장음표시 사용
341쪽
multoque augustius bonum ipsa incarnationis stib- stantia, cuius ultimurn complementum scui ultimi finis, locum dare solemusὶ non sui apsa Ctuisti animae gloria , sed illa gloria in secundo argumento 1 nobis exposita, quae lita est in praeclara Cluisti nomini exaltatione. Gloria namque animae Chri iti, sicut de gratia dc caetera spiri tualia charismata, locum ha haerunt in Christo cum Mam dispositionis perfectae illam hypallati a in unionem concomitantis: de minime ratio aetri obtinent vltuni finis respectu ipsius incarnationis Christi . Quam tamen rationem hahet in nobis, quia per gloriam consui natur,& manifestatur ipsa Dei adoptiua in nobis filiatio, ut Ioa. I. cano. cap. I. magnificis verbis exposuit, Chri iii autea ignitas non filiationem adoptiuam admittit, sed consistit potius substantialiter in naturali filiatione, quς tunc fuit perfecte,&consu male declarata, qua ἀclo datum fuit Christono inen, quod est super omn nomen Ad Philip . a.
Sed respondeo secundo. Quod gloria Christi siue
haec, siue illa suerit, prius fuit in genere causae finalis a Deo volita, dc intenta, quani fuerit praeuisum oti ginis peccatum, dc qua in fuerit votitus, de intentus totus ordo, dc nat irae,& gratiae. In genere vero materialis caucae econ uerso, dicebamus lupet ius, conligisse, M nupc similiter affirmamus . Denique tertio dico. Quod tota Scoti argument
tio, ut supernis aduerit,id tantum n uincit, quiad magis intenta fuerit,& volita gloria Christi, qua uterq;
otus, de naturae, & gratia ordo. Non ve id probat, quod fuerit prius volita, dc intenta. Ad argumentum quintum. Respondetur primo per distinctionem primi consequentis. Si enim illuda cluerbium, Occasionaliter, idem denotet, quod per accidens,seu quod casu, Sc forte fortuna,negandae it omnim seque Ia, fuerunt enim ex summa Dei proti dentia per se intentae , de reparatio humani generi , α incarnatio duunt veroi . Si vero sensus fiat, quod summum incarnationis beneficium non fuit homini collatum, n: si praeipposita,& praeui si necesssitate remedij, quam pdr Originis peccatum humana in
currerat natura,concedenda elt sequela, neque der gat quid piam incarnationis Chrilli matellat i , quod non aliter fuerit praeordinata, quam occasione sumpta ex tam grandi, tamque vrgenta humani generis necessitate, quin potidis ad magna pertinci congrui- ratem, quod tantum hoc, tamque indicibile beneficium non aliter conferretur mundo , nisi propterram urgentem necessitatem, tamque communem
humani generis causam. Sed praeterea aci solutionis complementum illud est addendum , quod ex sup rius clictis mani teste colligitur, iplam, videlicet, peccati originalis per mi IIionem per se suilse in Christi incarnationem' ordinatam , Ec in eximiam gratiae Chri lii manifestationem. Illud item aduertat Theologus, qund nulla ratione concedendum eli, incarnationem Christi esse bonum occasionatum, nam licet ex occasione peccati, Ic eius remedii hoc beneficium nobis fuerit donatum , non tamen incarnationis Cht illi bonitas, de conuenientia ex hac occalione
pendebat, sed per se, dc secundum seipsam bonum quod datu est excellens, propter se amabile ,
appetibile , imo victus granditas , & excellenti sieret manissistior, eiusque eminentissima virtus ex-
plicatior, non fuit concessum humanae naturae, nisi eius indigentia, de liscellitate supposta, ad cuius remedium C tartitus immeias suae gratiae diuitias dicta de re talia ut eius stratia non solum tultificans esset, ocsanctificans, sed simul purgans,& sanans, restauraur, dc pacificans, ac totu tandem per fetae contum mal S. Nui enim extaret morbus, medici ec peritia, di vir.
Ad primam confirmationem superius respondimus sufficienter circa interpretata nem ultima
quartet conclusonis, Ac S. Tno m. sententiam, ubi explicuimus rationem occausa Ob quas secundum se .ges suauissimae prouidentiae Dei, expediens fuli peccati originalis per millio: dc tandem quod praeci pila causa, quam vel explicite vel implicite intendit fuit incarnatio Christi , ut stilicet, in ipso originalis culpae remedio Chri itus inenarrabiles gratiae Liae thesauros, de effunderet, dc mani initarer, quae
sine manifestatio, oc effusio, haud quaquam fieri
potuissent, nι si communi culpae Origitialis miser a in humana praeextitillant natura , ut dudum a Min
Hanc veruntamen solutionem, de doctrinam i befactare videtur modus loquendi, de scripturae si
crae, de unctorum Patrum, quo sic pe sippius dicitur
Cliti itum propter nos in mundum veni in Propterque humani generis reparationem, Jc remedium . Omnesque late Patres vel dicunt, vel inlinuat, lino, nisi fallor,in sua doctrina, ut certum praesupponunt,
id quod ex Ath1n. Ac Cyrill. referebamus superius , nimirum,Christum non propter seipsum, dc propter commodum proprium in carne venisse, sed propiet nos homines, dc propter nostram salutem. Quod nosolum est intelligendum de supposito diuino: quain
uis id potissi,num intenderent cita. patres, sta etiam
de eius numanitate debet accipi. Nam quod Deus illi singulari humanitati quam verbum sibi personaliter uni uri, tantum vellet bonum tamque excellens oc diu num conferre, non fuit per se primo propter illam singularem humanitatem nam quae ratio erat ut ei tantum Deus exhiberet amoris affectum sed tota ipsa fuit humana natura, ob cultas amore Dei filius illam particularem assumpsit laumanitatem. Quod dixit Ioan . verbis illis saepe citat. Sic Deua dilex ιι mundum , id est , totum humanum genus, visι:umsuum umgeminum daret, stilicet, i psi num
no generi clusa itumens naturam. Et notandum non
eandem posse rationem haberi illius humana talis singularis poliquam fuit assumpta , vel ut sic adeo
praeuila,& eiu sitiet antequam allum eletur,praesti reis turque adeo ut assumptibilis , dc non ut assumptaeo .
Nam post quain eti assumpta specialissi inus ei diui.
nus debelur amor , oc quod in eius gloria omni Deus delimaret, dc refeιret. Cui forta ilis acco in ara potest illud liai. cap. I. Postquam gloriosur honorabitis facius es in oculis mers, ego altera te, G d bo homines pro ι e, poPlor pro anima tua, Laetcrum ante allum prionem nihil horum ei debebatur. N que ulla erat congruitatis ratio; ob quam tantopere diligeretur, nili quia erat pars quaedam totius humanae naturae, quam Deus mὲ re amauit, ac unace ulla inxit , dc ita totum lingularis huius humanitatis nain totam retulit humanam naturam. At si veraeli ilia solutio, totum redemptionis bene si tum tandem redis
342쪽
reducitur ad magnum Cruisti ut hominis comm dum, ad eius nimirum humanitatis gloriam qua Christus per incarnationem, ut homo fini allecutus. Et augeo huius difficultatis vim , si Deus ex amore C sui iti di gloriae eius, di ad diuitias gratiae ipsius manifestandas originale permisit in humana natura peccatum , amor quo Deus dilexit Christum, eiusque
gloriam, non solum non cessit in commodum, utilitatem naturae in humanae, verum e contra, uia magnum eius detrimentum,& incommodum, qu niam originale peccatum magnam attulit naturae humanae incommoditatem, atq; adeo eius permisisio non debet inter heneficia humano generi a Deo
collata connumerari, ergo, qua cum propraetate LO-cedi potest Christi praedellitiationem, ex nimio quo
nos Deus amore dilexu, ortum habu ille intra ipsaia
diuinae misericordiae viscera, si potius Christi praedesinatio attulit voluntatem pei mittendi Originale Peccatum in humana natu ra, quo nihil deterius, m-hilque perniciosius humano generi potuit accidere Dices forsan, quod Incarnati O Chri ili attulit nobis
multo maiorem ,& praeliantiorem gratiam, quam , fuit illa quam accepit primus homo, ut loli suae sinmul cum originalii tutitia communicaret naturae, &Iicet non extensiue sit maior, sed minor potius, quia pauciores saluantur homines post peccatum originis, quam in illo la Iuarentur innocenti et statu, ut ego admisi superius, intensue tamen est longe pratiantior,&excellentior: atque adeo simpliciter est inaior. Nam intensio praeferenda est extensoni. Unde perinissio peccati originalis, secundum quodpi . cessit ex in lentione Dei, nihil nobis incommodauit, sed multam potius, & magnam nobis attulit commoditatem.
Sed contra hanc solutionem adhuc procedit ex
animo non quieto minime contemnenda replic .
Dicebamus superius, ct id quidem verissime, quod
quamuis tota peccatorum actualium collectio ni si . ne dubio grauior, & deformior, quam unicum illud originale peccatum ,Ciuistus tamen principaliter Inremedium originalis peccati venit, quoniam potius est attendenda peccati communitas, quam grauitas. Nam sicut bonum gentis praeferendum est cuicumque priuato bono quamlibet excellentiori, ita malum commune ,& si minus graue sit, minusque deforme,eo tame, quia com mune est, multo magis
est vitandum,& repellendum, quam quoc libet malum particulare, quia perniciosius est ergo ad propositum colligo, quod etsi gratia innoccimae, es originalis ius mae liatus secundum intentionem minus perfecta esset, quam gratia per Christu in collat :optabilior tamen nobis fuit secundum rectam , prudentem rationem, potuimusque prudznter, α cordate cum Aligil. lib. denat. & grat. c. 26.dlccle
Vtinam non fuisseι miseria, neque i a fuisse ι misericor
dιa necessarιa. Eicni in licet Chialii gratia intentione excedar, excedebat tamen extensione statu, innocentiae gratia: ac proinde erat maius bonum commune,& ob id excelIentius, cic optabilius. Neque satis fuerit dicere ad huius difficultatis euasionem , quod Christi gratia quantum est ex se communis est toti humano generi, ita quod tam de intentionis, qua iace extentionis perfectione verum habeat, id quod
i Paulus Rom. s. diccbat. ι ha abundavit deI.eium,superabundauit Ixratia. Non, inquam, hoc dixi ila
sutii let, quia supponimus, qtloci itinoccntiae gratia nilim primo fui isti parente deperdita, non modo quoad sulticientiam toti esset naturae communis, in
qua ratione a o paria videntur se habete gratia Adς, ει gratia Cluilii, verum etiam quod esset generalis, de communis una uersis fere hominibus ex Adam propagatis quantum ad efficaciam ι paucissimique essem qui delinquerem,& qui tui mae,& virtutis o Lficio deessenta in quo gratia ridae vicietur, quam plurimum sciperare ipsam Christi gratiam, quae nec in
omnibus nec in pluribus, neque vero, si comparari ue ad eos, qui pereunt, loquamur, an mulli Scilicacia.
habet: nam multi sunt vocati, dixit Christus Mat. ao. pauci vero electi. Neque valet etiam si dixeris,quod illud est maximum naturae bonum Christum caput habere, tantoqile potiri honore, ut Deus homo sit,& homo Deus: neque, inquam , hoc valet, dicerit enim hi , qui si innocentiae statutus perseuerasset saluarentur, S modo pereunt. Quid nobis prodest Christus, si damnati in aeternum sine Chri ito manebimus
Non possum his consideratis non inscitiam mea
libenter fateri, nam poli quam saepe mecum de hac re,& nunc,& Olim ad legendum, ad disputandum, acl intelligendum , ac denique ad scribendum cogitaui , vix qu)cquam inuenirc potui, quod meum tria hac parie animum quictum redderet. Credo qu: d Elidentissime subim ac humillimo corde Christo Ioan. t. diceDri, quod sc Deus dilexit mundum, ut lium suum tingenitum daret, de Paul. etiam ad Eph. a. praeu cati, UPropter nimia charitate Ra qua dilarat
nos Deus, lumes mus moriuι peccatas conuiuifica intnos in chriso. N in lanicia plene rem istam calleo,ac penitus percipio, si quidem vera esset eorum sententa a, qui putat peccata, antequa ex illant, non em penitus Deo perspecta , ct quod posita permissione Dei
non eli in fallibilis eorum perpetratio;& quod Deus non aliter peccata, neque speciali ori prouidentiaia per mystat, quam relinquendo humanum arbitrium operari iura a leges libertatis suae, quod cum imper- tectum lit,non pote ii non quam sapius deficere, oc labi. Si hac inquam vera client, facillima opera, o ego intelligerem, Deum non aliqua speciali permissione Originale peccatum perita iuste, sed quod absq. vlla speciali Dei prouidentia, ex labili humair naturae conui lone diana nauit, & quod Deus illuci iamia
perpctratum v vcns, totamque conuulsan ,& laceratam naturam, tam grandi peccato maculatam, CG-spiciens, viscetabus suae infinitae misericordiae comis motus de rc me uio aditi bendo cogitauit; & ut ri bis mederetur, nolitosque exmales curaret languores proprio tilio suo non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit illum . Quici quaeso suauius, quidue ad Dei misericordiam amplificandam, & extollendam accommodatius dici poterat, si ea quae retulimus velit ali coi scntireni Vetum quis illa cre ciet φEgo vero tunc credam cum Ecclesia sua auctoritate definierat, nam quaevis alia inferior auctoritas aes horum persuasionem, quae tam apparcnt diuinae prouidentiae, & scientiae iniuriosa, me nullatenus commouebit. Quare alia nobis est tene da via. Et primo quidem lus, quae superius circa finem conclusionis quaris diximuI,in sinendum crv. Quae, ne fasti si irin
343쪽
ingenerent, duxi non repeteda, reuideat illa, qui stram volucrit mentem capere. Sed secundo alia uia mihi viam straui, quam plane stratam non reperi, di nescio an bene,composite,&aduertenter gradietibus suauis erit,& grata , quam certe si ingratam eian noueram facillime ab ea pedes alteriam , nolle enim 1 semitis,& veitigiis antiqi totum Patrum , Meorit, qui in Ecclesia vere sunt sapietes,&dOcta, neq. per latum, ut aiunt, unguem diuertere. Sed ad rem. Censeo igitur non esse veritate constans, id quod ipse superius comm maiore in sementiam secutus anne maui,videlicet, quod si periisteret ille innocentiae ita tus, in quo primu creatus fuit Ada, multo pauciores periret homine S, 4 nuc pere ut, multiq. similiter
dunt. Exiit imo enim oppositum eue verius,& si paria Oxica sit exiit inario. Quyndoque ingenio sermittendum eii spaciari tantisper, nisi veI fidei, vel sanae doctrinae rario contrarium efflagiret. Et quidein hac parte non licui recurrere ad Ordinem ex diuina prouidentia praescriptum, quoniam certo certuis est, nullum alium ordinem a Deo fuisse dii positum . α praedem tum circa hominum salutem, praeter ilialam quem de iacto seruari consp:cimus, neque alia fuit praedestinatio, neque alia praeuesinitio: No enim
mutatus est Deus, nec mulata suci eae tertiat plui, d creta, quia hontine, fuerunt mutati. Quare ad ipsas rerum naturas, recon Onra currendum erit, α
ad modum, quem in piis reperimus rebuS nilit tum: hinc enuti venari fortassis pol crimus aliquale huius rei iudicrum. Ob id ergo taedideri tri, quod ii Io innocentiae statu perseueran te in natura humana, multo plures periplent homines , quam nunc pereul, multoque plures suffcientibus Dei abuterentur auxiliis, quam nunc abutuntur. Quoniam licet in hoc ita tu,ex parte inferioris naturae mulic plurata ad virtutum ossicia impedienda occasiones, α ali clamenta subtrinia strentur. Imo millo statu inferior hominis portio nullo esset ea ad bene operandum impedimento. Sed tamen ex superiore portion ,α parte multo grauiora,ettica citaraque, ac violentiora in illo statu oriremur impedimenta: vel ut verius& dilucidius dicam, unum insurget et impedimentu, quod esset virtute, re fecunditate multiplex . illud autem dii et ingens superbiae, cietationis appetitus, qui omnium eit malorum ferulistima rad. x. Qui inuibus fundaretur. Prtinum in excellentia donorum quibus esset sta- ius ille speciali Dei munificantia exornatus,eit namque excLllentia quasi sape ibiae , di clationis nutrimentum . Nam sicut tinea in dclicatiori,& nobiliori nutritur veste, S panno, ita vanitatis , α elationis appetari s .exculle ria, & virtutum gloria uti propriopaicitur pabulo, & quanto fuerit maior,& praut antior excellentia,tanto illi ma lor ,α periculo Iior insidiatur ita perinae, Melationis cupiditas. Secudo ipsa lium artis Daturae fragllitas,ac debilitas lationis eius, quae α ii militiae originalis atque itidem innocentiς, α gratiae donis esset reformata, sem per tamen inter suos debili caris limites contineretur concluta. Neq; ascendet et ad fortitudinem Angelicae rationis ii ceti et a sim in donis gratulus paria, quamuis, & in Οἴ-cline ad supernaturalia, neque ipsa Angelorum ratio
futus ellet, ta valens. Terito ecuique ipsi naturalis
inclinatio intellectuaIis naturae,quae a Ita peti t,aa superiora, Seminem lora aspriat, omnemque qt asiline terminos ni si ratio appetiti ui praescribat litante excellentiam afflectat. Vnde sicut potito inferior corporea ad inferiora, 5c humiliora prope udit, prona ue cit, &d est uis ad ea, quae ex ulli terra Origine mucunt. Ita superior, & rasio natas hominis portio non minori, sed rapidiori rinpetu sit periora, alciis ra petit, di ad ca ui quibusqiii dpiam eminentiae, α excellent i e splendescit, toto impetu, ct conatu Dr-tur Eamque in hoc breviori mundo in nomine, vi delicet, interior , ct lupetior portio dispoliuo uenia
ob inent, quam in toto visibili uniuerso tenent Ierra, ct ignis,extrema huius visibilνSorbis clementata. Q anto enim pondere terra ad infernum inclinat liacum, Iantona inque concri Olcia petu ignis ad suis
pernum locum ascendit. pcirca tanta potest homini esse occasio defitiendi, Npeccand mna tuba nunae ad excellen tiam intellectualis appetitus, quanta est eidem 1 Stasibilis inferioris pori Ionis inclinatio . In hoc quidem corruptionis ita tu non tam exis petimur nimiam hane superbrendi astecti nenia . Neque tantam nobis occasionem peccandi osteri. aeuoniam coryus, quod corrumριιur ararauat anιmam, Est terre ua ιnhabitar ιο απrιmit se iam multa cogitan . tem. Sap.c. s. Pondus, namque luset loris pariis an .
mu ad vilia,& humiliora declinat, di in sensibilibus occupatum detinet. H qc enim sensibilis inferioris portionis denexio non solus a ipsa cum virtute pugnat, verum, di cum ista de qua loquimur, eleuatrore superioris partis cupiditate. Quocirca in illo ita tu originalis iustitiae , innocentiae, in quo anima a terrenis curis,& affectionibus libera prorsus esset,&expedira, non posIet no in mago cile periculo conitI-lula,plus nimio sie exaltandi,&inde uitam tibi excellentiam appetendi, seu plusquam par essEt de luist tus emincntra gloriandi, ita ut rui conditoris oblitus nomo in seipsum gloriam haberet , propriamqi Oscularetur manum , quae ut sanctissimus dicebat Iob. cap. 3 I. es iniquitas marama , possetque Deus quam sepius de illius status hominitius illam inrnaaiare quae telam, quam Isai. cap. s. deii I ijs lsrael in scoverbis proposuit. Filior enarraviata exutiauiani vero spreuerunt me. Et expendena a iuncilla verba enutriis uos exaltari.Quae secundum Hebraici sermonis ridgorem re nexionem quandam in ipsum Deum crea intore in denotant, ita quod fit lenius, filios enutrivi mihi,& exaltavi mihi,id est in honorem,& gloriam meam, , pli vero huius finis oblin, alium sibi praestituentes, propriam videlicet excellentiam, spreuer ut
me. Si a polletiori, & obessEctu rem istam licet librare,S perpenderc, non de Angeli, S inter eos, ut supra dicebam , omnium eo tum supremus, nimio excellentie affectu, quo Deo semetipsos aequare, seu assimilate cupiebant e leltibus det ut bati sunt sedibus. Quoniam Deus resiuit superbis. Sed quid extra causam ad Angelos ascendimus. Nonne ipse primus homo cum tant dis se erga Deum beneucis scie uinctu
debetret agnoscere, suae concilii Onlli oblitus, lin Hii S esse voluit Deo, scientiamque soli Deo reseruatam aseringere. Habuit Angelus,& habuit homo egregium Dei adiutoruim , α sufficientisIimu HI auxilium, quo pollent si volui IIem ttare, in propriisque perseuer regradibus, si deditum, vi par erati Deo desurrent
344쪽
valuerunt retrahere ab illo honorem . sed appetitu in ordinatae excellentiae de-uieti,dum altiora quaesierunt e propriis deiecti sunt
locis, e suisque gradibus exciderunt. Et reuera utra- qtie natura Angelica, & humana si sitis tantum innitatur viribus, magnaqiae Dei non iuuetur pe,im. lares ad sustinendum tam excellans bonorum coe .estium pondus,& ut ordinato affectu M appetitu in eorum is contineat complacentia,& usu, ita ut se altiora non quaerat, sed tris sit contentus, quae supra proprium sensum diuinitus ei fuerunt reuelat . Et hoc fortassis in sinit auit Iob capit. . illis vel bis.
Ecce qui serui t ei non sunt stibiles, S in Angesis
su)s reperιι pravitatem: quanto magis hi qui habitant domos luteas, qui terrenum habent fundamentum consumtntur velutι at ineas Ponderentur illa vcIbaia.
'Nonsunt stabiles. Designant enim consistentiae descchum in Angelis, iniurii atque Angelicam naturam imparem esse ad firmiter, stabiliterque sustine dum grande illud c teste eleuationis pondus: quod Dciis iupernaturalis auctoris Osticio fungensi pli Angelicae superimposuit naturae, mitis e Mn donis exornas, claris limi Rite gratiae, & gloiiae extollens dotibus. Vnue factum cit, ut stabiles coram Deo non essent inuenti. Ponderanda sunt praterea illa verba,Teme
num fundam evium. Denotant enim Infirmitate , di debilitatem rationalis naturae erga maxima, &praeciosa supernaturalis ordinis bona. Quae nisi estia cacissimis iuuetur adiutoriis, clitissime corruet, ac plane evanescet. Sed iam ex his omnibus sic colligo in forma argumentum, ad ostendendum quam parum consistentiae haberet natura humana in statu il- Io innocentiae constituta , de quam facilis esset eius defectus, Jc casus. Sic arguo. Non minus est natura. Iis homini excellentiae appetitus erga res praeclaras, de eminentis honoris,quam est illi naturalis appetitio sensibilis ad bona proportionata sensui: ergo tantum illi periculum immineret iii illo statu in ordinate appetendi indebitam sibi excellentiam,quantuin sta in naturae corruptς imminet ei periculum inordinate appetendi bona sensibilia, sensibusque vicina, de grata. Rursus. Inclinatio spirituali seli multo maior, de vehementior si libera relinquatur, de non
aliunde frenetur,& de prunatur, quant inclinatio, α appetitio corporalis,dc sensitiva: ergo cuui superior hominis portio ita statu innocentiae non corporis
deprimeretur grauedinen ad sensibilia distrabei
tur oblecta, necessum e it dicamus, quod in illo statu maius homini imminebat periculum superbiendi,de excellentiam supernaturalium bonorum inordinais te auectandi, quam sit periculum in hoc naturaeco ruptae natu, ad sensibilia bona inordinata concupiscentia appetendi. Confirmatur. Primus homo, inis
sum ara dignitate positus , magnisque Dei susti illusati xiiijs per breuit limum tempus iletit: dc mulier
quid c m ad unam serpentis vocem insupe ibi am cleuata, de desiderio sibi improportionatae excellentiς seducta,illam Dei legem fuit trangressa, cuius adimplementum erat facillimum, de ipsis adeo specialis lime comendatum . Vir autem te ii mulieris suasione,
de nescio qua ini pol tum late victus, superbo quoque appetitui locum dedit. Et neque timor subeundae
mortis, cuius comi manicarionis no pol cratesIe oblitus , neque magnum illud e trimentum , quod suo
peccato toti humano Seneri inferebat, quodque ipsum minime latuit, 'superbiae vitio, quod non tam verbum tini lier: s sua. dentis, quam ipsa quasi naturalis animi eleuario uius
impressit cordia ergo signum est manifestum, quod si primi homines in qnib in rationis usus,dc ipse
tum corporis, um mentis vigor tam excellenter vigebam, oc quibus tam cumulate gratam a. supet natura lia concessa sunt dona, tanta cum facilitate prolapsi sunt, tamque subito ad assectum ascenderunt superbiae, ut quasi ex adipe videretur iniquitas eoruptodire:quod si status ille diu perseueras let, simile quid accidisset omnibus fere illius status hominibus, nisi Deus speciali fauore ὶ qui tamen isti statui non erat debitus non ipsis misericorditer opitularetur . Valet enim argumentum a maiori ad minus, a perfectiori ad minus persectum, a potentiori, Z iobustiori ad minus potentem , minusque robustum, &sortem. Si tam facile victus est primus homo sapietatissimus , potentissimus ,& corpore, dc animo robustissimus: quid de alijs minus sapientibus, minus Va lentibus minusque robustis, de fortibus censere deuemus, si prudenter: de rationabiliter rem Istam per pedimus, de iudica miro Ducet enim prudentiae regula, ut ex prioribus,& qtiae antecellarimt,ea coiectemiur,
quae in posterum possunt contingere. Dicet quispiam . t 'rimi holriinis casum speciali Dei prouidemia fuisse permissum: atque adeo non posse ex eo sufficiens indicium desumi comparati ne ad alios homines , qui in illo statu successii sent. Haec solutio aliis me doctioribus probabilis ei Iep terit , mihi vero apparet impertinens . Quoniam quaecumque ibi admittatur ipecialis Dei per millio ,
non tollit quo minus primus homo fuerit constitulus in apice totius innocentiae status, de quod aderant illi omnia siue intrinseca , siue extrinseca Dei adiutoria, quae debita erant innocentiae statui, imo quae debebantur homini, qui primus fuit,de princeps illius status, Jc qui non priuatam, sed communem to tiub generis humani causam gerebat. Si ergo homo hic tantis piaesidi js, S adiutorijs munitus, tam cito defecit, de corruit, in superbumque fuit affectum laarroganter elatus, quid de alijs iudicare debet, quitem utam aequa lance librauerit Scio obiici cs mihi Originalis iustitiae virtutem , quae nullum inordinatum in. anima permittcbat a Diaeium ac proinde dices, quod nisi ab extrinseco praua homini imprimeretur suggestio minime in ariectum superhum, de deordinatum incideret. Ita Obiicienti sie respondeo. Me non videre causam quare supremus Angelus nullo exi rinseco suggeiente, in
superbissimu in ascenderit assectum in quod primus
homo ciriginali luit tria ornat us non posset , semeti pso in similem appen tionem prorumpere, ab 'lieullo extrinseco iuggerente, aut excitante. Nunquid originalis iustitia per istiorem reddidit primum hominem , qtia in esset ille supremus omnium Angelorum spinatus, omni virtutum decore ornatissismus, qui in scriptura sacra signaculum similitudinis idcirco appellatur, qui a tota Dei similitudo caeteris creati ris communicata . in ipso quas quodam epilogo fuit collecta, ficta nquam in sit premo diuinae virtutis opere consignata. nseo igitur originalem iustitiam, ta primi hominis animam composuisse . quod posset , si vellet, viuuersa vitare puccata, oc
345쪽
quod ita omnes animae vires interiores comprim bat, ut e rationis dictam me minime exorbitarent, neque ipsum rationi x iudicium praeuenirent, dcanteuerterent, quandiu si perior ipsa ratio Deo per trian
sisset comuncta ἀ Uerum quod ipsa superior animae porrio,non possiet ex seipsa absque aliquo extims co suadente deficere, S: per superbia,&inobedientiista male utens libertate peccare: nullatenus intelligere valeo, neque pro contraria sententia rationem ullam video. Fateor quidem, quod primum cuiuscu-que hominis illius status peccatum deberet esse mortale, quia esset deuiatio ab ultimo vero fine. De quare non est in praesentia disputandum, S. Tho. trac. de
originaIi iustitia,cum de primi hominis statu dispu
Sed iam ulterius progredior in huius paradoxicae
sententiae confirmationem. Homines in illo ita tu notiabui sient auxilla ita evicacia, atque habent homines per Christum redempti , quod colhiatur ex S.
Tho. I . par. q. 9 I. art. . Estque doctrina apud The logos recepta communiter. Item extrinseca motivati incitamenta ad peccandum, S ad perpetrandum peccatum illud , quod esse poterat in illo statu puta, peceatum inobediehil , di superbiae, haudquaquam deessent . Nam ad innatam Demonis inuidia attinebat, non permittere hominum ullum initata innocentiae per littere, ii astutis, callidisque luationi bus , id post et efficere. Ad te liuendum autem illi extrinseeis suasionibus earum erat polens homo ita illo constitutus statu, ut rei probauit euentus. Si ergo Dei auxilia debiliora erant, & ad peccandum incitamenta sorti Isima: qua te non dicemus, quod homines illius status non magis, quin potius minus in virtutis officio perseueras te ut, quam homines per Christum redempti Fateor quod status ille no erat
expositus periculo tantorum criminum Immea late ,
& primario, quam est noster hic status naturae corruptae. Sed peccatis tantum spiritualibus patebat aditus in statu ills& praesertim superbiae vitio, quod erat quasi illius status proprium. Dixi formalizer, deprimario: quoniam poli quam quis originalem iustitiam per peccatum spirituale deperderet, continuo maneret expositus sensualibus etiam vitiis: Et ita videmus contigille primis paretibus, qui mox, ut in tapetbiam fuerunt elati, α esse licut Dis Iulle appetierunt , in gulae inciderunt peccatum, de pomo tibi
vetito comedentes Continuoque matri Euae pomum visu pulchrum, delectabile apparuit. Praeterea ex iis, quae contingunt nobis colligo, quam potens esset in illo statu superbiae appetitus. Experi mento didicimus, quam sit dissicilis humilitas in hominibus,qui vel ditione si imperio, vel auctoritate in Re p. vel sapientiae, & prudentiae splendo te em cant,oc ita de scientia dicebat Paul. I. ram. cap. S. quod scientia insat. Item viti spirit les experiuniatur,quod poli quam carnis conculcauerunt at sectus, magnum cis instat, & ingens certamen cum spiritu elationis , di superblae , ergo , quid censendum est de hominibus in tam ex cc Ilenti consti tutis status
dignita tot Hac igitur sententia supposita , quam vix possum
ab animo euellere, Opt i me actum est a Deo cum humana natura, permittendo in primo homine primum illud peccλtum , quod totam ipsem infecit, ut
esset occasio incarnationis Christi. & adueni us eius, ut per ipsum susiciperet homo duplicia pro omnibus
peccatis suis, gratiam, videlicet,quae e cintension , i extensione multis partibus excederet gratiam iustitiae originalis, & innocentiae status. unde siue ad praedestinationem Christi,qua originali peccato prς uiso Cliristus praedestinatus est redemptor, de reparator humani generis,sive ad praeuiam Dei voluntatem qua istud primum voluit peccatum permittere, ut Deo Occasionem offerret Christum praedestina dioccurras,nihil inuentes in Deo aliud, quam summa erga homines misericordiam, pr cipuuntque humani generis amorem , qui sic mundum dilexit, v filium suum unigenitum claret.
Existimo hac doctrina fundari posse in his quae in
. argumento retulimus exCyr. Αlex. li. F. The s. c. 8.
Ira m quat, prauidit Deus peccaturum hominem, er in mortem casurum , y uιdit etiam conficientia generieιus, ta quomodo reuocaretur, ta ad ιmmortalptatem
rediret. Ideo civis radices huius speransilio suo vobisdem mi, per q-m M adoptιonem nos vocavit,σ omni benedi tione piruuati nondum Deios munιuit,ut qua-do prauarIcaIιο in m morte caderemur ex prisca litira uice an ὀιιam rursus resu geremur, a triuιι tam benediciι non Ommn imperque tacere possemus . Et paucis intericctis vcrbis , quae ad hoc proposituri sunt etiam valde ponderanda, subiunxit alia, quae in quinto argumento rcferuntur, quaesum cum alijs, quae in textu habemur Omnino legenda. Ex quibus tamen auferenda sunt illa verba,proptersuspitionem peccati, quae per errorem fuerunt Ibi imposita, nec enim in rextu Dabemur , nullam namque Cyrill. in Deo suspuione in agno uri,sed certam,&determina
tam futuri peccati praestientiam. Sed iam sic expendo haec Crtilli verba. Nan si attente Iegantur eam appa iebri mentem huius doctillimi, & sanctissimi
patris tutae praecipuam, ac radicalem incarnationis Chruli,& praedellinationis eius occasionem, ipsa fui ite defectibilitatem humanae naturae, quae in qu cunque statu conit tuta facillime in peccatum rumret,in ipsoque perseueranter inceret, nisi tam excellens aichitectus Deus solidissimum suae structurae iaceret fundamentum,Christum, videlicet, in quo hoeminet i a dicati,& fundati,& stare possent,& ii qua-do cauerent huic fundamento innitentes possient resurgere. Itaque non reuocat decretum praedestinationis Christi ad specialem per millionem, qua Deus eo tam uiu fine ut diuitias gratiae suae, & magnificentiva communicaret, dc perillustrius ostenderet, originale peruntii pe catum, quamuis neque hoc negauit, ncque vero nos negamus , sed adnuit imus libentis lime, veru in cotendimus cum hoc sine a Deo principaliter intento simul occurras Ie diuinae menti aliud, puta malus, & excellentius humanae naturae bonum, quod illi erat ex Christi meruis obuenturu, praestantioremque gratiam non intensione solum, sed intensione,& extensione simul, sine qua multo pauciores saluarentur homines, etiam si innocentia status perseuerasset, quam saluamur in hoc statu naisturae corruptae Christi tamen sanguIne reparatus. bet nard. in locis tertio argumento citatis tantisper huic fauet lementiae . Sed fauet quam plurimum Aug. in illis cH. ver b. Vtinam non μιοι miseria,Sc. Qua rauoiit parat hic torius sapiemiae lumen pruindente
346쪽
de ἐπι potuit, tam detestatio tiginis culpam, Sc de- Cyr. diccbat. inopacto Iacob securus dormiret,nisi Ederare iurus iniseriae carentiam, di eam misericor- lapidem illum supponeret capIta , quem ipse in ritu ἀciae per Christum acceptae prsferre,cum Gregor. ab lum erexit, postquam Calam caeli cacumina attin- uniuersis tum alias, tum praecipue in hac parte lau- gentem ex loco, ubi lapis ille fundatus erat, conspe- datus dixerit, Ofelix culpa λυ c. Ego sanem hoc sensu xit ascendere Gen. 23. Non ergo sine tam firmo,ta- illam Augustin. citata verba intelligo, quod optauit que solido hoc fundamento firma potuit in statuali August. vi non esset miseria dest, quod ille status in quo consistere salus. Luia fundamentum es ud nemo quo fuit Adam consti tutus,cum primum fuit condia potest ponere dicebat Paul. I. Corin. . praeterad,quod tus,non tam suisset Iabilis, taliaque facili tuinae expo positum 6ι Christus Iesus.stus,ut ei non fuisset necessaria Originalis culpae per- Sed obiicis mihi ruinam Angelorum quae paucis missio,vt tandem per Christi inisericordiam, S gra contigit, si ad millia millium, de decem centena miltiam repararemur. Et hanc status infirmitatem,vo- lia Angelorum Deo ministrantium comparatio fiat. cauit Aug. miseriam. At si natura Angelica ex se tam fuit,ut insinuabamus Ad secundam confirmatione dicitur, quod vir instabilis, multo plures oportuissent cadere. que modo potuit praesciri peccat uim in genere causae Respondeo,quod cum conderentur a Deo, vico materialis ante prςdestinationem Chii iii, de ut prς- ram illo itarent, Deum ipsum intererat auxilia ei i- existens per scientiam visionis,& ut in fallibiliter ω- cacisssima eorum multis praeitare. necfum Einpircuturum, per scientiam permis Itonis. Et quidem de , ipsis Dei tui nistris locum aperti iii inuin dicatum, va- priori modo satis constat ex dictis. Nam sicut totus cuum aut iere vacuum relinquoretur. Neque Em ordo naturς , dc grauet potuit ex parte materi , ut probabo aliqtiad id quod iuniores quidam Theo. fundatus, de existens piςmrelligi ad Christi prς de- logi, tam sine fundamento ullo constantissim uni esse mationem rita & peccatum originis potuit eo uam putant,nimirum, efficacia auxiliorum in Angelis caedo praesciri, ut humanae naturae inextitens. De secun- libera eorum voluntate pensari debere : dc quod do modo maior esset dissicultas, si in praesenta af praedestinatio Angelorum ad bonum ipsorum usum rei pertractanda, sed non est locus tam prolixet dispa reuocanda est. Nam incςlesti Hyetusa. eamdem essetationi, quam exacte disserui in primo lib. de origi. mensuram hominis,& Angeli dixit S.Io. Apoc. c. 1 grat. trach. s. Nunc autem praesupponendum esseda 6 omnem creatam naturam debilissimum esse ce xi posse Deum cognoscere peccat utri futurum,ut in- seo gratiae fundamentum. Neque pedes, id est,aneis fallibiliter futtiru, siue isto siue alio modo fiat, quod eiuε creaturae cuiuspiam mmciunt non moueri tria in in tractatu illo tertio explicui latissime. loco ram prominenti locati. Altius ergo,& firimus Ad tertium argumentum respondetur, nos mini- tundamentum in Angelis est quaerendum, quam sit me posse complacere in peccato Adς, quia sicut non liberum eorum arbitrium: quod ex se vanitati subiesunt facienda mala, ut veniant bona lita neque licet cium est, licui, dc humanum. Et ad specialem Dei complacere in malo propter bonum subsequutum miscrIcordiam , S gratiam recurramus , qua De euentum. Licet tamen de ipsa citentu bono Ictari. Et cum Angelis, qui in suis domicilijs pol manserunt, ita fas est nobis gaudete de Christi pr destinatione, gratulla sua voluntate usus est. Qua plane specialis ct in eius gratia ictari, quamuis ex peccato occasio- Uei misericordia decebat quamplumnum primo ilis nata fuerit iuxta modum superius expositum. Imo los caelicolos. Quia,ut dixi,non ad paradisum volu- existimo, quod posIumus istari de permis Itone, qua pra iS custodiendum,dc ad laborandum in eius terra Deus ipsum permisit origi ais peccatum, quia illais condili crant, Vt primus fuit terrenus Adam, sed ut permissio bona fuit, Ac nobis valde utilis. Augusve. starent coram Deo: eique, ut par erat,sciuiret. Ueruro ibi citatus ronabiliter de facto desiderabat, ut no vi cognosceren t Angeli, quibus tanta haec assuit Dei fuisIet miseria. Quo loco, ut nunc nunc dicere ccpe- miser cordia,suae naturae conditionem, ex omnibusram, miseriς nomine non originis duntaxat culpam rdinibus, & gradibus permisit non paucos ruereia, intellexit August. sed . c totam liu manc naturς, qua imo N eorum supremum, ut iam mecum Gregor. cagnouituli stabilitatem erga cςlestia. Quς tanta est, Magno Opinari dixi. Cuius sententiae inscripturiss ut etiam in felicissimo illo innocentis statu si felix cris non leue reperimus fundamentum. Cum homiis dicit potest cunis instabilis est *licita non solidu novero proportionabiliter quodammodo se gestiegratia reperiret in homine fundamentum. Neque Deus: nam sicut cecidit primus in dignitate Ang plane mirum , nam Ecce qui serviunt ei Mnsum sta- lus, cecidit prunus origine horno, & in quo totatulas,inquit sanet. Iob. Expende particulam, Ecce, a Innocentiae status splenduri excellentia . Sed in eo rem admiratione dignam subindicat. Neque vero fuit absimilis casus , quod Angeli casus singularis admiratione vacat, ut is qui ad hoc sunt inc lo Em- iuit, casus vero hominis toti fuit humanae naturae
niteo creati,ut coram Deo starent,non sint scabiles. communi S.
aut quς δε Deus non stabilis condidit naturς, ut si- Sed haec disparitas aliunde fuit cum faenore r ne cadendi periculo in tam subitini loco constitu- parata,& resarcita: cum tam excellens humano geti coram ipso adstarent, eique indeficienter ue- neri beneficium fuit exhibitum, ut verbum fierct caserintent ro, de in hominibus habitaret, essetque caput totius Respondent nobis Patres. Quia omnis creaturaia ecclesiae supremum, intraque ad influudum inna em- ex nihilo est, S: ad uescctum proinde & ad nihilum bra virtute taecundissimum: eaet de primum torius respicite nulla ergo stabilis elle potuit creata natu- cςlestis aedificii firmissimum fundamentum. Ang ra. Quid igitur de illa quς creata ex nihilo in terreis lis quidem specialem tribuit praeseruationis gratia , no stabili ta est fundamento. Ni si Deus ei fundamen 6: id quidem ut dicam, φ.dub. sine Christo. Hominiti Ioeo lapidem electum, substituetit Christum, ut melo resiugendi per Cliristum , in eoque standi
347쪽
misericordiam concessit. Et omni uus Deus perspectum esse voluit, quod gratia etsi natura sua firmitatem habeat,& tobur, quia generis est diuini,quod non ex nihilo suam traxit origmem, sed est ipsum esse. Sion qnι sin, dicebat Deus Exod. 3. Est tamen in creaturis suscepta quasi arma Saulis Da uadi,& suscipitur m crea turis ad modum earum, videlicet, aes
ctibiliter. Nam lice pia gratia rninime dest alicui, Omne autem creatum arbitrium facillime poterit ei deesse , & ob id hortabatur Paul. ad Hebr.c. I 2.
contemplantes ne quis desu gratiae Dei . Voluit ergo Deus in his, quae Angelis, S pri ino homini contigere, significatione in huius rei facere, vi omnes quibus stabilitas in gratia,in eiusque rectitudine quasi diuina sorte contigerit, agnoicat erga se summam Dei misericordiam,& nihil tibi reseruans, soli Dei misericordiae, specia lusimae eius nulli cicbitae gratiae, Omnia sua bona referat accepta, Ecdicat cum Regio Pi o-plae saluum me fecit quaa voluit me. Haec tam late dixi,ut nonni nil adiicerem roboris illi singulari no strς existimationi, qua existimavimus prae lente hunc, quem ex Chri iti dono, colimus statum, non sera dignitate capitis , &esticaci ς gratiae squam in quibusda m exequi tur innocentiae statui prς stare, sed& in securitate, & firmitate, ac in ipsa proinde formali statustatione: ita quod multo securius in hoc vivimus Italia, etsi tantis inimicorum te Iis expositi,
quam in statii i lio, qui Adam non peccante, perseue rasset viverent homines. Qui pleno Ore dicere possent, id quod Paul. cum Christiani soninibus, sed ceviris pretiertim , qui ad perfectionem aspirant, ad Ephes. s. capit. dicebat. Non es nobιs collud alio
aduersus earnem , G sanguinem , sed aduersus principes , O rectores renebrarum harum in eoesolibus: tunc enim non cessasset inuidia spiritualium inimi. corum supercslestia, inuideret enim qua in plurium hominibus innocentis custodiam . Et eo magis curarent eos ab innocentiae fastigio dei Iccre , quanto periculosiorem agnoscerent elie casum. Nam firmissimo huius nostri status sublato fundamento , nimirum Chrillo,semper aut fere semper iacerent, qui caderent, ut L yrill .lo c. cli. non obscure insinuauit. Et si ab extrinsecis inimicis tantum hominibus tunc immineret periculum: neque intra semetipsos,&ex ipsis securitatem sibi ipsis rationabiliter polliceri possent. Nam etsi original Is iussiua rationi erga interiora compescenda magnum homini praestitit vigore etat erga superiora, id non valuit efficere. Vnde non firma erat mentis ad Deum adhaesio per gratiam : etsi ipsa perseuerante, portio hominis Inferior plene,& in omnibus et obediens Iubsilleret. Itaque iustitia originis cum substantia luet ordinem,& limites non transiret rationalis natura, neque suis pernaturalem ipsum attingeret sinem, nisi ex gratiae consortio adiutai nullam erga supernaturalia vim contulit , etsi inferiora abstuler u impedi meta. Quocirca rationalis natura solis viribus gratiae erga supernatura leni finem tunc fidere poterat,quae in illo natu inferiores multo essent, quam sunt cae, quas co- fert gratia nobis per Christum donata. A tque adeo erga finem hunc rationali natura altiore in , mu Ito
firmior est status bic noster in firntissima fundatus petra, quam esset status ille in quo primus homo positus fuit. Qui status erat quoque primm in Ordiu
glatiae. Cum enim ordo gratiae inferior sit ordine hypostaticae unionis, non habuit 1 Christo primum inchoari,sed per ipsu consumari, re perfici,& si Opuxfirasset ut reuera fuitὶ reparari- Et haec siissiciant dixisse occasione illorum Aug. verborum. Ptinam non fuisset mistria, id eit, utinam tam labilis non essemus conditionis, sed millo possemus stlici statu pet seu rare. Et po II et quidem primus homo, quia unde perinseverare posset accepit, ut Aug. ipse dicebat. Sed poterat, ut sistent dicere Theorigi, in sensu diuiso,non verom sensu composito, id est, gratia sunt ciens ad perseuerandum praestabat auxilium, sed quamdiu solidiori non innitebatur funda in emo, puta Christo,
tandem ex nostrae naturae debilitate infallibiliter omnia ruerent. Et hancrumae in fallibilitate Augu. vocavit miseriam, quam designauit de correcticine,& gratia c. a. cum dixit, quod primus homo uno perseuerare non accepit, sed accepisse tamen undo
potuisset perseuerares Fellet; Accepit qui de posse sed non accepit velle. Quod puto designatum fui ita in illis verbis EGI cap. 1 s. reliquit illum: scilicet, primum hominem in manu consil*μι , itaque non lota libertatem utcumque designant verba illa, sed libertatem non adeo confirmatam , ct stabilitam in bono , sed sibi totaliter commissam , quod sane ad magnam homnis miseriam pertinet. Ad sextum argumentum neganda est sequela
Ad propalionem dicitur. Quod praedestinatio, α Christi, & sanctorum, originalis culpae supposuit
p aesticntiam . neque huic veri lati contradicit Paul. in argumento citatus. Quoniam de actuali tantur metito loquebatur Apost de quare ι- par. quaest. 23. artae. F. Ad primam confirmationem , primum responis deo non vile ullum inconueniens admittere Oriotiis peccatum causam fuisse reprobationis , quod co-
cessit Aug.& sorsam S. Doct. non negauit: sed si velimus contrariam tueri sententiam , maiorem patiemur dillicultatem, Mag. Med. s. p. q. .art. multa
dicit in huius argumenti solutionem, & tandem, ut tueatur nullam clari reprCbazionis causam, dicit quod ante praedestu ationem Chri iti Deus non prς- uidit peccatum primi hominis, ut coni mi ilum, &actu in humana natura existens, sed praesciuit illud, ut infallibiliter futurum. Vnde nu=um demeritum
praecesserat ex parte hominum,et lam origInale, in diuina praestientia antequam praedestinaret electos,& miseros homines reprobaret. Hac tamen sementia alijs omissis, quae ei possent Opponi, propter duas causas non placet. Prima, quia sequeretur ex hac solutione Clitutum non fuisse formaliter praedelit
natum,ut redemptorem, consequens est falsum, ergo, 6cc. Sequela probatu r, tu illo signo, in quo fuit
praedes matus, nulla erat seruitus in natura humana in ullumque seruitutis contrahendae debitum, ergo
illo signo Christus non potuit habere formalem rationem redemptoris. Imo videtur sequli quod qua-uis postea nullum sequeretur peccatum, Christus veniret in mundum, ex vi decreti piςdesinationis sint, quia praedestinatus fuit non praesupposito peccato . At prius non pendet a posteriori. Secunda causa est. Quoniam si Deus praesciuit peccatum in fallibiliter futurum, iam datur sufficiens reprobationis causa. Vniuersi enim Theologi cum E η ' IePI
348쪽
3 16 RELECΤIO DE CHRISTI GRATI A.
reprobatione tractant, admittunt, quod si Deus an- pluribus exornaretur donis, excellentioribusque te quam reprobaret homines certo praesciuit eos ma donaretur benefici is . Itaque licet independenter ab Ie usu ros elle sua vocatione, ει gratia, ex causa eos amore naturae propter mam gloriam manifestan- reprobauit, &non ex mera voluntate sua. Nam diurnae voluntatis, qua Deus vellet reprobare illos homines . veram assignaremus causa in , scilicet, malum eorum usum futurum a Deo praescitum . Si te probario esset tormaliter ivllitiae vindica tuae opus,lsa quod e siet vera punirio; necellarium et Iet, ut eius causa esset peccatum actu commissum , o perpetratum. At reprobatio formaliter non est punitio, sed opus prouidentiae speciali Issim; per mi t-tentis desectum in natura defectibili, & subtrahentis auxilium me te liberale , & nulla ratione debutum. Vnde lassicientissima causa erit ad reprobandum aliquem , eius peccatum prae in sum, ut in falli-hi I iter futurum. Non ergo Mag. a Medina hac ura a argumentum dissoluit, sed dum Scyllam fugit i cari burin incidit. Pr termissa ergo hac solutione dico, reprobationem pri supposuisse peccati originalis actu existentis pret scientia in neque inde tamen sequitur dari reprobationis causa in . Quoniam licet illud peccatum ex se sui lictens esset causa reprobationis, non lamen Deus illud assumpsit ut causam. Sed rogas , unde scimus Deum illud non a frum-pssse, ut reprobationis causam , cum ex natura sua verum esset demeritum, & suffieiens proinde causa, ut Deus reprobasset non aliquos, sed etiam homines
uniuersos. Respondeo. Quod primum hoc scimus aposteriori: quia, videlicet, si Deus illud ut causam
assumeret, omnes reprobos propter illud peccatum repto bailet, quod tamen falsum est. Nam multis reprobis per baptisma remissum est originis peccatu :atque adeo non pulei in eis dici reprobationis causa. Secundo id ipsum scimus a priori, nimirum, quia Deus dedit Christi palIionem toti naturae humanς, ut per se primo sussiciens esset remedium in omnibus pro originali culpa, ex quo probabili ter colligimus, quod si Deus toti naturae dedit hoc commune,& sulticiens remedium, & ex primaria intentione
ad Originalis peccati remissionem, quod non voluit assumere hoc peccatum pro sum cienti reprobationis causa, sed de hac te copiosius disputatur prima
Ad secundam confirmationem nego sequelam. Ad probationem dicitur primo, quod non ex am re Adar, ut singularis erat persona, Deus factus futhomo, sed ex amore naturae humanae, qtlaem Adam,
ut in primo capite praefuit rota . Et quidem si ver sunt, quae paulo ante dicebamus, poli quam intelligi mus Deum propter seipsum, propterque suam amplificandam, re illustiandam gloriam, voluiste se trihus illis supra connumeratis modis com municareia x priuS rationis ordine quam voliti IIet verbum homitiem fieri, humanam conspexit naturam, eiusque ex una parte dignitatem, & ex altera necessitatem in
tuens, ipsam praetulit Angelicae naturae in semetipsu
ei communicare decreuit, eo modo, quo elus communicatio fluctuosior, & gloriosior eidem naturae esse polIet , qui modus fuit ille quem Deus elegit
de facto, Originis peccatum permittens, ut me ius Leparatione , ἐς Cluilli dignitas, & eius gratiae virtus splendescerent magis , de natura humana dam decreuisset per unionem hypostaticam seipsum Communicare, verum quod fieret homo, &quod passibilem in mortalem carnem assumeret dispositum fuit in decretum dependenter si ita licet loqui .
ab amore naturae Immanae, nos tamen ab eius prae destinatione : illa cnim voluntas qua Deus humana dilexit naturam, antecedenter se habuit ad sanctorii
praedestinationem : quae posterior fuit ipsa Christi
Secundo respondet tir iuxta alium dicendi modii, qui forte gratior erit Theologis, quia communiores β' antiquior etsi nescio an verior quod Christus in genere finalis causae fuit simpliciter , & praedestinatus, &praedilectus, antequam quicqua in Deue de natura humana , deque eius amore, ac de hominum praedestinatione tractasset: quamuis in genere causae materialis, ut 'pedixi, antecederet praescientia naturae humanae, & originalis peccati, &c. Sed tamen diximus quoque superius, quod secundum qiud reparatio humanae naturae ii us rationem ha huit rei pectu incarnationis Christi , quatenus Christus palsibilem carnem in mortalem, aptamque nostrae redemptioni ai sumpsit. Itaque cum hic non alia prioritas sit inquirenda , nisi quae consiliit in causa litate in dependentia, quae inter res ipsa S a Deo praeuisas in praedest natas reperitur, si si guIaerunt tingulis accommodanda ; ut hanc causalitatas dependentiam inueniamus, a cordine proinde priori talis in aeterna Dei praeordinatione. Dico ergo quod si natura humana, omni cum naturali , M sit per naturali perfectione sua absolute consideretur respectu Christi, non determinando hunc, vel illuni statum , in quo Christus esset, mortalem, videlicet, aut immo ta Iem, rationem habuit medii, S Chrisus praeiri tentus fuit,& praevoli rus per modum finis. Et id ipsum. α sortiori ratione dicendum est, si consideretur natura humana cum omni suapcrfectione per comparationem ad Christum in statu glorioso constatu tum . Caeterum si natura eadem humana eius quo reparatio ,& redemptio comparetur ad Christum conlideratum in carne mortali in passibili, in hucili ἀlique viatoris statu, Christus secundum hunc moduconsideratus rationem habuit med ij, comparatione ad naturam humanam, ad eiusque redem Pt Ion mia,& s lutem, ipsa autem natura eiusque salus rationem induit finis proxi mi, de immediati, ac proin clepraede finitio, S praedestinatio Christi, ut futuri in carne passibili, ct in carne proportionata humanae redemptioni, praesupposuit ipsius humanae naturae dilectionem δε intentionem redemptionis, & salutis eius. Neque tamen huic licet inferre, quod Christus prius fuerit prς destinatiis absolute ventur , qua
praedemnaretur venturus in carne mortali. Qua a in unico instanti rationis, praedestinatus fuit venturus,& taliwr venturus: eL hut praedestinatus ut ellet Immortalis, S gloriosus. qui cst status connaturali S,
debitus ipsus Christi dignitati, dependenter ramen ab eius pallione, & morte: sed ea, quae in illo simplicillimo rationis signo contigere, nos rationati laterdistinguimus in per nostru intellectu secernimus accomodates singula singulis. Quod explicari poterat,
349쪽
exempla natura sis generationis iii perius adducto, circa quandam similem huic Blutionem , quam ob id tunc non probauimus,quia mientemia Scoc. de qua tunc fiebat ser mo, haec solutio locum no habet. Ad tertiam confirmationem, si,ppositis his qua nune dicebamus, quae sunt veluti suadamenta totius docilinae S. Tho m. in hoc tractatu supponenda: R. spondetur. Nullam eiu inconueniens, imo esse t tionabile,quod mali ps bonum quandoque referatur ad minus bociu ut medium ad nnem,quando minus honu no propter se principaliter appetitur, sed protet bonum aliud altius, &eminentius. Ita quod abet rationem finis non ultimi,& principalis, sed Proximi,dc immediati duntaxat. Do est enim prindenter Princeps totum exercitus robur periculo exisponere, propter cuiusdam parui Castri expugnatio. nem ἱ quatenus Castrum per se ordinatur in totius Regni bonum. Sed aliud exemplum limc intento est accommodatius. Potest homo iuste,& rationabiIiter propriam vitam alicui periculo exponere propter comparandas dumias, ut faciunt hi mercatores, qui mare nauigant, α exteras peragrant regione Irquatenus dium e eadem ordinantur,& tandem cae
clunt in eiusdem vitet se siclitationem, & splendore. Ex his duobus exemplis colligo integram confirmationis tertiae solucionem. Ex primo infero,quod nulla esset ordinis peruersitas, si Deus Cn cistum, ut ho minem , & omnia quae ad ipsum, ut hominem spe ciant, in humani generis redemptionem, &salutem,ut in quendam finem ordinasset, quatenus idisa redemptio generis humani, atq. omnis itide eius
salus cedulit tandem m manifestationem, & exaltationem druinae bonitatis,& gloriae, qui in finis prae cipuus a Deo in omnibus eius operibus praeintentus. Ad hunc modum Angelos hominibus, oc natura,S statu prς tantiores huma nis Deus obsequiis destin uit, ita ut Paul. ne quis Angelorum dignitatem eximiae Christi aequaret excellentiae Hebr. i. Ipsis spiritibus Angelicis opposuit: quod Christo ad Patris
dexteram sedenti, ipsi tamen Omnes administratorii sint imus, propter eos, qui haereditatem capi ut salutis. Et hoc plane eatenus Deus prudenter Didinauit, quatenus hominum salus,quam Angeli suis promouere ministetis curant in ipsam Dei gloriam tandem, ut in finem potiti imum destinatur, dcc dit . Insero ex secundo exemplo,quod Deus laboriosam Christi vi tam ,eiusque passionem,& mortem, eo de si nauit in hominem redemptionem, & salute, utanfinem proximum, quia ipsa humana redemptio , de salus non solum refertur, &cςdit in magnificam ipsus Dei gloriam,sed in gloriam etiam, & exaltati in nem pisclara ipsiusmet Christi: eam, videlicet, qua post mortem fuit assequutus. Et hoc qui clem re ipsa non est aliud, quam quod laboriosa Christi vita, atque itidem eius passio,& mors referantur, ut in fine intrinsecum, in gloriosam ipsiusmet Christi exaltationem , augustissimamque gloriami assumendo,ut quoddam intermedium ipsam hominis redemptionem,& calutem. Et ob id nulla hic iniet uenit ordinis peruersio. Septimo argumento facile dicitur multis praetermissis alijs quod hoc argumentum cum sua confirmatione probat lassicientissime, potuisse rationabilitet fieri, quod Deus mitteret filium s um ii
mundum , etsi nullum extitisset in natura,vel num na, vel Angelica peccatum: non vero probat ita factum fuisse. Imo ut plene euacuatum maneat argumentum in neque probat congruentius fuisso, quod sine praeuisione peccati originalis Deus decreuerit filium suum in mundum mittere . Nam multo congruentius fuit oppositum. Quia seeluso riginali peccato, neq. enicacia,& virtus gratiae Christi,neq. ipsa diuina bonitas, tam apertam manifestationem accepissent, nec tam copiose Deus supereminentes diuinae gratiae sitae diuitias suis communicaret& dit funderet creaturis,nec tam se liberalem ostencteret, & magnificum: neque humanae naturae. ima nec ipli creaturarum uniuersitati tantam contulicset excellentiae dignitatem. Ad argumentum octauum conceditur maior, si intelligitur in genere causae finalis, nam in ordine amater alis causae, etiam ipsum peccatam Angelicumptae uisum fuit ante praedestinationem Clitiae,ut c stat ex supradictis.
DuBITATIO APPENDIX. Cum a restatione de gratia eouata pri
mo parenti . AD alia quae ultimo tandem Ioco ex innocentiae
ita tu obij cium ut, primum,quod attinet ad c gnitionem,qua Adam in illo liatu Cluilium agnoisuit, latis est superius expositum, unde Id tantum e
plicandum superest. Num gratia Adefuerit ei millo natu ex Christi meritis collata. Et breuiter dico, utra ue sententiam esse probabilem. Et quidem licet Christus absolute in scripturis sacris vocetur auctor salutis, de gratiae totiusque spiritualis benedictionis, de alia similia habeantur passim in sacraeagina, apud sacratos auctores, eu patres, qui dicunt Chri-l um fontem ei se omnium gratiarum i ex quibus videtur colligi gratiam, quae fuit in statu innocentiae, Christi mei: us, ct sanguini tribuendam esse. Sed
tamen satis probabili ter haec omnia explicantur dogratia sanante, quae a Chriito,ur Redempto se, baluatore humanae naturae per peccatum inscctae ortum habuit. Atqui cum Christus nullum habuerit mcritum, quod non spectauerit ad redemptionis ordinem,cuius oppositum nullus Theologorum aude.bit dicere; quia omnia Christi merita referebantur ad Crucis mortem, urcolligitur ex illis saepe citatis
Pau Ii verbis. Humiliavit siemen sum factus obediera
que ad mortem, Ge. Et colligitur ex illa prima volitia a te qua Cliriliusnos sanctilicauit, de qua Paul. ad Hebraeos Io. Nam per illam seipsum obtulit i oblai:onem, &cacrificium pro hominum peccatis. Cum, inquam , omne Christi meritum, ad humani generis redemptionem spectet, vix ulla cum prob hilitate dici potest, Cluilium aliquam promeruisse hominibus gratiam,quae ad ordinem redemptionis non spectaret. Vnde neque dici debet, quod merue.
rit simpliciter gratiam primo parenti in statu suae
Hoc argumentum, quod nunc insinuasinon omnino debue est ad confirmandam STn. sententiam, quae docet Christum non esse praedestinatum amo
peccati praescientiam. Nam si fuit praedestinatus, E e t Prae.
350쪽
, a RELE CTIO DE CHRISTI GRATI A.
Praeviso peccato,sed ipso non extante veniret in exaltationem,&glorificationem rationalis naturq: cedom erua, quae respondeant illi praedestinationi. Nam si ad glorificandam natura humanam fuit praedellinatus, aliqua debuerunt prae definiri merita,quibus hanc humanitatis exaltationem Christus ipse promereretur.Quod si nulla signari possunt, voluntarie&fine fundamento talis configitur petae destinatio. Hae edicta sint ad probabilitarem explicandam sen-Imilae asserentis gratiam Adae ad statum innocentiae Perlinentem, reparationem quidem per Chri itum accepisse, ac reuiuiscentiam etiam in suis operibus mer tota is, quς millo statu Adam effecit, non tamen ipsam secundum substantiam suam ex Christi meritis ortum habuille, sed ex sola Dei liberali volunt te dimanasse. Sed cui placuerit sententia contraria dicat, quod supposita S. Tho m. sententiam cui us expost Hone hactenus versabamur. Ita dicendum est. Quod gratia collata fuit Adae duplici titulo. Alter quidem liberali lii ne sust donationis Dei , qua in ipso voluit to
tam rationalem naturam , ad stipernaturalem sine mordinare, de disponere. Et hic titulus non Christo, sed communi, 5 generali Dei proindentiae eit adscribendus ad quam pertinet res omnes in suos fines dirigere, mediaque ad eorum assecutionem iurii tentia praeitare. Alter vero fuit titulus iustulae, passionis, ct meritorum Christi. Ita ut titulus liberalitatis precederet iustitiae titulum. Et quidem cum uterque li-tulus iam fuerit multo an te prae uisus,quando Adam gratiam illam aceepit, nullu est inco ueniens, ut titulum utiq; in ipsa actuali gratiae collatione reperiamus. Dices, quod secundus ius itiae titulus non bene cohaeret cum ptimo liberalitatis idulo: iustitia enim
t e spodco dupliciter. Primo,quod si iustitia esset
ipsius Adae suscipientis gratiam, torsan haec obiectio dilicuius esset considerationis. Caeterum iustitiae titu- Ius,cui correspondet collatio praedustae gratiae, nulla iiiiiiciani ponebat in Adamo gratiam suscipiente, sed potius augebat liberalitatis de magnificentiae diuinae titulum, quod praeced. q. ar. 3. dub. vlt. copiolare soluti, ne de monit rauimus. Tota autem iusti tia ex parte Christi te tenebat. Secundo respondeo, repugnare quidem, ut id , quod ex dono liheralitatis iam quis accepit, de acta possidet,denuo recipiat ex iustitiae riualo. Verum no implicat, quod cum aliquod bonum, liberali promissione fuerit alicui oblatum , quod antequam is, eui Oblatum fuit, ad actualem eius posse ilionem perueniat, nouum ius illae mul irre acquirat ad eiusdem botii perceptionem, siue ex proprijs, sue ex alienis operibus. Exemplum habentur in gloria, quς resp6det primae gratiae in iustificatione impij. Nam valde probabile reputat sapientiores etia Theologi , quod eo ipso, quod is qui luctificatur accipit gratiam, designatur, & acceptatur ad eum gloriae gradum, cui illa gratia est proportionata nam est Dei filius, d. haec es gloriae per Chri istum : quem tamen gradum gloriae incretur ipse qui iustificatur per pro prui acium, qui per illum, videlicet, quem hybet in ipso iuilificationis inllanti, prout est dispositio concomt-lans gratiam,ipsa tu in genere essicientis, S formalis causae OIdi lac natu Iae PI aestir ponent . Similiter ergo in praesentia dico, quod inn centiae gratia ex prima,& generali Dei ordinatione data fuit Adae sine Christi meritis, ut ipso totus ordo gratiae primo fundaretur,& simul cum natura ad totam eius derivaretur posteritatem , quod ante Praescientiam meritorum Chiisti in ipsa fuit Dei aeternitate dispositum. Sed quoniam priusquam aetern haec Dei praeordinatio ad enectum peruenisset, prae- uisum fuit a Deo originale peccatum, fuitque etiam praedestinatus Christus in eius remedium, intuens Deus totam ipsam meritorum Christi infinitatem , decreuit: ut eadem ipsa gratia, quae Acamo in ipso
suae creationis momento ex vi generalis antecedentis prouidentia conferenda erat,esset simul praemium eritorum Christi: vi Christus omni cum proprie tale & sermonis rigore dici posset agnus . cisus ab
Origine mundi, ideit, a primo in stati creat uiae rationalis , quod fuit primum initatis, in quo mundi con- nuutio fui t consumata. Et haec sententia inde magna
probabilitate tu accipit, quod matrimon sum in statu innocentiae inter primos parcntes celebratum , e TChristi meritis accepit signum esse spiritualis matrimonii Christi cum Ecclesia. Nam quod illa significatio non perimeret ad innocentiae natum, si Christus per se primo praedet ima tus fuit venturuSm Peccati remedium , manifestissimum est: atque adeo significatio illa non ad prouidentiam illi ita tua dubii 1
pertinere potuit, sed ad ordinem praedestinationiς Christi, S ex consequenti ex eius meritis Ortum habuit. sed vero matrimonium Adae in ipso innocetiae statu praedictam habuerit significationem, quod Adam non cognouerit illam quasi pro alio itatu futuram,ut quida in arbitrantur, sed pro tunc iam cxistentem, docuit expresse August. lib. denupt. 6 concup. c. 2I. quem locum retuli superius m calce argumetorum quae pro prima opimon informavi.
Cuius solutionem consulto ad hunc locu in distuli ne sae pius eadem repetere esset necessum, in quo loco natali aliud Aug. docuit, qtiani quod in itatu innocCritiae inde pendenter ab existentia peccati matrimo-mum primorum parentum mystoriosam , ct quasi sacra inentalem matrimonii Christi signi sicatione ira accepit. Non vero Aug dixit, quod ante praescientia pecca ti praeordinasset Deus, ut matrimonium Aclae signum csset prognosticon, spiritualis matrimon ιν Clarilli cum Ecclelia. Sed iam astit mo , quod si matrimo ut iam Priis morum parcntum hanc ex Christi meritis sorti etiat ut in illo statu spiritualem significationem,circa vllam uia probabilitatem dici poterit, quod gratia Advrationem quoq; induit pix alii meritorum Christi. Haec autem perseetio nullatenus ei inerat ea piae Cisaratione, qua gratia erat innocentiae status: Nam itatus hic formaliter consideratus, ad Chii istum non spectauu sed quia aliquo modo pertinebat ad fututum statum redemptionis per Christu in facienciae ,
prout in diuina praescientia praeuidebatur reparanda per Christutia. Ecce multa diximus in huius primi dubii expositionem, S plane laborauimus nescio an stliciter ut
ipsam attingeremus veritatem . Sed non adhuc clistincte explicauimus id, quod explicandu mqucit itanis imito proposurinus, nimirum, an Christus vere, ἐκ proprie dic possit Oluuium Iesum caput, Damissi vera