장음표시 사용
311쪽
&1bsque ullo respectu ad ordinem naturae, dc granae . quod falsusn esse sic ostendo. Primo. Illa sententia nullo probabili innititur fundamento, sed volanta te est inito dinua, neque ben Ecum sacra scripturarum, & patrum communi inquendi modo cos entri, ergo,&c. Probo antecedens quoad uniuersa, quae assumit. Omnia testimonii scripturae sacrς, quibus eius autho res praecipi confit ut non solum eam non probant, verum manifeste improbant. Quoniam si attente legamus, illa Omnia testi. i. Oma docent Christum praedestinatum masse cum habitudine ad ordinem naturalem , & ad ordinem gratiae, nam in eis habetur Christum svsse praedestinatum , ut esset
caput, ut principem tenet et locum super omnes res mundi, ut esset initium viarum Des,id est, primum opus unde inchoauit in omnia opera: denique ut
finis esset rerum omnium. Haec, di similia colliget lector facillima opera ex otmiabita sacrae scripturae testimoni js, quς pro prima illa opinione adduxtiamus. At quo picto ista verificari poterunt de prindestinatiotiis Cliristi decreto, si penitus fim abiblutum, nullum rei pectum habens ad ordinem naturae,
di gratiae Nani cuius corporis Christus caput esset pCuius ordini, esset fini 1 Quaru viarum eli et init tu, de quale denique primatum tuneret Certe qui testimonia praedicta considerauerat, non poterit non sentenciam illam primam tota mente detestari. Ite secundu argumentum ex reuelatione laeta Adae , in qua prima illa sententia non leue si ς probabilitatis fundamentum ponit, manifeste eandem infirmat sententiam, salviati' le conuincit. Nam Chri lius reuelatus fuit Adae, vico summator gratiae ipsi primo parenti collatae, re ut sponsus futurus fidelis eccles . Q ased non latuit Sanci. Tlio m. locis inter arguen-
ou pro prima opinione citatis,ergo ex illa reuelatio. ne facta Adae, colligitur apertissime decretum praedestinationis Cnristi intrinsecum habuisse respectu, α ad ordinem naturae, & ad ordinem gratiae . Ita quod uterque ordo ex vi illius primi decreti necessario, suppositioni nece illi a te, erat futurus, quia Ii-Cet non formaliter, virtualiter tamen, ct radicaliter terque ordo in illo primo decreto erat dispositus, ct constitutus. Quatenus de perfectione, vi consummatione eius per Chri itum facienda in tali decreto tractabatur. Praeterea illud testimonium Sapi. S. Dominus creauιι me, G c. quod eis unum ex potissimis fundamentis illius sententiae, a sanctis Patribus quos referemus in solutione argumentorumor imae Opinioni S, intelligitur PCr coni parat Ionem, M te spectum ad ecclesiam. Et demque nullus est exarati quis Patribus,& Doctoribu , qui praedestinationem Christi non explicuerit per respectum ad humariam uaturam,& ad eius ianctificationem & exaltationem. Quae doctrina non leue fundamentum habet in Pau. ac Ro t. in illis verbis. α' ιι praedestinatus
est Filius Dei in virtute, secundum snritum anctifca-
soliatam esse docuit, sed cum respectu ad naturam hamanam perficiendam,& ianctificandam, quem xe pectum oenotant illa verba. Inum Mesecundum miritumsanctificationis. Sed de huius loci intellige iacia Hicemus sequenti quaestione. Confirmantur n
ommia. Incarnatio Xpi fuit actio Uel, in qua diurna,
rusum a bonitas magis spieuvia,ergo ita fuit ab et te
no disposita in ipso praedestinationis Xpi decreto. Sed bonitas Dei in hoc potisIirmi apparui, quod ad
multos diffindatur, & pluribus comunice tui: c go Christus ex vi primariae praede itinationis lucommanem rationalis naturae utilitatem , imo S in bonum
totius unita etsi, praedestinatus est . Et ista nisi fallor, sufficiunt ad ostendenda illius primae sententiae falsitatem,&ad extirpandu illum primum Scolicae sententiae sensum, ex Licheto relatum, qui ut iam superius aduertunus mille scaturit ali is falsitatibus.
g. 8. Secunda conclusso. SEcunda sententia quam uad primum eius senSunon esti inprobabilis, seu longe probabilior citin secundo sensu intellecta. Hatic conclusione quoad priorem uius partem damus ipsis authocibus, C. quod decretum p rmestinationis Christi non reputarunt purdabsolutum, &independens: sed dixerat quod in executione pendet ab ordine viro libe,& nλturae, α gratiae. Itaque decretum illud non compararunt votitioni ritus, ut fecit sententia prima, sed intentioni qua volun tas non amat absolute finis bonitatem , sed vult Cain ut comparandam ,& acquὲ remdam per media.Quoad secundam vero partem ps bani mihi siuiti cienter ea quae diximus in explicati ne secundi senius illius opinionis lecutidae, revisat ii
la diligeus lector. Constabit enim legenti, quod Or do naturae,ct gratiae perticiendus magni dicandus,&extollendus non solum habuit rationem medii inoruine ad Cliti itum, de ad decretum pix deit mauonis eius sed habuit fimpliciter rationem male , &iubiecti perficiendi,& eleuandi per Cn iiii incarnati
nem . oc ipsa utriusq, Ordinis pei feraici & etcuattos aliqua leui habuit ratione finis, respectu Incarnatio
nis Cimili, id eii, coparatione ad Clitissum statu infirmitatis, re humilitatis coniti ivtu. Quamuis simplicii et ipse Gicillus finis fuerit totius perfectionis, oc gloriticationis numane naturae. Et praeter Ca,qupibi diximus, ad liuius iei explicationem breuiter cita duertendum, quod quamdiu Chii ilus tuit in itata
humilitatis,& via Oris conititutus, quamuis re Pi
Ueus ellet, naturali . Dei filius sicuti est modo, fulctri Deus cxura nitus, ut inquit Pau.& ut dixit Prophota quasi Pau. explicans, suit Deus absconditus. Vnde nihIl mirum, quod secundum modum quem iis, stus habuit in ita tu illo, non tam sortitur filiis ratι nem, quam messii , comparatione as humanam silucem , gloriam. At poli quam Deus dedit id lino mcn, quod est super omne nomen, id est, pOiNquam miraculis, quae in eius passione contingeruli , poli quam gloci via eius resurrecti ove, pia liquari amitabili denique ipsius astensione declaratum ei tCliti itum vetui uelle Deum, uni gemitimque Patristilium,iam ludeces erat vi medii locum teneret,sco excellent illimi omnis nostrae redemptionis, nostrPque salutis, α gloriae fini ei debetur locus, α ut o monia ad ipsa in ad eiusque gloriam, uti media illi su ordinata referantur. Nam pol quam isaias cap.6.vidit gloriam Domini,quam ut ex c. 6. Ioan .colligitur α incarnatione, & passione sua ipse fuit assecutus, ii quam illum vidit super solium excelsum,&eI uatum sedentem an dexteram, videlicet, Parias sui
312쪽
omnis perfectio,omnis dignitas, omnis excellentia, di naturae,& gratiae,quibus ipsa Christi Ecclesia, quς verum Dei templum est mitifice perfici iur, extolli. tur, & repletur, sub Christo sunt conli Hulae,et subis ordinantur, eique deseruiunt. Et omnes lingua- , o verbo , & veneratione confitetur , quod D minus Iesus Christus in gloria eli Dei Patris. Imo Omnia quae Cluilius iure redemptionis suae E essacquisiuit, linguae quaedam factae sunt ad hanc miri ficam Christi gloriam praedicandam, S enarranda, scut caeli, & opera ad naturae ordinem spectantia , enarrant nobis gloriam Dei Ps. II. Nam hac rati ne Spiritus sanctus in linguis igneis luper Apostolos primos Ecclesiae fundatores descendit, ut eos, & t tam in ipsis Ecclesiam, it ardentes linguas ardore
charitatis succensas, dc inflammatas transformaret,
ut essent in laudem gloriae Christi , in quem finem Deus hunc nouum creauit populum, in laudem,iplexnquit, meam creauI eum.
p. p. Tertia erecuso. SEntentia quam tertio loco proposui, & si non tam sit falsa quam illa Scoti opimo , quae Cluinum amrmat praedestinatum absque ulla peccatiraescientia , quae similiter dicit com unem umani generas redemptionem non ςsse connumc-randam inter praecipuas incarnationis Chri iti causas, est tamen salsa, dia non tam consentanea dinci cinae Patrum, atque sentenua ei Opposita. Non
desunt Theologi, qui ob id falsam illam senten-riam reputant, quia persuasam sibi habent senten iam quanda in , quam ego impugnaui superius, nimirum, quod non possunt simul dari plures cauta motivae, re principales, propter quas voluntaS minueatur,ad aliquid operandum, de ad aliquem unum πstectum agendum i sed quod si semel assignemus un/m causam principalem,quae sit sussiciens sciola
Rd in uendam voluntatem , ut talem effectum Ope retur,omnes aliae caust sunt minus principat CF,
impulliuς duntaxat, oc quibus non debent adscribi ipst operationis, & emectus lubitanti et, sed aliquet
circunstantiς extrinsecς erunt eius tantum Acin buendς, Verum ii sentemia mihin'n satis est probata,quam supernis, de ii breuitur,emcaciter tamen confutaui . Unde at iter est probanda hςcnOltra tertia conclusio, de illa sententia terua cui Opponitur improband . Eit autem prςsupponendum , ut dilucidiora nantea,quς dicemus. Quod cum assirmamus aduersus ictitam illam opinionem, quod vinca luit, de sola cauissa incarnationis Christi, scilicet, humani generis Ic- paratio, de redeptio,qua proinde te mota n rit tua noveniret in m udam, ne . decretum pretdestinatioius eius suum formetur enectum: non negamus pluces polis distingui. numerari pr deliinationis Clit illi ex parte rei pdcni natς, ratIOnes,dc causas. Falcri n. tenemur, quod Deus prsdestinauit Cluistu propiet gloriam suam,quae consistit in praeclara diuiuae bonitatis maniscitationo, omnia enim proptosirampsum operatus is Dominus, Prou. IS. o quoa i pluin pra- destinauit,ad vivificandum,ad exaltandum, di glorificandum hominem . 5ed id astetimus,quod omnes causa, dc omnia motiva, piopter quae Dura Elninu praedestinauit, fundata fuerut in humani generis r
demptione. Iraq; Oem vitam,omnem gratiam,oc in gloriam,omnem deniq, rationalis naturae magni mcationem, & exaltatione, propter qua Christus pro deit matus fuit, inludebat Deus per modum integri, α totalis enectus consequentis ipsam humani gen ris redeptioiaem, Chrilli vita, dc morte comparata: Imo ne l. ipsam gloriam suam , quam principaliter Deus intendebat, voluit aliter assequi, nisi ipsa me diate humani generis redemptione. Unae Paulus ad Epii. i.ita dicebat. Lus praedestinauis nos ιn adoptioia
suoru per usum christum,in ipsum, secundu proposita
voluntatis sua an laudem gloria aeria Mes an qua gratiscatin nυs indueciosi o suonu quo habemus reaemispilone per Iangus ne eιus,rimissionem peccatoris sectaudιuιιιas graιιά eιus,quae superabundavit in nobis. Expendam ut illa verba,In laudemgloriagratia eLvx. Ecce finem praedestina uom, uoitiae in tanta sto, dc per Christu, de fine praedeltinationis ipsius Christi, qua praedesiuatus est,ut citet splendidistimum ex eplar, oc supremum caput praeduit natorum omnium. Hic est finis,ut simus omnes praedelimati in laudem oloriae gratiet eius.Non dixit scitum m laude glorie eius, sed gloriae gratiri eius,ideli, gloriae resul tantis ex gratia eius, dc iundamentu habuntis in ipsa eius gratia. Et si quς ramus a Paulo, quaenam sit illa gratia ex qua resultauit gloria, in cuius laudem, dc commendari nem praedella nati sumus in adoptionE filiorum Dei per Iesum Christum. Responciens subiunxit. In qua grai mauu nos in dilectosilio suo . Et si iterum curio. uas inuelligem , quanam gratia sit ista, de unde habuerit ortum, respondet nobis illa sequentia verba,
In quo habemus redemWionem per sanguinem eius e-miasonem peccatorum secundum dirumas gratiae eius quae Iuperabundavit in nobis . vides φ gratia ex qua
oritur gloria, cuius laudem Deus a nouis exposcit, tota tande inredeprione per Chrissi,&eius sangui. ne tundatur, ex qua lan quam ex fonte ui manant , α ei nuunt omnes diuitiae gratiae Dei,qua superabudat
in nobis. Et haec fortas Iis eli causa propter quam Ecclesia in illo solemni missae Cantico, quod incipit. Gloria in excess Deo, agit gratias Deo propter magnam gloriam eius, inlimur,inquit,tibipuras πωγιer magnam gloriam tuam, Magna Dei gloria illa est, quam DeuS per mytieris incarnationis, dc per rede- lone nostra eius virtute facta,sibi coparauit,& Christus ip*Deo acquisiuit: iuxta id quod ipse dicebat Ioan. c. II. ver clari Masilis tus,vintius tuus clariscet te. u est,&lor ceι te . Ita. n. habet alia lectio. S. H .adnotante trac. io .super Io. Propter hanc igitur gloria nisgna, dc excelle tu, Ecclesia gratias agit Deo liqua pro im vieio beneficio na solu beneficiususceptu eit propita grauaru materia in quonia ipsam et Dei gloria reputat magnu sibi exhibitu benefi-cru, quatenus mus no aliter voluit hac sibi gloriam reportare, qua fundatam in gratia nobis per Christi redemptionem exhibita. Neq. alterius gloriae a prPdestinatis per Clita flum efflagitat laudem, qua gloriet grati eiu , qua grata sicauit nos in dilecto filio suo, in quo habemuo redemptionem per sanguinem eius. In hoc igitur sensu nos intelligimus, oe sancti Patres mox reterendi docuerunt, noli ram redeptionem unicam iuisse prNdestinationis Christi causam. Quia oes aliae causa quas dulinguere, de numerare posi
313쪽
possumus in ipsa fandatur redemptione, ex eaque tamquam ex prima radice dimanant : ac proinde unum cum illa faciunt, de omnes simul unica reputantur causa. De quare non nihil amplius dicemus infra in solutione primi a Numenia pro quarta sententia formati. Sed iam ex grauissimis Patrum te itimoni j sostenditur ista veritas,& tertiae sententiae talsitas. Gregor. N Elan Z. oratio. s. num. 6. Ita inquit, Quae ante
humanitatis a Deo pro re nos susce a calua extitu profecto ut nobis silvs pararatur. Quid enιm aliud
cause afferri possis. Allianas. lib. de incarnatio. vecbi DCI, eiusque corporali ad nos aduentu , non longe a Principio sic ait : Sed fortasses admirarerII, cum pro posita mentione de incarnatione verbi , nunc de principio hominum verba faciamus . Verum id non alte Ium 6t ascopo institutae orationis. Necessumes enim uob: suisserentibus de Saluatoris nostra ad nos aia itemu , et Iaaugerere de hominum principio, vι -n cas uc ram culpam illli dedisse occasionem , ut ducenacora, u stramque prauaricationem verri Dei humanitatem elι- cur1Je,vι ad nos contenderet. τι inter ntis apparereι domιnus: Illius enim incorporationis vos causam dedι- mus, G ob nostram fatalem ita humanus cxli I, LI inhumano corpore, ta esse vellit,cI apparore S. Aiubios.
lib. de incarnatio. Domini sacram illo p.6. radicissis igitur,quia sacrificium de notro obιHιι, nam quae
erat causa ιncarnaIionis , uisi vi caro, quae peccancrat perseressime resurs Augum n. lib. I. de Peccator. in ritis δε re militon. cap. 26. Vnde commodius esse arbitror, in cui t, acceruaum eobre qua occurrcre PGIuerint, vel qua su cera videbuntur, quibus appareat D minum Issum Chrmium non etiam ob causam in carne mense, acfor Ierui accepta faeium Onientem - ωιe ad mortem crucis, nisi ut hac dis Haesone misericordιosissimae gratiae, omnes quibus Ian. uam membrιr in suo corpore conjutuus caput os, ad capessendum re
quit. Nulla causa suci veniendi Chri illa Domino, nispeccatores saluos lac et , t υἰIc vulnera,ta nulla causaeli medicιnae . Ecce quemadmodum darico expreuis vcibis docent, nullam aliam causani fiat iIc incar nationis Chti ili , praeter remedium p caii. Qui ergo multiplicat causas ad aemus Christi, ciuicat nata nis eius, Pati uni doctrinae aduci satur. Alia multa . in sequenti conclusione ex Patribus tellanionia referam, quae, ad hanc veritatem comprobandam, valde possum conduce Ie. Ratione praeterea haec sementia probatur: Scripturae sacrae hanc mi ucam cluntaxat incarnationis Christi causam allignarunt, vi ex testim mScirca conelusionem sequentem referendis constabH. ergo sine tunclauὶ emo confinguntur aliae. Probatur consequentia. Ea quae ex sola libera mi voluntate Pendent, non potiunt nobis innotescere nisi ex reuelatione in literis sacris facta, aut in Ecclesiae traditione, ergo sine fundamento, de irrationabiliter ac ser. tui Deum in negocio redemptionis,at Iamimen-ciis se caulam, praeter eam quae nobis sacrae litetae ma
ni fellant cippono quod in hac parte non possumus ad Ecelesiae traditionem recurrete ὶ cum nullum habeamus principium ad iudica dum de huiusmodi
intentione Dei. Nam quae sunt Dei quis novit nasespue
ritus Dei, qui in imo vi, nobis autem reuelauit per spiritum suum, dicebM Paul. I. r. I. Et certe non illationabiliter accomodari poterit, iis qui tam liberooedium is consiliis, causis a Deo ilitem is diiudicat id, quod Pau. Ro. I i. post ita iam dicebat, a uir cognouit sum Domini, ant quis consiliamus eius fuιι Exιὶ ac eadem ratione colligitur falsitas sententi equorundam asserentium, quod de facto Deus non decreuit mittere filium suu nrin mundam , nisi in peccati originalis re inedium, neque actu habuit voluntatem mittendi nisi propter hanc causam. At fi peccatum originis non extaret, haberet Dcus voluntatem mittendi filium suum , propter alias causas quae culpa sublata,extarent . Haec sententia aperto confutatur ex dictit. Nam quis pote it certant,& de terminatam pro scire sementiam de his, quae a libera tantum voluta: te Dei pendent λ Harum opinIO num authores ita iudicant de Deo, de diuinisque consiliis, atque si adstra eius effet Deus conformari rarioniblis,quq a nobis excogitan vir, dc quae rationabiles censentur, cum talia enclixerit August. epist. . ad Volusianum , quod in huiusi nodi supernaturali bus effectibus, tota ratio facti ei libera potentia ta- cientis, q. 3ς nullis legibus, nulli 'ite noti ris rationibus coarctatur, nam in omnibus, dc m his maxime, operatur Deus omnia lux t .i Constiti Teluntalis suc, ut inquit Paul. ad Eplis. Qui consulto non dixit secundum consitum lationis luae, sed secundum confilium voluntatis. Vt insinuaret,seu,ut verius dicam, manifeste diceret, omne costium ditum intellectus m libera ipsius Dei voluntate fundari, ab eiusque libertate pendere: neque posse pl'Inde humani, ra. tionibus inire iugari. Sed iam ad ulteriores transeamus conclusimnes, ex quibus fiet manifestior huius tertie conclusionis verita4 .
. lo. Quarta conetasP . Non extante originali culpa Christus non veniret in mundunt, ac proind- necismisci praedestinatus. ista coiichisio est expleum S. Tuom. sententia, eorum Omnium authorum quos pro quinta opinione retulimus , pugnatque cura metro cum Sco . sententiam quarta opmione superius exposita. Vnde limul probabitur sententia S. Tho. & lmplo babatur Scoi. opinio. Probatur conclusio unica ratione, quae est unicum, de totale sententiae S. Thom. fundamentum, in cuius proinde persuasione nobis eit incumbendum. Deus praedellinauit Christum in remedium peccati ,&m communem humani generis redemptionem , ergo cessante necessitate redemptionis humanae Christus non veniret, ex vi decreri , quo fuit praedestinatus. Atque adeo fateri absoluto debemus, quod peccat originali non extante Christus non veniret in mund uiri. Consequentia euidens est. Quoniam si Christus non aliter fuit praedestinatus,nisi ut esset humani generis redemptor, ex vi talis predestinationis no potuit venire, nisi ut Redemptor. Sed probatur antecedes, primo ex diuer fissacrarum literarum te ili-
momis Luc. is. Ipse Christus dicebat, Venit'lius hominι1 quaerere, ci Ialuum facere,quod perierat. Ad Galat. 6. Ubi venit plenιtudo temporis misit Deus Illium
314쪽
14r RE LECTIO DE CHRISTI GRAΤIA.
Iege eranι redimeret, ut adoptionemfiliorum reciper us t ad Thimor. I. Fidelis sermo,s omnι ac πιι ne dignus, quod Chr tus Iesus venit in hunc muncum peccatores salvos facere Ioan . s. Sic Deus dιlοιι mumdum ι ut filium suum unigenitum daret, ut omnis qui credit in ipsum non pereat, sed habeat vitam sternam. Similia inscripturis sacris passim reperies testimonia, in quibus aperie ager Hur in hunc finem Deum misisse filium suum, ut hominem repararet, & redimeret genus. Deum autem ii Ilum suum misisse in mundum, denotat ipsam verbi incarnationem factam in tempore iuxta decretum ςternae praedestinationis. Missio enim activa Dei non sistam temporalem denotat a ctionem, qua verbum caro factum est,
sed respectum importat ad aeternum praedestinati nis decretum, cuius virtute & facta fuit ipsa temporalis Christi incarnatio, & missionis nomen induit. Illud ultimum iesimonium ex c. s. Ioan .est omni .no ponderandum , in quo non solum sit sermo de ipsa nussione in te vapoie facta , sed eius radicem sacer textus nobis explicuit, amorem, nimirum quo Deus ab aeterno dilexit mundum. Expendecia valde
est illa parabola, quae in Euagello Luc I s. narratur,
de illo qui relictis nonaginta nouem Ouibus, quaerere abiit unam quae perierat. Haec enim perdita ciuis humanum genus est, ut ex l ex. conlia , & lina tres tertio quoque verbo nobis aduertunt. Pastor autem qui tam solicite hanc ciuem quaerere venit, ipse est
Christus, qui quasi relictis nouem Angelorum ordinibus, humanum genuSquaerere, id est, redimere venit. Illa itidem parabola , quae de filio haerede ad agricolas misso trapetur Matthcap. 1 i. non alien est ab hoc intento. Praeterea probat ut illud antecedens, ex illis verb:s symboli Niceni, quod in aliis quoque habetor grauissimis Conciti js approbatum Ephesin.Calcedon. Toletan. 6. sc tr. Onι propIcr nos homines, G propter nostrum Iulutem descendu decti tis,se Ecce fine descensus Cluilii, de aduentus eius
in mundum , propter nos homines, & propter n stram talutem. Non facio vim in hac voce finis, parum enim retulerit, quod salus nostra finis fuerit incarnationis Chri lii, quod nos superius in hac quaesionem verum esse iuxta modum ibi expositum admisimus: vel quod ut alijs vero similius apparet,ei se eius fuerit per se intentus, seu ut dicunt alij finis ecfectus. Ad vim namque huius argumenti,parum re
tuIeri t isto vel illo modo loqui.
Sed iam probatur tertio idem antecedens ex multis sanctorum Patrum testimoni js . Athanas Ioco pro s.conclus citat. hanc sententiam verbis docuit apertis. Et apertissimison seri n. a. contra Arian. Si
in Indi'emia nostra,anterior est qua Christi natiuitar. Et paulo inferius. Vtiliret homo nunquam praedis maius fuisset , nis hominti necessιtas huic reι causam pra
Millet, Irensus lib. I. contra haereses cap 2 .dc M. α ex prelsius lib.q. c. II. ita enim dicit. Si non habereι ea rosaluarι, quaquam verbum Dei caro factum egri. Et multa subiungit verba , quae eamdem coufirmant sententiam, dicit enim in substitia, quod ob nullam causam humanum assumpsit sanguinem , niti ut ipsum effunderet. Idem docuerunt Gregor. Nissenus de baptismo, & in sermone quodam de natali Domini. Gregorius Nazian Zen. cuius verba conciusio. praecedin. retuli. Chrisolio m. homil. 1.&I. in Matis Cyrillus Alex. lib. 8. contra Iulian. Et lib. s. thesauri
cap. 8.culus verba habentur in s. argum . pro quarta
sententia. Cytili. Hyerosioli. Cathechesi s.&6. Theodor.epithoine diurnorum decret.cap . de incarnatione. Epiphan lib. l. contra liae res. versus fin. Sanet.
Leo in sermoni b. de Nailuit.&de passion . palli
hanc docuit veritatem. Sed praesertim in sermon. 'Pentecosten. sic enim inquit. Sιemm homo ad Ima
ginem, Gymιlitudinem Dei factus, in suo honore na turae mansisset . oe nee diabolica fraude deceptus a te Psebi suapιr concupiscentiam deviasset, creator muri
di creatura non ferra, neque simpι ternus tempora
titatem subiret , aut aequalis Deo Patra Alius foremam scrui , G sem laudinem peccatι assumeret . Au
gustui. in hac coctrina a s serenda perpetuus cst, Iege loca circa praeced. concl. citata. Lege illum in concio. 1 super Psalm. ψ6. versantem illa verba. Domino gressus horninιs d rigentur. Sic dicentem. Sa tu homo non Δmille res Deum, non seres pro te Deus homo . Et in sernion S. de vero. Apollo l .itarim po it principium. θι homo, inquit, non piri set, ius hominis non vinisset. Ad eundem iste movum loquitur Grego rius lib.r. reg. cap. I. His Adam peccaret redempt
rem nostrum carnem suscipere non oporteret, non cnιm venit vocare ivssos, Itu ne calores ad DPnι inuιιam, Jege eumdem lib. 37. morat. cap. IS. Amorosius loco in Conc. s.clial. Tertullian. lib. de incarnatio. Christi S. Be n. ter m. i. in vi g. Natauit. Et epist. Io9. ad I 3 ocem. ubi sic ait. Quid lex, quid Frny ιά, quid AP
soli aliud nobis Euangetiram, quam Deum Dacium esse
nulla ex iis patrum teli imonia, si de ne expendantur verba a nobis ex eius fideliter relata, non admittunt expolitionem illam, quam authores sententiae conistrariae alserre solent ad ipsorum explicati nem. Nimirum, quod non in ιendunt docere, Christum nullatenus venturum si homo non peccaret , sed quod non veniret passibilis,N mortalis. Non inquam, hac interpretationem admittunt. Nam qua obsecro ratione illa Athanasii verba, ut esset homo nunquam praedestinatum millet, accommodari poterunt huic intelligentiae e Sed N verba Irensi,& Sancti Leo valde urgent, neque gratanter hanc interpretallonem
adniiciunt. Imo neque August. ει Glegor. verba quae non icio,vel illo modo negant Christum homine non peccante venturum,sed absolute non venturum amrmar ut, ides nullo modo venturum. Nam
cum negotio omnia post se posita neget, id e poetet.
non veniret, atque nullo modo veniret, sed iam rationibus agamus.
Piama . Scripturae sacrae non solum huius tam grandis mysterii subitantiam nobis reuelarunt, sed laepe repetunt praedictam causam , neque vi Iam usquam in tota sacra pagina , vel insinuatam reperimus, ergo non ei ci edibile, quod hςc causa non fuerit praecipua, imo sola, iuxta modum a me circa . concl. assignatum. Mirabilis profecto res, quod
scriptura tanta cum attentione alias celaverit causas
Cum ad huius mysterii excellentiam earumanifestatio no posset no valde referre. Confirmatur Deus non ob aliud hoc tam sublime decreuit opus estic
re, nisi ut eius bonitas, sapientia, potentia, dcc. DO
his fietent manifestae, ergo si nulla pr uisa culpa , statin
315쪽
statuit ab aeterno, ut humanam naturam Dei filius assumeret,quid fieri potuit,ut nobis non manifestauerit:& rationes ob quas tam mirabili decreuit communicatione sitam mundo manifestare bonitatem , tam reliquerit occultas, ut usque ad Scoti tempora nulli unquam patuerint Dices scio, quod ut magis innotesceret Dei erga hominem peccatorem nitiericordia , uoluit Deus caulas alias sui aduentus exprimere,neque illud primum praedestinationis Cluilli decretum propala. - . Friuola plane solutio, euec cui nullus debui stat sapiens acquiescere . Nam ad eximiam Dei manis ctandam erga homines charitatem,nonne siciis esset icere,quoa Christus mortalis, venerit,& passibilis, ut pro inimicis moreretur Et magna certe cuin exageratione Dei commendare terga homines misericordiam,si reuelatum fui siet eis, quod cum alias ImPallibilis,& gloriosus esset venturus,& in forma sus maiestati proportionata: ut propter homines mori PosIet, semetipsu exinanivit seruile corpus indues, ac formam serui accepit. Missum facio,quod noria decebat summa ipsam Dei veritatem, ut vellet quasi Engere,veritatem occultando,& dilsimulando,maius , exuberantiusque beneficium se in sacramento
incarnationis hominibus praeititiae, quam praefluitae factomon enim decebat Deum haec dissimulatio, ut homines plus existimarent se illi aedere, quam te ipsa debeant. Secunda ratio. Quoties sacrae litterae certam designarit causam aliculus tacti, aut determinate unum
auid amrmant, infallibili argumento colligimus tam esse solam causam, aut saltem principalem sine qua res non fieret, & quod ita est illud unum in scri ptura reuelatum , quod non alio modo se habet
quam ut reuelatum est: ergo cum scriptura sacra tam frequenti repetitione dicat causam Christiadis Uentus ipsam humani generis redemptionem fui GD a colligere debemus,nanc solam mille causam, vel saltem ita praecipuam,ut illa non stante Christus minime veniret in mundum . Antecedens explicatur exemplis . Ex eo, quod scriptura dicit,mortem per peccatum fuisse inhumanam naturam introducta,
emcaci deductione colligimus, quod sola culpa fuit
causa mortis, ct quod si lὲomo non peccaret,immunis esset a morte. Et quia sacrae ii terae, cum ta m exis pressam de mundi creatione mentionem fecillent, non multos, sed unicum tantum explesserunt muncium: solidum inde argumentum sumimus, unicum duntaxat mundum 1 Um fuisse creatum . Et quia scriptura tres tantum nominauit in Deo personas,&nusquam dixit quartam , au plures Ieperi II, certa credimus fide non esse quaternitatem personarum in diuinis ponendam . Itaq. argumentum negativuex sacra pagina assumptum, tunc elt emcaciali inum, quando res est grauis, & magni momenti, &scriptura non obiter,& m transcursu,sed ex profesto, di magna ex consideratione de tali re loquitur, nam tunc nega tilia am tmativae aequi pollet, ut in exemplis pinsitis eonstat , & alia elut modi reperiri poterunt Inis
litteris sacris non pauca. Tertia ratio. bequitur ex contraria sententia absolute coacedendum esse, quod Xps non veniam mu-du, ut redimeret humanum genuS. Consequens adis
uec satur modo loquendi scripturae facti in qua pas
sim alletitur Christum ad hoc venisse,ut peccatores salvos faceretier o,&c. Probo sequelam priusquam Deus decreuerit hominem redimere, im priusquacius nosset peccatum,decretum habebat filium suum
in mundum mittere: ergo cum alias esset venturus,
ct alia fuisset principalis causa sui aduentus, qua pro pr.etate dici poteit ad hoc in mundum venisset M derni quidam docti, e quibus unus est Fran. Cartagna, libenter admittunt huius argumenti sequela.
icunt enim concedendum esse,Christum in re meis
dium peccati mortalem ventile,& passibilem in mudum,quod scripturae sacrae tantum dixerunt, non autem quod venit simpliciter propter hunc finem , ut probat factum argumentum, verum cum ecclesia in fidei sim bolo ex sacris scripturis desumpto, absolute fateatur Dei filium propter nos homines, & propter nostram salutem e coelis descendisse, nescio plane qua ratione tolerari possit ista doctrina, ex qua mul igitur, quod Chrillus non simpliciter, sed secundum quid duntaxat propter humanam salutem de cauis descendit. Quarta ratio. Quod Deus humanam potius nat ram quam Angelicam assumeret, nullam possumus
aliam verosimilem assigtrare rationem, nisi ea quae de summi r ex necessario humani generis remedio , nam hac ratione semota, omnes aliae expostulare vicientur, quod verbum assumeret Angelicam natura,
α quidem in specie perrecti itima,quae esset Deo secundum perfectionem propinquior, & quae tam ex parte suppositi diuini , quam ex parte naturae assum .ptae Chri lius sic enim nominemus Deum creatae naturae hypostatice unitumin eminentiam supra totum ordinem creaturarum haberet, omniumque earum supremi capitis mereretur dignitatem . Item si numani generis secludamus pecca lum,atque eius Ilid εremedium t Quis probabilem poterit rationem, afferre, ob quam potius diuinum verbum humanam assumpserit naturam, quam Pater aut Spiritus sim eius ρ Cum tamen posita necessitate humani generis multae, grauissimς congruentiae huius facti alIi
Quinta ratio qua re probat ut haec S. Th . sententia,& fortiter expugnatur ipsa contraria Moti opinio. Si intelligimus Christum praedet inatum ante peccatὲ praescientiam , uno ex tribus modis necessario debet intelligi eius praedestinacio. Primo quod fuerit praedestinatus in carnem im mortalem, & lmpallibile in venturus . Secundo,quod praedestinatus
fuerit venturus in carne mortali, ut de facto venit.
Tertio denique, quod in illo primo signo rationis , in quo intelligimus primariae Christi praedestinati
nis decretum, sola incarnationis eius substanti praeis destinata fuerit, & nihil de circunstantiis intelligamus tatutum,&dispositum. Ita quod decreuit Deus filium suum in carnem mittere, non autem statuit in qua esset carne venturus, mortali, aut immortali,
pallibiIi,aut impassibili, vel in quo tempora. α quo loco, &sub quibus circunstanti js veniret. Sed n
omnia indecisa permanserunt, & in determinatiua,& ad aliud reseruata diuinae memis decretum: Sed nullo modo illorum intelligi potest Chrilli praede sinatio ante peccati praescientiam et ergo Christus non fuit praedestinatus, nisi peccato prςuisor atque deo in ipsius peccati remedium. Maior ex lassicie te
316쪽
liimio ite apparet mare festa l. Minor vero probatur. Et primo, quod Cluistus tuerit praeclesti iratus uia carne immortali, & impalla bali vetur . Quanqualuvideatur a Scot. discipulis communitet altar maII, adeo talsum esse puto, ut existimem esse manistitum errorem in fide . quod si ostendo. Si Christus ita fuit praedestinatus ante peccati praescientiam, sequitur, quod interuem rei realis mutatio in Dei intelleiactu , ce voluntate: at manifestus est autem contra fidem error, mutationem aliquam in Deo ponere , Apud quem nulla e si mutatio , neque vicissiliam sobumbrasio Iacobo cap. I. alcente, ergo,&c. Probo sequelam Deus ante peccata Driginalis prς scientiam, abibluto statuerat decreto, ut Filius Dei carnem Im-niortalem δε gloriolam assumeret . Post peccati v ro praeuisionem decreuit, vi non in carne impassibi li,sed in carne mortali,& pallibili veniret, uti venit de facto. Haec autem manifesta mutatio est diuim decreri,atque adeo in intellectasin voluntas inire
Hoc argumentum adeo est efficax , ut otiosum sit eius quaecere solutionem. Constat igitur Christi preto estinationem ante praescientiam peccati non fumo primo modo celebratam. Quod vero neque sucu do modo, nimirum, quod cisset Garutus in carne mortalis N pasIibili venturus, constabit ex uicenuis in quinta conclusione, in qua probabitur non posse integra fide dici , quod ante peccati praescientia Cἰuistus fuerit praedestinatus an mortali carne vc turus. Quod vero neque tertio modo Cittaltus ante praescientiam peccati fuerit praedestinatus. Probo primo. Praedelimatio est prouidentia periecti itima, quae omnes singulariifimas circunsiamias attendit: ergo si illud primum decretum furi decretum praedestinationis Christi, necesium ei fateamur, quod cxvi illius decreta determinatum fuit, In qua cam ei Iet Cliti stus venturus Disiuili, aut impallibili, quo loco, quo tempore,& suis quibus circunilantiis. Nodesum viri egregie docti, quibus haec tota argumen talio debilis appareat, ct infirma. Albitrantur loficillime eius climcultatem euadere. Si olcani,quod in Chri Ri praedestinatione, α fuit subitatura incaris nationas disposita,& fuerunt praeterca cucunt antiqilli adiunctae temporis, loci, passibili tas mottalitas carnis, Sc. bubilantia incar nationis respondet Christi praedest mauolii, prout a tendit univolatiin res causas,manifestation inscilicet, gloriae Dei,glOIl-ficationem,exaltat Onemque humanae natura, ac totius unimersi. Imo ae perfectionem,& consum mavonem utriusque ordinis na urq, ct grauae. Circunilautiae vero sub quibus comprehendatur passibilitas cara liti iti pertinent ad Miam specialiorcin ca sam,ad ipsam, nimirum, humani generib repara I nem . unde Christus non fuit piaedeliinatus ut veniret in carne humana abitrahendo a mortali, mi inmortali , passibili μ impat libiti in ab alus cilciminitant ijs,sub quibus Christus de facto venit. Sed eius praedestinatio fuit ex proptra, ct primaria sui Iallinne consum malam completa,ac modis omnibus du-
Caeterum haec solutio probabilis esset, si sequeremur opinionem illam a nobis tertio loco propositum, quae alterii Caar lituiu non praedestinatum fuis-t se in aliquo rationis signo ante Originatio peccaci
pri scientiam. Sed quod isto previso peccato fuit
praedestinatus principaliter quidem in ipfius peccati remedium , & minus principaliter Propter alias. causas, quae etsi minus principales essent tamen sus ficientes. Nam hac supposita sententia, optime fieri posset i lia accom moda tici ad diuersas causas, ex qui bus consui geret totale, & determinatum praedestinationis Enrilii complementum. Nam in ordine naturae Aristotelicam sequentes doctrinam silmilem solent accomodationem facere. In generalliane namque hominis, ratio hominis geniti tribuitur goneranti quatenus est homo, & ratio animalis geniti eidem generanti prout est animal tespondet. Ita quod homo generat hominem, & animal animal, ec unica tamen est simplicissima generatio. Uerum de hac opinione in praesentia non instituitur sermo. Nam illam confutauimus sufficienter cito conci sionem tertiam. Et nunc obitet sic expugno. SH signo rationis praecedenti peccati originalis praesca. tiam sui licientes Deo se obtulerunt incarnatIouis Cluisti causae, propter quas etiam non ex tante Peccato Christus veniret in mundum.Quare in illo priori
ligno Deus non praedestinauit Christum, sed peccati
praescientiam expectauit Cette nulla alia potestat Ggnari ratio, praeterquamquod non voluit Deus praecellinare Christum,nisi in peccati remedium . bed hac opinione praeterritissa, ad opinionem Scoli,qus
nun cxtirparc contenclim us, nostra redeat disputa.
tio. In qua manifestium est solutionem assignatam locu Don habere,Scot. enim & omnes, qui eius su scripsere sentetiae, aperte dotan quod In instarHILRIionis primo, in quo non intelligitur in diuino intellectu peccati originalis praescientia, Christus fuit iam undo praedeliinatus nullo habito respectu ad pe catum, eic ad eius remedium, ex quo inferunt, quod m ordine ad praedellinatιonem Christi per accidesse habuit peccatum δε ita Christus homo fieret, qua-uis nullum extaret peccatu . Huic doctrinae, quo pacto poterit accommodati assignata solutio:quae nullam habet veri sinulitudine,nisi praesupposito, quod
in vilico signo rationis omnibum simul praevisis cauis sis, Ch rutus tuerit praedestinatus, quantum ad subinnam tam δε quantum ad circunstantias OmneSi Ita ut substantia viii causae, & circunstantiae alii corresponderent. Praetermissa, ergo hac solutione tanquamis inlunicienti, ulterius progredior in confirmand
praedicti argumenti difficultate. Si in illo pruno rationis signo, in primoque praedellinationis Christi decreto, non fuit determinatu de qualitate carnis Christi, an futura,videlicet IIet pallibilis ut impassibi Iaso equestatutae fuerunt aliqilectuaria circullam lae. Sequitur,quod si peccatum non extaret,Christus ex vi suae praedestinationis non veniret in mundum. Consequens aduertatur sementiae Scoti quam impugnamus : Nam in hoc praecipuus versatur controuersiae punctus, num, videlicet peccato seclu-Christus ex vi decreti praedestinari nis suae in mundum veniret Quod attirmat Scot.&negat S. Tham. ergo solutio illa destruit opini nem Scoti. Sed probo sequelam. Necessum erat, e Christus in mundum venaret, quod assumeret car nem secundum determinatam qualitatem, passibilem, videlice aut impatii bilem. Sed neutrum lioruptaescriptum fuerat, α determinatum in iIIo prima
317쪽
νε aedestinationis Christi decreto : ergo ex vi ei
non veniret Christus in mundum. Respondeb.ssorians, quod ex vi illius primi de . creti assumeret quidem verbum carnem humanam eo modo quo ipsi humana caro se haberet a parte rei,&quonia nueniret illa in mortalem, repa ili-hilem liceam assumeret. Itaque formaliter Christus non fuit praedestinatus pam bilis, aut impas litulis, sed haec det et minatio qualitatis carnis Christi relicta fuit de lumenda ex parte ipsius carnis, Ne ex modo quem haderet caro humanam semetipsa. Id solutio aliquam prae se fert probabilitatum, sed neque uero satis argumenti dissicultatem euacuat. Primo quoniam cum praedest natio, ut dicebam, sit perfectissilva prouidentiae pars, &praesertim , quod attinet ad Christum, primum Sc potissimum praedesti
natum , non verosium liter asseritur, quod ex vi pr.edestinationis eius, non fuerit completae, & totaliteriae terminata qualitas carnis a verbo assumendae, sed quod hoc fuerit relictum materiali rerum dispositationi . Secundo, adhuc superest soluenda dissicultas
argumenti, quatenus ex alij2 circultant ijs temporis, laci, modi incarnationis &c. uritur. Quoniam quanis diu istae circunstantiae non fuissent deierminata, dc dispositae a Deo, verbum incarnari non poterat: dependet enim ne cellario ab litis circunsiam iis I plata verbi incarnatio,& praesertim ab illa quae est ex parte modi. Si enim non erat determinatum an Cluisti caro as Iumenda esset mediante generationem muliebri utero facta, aut per immedia iam creationem
1 Ueo factam, ves alio Nodo, quo pacto potuit verbum carnem astumere: ergo impossibile fuit, quod ex vi illius primi decreti praedestinationis Christi diuinum verbum humanam assumeret naturam, prς- terquam quod eitchimeri cum ,& me te tactilium clecretum prςdestinationis vocare illud, ut quo non disponuntur, & determinamur, singulares citcunilantiae,& Omnia media necessaria, ut sequatur ipse praedesti nationis terminus . Nam cum prouidentia disponat de mediis ad finem intentum neccilariis,quo pacto decretum illud, quo huiusnodi media non disponuntur , censeri poterit perfeciae prouidentiae
qualiseit prizdei uiativi decretum , est opus
Praeterea adhuc amplius rem illam urgeo. Et inquiro ab auctoribus contrariae sententiae. Si Deus. nullo habito respectu ad humani generis remedium α redemptionem Christum praedestinauit Quare in illo primo praedestinationis decreto Iotum negotium incarnationis Christi non definiuit,&absolvit Et quare aliud sequens rationis siguum expectauit, ut totum istud nesotium absolueret, & compleret, α circunstantias singulares mediaque necessata a diis sponeret Nam certe huius rei aliqua extitit causa. Neque enim casu, & temere contagi me credendum est. Nam qui ita crederet, magnam uiuinae prouide-Mx,sumn qque sapientiae Dei irrogaret iniuriam. Si dixeris in illo primo rationi S signo non fuisse piae uisa omnia singularia ex parLe humanς naturae, totius uniuersi, ex quibus dependere poterat ipsaia verba incarnatio , atque adeo quali cxpectauit Deus ali uia rationis instans , in quo piaeuideret Olmai contingentia singularia, ut ipsam Christi incarn tionem ipsis accommodaret . COmra, ergo irrati
Dabiliter Scot. dc eius Assectae dicunt duo. Alterum
quod in pri mo rationis signo fuit celebratum praedestinationis Christi decretum. Non enim est praedς- stinatio, ubi no est tmcacium mediorum dispositio. Alterum vero est, quod ex vi illius decreti Christus ventret in mundum, cum nec ellatauin suerit decret aliud , quod singulares circunstantias mediaque ad incarnationem Christi necessaria disponeret . Hsciunt argumenta praecipua quae in huius conclufionis confirmationem pol Iunt a Terra. Dccreui enim alla
Sed priusquam adsequentes transeamus conclum sones, ne cellum erit exponere modum, in quo intelligenda est haec S. Tho m. sententia , quam stabiliri conabamur in hac quarta conclusione. Nec enim in uno,& eodem seti su ab uniuersis S. rho m. discipulis
Est ergo prima intelligentia,quam assignauit Caietan. 3. par. quaest. .art. s. ubi praesuppositis tribus illis tr odis superius explicatis, quibus Ueus se potuit
crea turis communicare, nimirum, ordine naturae sordine gratiae , ordine hypostaticae unionis,
inquit, quod ordo gratiae praesupposuit ordinemna Iurae, cuterque naturae, S grariae ordo praesepositus fuit ad ordinem hypostaticae unionis. Et
oc quidem , inquit Caietan . verum habere non solum in executionc quod non potest in dubium verti, ut superius tractaui mus sed in ipsa etiam Dei intentione. Ita quod Deus praevidit prius ordinem naturae , quam ordinem gratiae , illumque' lotum per quandam communem naturalem prouid etiam
praedi siposuit,& praeordinauit ct comprehendit C
tetan. sub hoc naturae ordine ante gratiae ordinem
piae ullis, & praeordinato omnia peccata,& monstrative physica, siue inoralia. Post naturae ordinem prae definiuit Deus ea,quae ad ordine gratiae spectat. Et tandem ad tertium ordinem unionis hypostaticς accellit, quem ad reparationem, de consummatio num vitiusque ordinis, & naturae,& gratiae ordinauit,& dispoliti t. Hanc Caietan . intelligentiam valde irridet Ain-hros. Caterinus in quadam annotatione ex his, quae
contra Caietan . ecit. Inquit eni in hanc Caiet. interis pretationem valde iniuriosam esse ,- ignominio
sana incarnationis Christi dignitati . Nam quid magis indecens Christo dici poterit , quam quod Deus diuina sua prouidentia praeuiderit, dc pr rdinauerat naturae monstra, antequam Christum prς- destinauit Verum h irrisio Catarini irridenda est, Λ patui pendenda : quoniam impugnata ab inso facta est impertinens . Nam eadem ratione
succenseret Sanct. Tho m. de grauit Iimos auctores cum ipso dicentes , Deum non pretdesinasse Chri stum , nisi prςsupposita peccati originalis prς scientia, prς supposita similiter ipsius peccati per inis Itone , quς ad prouidentiam generalem spectat. Namque si ignominiosum est Christo, atque eius incarnationi, quod eius pridestinatio prςsupponat monstra naturς prς visa , dc prςOrdina aia , quanto magis indecorum eiIet, & indecens , quod per millionem tam grandis trionstra moralis, puta
Originalis culpς, presupponeret, ipsiusque peccati preticientiam 5ed nihilominus graues Theologi etiam S. Tho discipuli hanc Caietan . inrelligentiam m*rito re- pr P
318쪽
1ys RELECTIO DE CHRISTI GRATI A.
pr hendunt propter alias causas. Prima. Quoniam tamen proupponit totum ipsum ordinem , quoad
irrationabiliter Caietan . originale peccatum inter omnia eius singularia,& particulares rationes,quinca, quς ad ordinem naturae incelant connumer potius permixtim se habent in huiusmodi singulari uite cum fuerit priuatio iustita et originalis, de grais bus tres illi ordines numerari. tiae. imo si vera est eius sententia quam docuit r. Propter has, Malias similes causas, graues Theo R. qi ς sit On. ι 13. ari. 2. videlicet, quod per pecca- Iogi hane Caieta. intes Irgentiam carpunt. Non denta, quae committuntur contra supernatu calta pr. sunt qui Caieta. velint defendere afferentes ipse .cepta non violatur lex , aut rectitudo ordinis natu- non omnia peccata intra ordinem naturi comproralis, nee offenditur Deus, vi aut hor est, & finis hendisse, neque deo milibus peccatis fuisse loquutu, natur ,consequenter ellet dicendum, quod primum Adae peccatum , quod in tota eius posteritate originale dicitur, non ipsum violauit naturae ordine retia .
Quoniam lex quam fuit Adam trant gressus de non vescendo de ligno verito, non pertinebat, si ptoptio
loquamur, ad naturale rathonis ordinem, nec statuta fuit a Deo, ut author est naturae, sed ut author portus est gratim qui illam legem imposuit prinus parentibus, ut vicae totius silς posteritatis debi tam Deo aut hori gratiet, riginalι sti; lultitiae obedientiam praestarent, de quo alias. Secundo. Quoniam Caiet. non solum origina Iopeccatum , sed omnia peccata sub ordine naturali comprehendisse videtur, quod falsum esse nullus est qui non videat. Nam peccata quae fiunt contra fide, di quae commissa fuerunt contra Christi persionam , manifestum est non pertinere per te primo ad naturae ordinem . Et quidem si vera esset opinatio Caiet. fateri tenemur Deum prius rationis ordine prςuicisse peccatum crucifigentium Christum, quam ιpsum Christum praedestinasset in carne venturum. Ite prans praesciisset Deus omnium prae sest malo tu pe caia,illa etiam quae contra fidem. 6c supernaturalem admittuntur ordinem quam pios pretis estinaret ad gloriam. Imo & ptiusquam naturam humanam ad supernaturalem Ordinem elevarer, qu et omnia Malia eiusmodi, quae inferre pollemus adluida, sua
sponte sunt falsi. Tertia cauis. Quoniam Caietan . tres prς dictos diuin et communicationis ordines plus nimio distinis guit , 8c ab inuicem separat. Resentin est cunctis Theologis manifesta, quod tres hi ordines quadam inter se habet permixtionem. Ita quod ,qu quam e rum, quς secundum ordinem naturi prFi se consi- ceratum tali modo se haberent, alium ae facto in. duunt modum secundum exigentiam ordinis gratiet , aut v monis hypostati . Certum est enim aliquos homines peccatores fuisse, & progenitos pr pter orationes iustorum , qui ipsorum generali nem, dc natiuitatem impetrarum. Et de Ioan ine Baptista nemo non nouit,qum eius generatio tum iri
fuerat secundum ordinem naturς disposita, sed potius secundum ea, quς pertinebant ad ordinem hypostati union s. Progenitus enim tuit ex parentibus multis mulis ad generandum ineptis , ut esset Xpi venturi pr ursor . Multς pretiere aegritudines de mortes quas naturales catast paratas, de in promin tu habebant, impeditet sunt sanctorum oratio minus, de Dei aut horis gratiς deneficio concelle. Con. statque inter graues Tneologos, multa bona naturalia effectus ei Ie prςdcstinationis , quς proinde ad ordinem gratiς ne ilaeit pertineant. Quocirca ac si ordo gratiae prς supponar naturet ordinem quant si ad eius substantiam,oc primariam constitutione , grati enim naturam prςsupponit,& perficit τω sed de peccato tantum originis, & ea tantum rati ne,qua repugnabat naturali rectitudini, dc Deum fine in natural cm offendit: Uerum aliis omissis,itia quibus no soluatur Caie. doctrina ab his aut horibus. Nec etiam qnod attinet ad peccata v mihi placet explicatio. Quia peccatum originale secundum propriam, de specificam sui rationem,non offendit Deum per se primo, ut finem , oc authorem natur . sed ut supernaturalem gratις auctorem, dc finem . Sed quicquid de hoc fuerit , nec enim displice id et issi Caluta. ooctrinam tueri, alia mihi non minOris momentl , 3cque magis huius difficultatis pu .ctum attingit, se offeri causa improbandi hunc C iet. discursum. Et eli tila qua m superius in confirmati one eiusdem argumenti insinuaui nimirum e quod . non est vero simile tantum illud malum, quod peccatum originis rationali naturet attulit, fuisse per-nuisum a Deo . nisi propter aliquod magnum bonum . Quod aliud esse non potuit, quam Incarnatio Christi, oe eius gloria, numque illud exceIIens, ac sublime , quoci ipse rationalis natura ex Christi imminatione rc pota alui. Quot tantum fuit, ut non dabitaret Magnus, doctultinus, ac perinde Sanctissi. mus Gregorius dicere , O felix eulpa, qua latim ac tantum meruit habere redemptorem , id est, o scelix Rclam peccator,non quia peccator, sed quia peccati
Occasione tantum , ac talem ei Deus Redemptorem destinauit. ergo voluntas Dei originalis peccati permistiua non totaliter antecessit Christi praedestinationem, quin potius praesupposuit Christum praedestinatum, saltem in ordine nnalis causae. Nec satisfaciet solutio dicentis, quod permisit Deus illud p catum non ob aliquem specialem finem , sed ut suae prouidentiae suauitatem , de seruaret, Ac ostenderet. ad quam pertinet in illis rebus defectum permiti re, qui sua natura scint defectibiles. In qua prouidentiae diuinae suauitate S. Tho m. t. parte quaestion. 13. arti c. s. fundauit primam reprobationis rationem, α originem.
Caeterum haec ratio insufficiens apparet, quonia, ut S. Thom. eodem loco aduertit, ad cisticliam prudentis gubernatoris pertinet permittere, ut natura quae ex se defectibilis et , deficiat de cadat, non tamen tota I iter, sed in aliquibus indiuiduis. Nam ipsius interest gubernatoris pro suo me curare, vi r sis natura in aliquibus saltem indiuiduis, oc quidem non paucis ad ultimum pei ueniat fine, propositaq;
sibi felicitatem ultimam alleqi atur. Suppo lito ergo quod tota causa humanae naturae, ex oluina lege ,
specialiqtie Dei ordinatione, posita fuerat in sola rimi patenti S voluntate, ita quod cum ipso primo
omine cadet e tota rueret rationalis naturaiadoptimum prouisolem, ec gubernatorem Deum, ad prouidam q. eius ac suaue prouidentiani spectabat, ut solicita de illo primo homine cura gereret, ne a recto
319쪽
iustitiae statu laberetur, de eaderet. Nisi forsan ex
eius ruina magnum aliquod intenderet emolumentum elicere . Et hoc argumentum ex eo maiores a
cipit vires, quod illud primum peccatum erat ex sbirreparahite. Non solum, quia mortale delictum, principium spiritualis vitae,& totius moralis rectitudinis aulati,n trum ci aritatem Dei , de ordinem ad vitimum finem, sed praesertim , quia pro
Illo ita tu noti erat adhuc institutus poenitentiae m
clus. Nihil enim aliud primus ipse pares a Deo super
hoc negocium audierat, quam illam terribilis plenae Comminationem Gen. v factam ,' In piacmuiue dιe
Sed iam Caietan .sententia praetermissa, ad alium dicendi modum quorundam Thomistarum acced Inus,qui libenter Scot. concedunt, quod praescientia originalis peccati non antecessit Christi praedestinatiouem, nec in decreto incarnationis Christi futurae explicita fuit ipsa humani generas redemptio. Sed nihilominus addunt, veram esse S. Th. sententiam asserentis , quod si homo non peccaret,Verbum homo non fieret. Multa commentamur ad huius se tentiae fundamentum statuendum,& corroboranduex Arist. in postpraedica 'tis in c. de priori desunt-Pta , ubi inquit, aliam emtiori latena causae: & alia prioritatem a quo, ad prioritatem causae requiritur, quod unum sit causa alterius,&quod sua natura ad illud praesupponatur . Pritilitas aute a quo, est primTitas consequentiae, illudque dicitur prius a quo, ex Ru non conuertitur coniequentia, de quod potesteae sine alaero. Illud autem dicitur posteriusi quo, ex cuius esse insertur aliud prius, sine quo no potesteae. Et hoc modo animal est prius homine , de homo posterior est animali. Quia ex ani mali ad hominem non valet consequentis. Non enim sequitur, Est animal, ergo est homo, valet autem ex homIne
ad animal. Sequitur enim bene, quod si est homo, est animal, neque homo sine animali esse potest. Ea autem dicuntur e me simul modo opposito huic prioritati,nimirum consequentiae simultate, inter quet est mutua consequentiae conuersio, ut pater, & filius s-mul hoc modo esse dicuntur. Quia valet conseque nistia a patre ad filium, dc e contraeia . Advertunt pripterea hi Theologi ex doctrina Ari- sotelis in eodem cap. quod interea, quae sunt simul smultate consequentiς, contin*ere potest,quod unucit causa alterius, v.g. album eue,& hanc orationem album est, esse veram, simul sunt simultate consequentiae ,& tamen album esse a parte rei, causa formalis est, etsi extrinseca, veritatis orationis huius. His ergo suppositis dicunt,quod praedestinatio Chrini , causa linalis est redemptionis humani generis, fiant nihilominus simul simultate consequentie,prae .lestinatio incarnationis Christi , dc redemptio humani generis. Unde dicunt, non valere hanc con sequentiam , Incarnatio Christi prius fuit praeordiariata in genere causae finalis, quam Deus quicquam de peccati remedio cogitare ergo incarnatio Chri- si erit sine remedio peccati. Nam Iicet prius fuerit Praeordinata,non tamen ut futura sine remedio peccati. Quemadmodum, inquiunt,etsi artifex prius in genere causae finalis praeordinauerit superpositionεreeti in aliqua' fabricanda domo, nihil cogitans de undamentis, dc parietibus, non tamen superponet
tectum in executione, nisi iactis sundamentis, parietIbus erectis. Igitur hoc modo procedit ista sententia, quod poli quam Deus scient ia simplicis intel-
Iigentiae cognouit tres illos modoS praecipuos lamis Connumeratos, quibus suam poterat communica te bonitate, in primo signo rationis praeticae decreuit comunicare se summo modo illorum trium,ni mira
per hypostaticam unionem, in quo signo nulla fuit
facta metio,neque peccati,neque remedij eius: Imo, inquiunt, quod neque alicuius purς creaturς producendae. Sed in secundo signo decreuit Deus secunduvtrunque ordinem na turae, dc gra tiae, sua com muniis care bonitatem, decreuitqi proinde totum hoc uniuersum costituere cum his omnibus perfectionibus, dc naturae,de grati ,quibus fuit de facto productum, ipsumq; cum omnibus siris Sc partibus,& perfecti nibus ad Christum, ut ad finem, retulit. In tertio denique signo e idit. Deus creaturam rationalem collapsam , originaliq, culpa infectam. Ac tandem in quarto signo explicite destinauit Christum in R. dem plorem,& Saluatorem naturae prolapsae. Hanc sententiam, quae sundamentum habere viis detur in Caici. 3. par. q. I .art. I. ad 3. impugnant viri doctissimi non inessicacibus argum elis, si iacie tenus consideremur. Et tota argumentorum vis ad hoc reducitur : quod simultas consequentiae, interea, quorsi unum est causa alterius, ni quiό locu habere , nisi vel quia illa causa necessario inducit tale t Tectu: ut in exemplo posito, existetia albedmis inclucit necessario veritatem illius propositionis, ve I quia, etsi unum sit causa in uno genere, pendet tamen ab alio saltim quoad executionem in alio genere causae, ut
superpositio tecti, quae in genere causae finalis est prior, per se pendet i fundamentis, de parietibus in genere causae materialis. Aut denique quando illud quod in genere causalitatis posterius est, habet rationem medij necessarii ad consequutione alterius . quod prius in genere causae finalis prςintentum fuit.
oc prςordinatum. Quemadmodum si ad consequendam sanitatem , quam infirmus primum intendit, nulla facta mentione medicamentorum , fuerit necessarium medium sumptio pretiosi cibi , talis cibi sumptio erit in executione simul simultate sequotiae cum ipsa sanitare,quae in genere finalis causa fuit prius inieta,imo dc praevolita, absque ulla cibi huius mentione facta. Eo quod in volitione emcaci finis, virtualiter clauditur voluntas medii necessarii adfinis acqui sitionem. Sed in casu nostrς disputationis remedium originalis peccati neque est causa prinde stinationis Christi, ut authores huius sentetiae libenter admittunt,neque est effectuS,qui necessario conis sequatur ipsam Christi praedestinationem , ut est res manifesta. Neque vero est medium necessarium vim executione ponatur ipsa Christi incarnatio, ut etiaest manifestissimum. Poterat enim diuinu Verbum
humanam carnem assumere,quamuis nullum in rationali natura peccatum existeret. Ergo si Christus praedestinatus fuit absque praescientia peccati, α absque ulla tacta mentione redemptionis humanae naturae, nulla est ver similis ratio, ob quam dicere possimus, quod Christi incarnatio nequit eae absque humani generis redemptioneia. Huic tamen argumento, quod funditus videtur pretiatam Thomia. sententiam euertere, responderi
320쪽
αρ8 RELECTIO DE CHRISTI GRATIA.
probabiIiter posset, quod in illo decreto praedesti- rerat. Quo pacto proprie dici potest, quod in reme- nationis Christi, quamuis nulla fuerit facta expressa dium eius iaticii iam praedestin uit Secundo. Si in
mentio Originalis peccati, & remedi j eius, contine- praedeliinatione Christi no fuit facta expressa men batur tamen ibi implicit Θ, ct voluntas permittendi tio peccati origi ius,& remedii eius, no sati S comm Originale peccatum, re redimendi humanum geuus de possunt explicari, laterae sacrae asserentes, qu deodem peccato infectu: eo quod in illo signo Chri- Deu ex dilectione humani generis,& ex affectu mi-sus fuit praedelli natus, ut in ipso manifeltaretur di- sericordis erga ipsim, mi serit Fidam suu in carne, uina ni Iasin mini uo mam irationis gradu ,δc ut iuxta illus Io t. Sic Deus dιkxιι mundum, Ac dc Pau in ipso ostenderentur diuitiae bonitatis, oc per iacti ni S Dei, non poterat autem haec manifestatio commee fieti, ni si originis peccatum in humana extaret natura , in cuius remedium ,& diurna sericordia,&ipsa itidem Dei iustitia, ineffabili quadam coplexione coni cinctae m summo radu ostendere tur, ut sunt
de facto manifestatae. Flam mastris erra, s veritas obuiauerunt sebi, iustitia, or pax osculata sum. Idcirco
scut in praedestinatione thetri aci gloriam, implicite clauditur gratia, Ilatro coterm 1a, Ita in praedestin rione Chras i, implicite continebatur volutas emcax permitte di Originis peccatum ,&humanam natura peccato lς m, , infectam redimendi,& reparandi. Hanc solutionem nullatenus probabat authore S, qui negant peccatum in fallibi Iiter sequi, posita eius per mi ilione in diuina voluntate. Nam hi a uiliores eicere tenentur , quod si posita explicua voluntate permittendi peccatum,no sequitur in fallibiliter ipsum peccatum. multo minus a uir mari potem haec infallib. l. s peccati consecutio, posita tantum Implicita voluntate peccatum permittendi. Atque adeonis Deus praevidisset ipsum peccatum , ut coexiliens aeternitati; nullatenus incarnationis Christi praedellinatio posset in executione habere dependentiam ab Originati peccato, neque in fallibilem connexionem cum i psius peccati remedio. Cum non pollet per di-Umam prouidentiam disponi in fallibile peccati remedium, quia neque haberi poterat in fallibilis c snilia, quod est et futurum in natura humanais . Sed nihilominus haec solutio non est omnino lmprobabilis, neque ego nullatenus illa improbarem ,
propter nunc assignatans rationem. Existim enim,
quod posita efficaci permissione peccati, in fallibilis quoqiae erit ipsa pcccati positio. Censeo qtie Deum posse certam, de infallibilem cognitionem hibere futuri peccati, posita esticaci volentate permittendi Peccatum . Quae res alio in loco, nobis eli ad longupertractata,neque possum usin praesentia immorari
in eius disputatione . Propter alias tamen rationes, quae magis ad praesentem tractatione attinens, non
mihi placet haec Thom istaru intelligentia, quae sine
dubio coincidit cum secunda sententia superius p sita,in priori explicat Mensu. Unde eisdem argumentis, quibus ibi sensium illum improbauimus,explicando sensum polteriorem, impugnanda quoque est, dcconfutanda ista solutio. Arguitur praeterea contra hanc sententia: Si ante praedestinatione Clui sit no fuit praeuisum originale ccatum, non potet cu proprietate dici, quod Christus fuerit praedest matus in rcmediu originalis peccati : quod ramea intendit S. . in hae famosa sua
sententia: ergo explicatio is a pugnat cum sententia cuius exilicatione inici sit. Sequela apparet cui des:
nam si Deus cu praedestinauit Christus, nihil adhuc
de humana cogitauerat natura, neque de remedio
eius, imo neque de necessitate quam peccado incurius ad Rom. c. s Commendat autem Deus tharitatem suam in nobis. Q soniam seclusa prae uisione miseriae humanae naturae, non potest intelligi affectus diu in amisericordiae erga naturam humatiam . Praeterea S. Thom . . par. q. lari. 3. ad docet, quod pret scientia peccati tuturi fuit prς supposita in mente cliuina ad Christi pi destinationem . H F vero sententia , contra quam disserimus, non admittit presicientiam futuri peccati ante prquestinacionem. Non ero consentanea est S. Tho m. doctrinet. Scio modernos quosda aut hores, quibus h sententia, qua impugnamus,no displicuit,dicere S. Th. intelligendii esse se futuri peccati prςstim lia, perti nente ad scientia Dei simplicis intelligentiq. Sed hoc esse falsum multis possem probare. Sed breuiter eius falsi a tem quas ad sensuit liendo. Per scientia sim 'plicis intelligeti cognosciti: rres tantu ut polsibilis, ct mJ ut exiliens,neque ut futura,& qui hoc negat inrit, non est argirendus, sed relinquendus, ut primam Theologia negans principia. Erit aut ei' mam testis legenti , S. Tn. loqui de procientia peccati, qua vel pi Fidetur, ut exiitcns, ct coexiliens ςternitati, vel qua prςscitur ut in fallibiliter fututu in Non ergo da scientia simplicis intelligenii et illa S. Ta. doctrina Orest intelligi. Alii etia ex nouioridus dicunt, quod . Tho. non loqu:rar ibi de praescientia peccati, qu*perunci ad in entionis ordinem, sed de ea, quς ad executionem speciat. Id c solutio est sine dubio pro habiti S, quia c xen plutmqtiod ibi S. Tho m. adducit, valde ei lustragatur. Sed si perspecte legamus illam solutionem ad 6. S. Th. non irrationabiliter colli .genatas, illum permixtim loqui, de de ordine inten-lionis,& de executionis ordine. Et quod exemplum ibi adductum de orationibus Sactorum, quibus m diis prς de itina tro alicuita X hominis siti accipit adim. plementum , s amq; assequitur certitudinem , non adducitur ut ad ad quatum exemplum ad explicandam praescientia peccati originalis, quς Christi prPdestinatiosiciam antecellit: sed ad explicandum prς- scientiam illam, secundum quod pertinuit ad exe- cutionis Ordinem. Existimoque S. Thom. loquutum fuisse ad eum modum, quo comuniter loquii tur Pa tres, qui, ut parum conitat ex testimoni js citatis pro coclusiotribus tertia, de quarta, & palum costabit ex infra referendis,potii si inu in solutionibus angu meatorum primς senteno , ut rem sibi statuta, & persuasam docuer ut, decretu incarnationis prςsuppotasse praescientia originalis peccati m cuius remedium, Min humanae naturς reparationem, decreuit Deus Filium suum in mundum mittere,eunaq; humanam
assulnere naturam. Huic opinioni, quam hisce argu mcntlS reprobare conamur, fauet Capr. in s. dist. I. q. I. inaes tentia etsi ver uatem non attigi II e videatur, proximius tamen ad ea accedit, qua omnes sententii ' alii, qui Chri iti prςdestinationem c o simiunt totaliter a peccato,& eius remedio. independentem.