장음표시 사용
301쪽
tonnubium Adae non porri retinere dignitate uia Sicia menti prς signantis Christi cu in Ecelesia ma
Ex hac sententia inserunt quidam ex eius auth ribus, quod quamuis neque homines, neque Angeli
praedestinati tuissent, neque extaret decretum creationis mundi, nec Verbum incarnatu fuisset, humanamque naturam indueret, eo quod Christi praedestinatio nullam in diuino intellectu dependentiam habuerit ex parte obiecti ex ordine naturae, vel exordi ne grauae, quia decretum praedestinationis Christi absoluta fuit,& inde pendens a praescientia utriusque ordinis,& gratiae,& naturae, & eorum omnium quae ad utrumque litum ordinem pertinent. At neq;
ordo naturae, neque ordo gratiae extare potuerunt,
nisi dependenter ab incarnatione Christi,suia Cmnia, quae liue ad gratiam , siue ad naturam spectant, ordinata fuerunt,& disposita a Deo, ut media ad Christum, tanquam exceIlentem omnium eorum finem. Et decretum utriusque ordinis,& grati e , &naturae praesupposuit decretu praedestitiationis Chricta, re incarnationis eius. Hoc cpnsectarium scio non omnes eius author es admitterent, admittunt tamen aliqui,& qui non admittunt non satis loquuntur co- sequenter , nam reuera transeunt ad aliam sente
tiam, quam sumus iam iam explicaturi .
g. 3. Refertursecunda sententia. E Si ergo secunda sententia, quae cum praecedenti
fatetur. Christum fuisIeprimum ommu prae- Qestinatorum , decretumque praedestinationis eius antecessisse utriusque Oidinis, re gratiae ,&naturae
productionis decretum. Addit tamen haec sententia, in quo a prima dissentit, decretu incarnationis Christi non fuisse omnino absolutum, &inde pendens ab
utroque ordine,& naturae, &grauae, quin potius non potuit executioni mandari liali de pedenter ab viro. que isto ordine: quae dependentia iii trinsece claudebat urin ipso Christi praedestinationis decreto . Haec sententia no in uno, re eodem sensu ab Omnibus suisa ut horiblis in Iciligitur. Nam quidam eorum dicur dependentiam illam in pisdicto Christi incarnati
nis decreto clausam, totain sc tenere ex parte execu. tionis:ex parte vero intention .s nequaquam, voluntaque dicere aut ho resisti, quod tota hac dependentiae it dependentia linis a sius inedijs, ad eum modum
quo sanitas, quam infirmus intendit comparare per medicamenta, pendet in assecutione ab i plis medicamentis . Quae dependentia licet inuoluatur in intentione qua infirmus sanitatem desiderat & inten-Hir, tota tamen se tenet ex parte executionis, quatenus rion aliter infirmus assequi potest sanitate nia, nisi medicamentis appositis. Ita ergo dicimi huius sentcntiae aut hores, sic Deum decreuisse verbum feri Carnem, quod simul voluit, ut non aliter fieret, qua tra viroque illorum ordine, di naturae, ει gratiae praecipposito, ita tamen, quod uterque haberet tantum rationem medij ad ipsa ni Uerbi incarnationem destinati lino nonnulli eorum libenter admittunt, quod non solum ab ordine naturae, & gratiae Hependentiam habuit incarnatio Christi ex vi ipsius et Christi praedestinationis decreto, merum
a peccato originali habuit quoque dependentiam
quoad sui executionem . Non quidem quod ex intrinseca retunt connexione haec proueniret dependentia, sed ex ipso tantum liberae diuinae voluntatis consilio, cui placuit res ita ordinare,& disponere. In quo illud exemplum , quod attulimus de sanitate per inedia acquirenda magnam habet disis militudinem , quia deperidentia sanitatis a medicamentis, non ex libera aegroti intentione consurgit, sed ex intrinseca rerum habitudine, & conne
Fundamenta huius sententis quoad primam parin rem, in quo cum praeve denti conuenit , sum eadem
illa argumenta, quae in comprobationem praecedemtis sententiae forma utimis. Posteriorem vero partem probant ijsdem stre rationibus , quibus Tho-millae probare solent Christum non venturum, si
non extaret originale peccatum . QIarum praeci-
p rae referendae lum a nobis in huiu4 disputationis discursu. Alii autem Theologi in alio sensu hanc secundam tuentur sententiam . Dictini enim, quod licet Christus in genere causae finalis praecesserit in
diuina intentione utrunque ord nem , dc naturae, Segratiae. In genere vero cause materialis opposito. contingit modo , quoniam Deus non praefestinauit Clitatium, neque vel bi incarnationem sustista niselle volui t, ni si habita considerarione dependentiae ad utrunque ordinem, maturae, Ac gratiae, non solum via medio necessario requisito, secundum ex e cutionem ipsius verbi incarnationis, sed ut materia
circa quam, N a qua pei se pendet in genere causae
materialis, ipse diuini verbi incarnatio, non solum ut in executione ponitur, sed etiam ut in intentione Dei praehabetur. Adhibeo huius rei exemplum , antequam dilucidiorem explicationem apponam. ς intendit aliquod totum, quod ex mater Ia, forma intrinsece componitur, etsi per se primo non intendat materiam, aut formam, sed ipsum totum duntaxat, sucundario tamen materiam quoque intendit , & formam, a quibus ipsum totum , M ipsa forma totius compositi quasi in genere caust materialis dependet. Et sicut tolum , quo u eii primarium intentionis obiectum, ea ratione, qua ipsius obiectum est, non solum quoad exemionem pendet a materia, & forma, verum etiam quoad intentionem . ita materia, & forma, sunt partiale ipsius
in tetrii Onis obiectum, materiale tamen. Et non imitant in intentione totius compositi, ut media ex
trinseca, quibus finis intentus, scil1cet ipsum istum habendus est,& comparandus, ut medicamenta intra ot ianuatis intentionem, sed tanquam id, ex quo ipsa finis intenti forma, de ratio per se, & euentiali. ter pendet, ut a propria materia . Ad eundem ergo modum contendit ista sentetia, quod ordo naturae, S: gratiae intrat decretum praedem stinationis Chri sti. inonia Christus, quatenus Obi cium formale talis decreti, intrinsecam habet,& n cessariam dependentiam tanquam 1 materia in utroque isto ordine, eo quod Christus non ab tuae fuit
praedestinatus, sed in eleuationem, & ex alia innem naturae humanae, ut quibusdam placer, ve I, ut alit c sent, in reparatronem eiusdem naturae per peccatu iuinfectae . Vnde per se, loquendo decretum praedestinationis Christi respiciebat utrumque, di gratiae
302쪽
ato RE LECTIO DE CHRISTI GRATIA.
Naturae ordinem, ut reparabilem, imo ut reparanduper ipsi im Christum . Et ita Christus fuit praedesit
natus secundum accommodationem ad hanc materiam, scilicet naturam reparandam, aut exalta dam ἔ&ad hunc effectum, scilicet reparationem, aut exaltationem naturae ζ imo re utriusque ordinis, puta naturae,& gratiae. Supponit haec semen ria, quod vel exaltatio, vel reparatio naturae rationalis, imo e totius naturalis ordinis fuit finis immediate, dc proxime intentus per incarnationem Christi. Ita quod
Christus praedestinatus fuit ad hunc finem, ut ad immediatum,& proximum . Nam finis praecipuus,&principaliter intentus, fuit ipsa Dei gloria, ad quam
ct Christi incarnatio,& reparatio, atque etiam exal- alio totius natum, ut ad supremum,& vltimum finem ordinantur. Qtiibusdam aut horibus huius sentenciae non libet naturae exaltationem , seu repara.
tionem appellare finem incarnationis Christi, eo quod finis excellentiam debet habere supra media, quae ad ipsum ordinantur , quae in praesentia non reis peritur, sed potius e contra Christi incarnatio multis partibus excedit totam ordinis naturae , & gratiae
exaltationem,& reparationem. Vnde reparatione,& cxaltationem naturae, vocante Tectum per se in istentum in Christi praedestinatione ,&qui ordine executionis per se pertinuit ad Christi incarnatio nem, vel, ut formalius loquar,ad Christum incarnatum. Et quod ad praesens attinet, parum retulerit hoc, vel illo modo dicere. Nam siue finis sit, siue effectus per se intentus, infert id,quod intendimus, nimirum quod ipse naturae ordo vi reparandus, materia est circa quam incarnatio Christi, prout a Deo
intenta, suam explicuit virtutem.
Haec posterior secundae sententiae intelligenti mihi gravor est,& plausibilior. quam explicatio
praecedens. Iuxta quam dicendum existimo , in eo sensu in elligendi inesse, quod decretum praedestin tionis Christi ex parte rei praedestinatae dependentiam habuit in genere causae materialis ab ordine naturae, & gratiae, quod non potuit constare decreis tum istud, nisi praesupposita in aliquo priori signo praescientia utriusque praedicii ordinis. Quae depem
dentia non pertinet ad rationem mediorum,ex quibus assecutio finis dependet. Quoniam finis depen. dentia a mediis non postulat praescientiana ,& prae-ulsionem mediorum, nam totum mediorum este ex
finis volitione pendet,& nullatenus finis voluto pedet ex mediis, neque ex ipsorum prascientia,quamuis pendeat in exectatione. Unde praedicta depende-
ita praedestinationis Christia pr scientia ordinis naturet, aut gratiς, ad rationem spectat cuiuspiam uia
salitatis, quam nos dicimus elle materialem. Et conis
cedimus, quod cum causae sint sibi inuice causet, nihil
in conuenit, quod cum v erque Ordo naturς.&gra.
tiς perst pendeat in genere cata' finalis a Cluilio, di ab eius pr*destinatione: quod contra Christi ii
carnatio, ipsaque prς deliinatio Christi ex parte te mini si alii ex parte actus a nullo pendere potest pe-deat ab utroque ordine naturet,& gratiς, ab eiusque pret scientia in genere causis mat crialis. Ita quod illa duo rationis signa, ad quorum alter u pertinet prς- 4eientia ordinis naturς, ει gratis, de ad alterum ipsa Chri ista pr destinatio, modo nostro concipiendi , letoque nuum tegrant unum siguum rationis totale,&completum . in quo fuit celebrata tota Christi pr destinatio. Quemadmodum instans introductionis&rm substantialism materia, imbibit in seipso duo instantia naturet, in quorum altero dispositio in genere caust materialis precedi t formam, de in alterat pia forma in genere cavst mrinalis dispositionem
antecedit. Quonia vero hoc posterius naturς instasserina lunest , & principalior . idcirco ei, absoluto loquendo, tribuimus totam subsatialem generali nem,& aliud natur cinstans, quod ad dispositionem per Hiret, consis eramus ut extrinsecum ipsi generationi, & quali ei praesuppositum, quamuis reuer
utrumque illud naturem stans in mi sece claudat ut
in ipsa substantiali generatione . Ita proportionabi litet in Chiusti praedestinatione dicimus, quod Iicet tota ipsa substantialis Christi praedestinatio, duo illa
iam exposita rationis ligna complectatur, quia tam εillud signum, quod pertinet ad Christum,& ad eiu
incarnationem formalius, Δ principalius attinet ad
ipsam Christi praedestinationem, idcirco quamuis aliud rationis signum pertinens ad praescientiam ordinis naturae, dc gratiae per se quoque spectet ad eandem pret destinationem,c6sideratur tamen quasi extrinsecuin, & materia liter praesuppositu ad ipsam praedestinxtione Christi. Et loquimur de illo, atque si esset aliud rationis instans ab instanti praedesti nationis dillinctum . Hoc loco sermonem facimus da Christi praedestinatione, non ut potuit a Deo fieri. poterat etiim Deus Christum praedestinate, nullo ad ordinem naturae.& gratiae habito respectu, sed loquimur de ipsa, ut contigit de facto secundum consilium liberae voluntatis Dei. Quod autem ea, qua diximus rationi consentiant. se ostendo: I in pollibile es, quod quis inredat subieetum aliquod exornare,& perficere, altiorique m ma, & dignitate illustrare, non praeuisa ipsi iis subi eti existentia, vel saltim non praescita, ut in fallibi Iuter futura, ergo Impollibile fuit,qiIod Deus praedestinasset Christum ad reparandum, vel eleuandum naturae,& gratiae ordine, nisi utriusque ordinis praescientia supposita. Confirmatur: Nulla potest rati ne comprehendi, quod quis velit alicui bonum, prς- sertim bonum, quod no est primum, sed superadditum substantiali bono eius, cui confertur, nisi prae
supposita praescientia , & praevisione illius subiechi , cui tale bonum est conferendum, sed bonum quod
Christus cotulit rationali creaturae,imo toti uniuerinis,non fuit primum bonum, id est ipsum eae substatiale creaturet rationalis, scd fuit bonu superaddiau,& quali supererogationis bonum et ergo necessu fuit
quod Christi pridestinatio, per quam Deus illud bo
num contulit rationali naturet, totique niuersis,
supponeret praescienti an ipsus naturς rationalis. Quid a grauis modernus author in qu stione quadaquodlibet ita neque ilia ratione probauit, Ic absque vlla vel apparenta ratione hanc totam lmprobauit sententiam, asserens, quod finalis causa , sit biecto, re materia potest in executione pendere, de reuera pendet,quia caulae sunt sibi inuicem causae. At in intentione nullo modo pendere potest,sed simplicitet finis est inten tione prior, sicut est prior et ione meiadiorum. Vnde colligit doctus iste aut hor gloriam Christi, atque eua prς destinatorum intentam mille.& volitam absque ulla pretinentia subiecti supposita.
303쪽
& similiter docet, in nullo genere causa pretici etiam
ordinis ita turae,& gratiae, Christi piae delimatione in antecelli sse, sed quod tota eius ainecesIio ex parto
Verum haec doctrina nisi me quicquam fallit nulla verisimi Ii ratione fulcitur, talium est enim illud cui innititur fundamentum, puta, finalis causae inletionem tam esse absolutam δε ind cpendente a stibi eis et , & materia, quam est in uepensensa mediis adfinis assecutionem ordinatis, cuius oppositu est sine
dubio verissimum. Et colliso eius veritatem ex illa finis distinctione ab Arist. lib. a. de anima tex. I. facta, inquit entin, quod iuxta antiquam textus Irania lationen , duplex est id uius causa caetera fiunt, unu
alli, aliter vertunt, scii luem est sensus, ille, videlicet,
quem intendunt S. Tu. super illum locum Arist. de Ee rhemist. in sua paraphrasi, gemmum , inquiunt,esIe finem. Alter est illud bonum , quod clite te in- endit operatis propter quod Operatur, ut sanitas finis est in quem directe tendit medic intcntio , &istam finem vocat Aristoteles finem , Quod . Alter
voto est sub ectum illud ,cui intenditur tala bonum , ut finis medici no solum est sanit M, sed citam ho in o Cui conferenda est ipsa sanitas . Et nunc finem Aristotel. appellauit finem, γ, quem alii appellant
finem cui, ex qua doctrina sic argumentor . In inatentione finis non solum explicatur finis Propcer quod, sed etiam finis. Quo rataque ex utroque tinctintegratur totale intentionis Obiectum: aergo ministentione qua Deus voluit Chri iti incarnationem, ad extollendum, aut reparandum vir unque ordinem,
vi naturae, N gratiae, non solum Ipsa Chri iti inratna tici rationem nabuit obiecti, verum ει uterque ipse naturae, &gratiae ordo includebatur In intenti Oalla in ratione finis,Quo, veluti par te eiusdem di- trinς intentionis obiectum. Im. ιΩ genere caust materialis prius ad ipsam Dei intenti Unem pertinuit, quani Christi incarnatio. Ubi verum elle cenaeo, quod Franciscus a Carthagena lib. citato discursu non indocte insinuauit, quod aliἰcr tinis comparatur ad media per quae acquirendus eii, dc aliter comis Paratur ad subiectum ipsius finas. Nam relatus ad media, omnimodam habet prioritatam inordine intentionis, eo quod media respectu finis, prout est in intentione, solam rationem enectus sortiuntur,&nullatenus rationem caulet. At finis ad subiectum co- Paratus,etsi ordine intentionis prior sit in suo genere, scilicet caulae titialis non tamen omnimoda prioritatem habet, quin potius est posterior ino in materialis cauis. Est ehim subiectum formaliter in ratione subiecti co sideratum, materialis causa, a qua pendet finis, non solum vi amquendus, sed etiam ut intendendus ab operante, quia finis non intenditur , nisi per ordinem ad subiectum . Vnde per seia peridet a subiecti praescientia, imo ct ab aliquo eius amore. Nam quod quis intendat alicui bonum aliquod supererogationis exhibere, praesupponit aliualem dilectionem eius, cuI tale bonu intenditur.
t ita ad nostrum propositu Christus Io. 3. dicebat: Sie Deus dilexis mundum,ut Finium stam unigenitum
daret . Prius dilexit mundum,quam intenderet illi, M vellet tantum hoc bonum Incarnationis Chri lii.
Et qa.dem suoiectum, cui intenditur finis, non s
lam causae materialis rationem induit, verum e liodammodo causae finalis. Qua nota solum consieratur m ratione subrecti, in quo ipse sinis suscipitur, sed etiam consideratur per modum terminion cuius perfectionem ipse finis, Quod, ordinatur 4 Si quidem sanitas, qua medicus in tenuit, per se refer. tur,&destinatur au perfecitonem hominis sanandi. unde homo ipse, finis eli eiusdem canitatis. Itaque homo absolute consideratus, subiectum est sanitatis, sed ipsemet homo, ut reparandus,& san adus, rarto
nem habet finis, respectu sanitatis eiusdem. Et ob id intentio sanitatis no solum praesupponit praescientia hominis infirmi tanquam subiecti, ita quo est susci. pieda sanitas, sed etiam amorem ipsiusmet hominis ut sanandi, reparamii, & perficiendi, qua ratione: ipsus sanitati sin ni edicationis finis. Ita ergo in pni
sentia censiuerim,quod mucidus reparandus secunduordinem naturae,& gratiae atque itidem eleuandus. S extollendus per incarnationis beneficium , I GIL
solum in diuina praescientia fuit praesuppositus ut subiectum in materia circa quan .sed etiam in diuino amore, ut reparadus, re persiciendus per Christi
incarnatione, ut ipsius incarnationis finis. Non qui
. dem finis est principalis, na hic filii ipsa Dei gloria,
ipsaque diuinae bonitatis manifestatio, sed finis immediatus,& proximus, qui tandem rationem habed medd, non solum re spectii glori .e Dei, manifellati ni ue bonitatis diuinae , sed etiam respectu ipsius Chii iti Incarnati, de eius gloriae. Vt enim liuere dicam quod sentio, Christus,& rationem medii,& rationem finis habuit respectu redemptionis,& salutis nostrae. Consideratus quidem sub ita tu humilitatis,& seri mutis, quatenus,videlicet, tu im corpore mortali,sertuli inclutus forma, rationem habuit medii rquatenus vero Deus exaltavit illum, gloriosumque reddidit, dans illi nomen, quod est super omne nOmen, finis fuit tot rias nollrae reparationis, exaltatio
nis, α salutis. Quod volens in si mrare Concit. Tride .sess. 6. cap. T. no uixit absolute set fi posset quod Christus eli nostrae rustificationis finiri sed gloria Christi, id est, Christus glorificatus, de exaltatus, & prout illi
donatum est nomen, quod est super omne nomen .
Itaque Chruius mortalis, seruili que vesti tus habitu,& ut Zachariae verbis utar in propter nostrorumst
Ierum imputationem sordido , ministrauit nobis. Non enim, ut sic ministrari venerat, sed ministrare, ut ipse Matth. 2 . dicebat. At postquam Matth. v I i. modata fuit ei omnis potestas in cGel C, dc in terra ira non ministrat,sed ministratur ei, id est, omnis nostra
salus, nostra iustitia, nostraque gl0rificatio, quae ex ipso Christi ministerio nobis ab eo exhibito, dum
mortalem agebat vitam, originantur, & climanant in ipsam Christi inm exaltati gloriam tanquam in finem redeunr, equitate namque plenum est, ut inde reuertamur, unde exierunt numina. Sed obseruandum est omnino, quod ipsam et humilitatis obsequia, quae Clitii ius nobis internos vi uens praestitit, quae materialiter considerata, & s cundum eam formam, in qua merui exhibita rationem sortiebantur medio cum, iam nunc ea clem mei, post Christi exaltationem,&glorificationem, talcmadepta sunt excelletiam,& dignitatem, ut rati nemquoque finis habear, respectu nostrae redemptionis,
M salutis. Itaque i pia Christi pastio, quae ta in se tuli
304쪽
1ph RELECΤIO DE CHRISTI GRATIA.
infirmitatis,& humi Iitatis plena, tunc mirati Iustratione, illulitissimoque splendescit honore: summaqι
a nobis veneratione colitur . Testes sunt ipla vulnerum Christi cicatrices, quae no aliter in glorioso eius eorpore, atque pulcher rimat stellae in cauesti corpo-xe emicant, testisq; erit Crux ipsa cum praeclarissimi tenens vexilli locum in die ad uetus Domini, ipsum contremiscere faciet infernum, de Christi militibus gaudium asseret inenarrabile. Quo fit ut incarnatio Ch tisii,etsi secundum quid. i. ratione humilitati ,&infirmitatis Christi,quam in eo apparuit, dundi in ter homines vixit, interqi ipsos, &ab ipsi se it passiis ,&interfectus, rationem habuerit med ij, ad nostram redemptionem, & salutem comparata. absolute tamen,& simpliciter loquendo, unis est,& no mediu. Nam Christus in statu sibi connaturali, & costulatus nimirum in statu exaltationis,& gloriae, finis est nostrae iustificationis. noltrae gratiae. totiusq; nostrae s
tuus Cumq; iste status sit simpliciter proprius Christi status, ille vero infirmitatis , & passibilitatis squivia potius appellari debet secundum quid tantum
ad eum pertinuerit, ex diuina scilicet dispensatione, ut nostrae redemptionis ministerio aptus esses, idoneus, quod ipse Christus pal. 3 v. illis verbis Pau. Ioad Hebr. lo. referente, insinuauit: Sacrificu incroblastonem uo Iutili, corpus aptasti mihi, aptasti, id ei fecisti aptum morti,& crucis fac cificio. Idcirco simpliciter concedendum est, quod incarnatio Ciri illi
finis est,c fuit salillis nos r.e, atquei Plius nostrae redemptionis,& quo secundu quid dum axat ratione habuit medii respecia redemptionis eiusde . Ex quo rationabili, lino ac uidenti conseqiratione infertur,
quod mitra redemptio sim Iiciter, & absoluid est meo tu ad Christunt incarnatum , Nad eius gloria, sed fuit nihilominus finis secundum quid, quem a P.
pellamus immediatum in prox, natam. Et hac ra Ilinne, qua finis fuit, eius amor, & r metum praesupposita fuit ad Christi praedestinationem,adipium qi Incarnationis Christi decretum: sed quamuis liaec priori ins,& praesuppositio nonnihil induat causa finalis
respectu praece ni na tionis Ch risti,&decreti inc .ia nationis eius, limpliciter tame rationem habet effectus consequentis ipsam Christi praedestinationem, incarnationem, atquc itidem rationem med ij, ut ex dictis constat. Quocirca, ut haec tandem resolutor ledicamus,id assero, quod ordo naturς absolute habuit rationem materiae,&subiecti illius effectus, qui fuit proprius 1lbctus incarnationis Christi, seu Christi incarnati, nimirum reparationis, & exaltationis humanae naturae,& sub hac materiali ratione eius pi ae
scietia necessario debuit praesupponi ad Cluisti praedestinationem. Nili placueria magis dicere,ordinis naturalis piςidientiam inclusam potius fuisse in ipsa Christi praedestinatione, iuxta modum si per us expositum, quam praesuppositam. Caeterum ipsa naturalis Ordinis reparatio, siue exa Italici rationem simpliciter habuit effectus incarnatiorus Christi, ipsiusq; Christi incarnatiι habuit autem secundum quid rationem finis,& sub hac di riti nuta finis ratione, eius
praescientia praesupposita fuit ad illud primu Christi praedestinationis decretum: imo & fuit praesupposta ipsa diuinae voluntatis dilectio, qua totam humanam naturam, ut reparandam , & glorificandam
praedilexit, in quo sensu procedunt verba illa ex Io.
citatae Su Deus dilexit mundum.
Sed obseruandum est omnino , nos idcirco non absolute dixisse,quod subiectum no habet rationem medii, sed audimus illa verba , formaliter, & in t tione subiecti consideratum . Quoniam perspectum habemus, potis contingere, quod illud ipsum,quod est subiectum alicuius finis, potest respectu eiusdem finis medii rationem induere, At quod sub hac po. steriori ratione non antecedit eius praescientia finis intentionem, sed sequitur potius. Et ita in praesentia
contigit, nam totus Drdo natiIrae, & gratiae, quae in
ratione subiecti praesuppositus fuit in diuina praescientia ad Christi praede itinationein, habet quoque simpliciter rationem medii respectu praedestinati nix eiusdem. Lon enim sola exaltatio, aut reparari praedicti ordinis in Christit ira, & in eius gloria fuit, ut in finem destinata, sed ipsa quoque utriusque ordinis substantia, ipsumque tot uin eius et se in Christi gloriam, ut in fidem a Deo fuit ordinatus.& proportionabiliter ad ipsa in Christi gloriam ab aeterno dispositus. Et idcirco merito Paul. a. ad Cor. s. loco iaci tato dicebat: Omnia vesta sunt, os autem Chrills.
Omnia .ideli, totus naturae ordo propter vos o et
ehi, & praedestinata Deus fundauit, de disposuit, v stram autem p rmcilinationem,& gloriam, totumqἐipsim gratiae ordinem, in quo vos o praedestinati principem tene is locum, ad Christum, eiusque gloriam retulit Drus, &Ordinauit tanquam in finem . 6c praeclarit si num omnium Mitrum caput, unde t
dem iam nia Christi sunt, ad ipsam, ad eiusque gi
tiam, ut in excellentem finem destinata. Quare a tem Paul. non utrumque ordinem,& naturς,& gr
t1ς Ctiriuo immediate subiecerit, sed prς destinatos
dum aetat, & ipsis mediantibus naturet ordinem, im
Hγ dicta suffecerint pro hae posteriori sicundet
opimon: sexplicatione, quq accommodari potest ad utramque illam extremam sententiam , quarum al- teta docet Christu, nisi extaret originalis culpa, no riin mundum venturum. Altera vero contrarium do. cet omnino. Nam siue supponamus Christum venisi se ad reparidam naturam humanam per peccatum infectam,dc laceratam, ut prima harum opinionum
intendit, siue cum multis secundς opinionis autho imbus dicamus, Christum non prςdestinatum fuisse', per se primo ad huiusmodi reparationem faciendam, sed in magnificam , & glotiosam eiusdem naturet exaltationem; prςcedere potest h secudet opinionis intelligentia. Quς prcelara eruuitione saluat Christum prς de ili natum fui isse, ut finem excellenti simu utriusque ordinis, & net turς, &gloriae,& quod fuit simpliciter pi imus praedest matus ,& causa prς- destinationis nostr ς.lmo quod fuit simpliciter fina.
lis causa omnium rerum, quantum ad prunam earsientitatem,& existentia in . Quamuis seciindu quid , id est in genere causς materialis, vitiusque ordinis,& naturς, & graiic existentia supposita fuerit in di- .uina prςscientia ad Christi prςdestinationem . Et
quoniam secuda sententia sic expolita deseruire potest ad duas extremas illas Opiniones nunc insinua tas, idcirco hoc loco propositi hanc sententiam , trula inque tam late exposui, priusquam examinarem d.as illas opiniones ex tremas,de quiuus,de earum q intelligentia deinceps agem .
305쪽
quas agens operetur, Omnes tamen censentur quast
. . Refertur urtia fenuntia L extrinsecae, At impulturae cauis. Si vero contingat, quod aliqua causa ita sulliciens est ad mouendum i in Ut igitur tertia sententia, quae iam propius acce- sum agens ad operandum , quod tamen illa sablata, da ad famosiam illam Scoti opinionem , quae reminere possit alia causa, quae sit sussiciens ut m
Q et, Christum,etiam non exstante peccato, me ueat illud met agens ad operandum, talis causa moti.
Eurum esse in mundum ex ut praedestinationis suae. ua potest appellari, eo quoa sufficiens est se sola actriaerit haec tertia sententia,Christum de facto prin- mouendum agens, ut operetur effectum,non tamen opaliter venisse in mundum propter ipsam humani adaequata potest vocari, cum non sit necessaria ad generis redemptionem, sed quod veniret nihilomi- essectum inducendum,quia illa subbita, alia causa panus,etiam si non extaret Originale peccatum,quonia test remanere sirificiens.
etsi remedium humanae naturae causa fuerit Christi Hoe quibusdam Theologis non apparet possibi-
aduentus,&,ut dicebam, principalis, m tamen ipsa Ie, putant enim quod si altera causa sit ilicit, omnes λ Ia fuit causa aduentus Christi, ac proinde nequae aliae impulsivae,duntaxat censeri debent,oc quod nocausa adςquata. Nam manifestatio diuinae bonitatis, concutiunt ad effectum simpliciter, sed ad aliquem aliuinaeq, omnipotentiae, di sapientiae, ipsaq; etiam modum eius duntaxat,sicut de causa impiiuiua dice exaltatio humanae naturae,imo dc totius uniuersi eIe- bamus. Sed egohuius rei impossibilitatem no video. Matio,atque itidem perfectio,& con summatio ordiis Nam ut in posito sistamus exeplo. Quis vetat, quodnis gratiae, lassicient merant causae ipsius Christi m- medicus propter causam illam utramque iret illud Carnationis, & aduentus. Hanc sententiam docet oppidum ut a quod utranque, ut sussicietem assum H Ibertus MagnuS in I .dist. 1. ait. s. dc solet moderni ret, sic adeo vi Cola causa visitandi infirmum , etiam Theologi illam adscribere Alex. Alens. s. par. q.7. si alia non extaret, susticiens ei esset causa nancilla Zd membro II. sed Alexander si attente legatur, hanc tale iter agendiim.& similiter quod negotium instasimentiam minIme docuit, quia liceti diuersas enu- tet illi tali ter, quod qiaamuis de infirmo nilii larer, merauerit incarnationis causas, omnes tame reducit iter nihilominus medicus ille arriperet ad suum tra ad remedium peccati, ad diumaniqs generis redem- dandum negotium, dc per accidens duae illae causae , Ptionem. Quam proinde causaincrevi adaequatam quis seorsiim sufficerent, cicurrunt fimul,& utraquc vire,aut ita primipua, ut Illa de medio sublata, nulla ut sufficies,& quasi totalis. In effectibus natura libas Gfficeret alia: atque adeo a sententia quam inscrius sorsian hoc esset impossibile, aut saltem non esset fa-aex S. Thoma reteremus, non videtur receder . ctibile sine magno miraculo. Nam quod unusessi Sed quicquid sit deauthoribus huius sententiae, ad ebis a duabus per se pendeat totalibus causis no su eius intelligem libreuiter est adnotandum. Pruno, ordinatis,apparet impossibile. Caeterum in effecti- duplicem esse posse causam, quae liberum operantε hus liberis. haec impossibilitas non est: quia causa lis ad aliquid efficiendum inducat. Altera est motiua, beta sie potest ad duo motiva attendere in aliquψα altera impalfiua . Cauca motiva ea dicatur, a quλ operatione, ut sit parata operari propter alteri ιγ- ω ita pendet operatio,vt illa sublata, agens non opera- rum,1laeto deficiente. Uerum est, quod in tali casia, 'cetur, Impullitia vero caul, illa est,qii mouet qui de Iaro quodam vocabulo quaelibet earum ad alteram operatem, ut citius,aut prompIlus,maiori ue conatu com para ti posset appellari causa coadlui an , & im- effictum producat,no tamen ita necessaria est,quod pulsiva. Quia cum quaelibet seorsum sufficiat deter- illa sublata,cesset agentis operatio,atque adeo toll- minare agens ad operandum. Altera concurrere vi
tur effectus, sed cessaret duntaxat illa effectus,& opst detur quasi coadiuuandos & impellendo duntaxat. rationis condatio, quae ex tali causa ortum habuisset, Utraque autem simul rationem habet causae totalis, respectu cuius cauia motiva dici poterat, v. g. quod &adaequatae.Quando igitur duae causae,aut plurea in citius fieret, promptius, aut cum aliqua circusiantia hqnc modum concurrunt,nihil inconuenit,quod caparticulari,&o Possiet ametri exemplum in medico, quaelibet ea tu sit sufficiens,una sit principatior alijs, cui instat necessitas tractandi aliquod negotium in & nihilominus illacessante,non cesset Operat o age aliquo oppido,qui cum iam sit paratus illuc ire, crea tis, ac proinde neque effectus. NHnalia causa, quae nouit amicum ibi infirmati, &tunc libentius adit minus principat s est. sifficiet ad mouendum ipsum op vidum illud, ut infirmo exhibeat mededi ossici ii, agens, ut eundem emectu in opere tu ,quem operare quod ut melius exequatur,desert secum medicame- tur,s omnes huiusmodi rati, simul adessent. In il Iola,quae iuuisat necelsaria. Ia Koc casa visitatio in fise exemplo medici constate hoc poterit . Nam quia mi non fuit medico motiua causa assumendi iter in prohibet, quod instans gerendum negotium sit ca illud oppidum, quia paratus erat illuc adire propter sa principalior,be q uae illum magis moueret, etsi m- inctatis negotium,sed fuit impulsiva, Se potest appel fit mi visitatio esset ei sitfficiens mortuum arripien- Iari motiva secundum quid, respectu scilicet illim di iter.eclectus, quod est medicamenta parare, bc secum de- His ergo suppositis,autho res huius tertiae sentens Tre . tiae exstimant remedium originalis culpae fuisse cauSecundo est aduertenduin, quod causa motiva duis fiam motivam, ut Deus mitteret Filium sua in mu Plex esse potest, Altera adaequata, de quas totalis. dum, non quidem adaequatam, de toralem, sed Par Altera vero inadaequata,le partialis. Volo dicere, tialem,& inadaequatam,verum sitfficiente, seorsum quod si contingat alsignare causam , quae ita moueat consideratam,& propter quam Elam veniret,si ista a gentem ad operandum , ut illa sola sit sitfficiens, Zc occulteret:de hoc considerata actuali diuinae volun ilia sublata nulla sufficiat, talis causa poteli dici ad ae- tatis intentione, quae parata erat propter eam ista quata, di totalis. Nam licet aliae concutrant propter operari eundem effectum. Uti solent dicere Concio
306쪽
R ELECTIO DE CHRISTI GR ATI A.
natores , & ne sicio an in sinauerit S.Chrysost. exponens illa Pauli vel . Dilexu me, stradidit seipsum
pro me. Quod ita Deus misit filium suum in remediucommune totius humani generis, quod pararus erat mittere aliam eum si unus duntaxat homoe tali lanis que egeret remedio. Et dicunt prς terea huius te liet opinionis authores, quod assumpsit Deus causam ista in , ut magis principalem ,& pracipuam inter omne causas propter quas Deus misit Filium suum, una tamen exceria, nimirum manifestatione suae bonitatis, Sc gloriae. Quae tamen si cessasset non ob id ces.saret effectus, puta incarnatio Vcrbi, quia remaneretata causae, quae essent simplici lar futticientes,ut verinhum fieret caro, etsi congruentius fuerit, quod er
Ptereas omnes simul verbum naturam humana allii meret. Praecipuum pro hac senten Ita argumentum est primum , quod pro quarta semen ua sormabimus . Nam ex illo videtur constare, quod Deus simul aliam causam , ut susticientem et lamia consideraret, & non solum peccati remedium . Quod vero remedium peccati sit principalior causa, probatur ex scriptura sacra, quae aperta pro hac veritate apparet. Cuius testimonia referemus pio sententia S. Tho.
I. Refertur quarta sententia eum suis
fundamentis. SEd adest iam quarta sententia, quae non solum
docet, quod ella in non extante ora ginali peccato tilius Dei veniret in mundum, verum cisam addit, quod remedium peccati Originalis non fuit de tacto principalis causa incarnationis Christi , sed impulsi. . ua duntaxat iuxta modum paulo superi in I. nota-
hili expositum. Et in hoc secus do haec quarta ostententia uitiert a praecedenti. Et dissuri praeterea in hoc . quod tertia sententia non admittit Christum in aliquo signo rationis mille praedestinatum, quod non praesupponeret originale peccatum in alio priori signo rationis praeutium, quia reuera praesci Cnia originalis peccati, & si non concurrit tanquam n cessaria ad Christi praedestinationem, quia redem ptio humani generis non fuit causa adequata ciue necessaria, ut Ueus Christum praedestinatet,con Grit tamen de facto, ut causa motiua coadiuuans lux a superius dilua in notabili 2. AI quarta opinio tale turquidem, quod te temption uni alii getieris impuli, Da tui i causa incarnationi Sc hristi, eo quod aliquam conditionem habuit Christa incarnalio, quam lacinis haberet ista causa semota. Non enim Christus venIret in carne mortali, nisi propter peccati remediii. Caeterum remedium peccati nullatcnuo fuit causae
concurrens ad ipsam Christi piaedestinationem le cundum eius substantiam, neque praescientia peccati in aliquo priori rationis signo anteces Iit Cnrisu praedestinationem,sed illam potius praesupposuit. Prius enim iuxta hanc quartam sententiam, Deus praedo
sit nauit Christum venturum, quam videret Ipsum Adae peccatum, A ui hoc conueniunt cum Scoto omnes tere huius sententiae a uiliores, quamuis in multis aliis diuentiant,neque in uno,&codem sensu Scoticam opinionem interpretentur. Sed antequam diis uuisa huius sententiae in turpiciamenta atlcramus,
operae pretium esse duxi, praecipua argumenta hoc loco insinuare, quae istam Scoti sentetiam probabile
Sit ergo primum argumentum ex sacris litetis desumptum, quo probatur causam praecipuam praedestinationis c hii mi&incarnationis eius ipsam h manet naturae exaltationem tu ille , ac proinde non eius a peccato reparationem,& redemptionem. Paulus I. ad Corini ha . ita inquit, loquimur sapientiam,
qua in maeterio abs oditaui, quam praedestinavit Deus
ante secula in gloriam no tram. Loquebaturque ibi Paul. de Christo incarnato, quem appellat Dei sapientiam , quam dicit praedestinatam fuisse. in gloriam nostram, id est, ut nostram extolleret, dignificaret,& glorificaret naturam. Et nullum verbum do peccati remedio, de nostraque redemptione fecit, ergo manifestum inde argumentum desunt mus , clirisci praedestinatione ni prius in ipsa Dei meu I celebratam fuisse, quam fuerit praeuisum originale peccatum : atque aveo quod non in remedium peccati Christus fuit praedes cinatus, sed ad sanctificandam,de exaItandam humanam naturam. Consuma
tui ex illo quod Clarastus dixit Ioan . so. Ego Seni, ut vitam habeam, i ut abundant ιus babeant . Ecce quemadmodum causa ob quam Edristus in mundum venit, non fuit peccati remedium, scd ipsa an linmae nostrς vivificatio. H cargumentum sic confirmatum accomodari potem ad probandum tertiam prςcedent cin sententiam, videtur enim probabilitet suadere, Quod redemptio humani generis non fuit
ad et quata,& totalis causa aduenius Christi, sed causa veluti coadiuuans, S partialis. Nam in his sacrς pa-gmς testimoniis videtur designari alia causa tanquai usticiens, ut Deus propter ipsam Christum in mundum mitteret , quae causa fuit ipsa humanae naturae exaltatio, S glorificatio. Secundit argumentum desumptum etiam exscripturis sacris,probat Christum fuisse praedestinatum an te peccati praescientiam. Et in hunc modum soriamo argumentum. Christus ex primaria suae pr. deliinatio ius ratione, praedestinatus fuat venturus in carne impassibili,immortali,& gloriosa. H autem praedestinatio neque praesupponebat originalis pe
casi praeicientiam, neque eius attendebat remediii, nam ut Christus remedium asteret peccati , hominumque genus ab Originali culpa redimeret, Oper batur , ut mortalis, Ac pistisibilis , atque itide in viator:alias enim neque sali 5 facere, neque mereri posisti: ergo, &c. Maior probatur ex Ilio Ioan . II. Ubi Chrtitus Patrem orans in hunc modum dicebat.
clarisca me Pater apud ι emetipsum, clamate quam habuι pra quam mundus seret . Petebat autem ibi
lirnius, caui colptario sui claritatem, quam post resurrectionem obtinuit simul cum ipsa nominis sui exaltatione. Et postulabat a Patre, ut eam tandem post mortem claritatem acciperet, in qua ex vi suς praedestillarionis erat venturus. Nam quid aliud e lignare possunt 3lla ver a. claritate qua habuit priusquam mundusseret, nisi claritatem quam ante munia ui constructionem, idest, in primo decreto diuinae
mentis habuerat λ Ita quod priusquam quidquam
Deus de mundi creatione tractaret , prς aestinauit Christum in carne impassibili,immortali, de gloriosa venturum, quam pIoinde Christus dicebat se tra, buisse
307쪽
liuisse priusquam mundus fieret e quia habuit in Dei
Confirmatur ex illo, quod Christus Ioa n. io. dicebat Iud et s. Pater volar tatbrabam exuuavit vivideret diem meum,vidit,sgauaseus eii. Cuius sen tenti et is videtur esse senius, quod Abrahamo primo reuelatumeit decretum illud antiquum , quo decreuit Deus mitum situm in mundum mitte te in carne immort li, gloriosa,&impassibili. Et tune exultauit Abrahaiamus nimio gaudio repletus , tale enim exuberans gaudium denotat verbum, Exultauit, desiderens via ciere ipsum Dei filium iam era itentem in mundo. Deinde acta speciali oti reuelatione qua vidit Christum in carne i ortali, di passibili natum. crucisque addictum patibulo ut ibi humanae redeptionis pretium exolueret , iam non exultauit, sed gauisus est,iclest,no tantopere lettalus fult, sed moderatiori gaudio,& temperatiori lettitia fuit affectus. Quia & si humani generis redemptio per Chri sti mortem facienda , grandis erat lettiti et causa, at Christi passibilitas,nvortalitas,& ipsa deuique Crucis passio,ipsum temPe rabant gaudium, neque permittebant nimiam il- Iam animi exul tantis tetri iam , quam prima re uel tio in in ipso Abrahamo causa uerat. Tettio arguitur ex diuersis Patrum testimoniis, quae huic sementiet attestari videntur. Cytall. libr. F.
Thesaur. cap. 8. inquil, quod sicut apiens Arciat Mur profum da iacit fundamenta promer suspitionem ruinae.
Ira Deus μ destinauit chrissum propter μοιιι onem
peccati futuri Adae . Id ipsium uicat Bernaro. insertu .
. Adventus, Ec serm. II. super Cantica S. August. lib.
de spiritu,& anima cap s. oc in manuali cap. 26.docet verbum sutila incarnatu in , ut homo tam in ani ma, quam in corpore beatificaretur, & ubique inueniret Pasqua. Id ec autem Augultim ratio eandem vim habet sine peccato in natura numana, at Me linso exstante. Eandem seu tem iam docere videntur S. Anc. ad Hebr. t. de expresse Rupe t. Abba. loc. cli Quartum argumentum. Prius Deus absoluta v luntate voluit gloriam animae Cluilli, quam gloria hominum, Angelorum, & quam reparationem
humani generis, sed absoluta Dei voluntas semper impletur, absque dependentia ab aliquo alio . ergo
quamuis non extaret peccatu in Origin II In natura ,
humana, imo, quamuis nullus Angelorum aut hominum beatificandus esset, verbum nihilominus humanam assumeret naturam. Maior probatur. Gloria animae Christi est maius bonum, quam glori omnium holminum.& Angelorum, magisque prolade Deo propinqua, ergo primum debuit citi volva Deo absoluta voluntate , dc ab omni alio indes en . denter, vel maxime, quod pla elt totius diu manet.
α Angelicae gloriae finis. Quintum argumentum. Si praedestinatio Christi
praeiupposuu preticientiam originalis peccati, Clitiitus pretae amatus fuit dependenter ab ipso originis peccato, sequitur, quod fuit per ac idens, o occa dona liter praed stinatus,& non per se,& ex primaria Dei intentione. Consequens non appares rationi consentaneum. ergo dcc. Sequela videtur m a m te ita, quia peccatum per accidens se habuit in natura humana, ct nullatenus pertinet ad intentionem
Dei, eius autem perinis sio pertinet quidem ad Dei intentionem ,non ve ro per se pri mo, sed secundatio,
& quasi indirecti. . primaria enim Dei Dummi boni intentio, ad promotionem boni, & non ad permissionem mali,& peccati pertinet. Alinor vero pi Oh tur. Rationi disseni neum eli ait ciere, quiad illud, quod maximum bonum est inter uniuersa diuinae prouidentiae opera , per accidens,&O. casionaliter tantum fuerit a Dri, dispositum, uec factam. Et pr e sertim occasione peccati, quod usi matum, valde displicens Deo,eI im c.
Confirmatur primo , argumento satis apparenti. Peccatum originis , non alia ratione potuit a Deci permitti, nisi ut virtus incarnali vcsbi in cius remedio manifestaretur, ec splendestet et, crgo voluta.
tas Dei peccati origin iis pcrmissiua pr supposuit
Christi praedelli selonem r atque adeo Chri uipraedestinatio non occationata fuit cx originali peccato, quin pomis ipsa permulto peccati ex Chri-lli praedestinatione otium liabini. Probatur antece- deus. inus nullum perniittit malum nisi ut indo aliquod eliciat bonum , quod docuit expresse Atigu. in Enchyrid. N p ipium S. Titos a. s. par. quaest. l. art. s. ad 3. ergo tam inde illud maluiti, totius humanae natu tς inia timum, Deus non pernu sit, nisi ut magnum illud bon uiri redemption: h per Climitum
enim in toto diu mς prouidentis Oidine bonam aliquod aliud inuenit c p ssiti ius, pioprer quod prudenter , ω rationabiliter malum esset per mi in
Confirmatur secundo. Si Christus in remedium originalis peccati prς de itinatus fuit, sequitur quod eius pretdestinatio prςsupposuit prcscientiam peccati, vel ut in fallibiliter futuri, vel ut iam existet, F,s Ialijs verbis, vel ptς supposuit cognitionem Reccael pertinentem ad diuitiam scientiam per milli ita Ν .
quς tenderet in peccatum, vi fu tu rum, vel pertinen tem ad scientiam vilionis, quae peccatum, ut prςic sino, dc eius stet nitati cio exules respiceret. Seu viru-que horuna talsu u cd omnino, ergo pre te tinatio Climili nullatenus prci apposiau p. - a i pr. eicientia. Probatur minor Malor inim eli in an si ita ex diui
lione scientiae diui ne a nobis superius facta. Et primo, quod non prie suppianel cc cognitionem peccati ad stientiam visionisi pectantem. Probatur, quoniasi ita dicamus, necellam est fateri , quod Cii risius, nec etiam in genere causa: finalis, prius praede itin
tua fuit, quam Deus statueret naturam humanam.
producere. Nam tunc necesse esset, quod ptaedestina tio Christi praesupponeret cognitionem naturae humanae,ut existentis, S creatae,quia non potuit praecoclere cognitio visiva peccati inex: stentas lium anae
naturae, quin ptaeccderet etiam vitio ipsius naturae humanae existentis. At si praede itinatio Curi iti hanc praesupposuit cognitionem, nequit intelligia quod
cto in genere causae finalis praecederet deci eiu Ocationis numanae naturae , Probatur prater ea, quod nec praesupponeret cognitioncm p cccati pcit in cnta ad scientiam permissionis. Peccatum non est cognori scibile, ut in tallibiliter futurum: ergo per illam scic-tiam, quae respicet et originis peccatum, ut faturum inon potuit Dein cognoscere certo, α infallibilue ipsius peccati euemum, sed cognitione tantum cori iectara lin fallibili. Quae cogitatio. diuino intelle ctu
308쪽
digis . RE LECTIO DE CHRISTI GRATI A.
Oui propter sui imperfectionem repugnat , dc ipsi dissentire videtur: ergo, Sc. Probatur sequela. Si etiam Clitisti praedellinationi, quae abioluta debuit Christus prςdestinatus tuit,vi Adae remedium asse eis ,&unieax, minianeque a coniecturali,cla lallibili ret, ergo pia destinatio Christi praesupposuit abis-
cognitione pendens. Amecedens probatur. Pecca tu lutum, α efficacem amorem Adae, in voluntate diaqu. .ndiu intelligιtur, vi futuruin, coli siderariar, ut uina. Hic autem amor ad praedestinationem pertia
quoddam futurum cotingens, quod nequem seipis net,ergo,&c. Confirmat ut tertio.Non consonat r neque in aliqua sui caiisa determinarum csse habe , tioni, quod Deus maius bonum amauem propter ergo incognoscibile est per determinatam ,&mtaru minus bonum ,& quod ex amore minoris origina-libilem cognitionem. Res enim qualibet non aliter retur in Dei voluntate maioris boni dilectio. Sed cogno ibissest, quam secundum eum modum , contra seres debuit habere, ut tectus seruareturo quem res ipsa habet taut saltem non potest cognosca do, ergo Christi amor, & praedestinatio nonh sub modo contrario, ergo Deus per scientiam per- buit ortu ex amore Adet, aut ipsius humanae naturae , numnis non potuit certa,&determinata notiti . sed contra humans naturς, & Adae amor, ex ipsa originis peccatum, ut futurum praecognoscere. Tan- Christi absoluta, &efficaci cli lectione, quς comitem dem terr :o confirmatur. Nam ex opposita sententia habet ipsam praedestinationem. Colligitur hetcra- sequitur, quod debeamus gaudere, &lςtari, quod tio ex IrenςO lib. .c. 33. Adam peccauit, cum ex eius peccato tantum repor- Septimo arsuitur pt destinatio Chi sti ortum
tauerimus numiconsequens non est ad ml Ne dum. habui tex luna na Dei bonitate, Deus enim eo se v Et au eo vim huius argumenti cx eo, quod Auguli. luit communicare tam excellenti communicatione.
lib. denat.&gra. c. r. inquit. Hyndumvs vi csset qualis est commi inicatio hypostaticae unionis, quia causa miseratoris Di i, necessarium fuisse pecca um, summum bonum est. Nam sicut pertinet ad honum iram non isset miserιa ecine ipsa Iet misericor' qua ratione honum,eommunica re seipsum telicium dra necessaria, crgo, Sc. bonum uinii siuum sui dicenie S. Dyoniso cap. ι. de Sexto argitu ur. Sequitur ex contraria sementi s diuinis nominibus ua ad summum bonum perimet quctu Christi prςdestinatio praesupposui an mente summo modo se communicare. At haec ratio eandε Dei hominum p r desinationem, consequena DO omnino vim haberet, originali culpa de medio s apparet admittendum, quoniam sacreti teret nan - hlata, atque nunc habet origitiis peccato supposito: fetiae insinuant Christum fuisse primum pigucsti λ- ergo rationabile est agerere, quod Christus ceram tum,& quod coetera homines in Christo sunt pra de' non extanti: peccato, in mundum veniret. Confirmastinata. Eleeit nos in ipso, inquit, Paul. Ephes. 3. διιι iur. Quanquam non extaret redemptionis ,δc rem mundi 1 onstitutionem, ergo, &c. Probatur sequvl dii peccati causa , aliae ellem rationes,& causa, pr Piaeueninatio hominam nullum praesupposuri pςc' pici quas conuenienter verbum humanam carnem catum, neu ue eius in diuina mente praescicnua s. assumeret: ergo valde rationabilis es sententia, quae in ut communiter solent docere Thiam illae l. p. q- λην docer, verbum non ex tante peccato, humanam car- Δ colli Iunt ex Paul. Rom.9. v bi sub figura iacob,& Demassumpturum. Piobatur antecedens. Illa causa' 'Eiau, omnium praedestinatorum ,&reproborum tela mis incarnatio diuini vel bi valde conduceret ad
causam proponens, inquit,quod antequam quidqMi mam Lilationem diuinet bonitatis, t&liomines, de boni, a ui mal egistent, praedestinauit Deu, Iacob, Angeli cognoscerent,quam bonus est Deus,qui tam Esau reprobauri, ergo hominum praedestinationcm excellenti modo seir sum communicas let, di non esinon praecessit mintellectu Dei originali culpae P set coni cmus minoiestrae bonitatis communicatio- scientia, ergo ii praedestinatio Christi prasui pratuit nc: Et ad extollendam, & exaltandam rationalem
praescientiana Originalis peccati, non poturi uian L se naturam,in .ci , & totum ipsum uniuersum plurimit posterior hominum praedullinarione. Connim tur quoque cCnferte t. Nam quod diuinum vel bum in-ptimo, saltem seqt murex cctraria sententia, quod tra rationalis natutaein totius uniuersili mileS,sei p. detur causa tepi aiionis hominum ex parte IUPIO- sun secundum nam ram assumptam conclude et, batotum , conscquens non admittitur a multi. gra- summopere totum naturae amplificaret ordinem .
uis ItinisTheologis propter illud testimoniura a te Consul illet etiani, quam maxinie ad perficiendum adductum , ex l/aul. Rom. s. in quo Paul. Mi ede' dc consummandu totu gratiae ordinem,gratia enim, meritum ex parte reprobati, excludere V dcἰur ab ut 'pe dixi miis, nullii in habet extra Christum pro- eius reprobatione,ergo,&c. Probo sequelam ortu prium,&ad aquatum subiectum , neque in nullo su- est reprobationem hominum praesupposuisse in ips4 Diecto alio qualiscunquc,α quantaecunque sit excel- Dei mente praedestinationem Chri ui, ergo ii Cn i lentiae, sortiti potest totam sibi debitam plenitudisti praedestinatio praesupposuu originali. Peccauco nem. Praeterea. Quod ordo gratiae terminaretur ad. Micionem necessum est fateata Ur,reproba ,onem Christum i ut ad supremum sit caput, ad magnam
ninum praesupposuisse quoquc ipsam Cinsdς- eius persectionem, praecipuumque *ae dignitaris co
ait praescientia iri. At peccatum Originis suincie. plementum attinetet. Imo videretur acephalus Ira-τa ei uia fuit demetrioria ad honunu in reprobatione . tiae ordo, Δ tota similuer gratificatorum, Δ iustoruergo repmbatio praesupposuit demeritum v p e congregat:o acephala esset sine Christo capite . reproborum. Confiritiatur siccundo . Si Christus Denique non alia commodior via mueniri potuit,pra delimatus suιt in remedium peccati Ada,icqui- ut altillimum Trinitatis mysterium,&profundissi-iut quod praedestinatio Adae plςcesseru Christi P ς- ma, & occulta sitima diuini consilii sacramenta mun- destinationem: atque adeo quod primus pi deliin do manifestarentur, qua n. si diurn m verbum caro ius non fuit nouissimus re coelestis Adam,sed Adam feret, ut unigenitus, qui in sinu est Patris, hςcta in ptimus,ac terrestris, quod rationi,α scripturκ sacrae sublimia , &abscondi in nobis enarraret arcis na- .
309쪽
udici uiae causae, & quidem caui II linae se nobis
Oistunt, ob quas val. .e rationabilis fuisset Cluisti aduentus, ii nullum in natura humana extaret peccatum : ergo letu lentia quae ui allirmat valde est rationabilis.
Octauo arguitur. Praedestinatio Christi antecessit
praescientiam peccati Anaelorum. Sed praesica criti peccati Ange Iici ante Isit in intes lectu diuino cognitionem originalis culpae: ergo Christi prae desit natio prior turi praescietia Originalis peccati. Maior Praesupponitur ex probabilitate illius sententia , li aeci et peccatum Angeli tu ille inuidiam Christi, at q. odium eius. Minoi vero patel. Primum homini Peccatum prae luppolint peccaἐum Angelicum, quia ex iniqua si rationc inmonis ortum habuit iplci Primum Adae peccatu iu: ergo,&c. Huc pote it accersici illuci argumentum,quod in Confirmationem primae sementia: fecimus, aesturi Ptiam ex cognitione, qua Adam prius liram peccaret, Christu in venturum cognouit. Non en in rationabile apparet, quod Adamo ante peccatu Cliristi incarnatio reuularetur, ii Christus nullatenti, ad innocenti statu in pertinebat, sed ad statum dunta. xa t naturae per peccatum infectae . Huic argument an ncctitur connrmatio desumpta ex graua, quae in natu in nocetiae lait Adς collata. Na illa gratia videtur habuisse ortum ex Cluillo, ex i psiusque meruis, ac proinde Clirillus Aa statum innocentiae altineistiat, atque adeo eius prae deumatio non praesupposuit peccata originalis praescientia in , nec Clutitus
per se primo fuit praeuestitia tua in huius peccari r
Haec letunt argumenta, quae praecipuum videntur habere momentum ad confit inandam quartam sentenciam sic in communi sumptam, ut fuit a nobis proposita . Sed iam deinceps magis in particulari
procedam opertet in huius lententiae explicatione.
Et laoc loco mulus praeterni illis,ee ad conclusiones inferius ponendas reseruatis. Αύ duo capita decreui reducere diuersas huius quartae Scoticae lententiae intclligentias, quod miror non aduertust viros dOcii Aimos,cuna de hac Scoti sententia, de varilique eius intelligentiis scrmonem recciunt. I rimum ergo caput innoc colitistit, quod incarnatio Christi noli fuerit per septimo considerata pecordinem ad naturam numanam, vel reparandam, vel exaltandam , nec Chri lius per se pruno pra de stinatus fuerit in Deneficium totius humanς naturς , vel totius uniuersi. Ex quo capite procei Iit intelligeria, qua Lichetus in s. diit. I. q. ς. sutim explicuit S eiam, qui in hunc modum habet. lnquit iste aut lior,
quod in ptuno rationis signia natura numana a verbo assumenda sent perfecte prssens,ve cognt , diui-nς voluntati, de stinuiter beatitudo, qua glorificancia erat Christi anima, fuit eidem dium; volantali Prςsens, ut cognita. Illa reduplicatio,ut cognita: ideam portat, quod secundum esse possibile cognitum , vel quod magis crediderim , importat illud esse fictilium ab Scoto inuetum, quod res omnes mordine ad diuinum intellectum habuerunt in esse cognito, antequam ad extra producerentur. De quare
nihil aliud in pretiemia distimo, quam quod est me-xiam figmentum . In secundo siguo Ordinauit, oia. Pret itinauit Deus naturam illam ad gloriam au-
solute,non certum eius determinando gradunt. In tertio signo Ordinauit ipsam naturam viilri vcibo
in unitate suppositi. Et in hoc ligno diuinus intelle- eius agnouit, quo u maior gloria debebatur ex conis gruit aris debito illi naturae vel bo vim , quam gli, cuicumque. Vnsem quarto ligno Deas naturam illam ordinauit ad ramam gloriam . quanta et de congruo debebatur, ct ita ordinata fuit de facto adsulmnam gloriam, quia tanta sibi erat de congruo debita . In quinto tandem signo ordio auit, seu praedestinauit verbum esse hominem, & hunc nominoe se verbum: Qma ex eo, quod humana natura unie da erat verbo in unitate suppositi, secluebatur verbii elle hominem,& hominem esse vel bum .ilia est se a tenua quam L che us, quod attinet ad Christi prae dei: inai lonem, ex do et rina Scoti deducit . Et existimo huc aut norem, Scoli mentem diui Ica it equutum,oc si non omnibus ira apparet. Verunta inen sententia Scoti sic intellecta, praeter id quod ad praesentem disputationem attinet, multa continet falsa. Falsimi est enim, naturam humanam praeuelli natam senile ad gloriam . Natura enim
non per se primo praedestinatur, sed suppositum in natura subiistens. lino probabimus qua stione sequora,Clarii lina non fuisse praedestinatum ad gloriam , quoniam gloria per se consequitur in Cn riit O ad ipsum eius praedeitinacionis terminum. Item etiam
sillum est, quod prius humaim assuerat Ordinata ad gloriam, quam ad unionem hypostaticam cum veroo, nam gratia, de gloria in humanitate Elimili, 'on ad personale ira prasupponuntur unionem, sed consequuntur potius. Quid est, quod in tertio ligna Deus numanitatem ad personalem cum verbo unitane in Ord nauli, re quo u postea in quinto signo ρος-
aestinauit verbum ei te hominem, & huc hominem esse Deum Nonne ex termino prioris p adestina tionis stic terminus per se,& necessiario cosequitur Quare ergo noua eguit praedestinatione,& cum Iam in i rinsece sequatur, cur. lignum intcr lios duos ponitur terminos
Ad noc primum caput reducitur interpretatio alia sentemiae Scoticae, nimirum,quod in primo instanti Deus praedestinavit Christum. In secundo pret- deliinauit in ipso Omnes hcimino, & Angelos, io tectio denique pio pter Christum principaliter , propter ipsos etia in pr*delii natos, ut propter finem,
decreuit totum uniuerti ordinem producere: m quos gno voluit etiam peccata, & naturae,& moris per amittere. In quarto vero, praeulso peccato originali, decreuit ut Christus veniret in carne mor Iali. 6 passibili, ut totum num a. um genus a peccato litie inraret,&a seruitute quam l. 'ur rerat pel peccatum , redimeret. Hoc initans in o lo distingui solet,quartum datu r r rae uisioni Origina .i peccati, dc quin tu in Christo in passibili carne venitito. Sed parum retulerit lic vel aliter dicere. Haec secunda interpretatio, quae coincidH cum prima semen ta superius relata,
praesupponi , quod in ipso praedeat nationis Christi
decreto, nulla fuit habita conlideratio ad humanam naturam, ad communemque eius perfectionem, ocexaltationem , sed ad ipsam duntaxat singularem
Cliristi humani latem, quam Deus decreuit ad summum dignitatis fastigium euenere,illam umens peTsonaliter diuino vcrbia.
310쪽
188 RE LECTIO DE CHRISTI GRATIA.
Secundum caput, ad quod interpretationes aliae Scoticae sententiae reducuntur, in hoc consistit.Quod Deus intendens naturam humanam,&In ea totum uniuersum perficere, &dignificare, decreuit filii iii suum mittere in naudum verum hominem factum . Vnde decretum praedestinationis Chri iti non fuit totaliter absolutum, sed vel praesupposuit decretum creationis uniuersi,vel quod vero similius eii luxi Scoti sententiam, aliqua ratione praesupposuit voluntatem crcandi totum uniuersum, & praesertim naturam humanam, &eleuandi ipsam ad supernaturale
Ad illud caput pertinet id quod plerique Scoticae
Maolae discipuli dicere solent, Chrulum ex primariasue praedestinationis intentione venis Ie in mundum non ad redimendum naturam humanam, sed ut ipsam perficeret, exornaret,& extolleret. Neq; enim
posset aliter verificari ista doctrina,si diceremus decretum praedestinationis Christi absolutum fuisse ,& nullatenus praesupposuisse voluntatem creandi ho
bile, quod quis velit perficere aliquod subiectum .
quin aliqua ratione praesupponat esse tale sibi ectu , ut ostendimus super rus circa posteriorem sensum secundae opinionis. Ad idem caput pertinent a lil mi di dicendi, qui praesupponunt illum finem modo expositum. s. natu humanae exaltationem, sunse intutam a Deo, in Christi praedestinatione . Quartam istam sententiam his modis expositam, docuit Scotus in . d. I s. q. unt. F. in lita quς litone, Ecdis . h. q. uni c. art. I. In substantia sequuntur illam
omnes authores , quos supra retulimus pro prim
sententia. Tenet illam Catius. de Maioris in r. dist. I. q. 1 Gabr. in R. d.' .dub. 3. hanc sententiam probabilem reputat, sed non firmiter ei adhaeret, quia contrariam etiam reputat ςque piobabilem. Sed in f
rius d. 32. q. uni. arr. I. not. . magi, m hanc Scoti sententiam propendit. Quam pro viribus univcrsi Scotici defendunt.
s. g. 2uintasententia S. Doctoris proponitur,e, explicatur. SEd si iam quinta sentetia, quae absolute allirmat
verbum non esic in carne venturum, nisi extaret peccatum. Itaque docet hae sententia, quod Christus ex vi suae praedestinationis vcnit in mundum ad reparandam naturam humanam. Hanc sententiam ita propositam docer S. Thom . . par. q. l. ari. i. Et
quamuis in I. sement. diit. I. q. I. contrariam scilicia.
tiam dixerit esse probabilem, in hoc tamen citato loco,absoluid definit veram esse hanc sen tentiam quinto loco a nobis propossitam. Sequutur ipsum Capreo.
improbabilem S. Bonati. m . dist. 17. Vicit quod si attendamus rationcm ,α subtilitatem, probabilius diceretur rillum vetaturum esse in mundum Atia si nullum extaret in humana natura peccatum. Caeterum consulendo scriptura I sacras, de sanctor ut Patrum doctrinam, probabiliuS dicitur oppositiim , in quam sententiam S. Bonaven I. propendit triauciscus a Christo lib. I. de incarnat. q. 2. Hanc sententiam, quam uniuersi S. Tho m. discipuli in cunctanter tuentur , diuersis ipsis modis explican , quo. Te inferemus paulo inserius cum hanc sententiam prinbauerimus.
Igitur ad huius disti euitatis resolutionem exacta, illud cit praesupponendum , quod a principio huius
disputationis aduertimus, in diuino intellectu distingitenda ede diuersia rationis signa, seu instantia, quae nonoesumuntur ex ipsio actu diuini intellectus, qui respectu omnium ob rectorum unus est simplicii simus, tu ita clivis bilis, sed ex parte rerum obiectarum, quae inter se te dependentiam habent, etiam in Ordine ad attingentiam diuini intellectus. Ita quod una non est attingibilis, nisi sub alia, ut medium non estat imgibile, nili sub sinese quo habet totam suam a P
peribilitatem, Jc a quo pendet in ordine ad dispositione ni intellectus practici de quo intellectu nunc loquimur, Sc non de speculatiuo non enim intello
eius quidquam iudicat, aut decernit de med ijs f maliter, ut media sunt, nisi per habitudinem ad fine ad quem ordinantur. Quod diximus de intellectu Dei practico,dicendum est de ipsa diuina voluntate. Oppositum censuit Gabr. in η.d. 2. q. mi. club. . ad Iet Ham rationem Scoti, exilii mauit enim non elie distinguenda rationis instantia in cliuino intellectu, eo quod Deus omnia limul, & unico videt intuitu , ab Ique ulla prorsus successione . Sed deceptus fuit Gabriel non aduertens ad modum loquendi Theologorum . qui signorum aut initantium rationis diuertitatem non considerant in Deo ex parte actus
intellectus diuini,sed ex parte obiectorum, mrer quς
repetatur nido,& dependentia, ut nunc nunc explicabamus. Ocham in I. dist. 9. quaest. 3. Similiter negauit initantia rati nis in Deo, bc nonnulli putant Ferra Ileu. II 6. contra gentes cap. 13. in eadem serisse sententia. Sed mani rei tum est ex eodem capite,m F. ad cui denuam. Ferrarien . non recellissea communi
Theologorum coctrina, quae ct in diuino intellecta& ur diuina voluntate diuersa multiplicat rationis
signa. Hoc supposito. Prima eoncm s.
Ρ Rima sententia falsae ti&apud me parum pro
babilis, quatenus a stirmat decretu in pα destinationis C traiil ira habuisse primum locum in intelis lectu Dei, quod fuerit totaliter absolutum, nullum habens respectum ad ordinem naturae, & gratiae, &quod in illo, nec formaliter nec virtualiter, nec alio quouis modo, praehabi ta fuerit dispositio ordinis naturae,5 gratiae, ita quod ex vi illius primi decreti nulla insurgebat suppositionis necessitas creationis uniuersi, aut creaturae rationalis. Quod in hac conclusione dixi de prima opinione superius ictata, limitiis ter est dicendum de opinione Scoti ita primo sensu
intellecta, quia ut superius aduerti,primus ille sensusco: ncidit cum opinione pruna. Ad hanc conclutionem probandam poteram arserre omnTa illa, quae aduremus postea ad probandam veritatem quin laesententiae, quam ex S. Thom. retuli. Sed illa afferam suo loco, nunc enim non intendo probare falsitatem huius primae semcntiae, in si quatenus ponit decreui