc vox Regnum cetiorum.
Probatut dcinde ex illa communi Theologorum doctrina,quae a stirmat Cluilium aperuisse nobis iniantiani ri testis Regni. Ita cum Magistro docent Scho
non alia ratione Clita sius dici potest aperuisse ianua testis Regni, nili quatenus sanguinis sui exhibito pretio nos perfecte redemit , pleneque pro peccatis
nostris Deci satisfecit: ac ipsam aeternam vitam nin his ex persecta iustitig promeruit. Hi lcattinet,quod Athanasius in oratione secunda saepe citata contra Arianos in haec vel ba dicit . brenim Dominus homo
fatius non fuisse ι,numqua nos a peccatis Undicati ex morιuis risui rexisse mus ,sed sub terrιs morim resim queremur . neque ad coelos evecti essemus , sed adhue
los,Christo tribuitur a grauissimo Athanasio. Item probatur haec veritas. Christus secundum fi . dem nobis meruit iustificantem gratiam tergo B meruit, ut acceptaremur ad gloriam . Patet manis se consequentia. Quia per gratiam acceptamur ad
gloriam. Efficimur enim per gratiam filii Dei, ut a principio huius te lectionis ostendimus. u sfl, σharedes, ut inquit Paulus Rom. 8. cohaeredes autem christi . ergo, e cc. Tandem hanc veritatem habemus expressam in sancta Synodo Triden. sel I.6.cap. 16. in naec verba.
oque ideo bene operanιibus et quem Anem, oe in Deo Iperantibus , proponenda est υita crema ,σ tamquam pratiast 8s DG per chrijsiren Iesum misericorditer pro-
qu. Ecce apertam b. byn d. sententiam. Quod vero meruerit ipsa opera meritoria, quibus in spirit itali vita promouemur, & perficimur ac quibus de condigno, S gratiar, de gloriae meremur augmentum, cuit aperte Paul. ad. Ephes. 2. Illis
verbisa sus enim fumus factura, errata an Christo lesu in operibus bonis, quae praeparauiu Deus , ut ιn insuambulemus. Ecce bona, inqiubus ambulamus, quae sunt ipsa meritoria opera, iii Christo Iesu, ex meritisque ipsius habemus. Sumus enim creati, inquit
Paulus, ita Christo Iesu in operibus bonis. Constat hoc etiam ,ex his,quet nunc dicebamus. Nam li Chii
sita nobis meruit aeternam vitam , necessum est dicamus, quod meruit etiam bona opera , quibus vita aeternan Promeremur,&ad ipsam ambulamus . Si Christus enim nostra meritoria opera nobis no metuit: neque etiam meruit tolam illam glorIamia, uam per noli ac pera nobis facimus debitam . Nafacimus nobis dcbitam gloriam absqι Christi meritis : ergo etiam si ipsa rioli extarent Clari iti merIla. nobis estet conterenda gloria: quod est man. saltecontrarium catholicae veritati. Sed denique haec veritas definita habetur expresse in Cocii. Trid. sess. 6. n. 6.& praecipue an.qχ. definitur hoc loco. Op ra hominis luctificati , qtiae sunt aeternae vitae merita, heri per De glatiam, S lessi Christi meratum,cuius honici iustus Cit membrum vivum. Excap. t 6. eadem
Quod donum perseuerantiae ex Christi meritis
notas conseratur, paulo superius ostendimus. Et certe Concilia,& Patres in eisdem Iocis, quibus deliniunt, gratiam iustificantem nobis conferri ex Christi meritis, definiunt simul, ad Christi merita pertinere ipsam noli ram in gratia, ev sanctitat suscepta perieuerantiam. Videnda sunt Concili Mileuitan. de Arausican. secundum, permulta deis creta, quae erudi te ponderauit Andreas de Ueg lib.4.super Concit. Triden cap. 3.& seq. Et quidem hxc Concilia grauis linia gratiam rustificχntema, omnemque gratiam ad salutem necessariam appel. lant gratiam Christi. In Concit. Triden. sess. 6. passim habetur gratiam Iustificantem nobis dari per Christum speciat in legatur cap. .ubi Christus afferatur caua meritoria nostrae iustificationis. Et haec sufficiant pro prima parte conclusionis quartae, quae
est certa fidei veritas. Probanda est cle inceps conclusio, quatenus procedit de uniueisis alus supernaturalibus donis, quae intrinsecasum homini,cui conferuntur. Et probλ- tur primo uniuersaliter de his omnibus spiritualibus donis,fide,spe,dispositionibus, iuxiliis, dec. V catio primuin locum tenet inter omnia bona super naturalia homini intrinseca,& ita Paul. ad Rom. S. vocalione primo loco numerauit inter Omnes praedelli nationis effectus.mos praedesinauu, inquit, bos G vocatiat, se. Sed vocationis nostrat Christus iunmerltoria causa. ergo meruit omnia bona supe naturalia nobis intrinseca. Consequentia apparet
manifesta: tum ex pari late rationis, imo de perlincum a tortiori , nam si ad eos,qui non sunt actu Christi membra, sed omnino sunt ab ipso remoti, ipsius Christi virtus Ec meritum ex teditur , cur non in τIssqui
283쪽
qui sint vomit, di sunt acta memora, & si non clum conliderat , vel ut ordine natum gratiam in genere perfecta,mo habebit effectum ira etiam qui causae materiatis antecedat, vel prout in genere et tu vocatio est causa illorum supernatu calium effectu u. cientis,& formatis cause eadem gratia posterior est ex ipsa enim pendent uniuersa alia spi ritualia homi- secundu natu Ordinem. Si quidem miter loti m
rus bona. At qui est causa causae est causa causali. Pro. do consideretur, extra omnem conta uer fiam pos batur vero minor ex illo Paula a.Thyin. I. Qui nos Ise rum est,eam nobis ex Christi meriu&conferri, nequeberauat o vocavit vocatione sua sancta,nonsecundκm id ullus Theologorum hactenus negavit: Et salix opera nostra,scd secundum pro seium suMm Ggra a, probatu relinquitur ex his,quae diximus circa prima
me data est ει au in Chrisso Iesu ergo gratia,qua prI- conclutionis partem . Si vero priori modo tulnatur,mum nos Deus vocavit ad fidem, &lpi ritu a Iem via aut hore primae semetiae huic conclusioni refragantam colendam,ex meritis Christi fim,ut ibidem e turded refragantur etiam manifestissimae veritati, posuit S. Anselm. Quod si gratia vocationis ad fidem &.si h te loquendum est, contraiiantur fidei. ex meritis Christi eli, quis negare poterit & ipsam Et probatur primo testimoniis ex S. Paulo deduia fidem,& omnes dispolitiones ad gratiam,quet exi in elist,ex illo praesertim ad Ephes. l. in quo omnem besa vocatione oriuntur, ex eisde Christi metuis pro- nedictionem spiritualem , qua benedicimur a Deo, uini re Neq; hoc solum ex Anses. auctoritate habe. Christi meritis adscribit. At stuliux ellet is, qui viti mus, nan S. Synod. Tud. sesLoc. F. in hunc modum mam ad gra dispositionem tuam gratia ipsa,Waocet. Declarat praeterea Sancta SModus , ipsius ivlti. sormalis animae tu ilicia in fallibiliter sequitur, inter scariovis exordium in adultis a Dei per Chrisse Iesum praecipuas spiri urales Dei benedictiones non compumauenientegrat a sumendum esse , Doc est, ab eius -- rauerit.Sed di aliud testirnonium ex 2. ad Timoth. c. catione, civi nullιI eorum merιtιI exilentibus vocan- I. desumptum,in quo prima nostra aia mi illam v
tur,ere. rq terea illud teltimo tu ex Paul. ad Ephec eatio Christi meritis tribuitur, magnum quoq; hais x. cit. nonne manifestum est pro hac veri tate confir- bet ad huiua veritatis persuasionis momentum. Na si manda Na quo pacto verificari poterit, Deum be- pruna vocatio ex metuis Christi est,quia obsecro idonedixisse nos omni benedictione spirituali in Chri- ipsum non fatebitur de ultima ad gratiam disposi- to,si vel fidem, vel dispositionem, vel auxilium ali- ticine Praeterra probatur. vltima aispositio adgra- qircio a Christi meritis subtrahimus p Nonne hare tiam,vt co.Iigitur ex Concit. Triden.sess. B.cap. I. α Omnia, ω eorum singula ad spiritualem pertinent can. s. constat actibus fidei,spei, charitatis, Zc poenia henedictionem e Sed specialiter adhuc de fide hic rem . Sed nos actus accipit homo a Deo ex Christi Ostenditur ve ἔν lase illo Pauli a 1 Philippen. I. O. meritistergo ultima dispositio ex meritis Christi est.
Hi donatum estpro Christo . non solamuran ipsum cre- Minor probatur ex eodem Concilio sessi cit. c. . datis. sed etiam ,σ Ποιρο pa:ramini. Ecce ubi pro dicit, quod per Ielum Christum accipit homo cum
Chlitto, idest, pro chruti meritis donata dicitur si Iustificatur fidem,spem,&cliaritatem. Derimi et Iades,1icut etiam 5e ipsa tribulatiooum,&passionum autem sic pro . Detestatio peccatorum Κ& propo- pro fide tollerantia, Aug. t tact. I. in Io.initium fidei situm emendandi vitam,& alia, quae adpetnuentiam risti meritis adscribit. Quod colligit ex illa Io. t. pertinent, per se consequuntur ex charitale Dei. Ex Meruar per christu facta es .m est,uera fides per Chri- eo enim is,qui iustificatur, detestatur peccatum, victum eu. Et ut i Diuem ipse August aduertit non solii summum detestabile,quia diligit Deum,cui peccatutariquam per Doctorem,& veritatis magii rumineri opponitur,ut sumnuna diligibile: ergo si actum chaetiam i quam per auxiliatorem . Auxilium ergo ad ruatis habet homo ex Chri iti meritis, etiam actum credendum ex mentis Christi est. Docet eandent ve- tam tentin ex eisdem meritas Christi necellunt estritatem Paul. dum ad Hebr. IO.de Christo ait, quod habeat.Confirmo. Contritio, quae praecipuus est ta-
initiavit viam noua,&c. I uitium viae nouae ipsa Ddea nitentiae actus,&quae ultima est ad gratiam dispoise est. Nam de ipsa est totius spiritualis vitae milium , IIO,prout ex fide,spe, Acchata ale procedit, non tu lundamentum,& radix,ut S. Synod. Trid. ses 6 e. S. stificat animam , nisi quatenus votum sacramenti, nos docui t,& Paui . . ad Thim t. vocat Ecclesiam vel baptismi, vel rin tentiae so mali ter, aut saltem firmamentum veritatis, eo quod veram Christi ει vitia aliter ineludit,ut Sancta Synodus Trident. seisidem retinet. Tandem in Concit. Trid.eap. r. sess. 6. 1 cap.4 expresse nos docuit. Sed secramenta, cita. ita dicitur. In ipsa tulit catione eum remimone omnis eorum virtus ex Christi meritis pendent: et
peccatorum hac ominia simu infusa accipit homo per go manifestum est, ultimam dispositionem ad graialesum Christum,em infrituriscum,oem, G cbamate. tiam non iustificare, que reconciliare anima Deo, Ecce quam aperidoncilia a eat fidem nobis per in si dependenter ex meritis Christi. Quin non mi-Cntilium dat i. Neque tatis rueindicere,Concilium nus pendet, sed multo magis a Christi meritis, quam ibi tantum de fide per citaritatem formata loqui, a sacramento. Imo ob id pendet a sacramento, ita quoniam inislute Conc l. ipsam fidei substantiam ut sine eius voto nihil posset emere, quia pendet, per Christum dicit conferri. Neque tantum ibi do Ch riston i meritis eius. Neque alia huius depe 1ti formatione fidm, sed de ipsa quoque eius insusim dentiae finga potest causa. Probatur praeterea eadem ne S. Synodus loquitur. Quamuis principaliter deis veritas. Posita ultima dispositio ad gratiam,neces-
ipsa fide,quatenus per gratia,Sc charitatem formata sario aut saltem in fallibiliter sequitur gratia tuitifi- dirupi, rustificationem concurrit. cans animam tergo ii vi una a dispositIo, ut gratiam De dispositionibus ad gratiam probanda est de- praecedit,non est ex Christi meritis, neq; etia a graminde statuta conclutio. Et primo de dispositione viti. iia,quae ipsam in fallibiliter consequitur, ex meritisma.seu aliis verbis de dispositione proxima ad gra. Cntisti elt.Qusd asserere esset errare in tide esse tust me aduertendum est, quod haec dispositio potest manifecta haeretis. Antecedens a nullo Theolog
284쪽
αε, RE LECTIO DE CHRIsTI GRATIA.
rum negatur. Quamuis in assignando modo quem debet habere ipsa vi rima dispositio,non omnes coninueniant. Aliter enim Scot. aliter Caier.&aliter communior,& vera Theologorum procedit sententia ., de qua re alias. Consequentia vero probatur. Posita ultima dispositione ad gratiam , ponuntur Omn M, quae necessaria suntiavi in tallibiliter ,& statim sequa.
tur gratia: ergo si contri tio, independenter a Chriasti meritis, est ultima dispositio ad gratiam , is qui
meritur, independenter quoque a meritis Chrasti obtinet omnia, quae sunt ei necetiaria,ut gratiam iusti ficantem consequatur: atque adeo non eget Chri .sto,neque eius meruis, ut iustificetur, & ut instificationis gratiam accipiat a Deo principali iustificante.
Hoc argumentum videtur violentum , & Ineui tabile. Nam si quis dixerit , ut Capreoli Iementiam defendat, contritionem non in ella naturae, sed in esse moris, ultimam esse dispositionem ad gratiam: atque
adeo qu0d contritione posita non est necesse , quod in fallibilitet sequatur gratia , ira si iuxta modu a Deo dispositum. Disposuit autem Deus, ut non nisi m diantibus Christi meritis ei qui conteritur iustificationis conferatur gratia. Si qm ,inquam, ita dixerIr, effugiet fortassis mam testum corra fidem errorem. Sed reuera non soluet argumentum. Et sic arguo contra hane solutionem. Quso posita contritione no in fallibiliter sequatur gratia, non poterit absq; manifesto errore assirmari, quoniam ex Conc. Trid. IO-co proxime citato apertas constat contritionem siria ficientem esse ad reconcillandam animam Deo , e
I fateri tenemur, quod ipsa contritio siue physicῆ,
ue moraliter continet omnia, quae requisita lunt, ut
iustificationis gratia infallibiliter sequatur: ergo vel hoe habet ex meritis Christi, vel non. Si non habet,
argumentum factum te manet in solutum, si liaber, habemus S uos intentum, nimirum, quod nil
rio ex Christi meritis habet ei te dispositionem vitiis mam,quam iustificationis gratia infallibiliter comitatur. Et confirmo. Haec infallibilis coniunet:O,quae inter contritionem,& gratiam iustificantem reperio tur, vel ortum habet ex meritis Christi, vel non. Si non habet,ergo inde pendenter a Clitilli ineritis gratia iustificationis sequitur posita contritione mantiam a. Si habet, ergo cun tritio ex meritis Chtuli pen det, si non materialiter cic Enritatiue, saliena formali ter in ratione ultimae dii posita ni ad gratiam. Probatur euidenter hςc consequentia. Nam quod contritio ultima litaci gratiam dii pia sillo, in eo foris
maliter consistit, quod proximam habet habitudinem ad gratiam, ita ut sit insall. bills connexio inter ipsam , di gratiam, si uc haec connexio ad ordine spectet physicum , siue ad ordinem pertineat moralem, alias enun unproprii iii me vocaretur vltima ad gratiam clii politio. Confirmatur . Iustificatio impii, ut Concilia oc Patres, imo & scriptura sacra de ipsa loqui solent, non solum importat infusione ut grati et, di vi taurum , sca ipsam actualem conuersionem aminae In Deum,actualem qi peccati detestationem, qui sunt actus, in quibus coli nil ultima dispositio adgratiam Jod Cli rutus, ut liabemus a Concilio Tride ut.. selL6. cap 7. Ein causa metitoria iustificationis impis: ergo meretur iustificationem, etiam ut includit hos actus: atq, adeo metetur vltimam dispositionem
Autliorcs, qui magtia cum probabilitate sentiunt, contritionem effectivea gratia procedere, essequo proinde posteriorem ipsa gratia in genere causae enficientis, in promptu habent argumentum efficaci timum ad probandam illam veritatem quia scutgratia est ex meritis Christi, ita contritio ex eisdem meritis pendere debet li effectus est iustificantis gratiae. Caditerum quoniam multi auctores probabiliterq que Opinamur,consilit Onem non et fici aiulli sicante gratia, sed 1 speciali Dei auxilio, quod in nullo
genere causae gratiam mitificantem praesupponit. Is
circo non oportet hoc argumentum magni faceret .
Rigumenta , quibus mox probabimus dispositiones amc denteSM lcmolas ad gratiam habem ex Chrisi meritis, probabunt id ipsum per locum a tortiori, de ultima, D proxima dispositione. Probatur ergo , quod omnis dispositio ad gratia
qualibet remota, si tamen nomen dispositionis meis retur; ita sit Ope Ialio supernaturalis utcunq; praeparans ad iusti sicantem giatiam, ex metuis Christi
ortum habeat. Et quidem posset hoc primu probari
ex testimon ljS, quae ex Paulo adduximus ad Eph r.&2. ad Tian. I. nam illa testimonia cie omni supernaturali dono quodcuque illud sit manifeste procedere videntur, sed illis praetermissis, seu, ut melius dicam, praesuppositis. Probatur pretinu haec veritas ex Cocii.
Trid. seta. 6. c. I. cit. In quo ut constat ex verbis, quἡ paulo superi iis te Iulimus,declarat. F. Synodus iustificationis imp ij exordium, a Dei per Chri itum Iesum praeueniente graua sumendum esse, hoc est, ab eius vocauone,&c. Ergo quaelibet dispositio ad gratiam, etia prima & magis remota, ex qua initium iustiti.
cationis desumitur, per Christum est,id est,ex meruis Curtili oritur. Ego sane non video modum, quo b na cum probabilitate posIimus euadere huius aia menti vim. Na valde urget haec Concilii declaratio. Secundo probatur eadem veritas. Eiusde agentia est disponere ad formam principalem, cui est ean uem forma introducere. Sed ad Christum, ad eiusqι merita pertinet introducere gratiam iustificantem,
quae in 'ria impii iustificatione rationem habet principalis tormae; ergo ad ipsum Christum ad eiusque , merita pertinet omnis dispositio,qua impii animata ad gratiam fasci plenia am disponitur,& praeparatur.
Onsirmatur. Sequeretur ex contraria sententia conceacndum et Ic,Christum non mereri totam imia pu iustitia allonem, seu elus partem duntaxat. Consequens non conseniat modo loquendi Sanctorum Parium, ino nec sacrarum scripturarum, Paul. enim alias, tum praecipue Rom. s. absolute dicit impium iustilicari gratis per i ederi. pilonem,quae est in Christo Iesu: ergo,&c. Patet sequela. Sicut generatio naturalis non solum dici ,lux la communem modum
loquendi Philosophorum, ipsam instantaneam substantialis formae in trocluctionem, sed etiam lotamia
dispolitionem praecedentem, quia est via ordinat ad introductionem suostantialis formae , sicut ad proprium terminum ἰ ita tota dispositio ad gratiam a prima usque ad ultimam clauditur sub iudificationis nomine,& ratione: ergo sicut agens naturale , quod non attingeret omnem dispoii Onem concuria tentem ad subitan ualis tot me Introductionem, pariatiale generans esset,& non lotale,i ta Cnristus secundum illam sententiam partiata tantum iustifica a est,re non in tale.
285쪽
Tettio probatur, de procedit argumentum specialiter de illa disposi ucine remota,quae prςsupponit
fidem in eo, qui disponitur, Vinnis molaus,cic Ope ratio fideliu supernaturalis prouenit a Christo tanquam a capite influente in sua membra: ergo ominuis dispositio ad gratiam , quae est triotio supernaturalis,habet ut ex influxu Christi tanquam ex capite, Rex consequenti procedit ex ipsius Christi meritis. Probatur antecedens. Per fidem incorporamur
Qui sto, dc constituimur membra corporis Cluilii mystici sub ipso capite Christo, estque Cluillus caput nostrum inordine supernaturali: ergo influit in
nos tanquam in membra omnem supernaturaleuia motum,vel vitatem,qualis est omnis operatio ex gratia procedens,vel tendens ad vitam,qualis est dispostici remota ad pratiam, Confirmo. Nam alias sequeretur. quod sola fides non sufficit nos constituere meinbra Christi, de co Poris eius mystici . Consequens autem est haereticu: aergo,&c. Probo sequelam, Christus non influit aliquem motum in peccatorem fidelem , neque aliquε influxum in eum potest habere, iuxta contrariam sententiam,praesertim iuxta sententia primam, quae neque etiam mirimam dispositionem ad gratiam, prout est informis, meritis Christi tribuit. At quale Caput esse po est. quod nullum habet in sua membra influxum Uideo quod recurres ad distinctionem membri,dc partis. Dicesque peccatorem partem potius esse corporis Christi mystici, quam membrum. Bene habet nolo in praesentia in extirpanda hac di- sinctione immorari , etsi mini non satis grata sit, sed pIacuit alijs multo me doctioribus, quorum princeps fuit Magister Cano in libro de locis. Quamuis
crediderim,quod nullus Theologorum, ex his, qui hanc distinctionem admittunt, excludant totaliter influxum Christi eapitis in haec mortua membrata, qui certe nulla ratione excludi debet. Non enim i ta sunt mortuae,&atidae partes corporis Christi mystici, ut non sint capaces alicuius supernaturalis moti
nis , quae est subordinata fidei, per quam efficiuntur huius corporis partes, ipsique capiti Christo
Ex quo sic formo argumentum,omnis illa motio quiae pertinet ad partem alicuius cocporis,secutulum deit eius pars ipsi totius corporis capiti stibo inaia ,habetur ex innuxu ipsius capitis. Et ista propositio adeo est manifesta,ut appareat itultum illam negare. Sed dispositio impersecta, de remota ad gratiam est motio supernaturalis, uueniens peccatori, prout est fidelis,& ex consequenti , prout est mn tus Chri lici capiti, eiusq; influxui subiecitis: ergo hac dis
positione fidelis peccator accipi ta Christo, ut a capite in ipsum innuente. Et ut euidelior appareat vis natus argumεci, procedat de ipso fidei informis motu, qui,citra dubiu, aliqua habet ratione dispositionis ad gratia. Et inquiro,an iste motus sit. ex influxu capitis Christi, vel non, si quidem primum dixeris, intentu habeo, si vero dicas secundum: ergo motus fidei non sufficit constituere homine unitum Christo,iuiq; subditum ut capiti. Probo consequentiam. Illa inouoper qua sit actualis coniunctio, & suborisclinatio inebri ad caput est primus actualis influxus capitis in ipsum membrum et nec enim fingendu est, quod in membro sit aliqua motio per qui actu sub-
ijciatur capiti, de quod non sit ab ipsis capite, quod
per talem motionem actu sibi subiicit membrum, In ipsumq; tanquam in subiectum innuit: α hoc potissimum erit manifestum capietioribus Theologis, si supponamus hominem peccatorem iam esse coniunctum Christo capiti per fidem habitualem, q- se explicet in proprium actum, in quo colistit actuatis,de quasi completa coniunctio per fidem. Sed iam probanda est deinceps conclusio, qua te nus procedit de auxiliis supernaturalibus. Et quideprobatur primo de auxiliis praeirenientibus, di antecedentibus gratiam. Et principio probo ex illo IO. I . Nemo venit ad Patrem, inquit Christus , nsperme. Sed primum auxilium, ut ipse Christus explicuis Ioan. s.consistit in tractione, qua Patet trahit holninem ad Christum, ad eius scilicet fidem,& obedi n-liam. Nemo, Inquit Clitatius, potes venire ad me, Mi Taur,qus misu me traxerit eum; quae tractio re ipsaia non est aliud,quam ipsa vocatio efficax: ergo de primo ad ultimum nemo potest venire ad Cluistu, nasi per ipsum mei Christum, atq; adeo ipsa pinna tra chio ad Christum,ad eiusque fidem ex meritis Christi est. Et ob id Christus semetipsum vocavit ostiu, quia per illii, α per eius merita fit primus ingressus
in Ecclesia. Sed ut plenius vim rationis huius perci plas,aduerte, quod venire ad Patrem, re venire ad Christum idem eit omnino,&vterque Pater scilicet, cte Christus ex parte eiusdem termini ad quein s tenent. Et ob id ipse Christus non solum se viam csse dixit, sed & vitam, de hoc non solum,ut Deos om- petit Chri lio, sed etiam ut homini, nam aetcrna vivita,ut dixit ipse Christus Ioan. tr. consistit in visione
Dei,&Christi. Unde si ad Patrem non possumus venire nisi per Curastum, neque possumus ad eundevenire Ch milum,nisi per ipsum mei. Et simi luerilaut non pollamus ius Christum nisi
per Christum venire, ita neque ad Patrem , nisi per Chrastu in . Vnde tota coelestii via per Christum est, de ob id merito Sc ostium, de viam ipse vocavit sei p. sum. Doces quod ut plurὲmum hoc agrumentum conuincit de tractione ad fidem,quae eu auxiliu efficax, idest,quae essiectam sortitur in eo,qui trahitur . Bene quidem . na qui ita dixerat,iam nobiscum fatebitur, quod non solum habemus fidem ex merrtis Christi, verum etiam & illud efficax auxilium, quo ad fidem trahimur. Et qui hoc concesserit, qua Latione nega. hit,quod auxilla inma, quae praecedunt gratiam , dc fidem quantuincunque sint inefficacia,non habeantur ex meritis Chri iti Cum reuera sint sufficientia trahendi nos ad fidem,nisi mitra voluntas eorum virtuti obstiterit. Vnde sic informa conitruo argumentum . Nemo potest venire ad Patrem, nisi per
Christum,quia Christus est ostium per quod necessum est ingrediatur,quicunque ad Pattam transierit, sed virtute illius praeuenientis auxilii inei ficacis posset homo, si vellet, peruenire ad Patrem ἰ ergo illud auxilium est ex meritis Chri iti,alias veriti caretur, ιν posset quis venire ad Patrem, & non per Chrasum, atque adeo quod Christus non esset ostium unicum, de solum,per quod transeundum sit ad Patrein,quod est erroneum dicere,imode hqreticum . Quia vi P trus Αe . . di xu, Non es aliud nomen, bis daιum jubcaelo,in quo oporteaι nos saluos seri, nec est aliud ostiuper quod polIimus intrare in Ovile Christi, praeter
286쪽
ipsu in Cluilium , neque via alia per qtram transeanius ad vitam: ergo haec. Probatur secundo eadem veritas. Primiam auxilium,quod a Deo accipimus, est vocatio ad fidem,Sidcirco Apostoliis Ad Rom. r. ips3s fideles quand
que appellat, vocatos, qu a ex vocalione tanquam ex primo auxilio Dei fidem accepimus, sed haoc vocationem habemus per Christum , ut constat ex testimonio supra citato 1 .ad Tim. I. N ex Concit. Trid. sess. 6. c. f. cuius verba superius relata, sunt manis
sti s sima pro hac veritate: ergo id ipsum est dicendum
de i eliquis omnibus auxilijs . Tettio probatur ex communi sensu Ecclesiae, omnes enim tam iusti, qitam peccatores qiralecutique,& quod curique auxilium petant, siue ad resistendum tentationibus , quae insurgimi contra fidem, siue ad habendum bonum aliquem supernaturalem molu, petunt per Christum, eius mortem δe sanguinem m-terponendo,ut impetrent a Deo. Cui fidelium intelli genuae,& religios deuotio ira fauet id, quod Augus mus in enarratione I. Psal. lcg. inquit, quod Gratio, quae non fit per Christum, non sol una non potest delero peccatum , sed ipsa fit in peccato: ergo commuius Ecclesiae sensis est,omne auxilium si per naturale quodcunq; fuerit siue r mileniens, si ire sub- . sequens, non aliter quam per Christi merita esse impetrandum Deo. Tandem probatur conclusio , secundum quod procedit de bonis externis, siue sint spiritualia , cuiusmodi sunt orationes Sanctorum, siue temporalia ut honores, diu mae, &c. Haec bona sunt quandoquel, raedestinationis effectus, ut docent petitiores Theoogi,cum de hominum praedestinatione di iterunt cuS. Th. r. p. q,2 3. a. 8. possuntqἰ esse media convenientia, & sunt ii iam saepitis ad finem si uernaturalem acquirendutia, ut eodem loco S Tho. agnouit: ergo ex mersiis Christi haec bona et is nobis proueniunt. Probatur consequem sa. Quom 5 ad eundem pertinet
omnia inedia, tum necessaria, tum conuerilen tia ad
aliquem finem, tribuere, ad quem per se spectat inducere ad ipsum finem . Sed ad Chi istu attinet perducere nos ad aries nam vitam robid enim appellatur Author , ac consummator fidei. & salutis: ergo
omnia media, quae condit cunt nobis ad aeternae vitae
consequutionem,ad Christum pertinent, & ex Citrilli meritis,&ndnal: ter habenda simia nobis. Confirmatur illo argumento dudum facto, nimirum , quod haec etiam bona omnes fideles p. iunt a Deo per Christum,& per eius passionem, S i ngui
I ita dicta sunt fgJlatim enumerando omnia b
na,qu.e nobis per Christutia obueniunt in ordine ad aeternam vitam conte luciadam. Deinceps in comuni probo veram esse conclusionem absolute , ct ut lacet coli deratam : commvn: oribusq; proinde utar rationibus. Primo. Metatis Christi fuit m finitu , inlinitaque
valotis:ergo ad haec omnia bona promerenda se po- tuli eius virtus extendere. Et antecedens,& cosequetia conliat ex di his superius in hoc a r. q. s. Sed rursus infero: ergo noli eli lubtrahendum aliquod bonuisto tu a Chruti incritis, nisi fuerit urgentat sima cai is, quae nos ad huiusmodi exceptionem facienda v geat, ac plane necessit et: sed talis causa non est i
Praetentia, nana potiu, in Oppositum vigent , di quae dicunt scripturae,&quae definiunt Concilia ,& quae docent Patres,& quae sentiunt peritiores Theologi , ct quae fidelis populus unanimi consensione recipitr& denique ratio vero similis suffragatur potius, quam aliqua ex parte refragetur: ergo,&c. Secundo. Ad dignitatem Christi pertinet, ad exiscellentiamque passionis,& meritorum eius, ut uniuersa supernaturat is ordinis bona,& quaecunque aciae ternae mi ae assecurionem conducunt, nobis per Christum,& virtute meritorum eius conentur: ergo cum non sit urgens ratio aliud postulans, ita esto in rimo dicendum .
Tertio Christus in scriptura sacra multis com parat Ir, multaque ei tribuuntur nomina, quae denotatuni Persalem dependentiam, quam in ordine gratiae omnes habent a Christo: Comparat enim Christus seipsum vitia sc nos palmites vocat. Io. II. At palm res quid habere possunt, quod a vite non participem Vocatur sundamentum totius spiritualis aedifieij. I. r. 3.Qti id aute esse potest in tota edificii structura, quod fundamento non innuatur Sed S Sol iustitiet ipse Christus,&minime quidem improprie, Voc tiar. Malach. qNam creauit Deus coelum nouum, &terram n iram in nouo isto,& mirabili Ecclesiae mu do ex nouis creatutis constanti: cui ipsium praeposuit c liristum,ut radiantem Solcm,qui gyrum coeli amis hiens igneos exussat radios. Quid autem ab amplis sima Solis luce in toto uniue ito occultaturi Quid vero est morbe tbto,quod ad sui esse, ad sui quem seruationem,& augmentum, 'cundit Iimam solaris lucis virtutem non experiatur 3 Caput, ad Ephes. r. Christus ipse dicitur, c reuera est. Oilicium vero ca pi tis nonne est influere in omnia membra omnem
Virtutem, mnem motum , Omnem denique adii
nem Neque vero sacrae luerae caput duntaxat Christum vocant, verum S patrem suturi seculi: Isai. s. ad quem proinde non solitin pertinet inniembra supposta,&constituta innuere, ted eadem et tam formare membra,&in eme membrorum constituere,
sola ipsa informi materra praesupposita. Nam hoc
est proprium patris officium. upcirca Christus, qua ratione uniuersalis est fu turi seculi pater, vim habet genera tuam, qua pote est informem materiam, id est, hiam nem omnis suis pernaturalis boni expertem varijs transmutationibus supernaturalibus immutare, ἐκ ad vitam gratiae tandem perducere. Neque plane mirum, cum ad hoc ipsum Christus in mundum venerit, ipso Ioan . cap. Io. dicente. Hlo veni τι vitam habeanι, a vi abundanι ius habeant . Tandem haec Omnia, & allaia, quae scripturae sacrae Clit isto accommodam,ipli iure redemptionis conueniunt: quia noster fuit uniuersalis redemptor, nostramque fuit operatus salutem, quam ipse solus sua potuit virtute eicere, de reueraeflecit,vt Esai. 6s ipse his verbis dicebar. Torcular caι caui solus,er degentibus non fuiι υIr mecum.
Haec autem clipiosa per Christu facta redemptio no limitata est,sed uniuersialissima ad omnem se effectum extendens propter magnu udinem ec infinitatem exhibiti pretii, pretiosi istini,videlicet, sanguinis Christ Hergo christus,huius ta amplς, ta nq, excelletis redeptionis iure, uniuersale acquisiuit potestate supra lotu gratiae ora mea quem per peccatu inhumana natura destructu, exim Ia virtute reparauit.
287쪽
Nihilque proinde fingi poten intra totum ipsum gratiae ordinem ad hominis salutem spectans, quo lsula potestate Christi, sub amplitudine redemptionis per ipsum facte, sub infinito denique meritorum
eius malore non comprehendatur. Iniuriosusqtie est Christo, humiliterque de virtute redemptionis eius lentit is,qua minimum quid ex toto supernat rati ordine gratiae ab infimis Citristi meritis su traxerit. inare cum utroque Ioanne fateamur omnes, quod verbum caro factum est, culus gloriam, gratiaeque,& veritatis plenitudinem vidimus,atque cieiplius plenitudine omnes accepimus gratiam pro gratia, iclest uniuersa gratiarum genera , unam sci. licet gratiam,& aliam gratiam, ac omnem denique
In quo sensa haec verba intellexit Chrysi,stomus
tiarum sontem. Aliter illa vel ba Ioannis , De plenι- udine eius inc. explicat Auguitinus tract. s. in trian. sed ad noli rum intentum non disti militer. D:cit Enim ita esse inteIligenda, qtrod quicquid grati a Cepimus,per Christum accepimus. Hic modus loquendi de praeterito, & pratens,& faturum tempus compIectitur. Nam res futurae in scripturis sacris,
Propter maximam euentus certitudinem, ut praeteritae recensentur. Huic eidem sententiae adstipulatur
Hieronymus in illa verba Isaiae F . Et voluntas D mani in manu eius dirigetur . Ita explicat Hieron. Vt quicquid gratia' Deus voluit conferre hominibus ,
Quarto probatur . od Christi meritis tribu
mus minuersa haec, quae nobis conferuntur donata ,
cedit di in malorem pei sectionem operis diuini in xustificatione, & glorificatione nostra. Nam quod Deus opus aliquod. mediante Christi humani taleia, uti nitrumento,& organo sibi coni uncto, & ut natura diuino Verbo personaliter copulata efficiat, valde extollit ipsam operis dignitatem. Nam Chri stus, ut horuo, brach:um Domini ob id in seriptur.
tutis opera per Cirura in patravit Deus, & ita Be timina Virgo dicebat: Fecit potentiam in brachio suo. Cedit etiam ita magnam Ch ruti commedationem , α gloriam,& in pr ipuam hominum dignificatione in , nullaque ex parte Dei inisericordiam, & gratiam in aranuit, quin potius multas parubus auget: ergo absolute fateri debemus ira esse . Quinto. Christus, ut habetur Ioannis p. roga. iiit specialiter pro praedesanatis,&pto eis, qui cum effectu Christi fidem suscepturi erant,di metus ob clientia petanansuri, dc aisequuturi tandem eius reis demptionis fructum: ergo impetrauit eis, & quod vocaremur,& traherentur ad fidem, & quod ipsam susciperent, ac uniuersa denique coelestia dona , quae,plis Deus aeterna sua praedesturatione praeparauerat. Confirmatur . Christus ibidem orabat Patrem pro his hominibus, ut unum fierent cum Patre,&cum
ipso Christo, Vι omnessim, inquit Christus, Patrem rogans , sicuι tu Pater in me, Sego in te, s ut ipsi in
nobιs unum sint . At prima tuo, qua incipimus fieri unum cum Patru,& cum ipso Gitulo, est fideiunio, etgo pro hac vitione rogauit Christus,ipsamq. meruit ,& lmpetrauit. Vt hoc argumentum di DQluat Dri edo loco citato, multa prodigit 'vel ba,
sed certe inaniter, quia nihil proficit , im ὁ, ut comitabit legenti, si bupsi repugnat, neque miram qui
d m, cum repugnet etiam meritorum Christi dignitati, e ruinque picuitudinem, cic in unita I m coinarctare velit.
Sexto. Christus in ipso suae passionis tempore , , i mode in tota laboriosa, M. mortali vita, in conspectu mentis suae praesentes habuit uniueriss homines , & omnia, quae circa eorum salutem per diuianam prouidentiam ab aeterno fuerunt dispositata rergo rationi consentitasserere Clitisium in partic Iari sua applicuisse metata, ut fingulis hominibus ea conferrentur omnia supernaturalia benefici aia , de dona, quae Deus ipsis conferre decreuerat. Hoc enim ad perfectiorem, sapientiorem modum Operandi Christi, propriaque distribuendi merita, plurianum refert. Et propter hanc fortassis lingui rem , & particularem applicationem, quam Paulus ad seipsum factam eognouit, dicebat ad Galatas 2.
de Christo, talexit me,er tradiditsemetipsum pro me. Et quidem quod nobis su persia a sum , Ch mihim
illam particularem applicationem ,& clistributi nem suo rvrra laborum ,& meritorum fecisse, sumisntopere in nobis charitatis excitat a tactum , dum unusquisque nostrum dicere valet cum Paulo, dilexit me, dic.
Denique ultimo is a veritas confirmatur grauissime ex modo, quo sicra Concilia, grauilsinuque Patres loquuntur: nam si bene aduertimus,in Gnciliis Mileuuano cap. 3 & . & Araulicano I. cap. I. 7.1 s. λλ. 16. Mas. & Concilio Tridentino sess. 6. Pro eodem reputantur gratia ad salutem necessaria,& gratia Christi. At sub nontine gratiae uecessariae ad salutem, omnia gratuita dona, ct supernaturaIla beneficia siue actualia , siue habitualia comprehen duntur, imo&ipsae quoque gratiae gratis datae, quaelices non sint in singulis nece is artae ad salutem , san tamen necessariae in tota Ecclesia : &ita Paulus ad
Ephes. . dicit de Cn ruto, quod ascendens in alium, dedit dona hominibus, ubi de his grati js loquebatuPApostolus. Neque ex hoc leue suinitur argumen Ium , quod si omnis gratia gratis data,Chritto debet accepta referri , sit ei quoque, eiusque meritis tribuenda omnis gratia particularis, oin neque supe matarato umnum . Et augeo huius rationri vim. Fundate totam
Ecclesiam , aes ginamio Apollolos, & Euangeluias,
Doctores,e c. α conscrtς Omnes gratias gratis da-
as, ad hanc fandationem, S erectionem Eccletiae necessarias, ad Christum , ad virtutemque pastionis eius a tinuit: ergo fundare spirituale ρε dilicium in quolibet nostrum 1 primis initiis,au eius usque com
summationem, om neque super naturale donuin ad
huius sollicii constructionen necessarium conserte,
quare Christo , & passioni elux ascribi non debet Et quo pacto Christus Matiliaet vltimo post resurreis etionem suam dixit Apostolis: Data eli mini omnis mustis in cinis , sin terra, si multa, qnae ad huius
particularis aedificii constructionem spectant, sub poteIta e passionis, de meritorum eius non cadum Dixillae plane melius, aliqua potestas, qua in Omnis. Sed Paulum audiamus, qui non obstu re veritalcm hanc insinuauit ad Ephes. I. in iliis verbis, iam non
est.ι bos es, ta aduena, sed estis cιues sariciorum, G
288쪽
ddimesci Dei peraedificati superfundamentum - 1 oserum, ta Prophetarum, viso seummo angulari lapide Iesu Christo. in quo omnis aedificatio eo aructa,crescit
in remplum socium in Domino, in quo O vos coaedι- scaminι in habitaculum Dei, in Syιritu sancio. Ecce quemadmodum Apostolus dicti, nos coaedificati in Christo, ut particulare templum Domini ,& habitaculum Spiritus sancti, proportionabiliter ad eum modum, quo ipsu in commune Dei templum, scili cet Ecclesia, aedificatum est, & constritiuum in ipso Christo. Quid clarius, obsecro, dici potuit pro hac
catholica veritate Quam sane non immerito catholicam vOeo, quia indico contrariam sententiam
plusquam falsam esse , & merito a probabilibus Catholicorum opinionibus eliminandam . Non seueis Dorca volo contrariae sententiae censuram adhibe.
re, quatenus de imperfectis, S remotis dispositio. nibus,de fide,de spe, de praeuenientibus, ct excitantibus auxilijs,alijsque onis vItimam ad gratiam dispositionem praeuentcntibus procedit ζ quoniam decreui iudicium Ecclesae in hac parte expecta re. Quamuisno errabit, qui dixerit in Concilio Tridenti no sess. 6. cap. s. sententiam illam finae damnatam, quatenus declarat sancta Synodus . Exordium
i in casionis in adutiis a Dei graua per Iesum Chr
sum sumendum esse. Nam qua Obsecro ratione vect-ticati potest cum proprietate, exordium iustificationis per Christum de sumi, si omnia quae usque ad viistimam gratiae dispositionem concurrunt, ad Christum non attinent, neque ad metata pa lsionis eius Existimoque hanc sententiam, si non expresse, implicite tamen docui sie Innocentium Primum in epia scilis super rus citatis, quibus respondit Patribus Co-ciliorum MIeiuran. & Carthaginen. Et Celestinum Pontis in epistola ad Episcopos Galliae cap.6. P.&to.& Rugustinum tibio de praedes m. sanet. p. a.&lib. i. cotra duas Epistolas Pelagianorum c.9. N epi- sola ι . Nam ii Patres comendentes contra Pelaianos,initium fidei ex dono Dei esse, & non ex n Is,e dem modo quo fatetur ex gratia ,& dono Dei esse fidei initium , docent esse per Chtallu, in Christo . itaque indit fetenter dicunt esse ex dono Dei,&ex metatis Chri si zatque adeo, sicut omnia supern
turalia bona ex gratia,& dono Dei nobis competiit, ita N ipsa omnia ex Christi meritis habemus . Vade S.Bet nard. termone a s .in Cantica, ubi mite de hac re loquitur. Hieronym. in illa verba ad Ephes. l.
Benedixi ι nos omni benedi me Dirituali. dc Chrysost. ad Ephes . versans illa verba dudum a nobis relata. Certe qui hos patres,&alios qui de hae re loquuntur, legerit a lente , non poterit no contrariam
lententiam, ut viro Catholico indignam auersari . Sed quaedam sunt leuia argumenta soluenda, ut nono ulla eorum, quae diximus, maiorem accipiant firmitatem. Pr unumque argumentum sit contra Id, quod circa primam conciussionis partem diramus, tempe,Christum mςruisse nostra merita, ea videliacet quibus de condigno gloriam, di augmentu gratiae meremur. SI c argumentor. Merita noli ra sunt Opera meritoria, quae a nostra libesa voluntate pen-dcm,sed qua ratione pendent a libertate nostra, non sunt ex meritis Christi , ergo absolute merita nostra
non cadunt sub Christi meritis. Probo mi tem. Si
Climi us sua metita applicuisset ad nostra opera meritoriainecessum esset noluam voluntatem omnino
praedeterminari a Deo, ut infallibiliter haec merito Lia exequa ut opera , ne Christi meritum a praemio
sibi debito frustretur aliquando. At haec praedeterminatio stare non potest cum nostrae volutatis libertate,neque proinde cum merito nostro, quod essen tiati ter pollulat in opere metitorio libertatem τergo, &c.
Secundo, supposta gratia iustificante in anima, habet homo in seipso susticiens principium merendide condigno: ergo non eget extrinseca applicatione
meritorum Christi, & cooperatione ipsiusmet ad merendum gloriae, & gratiae augmentum. Pater consequentia . Quoniam alias non esset conceden dum , quod habet iustus intra se sus iciens metendi principium . Confirmatur. Homo qui meretur, est causa totalis sui merui: ergo Chtisius non coopera tur illi in opere meritoriodalias enim haberent se viduae cauis partiales merui. Tertio a Igurtur contra i d, quod in alia conclusi nis parte dicebamus,Christum meruisse nobis auxistia subsequentia gratiam. Huiusmoui auxilia sunt debita gratia secundum naturalem i psius gratiae O dinem, ergo hoc ipso quod nobis Clicilius meruit gratiam, meruit implicite omnia haec auxilia, &e consequenti non debet specialis ratio meriti in Christi operibus respectu himismodi auxiliorum consc1- tui. Confirmatur. Non potest esse,quod eadem reF, quae alicui debetur, fiatdcnuo ei debita eodem tit lo,sed haec auxilia sunt debita homini iusto ex vi m ratorum Christi, quorum virtus applicatur m gratia iustificante r ergo nequeunt fieri denuo ei delati ex applicatione speciali eorundem Christi merito
Primum argumentum magnam nobis occasioneos erebat disputandi grauem Illam , ac molestam quaestionem , num , videlicet, Deus praecedenta aliquo efficaci auxilio, nostram ad operanstum praede terminet voluntatem, vel in omnibu5,vel in aliquibus actionibus:& an ab aeterno praedefinierit in particulari aliquot humanae voluntatis actiones . Verum nec temporas,neque loci commoditas hanc in praesentia disputatione in admittunt, quam tamen ad longum prosequuti sium iis in nostro primo libro de originei potestate gratiae tractis. Unde in praesentia breuuet est illud primum argumentum dI- luendum . Et pruna solutio iuxta mentem eorum qui praedes nitionem, & praedeterminationem humanorum actuum negant , sit in hunc modum. Quod Christus meruit hominibus iustas totum id, quod pietatis est. S supernaturalis bonitatis me rum memorijs actionibus. Quod satis est, ut si mispliciter dicatur meruisse merita iustorum, etsi nouitimuerit actualem determinationem voluntatis ipsorum ad operandum meritorie: sed relicta sit haec libera determinatio in facultate humani arbitrii posita . Nam quod iustus homo de condigno mereatur,& gratiae,& gloriae augmentum, non prouemnit formaliter ex hac libera voluntatis dete in tione, quae tantum habet requisitae conditionis r tionem ι sed ex bonitate,& perfectione Operis, q- tota est ex Christi meritas.
289쪽
sed sit secunda solutio iuxta sententiam contrariam, quae apud me certa est, Scindubitata,quia non solum Deus nobis pol eitatem ad bene operandum , &merendu confert, sed etiam ipsum actualem bene
Operadi via m. Quod i uce clatius expressit Apostolus in illis verbis ad i hilippen. 1. Deus escium, avi ope ratur m nobis Cy velle, si perficere pro bona vo stare. Non solum posse velle, seu ipsam velle operatur ita nobis. Et non dixit nobistum, sed in norus, ut prinantecessionem,& eminentiam ex parte Dei agnoscamus in actuali bono notirae voluntatis usu. Qua sententia supposita ad argumetum nepanda est minor. Ad probationem concedatur, cuiusuis iusti volunt tem efficaciter praedeterminari a Deo ad bene, Rudiose,& meritorae operandum. Sed linc et ficax determinatio suavis est,&proportionata naturς voluntatis: quia olt ab eius naturae aut hore, qui nouit, ει pote Il ipsain inouere, & determinare proportl naolliter ad modum eius: re tanta cum silauitate,ut voluntas ram libe id operetur, atque si ips metellat Prima, re sola se ae determinationis causa, ab omniciaperiora prςdeterminante independens. Nam quia Deus tam scit, & noteit suum concursum accommodare proprijs inclinationibus,&naturis ommum se curidarum causarum: idcirco dictum eis de illo S
fortiter, G disponιι omnia suauiter . Foruler , inquit Bernaruus, pro Ie, Iuauιιιτ vero pro me . Sed de haere copiosius, ese uilucidius uactavianus m lib. citato.
Ad secundum argumentum, non desunt, qui prutent Christum non aliter meruisse augmentum gratiae, dc gloriae cuiuscunque lusti, quam merendo it Ii iustificantem gratiam zinqua virtualiter,& radicaliter prςhabetur istud augmentum, quatenus in ipsa gratia includitntur radicas iter, dc virtute ipsa opera meritoria,quibus Iustus utrunque istud augmentum potest mereri. Unde dicunt,Chtallum merui aequi-ciem nobIs omnem fratiam , di gloriam, omneque nolitum meritum: sed id tamen intelligendum esse
inquiunt in hoc sensu: Quod meruit gratiam iustificantem,quae sub ea ratione, qua Ch ristus eam promeruit, virtute, dc radicaliter continet & metita, &augmentum gloriae,ac ipsiusmet gratiae. aeterum haec solutio nullatenus p Iacet. Et primo quidem ea non eli vero limi Iis, si sierino fiat uniuer saliter de omnibus meritis, de omrubusque merit
riis actionibus hominis iusti.Certum est emm,quod
illae operationes mer tortae,quae excedunt totam i
tensionem & gratiae, occharitatis, ex quibus pro .dum,no commenta simpliciter in virtute talis gratiae, Mex consequenti neque augmentum illud gratiae, α gloriae, qxiod iustus domo per huiust nodi in
retur opera: atque adeo saltem quantum ad illa merita ,α noc gratiae, & charitatis augmentum, neces sitim e it dicamus, Christum non radicaliter tantum, sed formaliter sua merita mitis applicuisseis ἀν ex Ierea neque vera est hF sen tentia,de alijs et iam eri ti S ,quae non excedunt i n tentionem , cu valorem graiax. Quod probo. Primum ex illa doctrina Cono Trici. C. lo. seis. s. quae in hunc modum habet: cumeni, ille itae Christus Iesus laquam ea ut ιn membras G tanquam vitiis ιn palmiser, in ipsos tuli catos ιMiter virtutem influatqvie virtus bona eorum opera sem
lapacio Deo grata, s merisoria esse possent. Ex qua si
cis Synodi doctrina mamisit e colatiat, Cluistunia ac ualuer innuere in Omnia opera meritoria cui us cunquenominis iusti. Fateor quidem hoc testim
nium, sicut & alia qua mptu rima quς & ex scripturis sacris,ex alii', grauissi Sconciliis,atque sanctoruetiam Patrum cloctrina asterra possunt, commodam explicatione habere, si dicamus, hanc Christi influxum,ex quo pendenL bona miti ficatorum opera.esse illum, quo Deus ut author gratiet concurrit cum ipsa gratia, α cum supernaturalibus virtutibus ad spi riis
tualia, & meritoria Operat ad eum modum.quo ut aut hornaturae concurrit cum causis naturalibus ad
producendos naturales enectus. Qui sane supernaturalis Dei concursus tribuitur etiam Christo ut causet meritoriae,&λrsan etia ut enicienti eisicientia physica instrumentali: ita quod Climiti meritum applicetur ad actum, & non tormaliter ad prem1 ipsius meritorii actus. Volo dicere, quod metitum Clitisti
concurrit ad hoe,ut homo initas exeat in tale actam meritorium, v. gin actuesCm Dei amorem οῦ quem .
metuit Christas homini iusto secundum meriti essi. caciam,&implicito meruit quoque secudum efficaciam eandem praemium c respondens huic peti. Formaliter vero non applicatur meritum Christi,ve
sibi cortespondeat idem praemium,quod respondet huic operationi hominis mitificati. Eilq; nota dum, quod licet secundum fidein credendu si t, quod Christi metatum quantum ad sufficientiam formalit et
extenditur ad omne in gratiam,& gritiam omni ἀhus hominibus collatam , di coaferendam , veru tamen de emeaci applicalione res aliter se habet. Quia non certa fide tenemur credere, quod larinna aliter, de immediate Chrtiti meritum ruerit adiplicatum ad lingulos gradus gratiae . ec gloriae Sed probabiliter dici p iset . quod Grinaliter fuit applicatum ad aliquem certum gradum gratiae, Mad aliquam determinatam Operationem. Implici id vero,&virtualuer ad illud praemium,quod tali operationi,a tali gratiae gradu emananti,respondet. Et iuxta hunc ni odum posset procedere probabilis ille dicendi modus, quem nunc referebam. Unde qui ita diceret, nihil asseret improbabile. Quoniam rovera saluat actualem Dei influxam emientem physicum , de moralem Christi meritorium. Sed quoianiam S. Trid.Synodus virtutem, quam Christus ita sua membra innuit, dicit non solum esse antecede tem , & concomitantem, sed etiam subsequentem. Amplius quid notus videtur esse dicendum,nimi tu, quod non tum iustus ex influxu, & virtute capitis Chri iti habet bene,& meritorid operari, verum etiaquod simul cum ipso talis merente, Christus mer tui,id est applicat sua merita ad illudinet praemium, quod correspondet operi meritorio hominis ius i. Itaque Chrntiis non solum meruit, ut homo iustus talem haberet meritoriam actionem, sed etiam merui tillud mel praemium , quod per eadem actionem ipse mitus meretur, & quantum ad hoc utruque adiplicat Enrtitus suam virtutem, actuque innuit in ipsum ruitum,&in eius Operationem. Deciturq; Chrisiti influxus ea ratione subsequens opus bonum ii minis rusti, quatenus praemium operi correspondes, etiam respondet Christi, quatenus applicuit actu initis opere luam meritoriam virtutem, In luκ sensia
290쪽
, fg RE LECTIO DE CHRISTI GRATIA.
intel Iigenda sunt multa , quae habentur in Concilio Arausican. praesertim in cap 2 .dc2y. In eodemque sensu intelligenda est illa comparatio, qua Christus se comparauit viti, nosque palmites eo esse dixit, quia non minus ab ipso pendemus, quam palmites a mite. Et ita ibidem Christus concludit sententiam illam celebrem , Sine me nibit potetur facere . Super quem locum legendus est Augustinus in tractat. So. dc 8 r. super Ioannem, sed legatur praecipue in tractatu 86. ad finem, ubi dicit, quod gratia Christi, quae nobis necessaria est, de sine qua nihil possumus facere, non inuenit, sed efficit merita . Nam hac inerita sunt fructus ille, de quo ibidem dicit
Christus: Ego eleti vos, ut earis , a fructum asseraris, s fructus tester maneat. Estque aduertenoum, quod permanentia fructus ad influxum Christi suti. sequentem pertinet. Tum quia transacto bono opere , pei seuerat illud ius ad gloriam promeritamia, quod eatenus fuit in meritis Christi fundatum . quatenus ipsa Christi merita fuerunt applicata illi
hono operi actuali. Tum etiam quatenus virtute
meritorum Christi ipse iustus. qui virtute Christi
meruit gloriam, seu augmentum eius, conseruatur
in gratia, ut sit bene dispositus, Scaptus ad percipiendum praemium sui meriti. Quae sane perseuerantia ad iolum Christi pertinet meritum,& nulla. tenus ad meritum ipsius hominis iusti pertinere potest. Secundo probatur id ipsum. Primum capitis omelum est actu innuere in sua membra, ita quod non solum influit in ea virtutem qua sint , sed et lam qua operentur. Sed Christus est caput,cui persecte uniu-tur homines iusti , ergo actualia bona,& meritoria hominis iussi operatio, ex actuali Christi influxu habentur. Hac ratione sumpta ex capitis naturalis analogia utitur sancta Synodus Trid. loco dudum citato, atque etiam Paul. ad Ephec 4. cuius verba referam , quia nostro intento valde conducunt . veritatem autem, inquit. Dcientes, in charitate crescamurmillo per omηia qua es caput Christus, ex quo totum corpus com pactum , S connexum per omnem iuncturam subminisi rationis, secundum operationem, in mensuram υniuscuiusuo membrι, augmentum corporis fac ιt, in aediscationem fur in charitate, 6cc. Ecce quemadmodum Paul. omnem membrorum corporis Christi mystici persectionem , omneque spirituale augmentum actuali m fluxui Cntilii capitis tribuit.
Tertio probatur. Quod Christus praedicto modo
situm nobis applicet meritum, ita ut praemium quod actu ri eremur resp5deat etiam meritis Christi actu nobis applicatis,cedit in magnam excellentiam meis rui nostri, ergo ani plecti debemus hanc sentetiam , ut magis consentaneam redeptioni nostrς per Chri- 1lum factae. Quia tanto dignior,&augustior aestim 1-da est Christi redemptio, quanto abundantiorem gratiam,& persectiora merita in nobis causa , dc e Liicit. Perfectior enim modus iustificandi nos, perducendique nos ad aeternam salutetri, Christo tribue clus est : cum ipse ad hoc in mundum venerit, ut nos salvos faceret a peccatis nostras, ut nostramque cura. ret salutem , essetque Oinnibus obtempe litibus sibi, ut Paul. ad Hebr. s. inquit, causa salutis aeternae .
ExpIosa igitur prima illa solutione secundi argu me mi,aliter respondetur. Et dico, quod sicut haec consequentia non valet, Sol habet in se virtutem efficientem ad illuminandum: ergo potest illumina:
re sine actuali Dei concursu,&independenter a prima causa. Ita non valet in praesentia isthaec cons qirutio, Homo iustus habet intra se sufficientetn virtutem ad merendum. Ne satisfacie dum coram Deo, ergo poterit satisfacere, aut mereri independenter
ab actuali influxu Dei aut horis gratiae , dc Christi,
qua ratione est uniuersalis causa metitoria,& satisfactoria. Et ratio huius est, quoniam concursus actuatis uniuersalis cause computatur inter per se requi- sta intrinseca ad operationem causae secundae. Nam licet ab extrinseco proueniat concursus iste,attamen sicut est omnino necessarius ad operandum, ita & secundum talis naturae ordinem , debitus est ipsi sormae per quam se unda causa operatur. & cum ea comi ungitur,&emiturqtia si v numquid cum proprio ipsius secundae causae coiicursu. Ad confirmaticinem respondetur ex doctrinae S. Th. 3 p. q. 9art. I. ad 3. Ac q. s. art. t. ad q. quod licet homo iustus per modum causae particularis sit
ale operans .eget tamen morali Christi ac passionis eius actuali infliinu: eo quod Christus passis, &mortuus est causa uniuersalis in ratione merendi, &satis iaci edi. beneque,dc fructuora operandi ad aete nam viram : quae uniuersalis causa in suo genere esteriam totalis,dc completa . Cuius rei habetur man festum exemplum in causis natur libus. Ad omnem enim effectum causae secundae,concurrunt causae να- uersales, ut minimo prima, dc uniuersalissima, cuius
causalitas an ullo effectu potest excludi . Vnde non superfluit moralis causaliras Christi simul concurrens citin causa litare hominis iusti merentis,& sati Liacientis: quin potius est summopete necessaria. Hoc loco occasio se osterebat succensendi illum Iuther anicum errorem: qui existimauit iustorii metata Obscurare, de minuere passionis Christi meritu.& quod infinitas Chtisti meriti exeludit tota Iitet
merita iusto Nun. Cuius er roris asset tum utrumque, praetex qua quod Catholicae veritati aduersatur, manifestam filsitatem , apertum qi e errorem , contra
doctrinam in philosophia notissimam subindicat. Et quis enim vel mediocri ter in philosophicis instructus non probe nouit, quod omnipotentia,& infinita virtus primae catast,non modu non destruit,neque euacua trirrirtes.& potestates inferiorum causarum: verum ipsas confirmat, de perficit: de quod virtutes .& facultates causarum inferiorum, non arguunt vllam indeficientiam, aut infirmitatem in virtute v minuet salissimae, dc primae causae, quod paulo superius,
etsi aliud agen tes,decla rauimus. Cur ergo id ipsum proportionabiliter non dicemus aduersus insanienis res haereticos, de in media luce palpantes tenebras a Nimirum quod infinita , dc praeexcellens virtuum. finiti meriti,dc satisfactionis Christi non modo non impedit, neque dissipat merita, &satisfactiones iussorum: verum perficit potius,auget, de ampIificat: dc quod illa meritoria, de satisfactoria ratio, nullate nus obscurat Christi meritu in . Sed si verbis sanctae Synod. Trid. seis. 6can. vlt. vii licet, illustrat potius, de extollit. Ad eum modum quo excellens must virtus dum exprimitur in suis effectibus, extollitur , &magnificatur, seque illustriorem emcit , dc augustio-tem. Sed de his alias copiosus erit dicendum.