장음표시 사용
41쪽
it RELECTIO DE CHRISTI GR ATI A.
primae veritatis est , quod deq; ipsa decipiatur in se,
neq; alium decipiat,quo dabis verbis solet dici , pti mam veritatem neqὲ fallere, neq, salli pol e . Caeterum mois,& reliqua mala poenae licet repugnet verisbo ,&eius naturae diuinae in semetipsa, eo quod est summa actitalitas,&ipsa essent lis vita , at non re
pugnat verbo , quod speciali perniassione permittat haec mala inna ura humana, quae ex se ipsa est moria talis,& defeetibilis', dc quod applobet, & causet illa: quoniam hulum odi mala causa in m natura da citiabili nullam inducunt imperfectionem in ipso verbo
diuino, quia ut dicit S. Tn. s. p.q. .ar. 1 .ad L. malum
culpae idcirco repugnat Deo, quia committitur petrecessum ab alte diurnae sapientiae,& ab Ordine diutis
nae bonitatis: malum autem pinnae non recedit ab
ordine sapientiae,& bonitatis diuinae,quin potius ordinatur ad Dei gloriam, ut de e citate cuiusdam a natiuitate cFi dixit Christus Io. 9. Probabilis est i ita solutio. Uexum adhuc calumniain patitur. Nam cum verbum, licet si sumina ipsa eslentialis vita , speci lissima tamen prouidentia, qualis pertinebat ad sudipo situm erga naturam tibi umlam,permiserit moristem in humata: rate adsumpta; quare non potuit, licet pruna sit ocium ma verrias, per similem prouidentiani permittere in eiusdem humanitatis intellectu speculatiuum errorem , cum error huiusnodi non iis malam culpaeJod poenae, sicut mors Unde , aliter respondeo, dc altera speculatiuum errorem,
idcirco omnino debere a Cnrsiti humanitate rei gari minime permitti posse illa speciali Dei prouidentia,& cara, quam diuinum verbum.de sua numanitate gerri; quia & si non sit malum culpae,
est tamen malum simpliciter; contrariatur enim persectioni naturae intellectualis, qua ratione intellectualis est. Natura autem in lectualis, quia in summa gradu encitatis constitvitur, sua virtute, eminentia contu Cromnem gradu mentis. Et hinc
fit,quod anima rationalis stinplicissi a forma cum sit, multiplex esse esseniliae , mo omnem gra cum encitatis triuit corpori cui unitur. Tribuit enim esse corpox um , esse vegetatiuum , esse sensitiuum , ipsum denique esse rationale . Et natura intellectualis Angelica sua eminen II virtute comis plectitur , totum quod est in inferioribus creaturis, ut explicat S. Thmn. t. Par. quaest. 17.M S. Dium itidem natura, quae summe liuel lactu hs est, enim nentissime praeliabet omnΙum rerum etiam pollibi.
lium persectiones, quod SancLThom. I. par. quaesti
iam. 2. luculenter docuit. Quocirca eo ipso, qaod spemlatiuus error in eIlectuali natura, ut est Huelis Iectualis . repugnat, virlualiter etiam repugnat totianti, ec quantum est ex is tenait ad destructionem totius entis I atque adeo non est malum secundum. quid, idest, marum inti naturae, sed est malum simia placuer, pura maluar lotius e citatis sua natura d sincituum . unde sicut malum culpae, ideo est malum simpliciter, quia sua natura contrarium est boian, at, in ratione bon aris, quae in magna perfectio intellectualis naturae , atque adeo repagnat ipsi diuinae bonitati, dcabei ordinetotaliter recedit: sta di error speculativus , malum en simpIiciter,
quatenus p se conuariatur toti naturae intellectua ii, υν intellectualis est: ac proInde contraria turn
xurae diuinae, ut est summe intellectualis. Quare
cadem ratio est liabenua, quod attinet ad praesens, cle iudicio speculativo erroneo, quae de malo culpae habetur. Aliter etiam explicari poterit ratio,propter quam huiusmodi intellectualis ercor malum est simpliciter,ac proinde eiufi pernitisici non potest cadere sub speciali pmunientia, qua verbum suae humanitati prout det. Quoniam speculatiuus error opponitur duecte ei perfectioni, propter quam homo clici iuccodilus ad imaginem Dei, eo enim potissime homo ad unag.nem Dei factus dicitur, quia eIt naturae in.tellectualis, participans essentialiter illum eundementa ratis gradum , cuius totalis pleni ludo est i pumet Dei essenia. Id autem quod clueete opponi tur Ima gini Dei, opponitur etiam virtualite psimet Deo. oc eius naturae: dc ex consequemi simpliciter,& omnibus modis est malum,& quod proinde non est per se ordinabile in ipsum Deum tanquam in finem. In morte autem , dein alijs desectitius na turalibus non imittat ista ratio, non enim sunt mala simpliciter, sed secundum quad.idest, tali natum, sciti t,hum
nae,& non toti entitati contrarianrui. Non mim Sut defectus toti eutitata vel Grinaliter , vel virili aliteζoppositi,sed specudibus entitatis rationibus .seu grR-dibus opponuntur ratque adeo possum ordinari ita ipsum Deum, prout est ipsa in ella, oc ipsum bonura amquam In finem. Ex dictis sequitur primo, quoa no solum in intela lecta humani istis Cn risti non potest Deus emcere aliquod ludicium erroneum , verum neq; in quovis intellectu creato tale iudiciu poteti causare , sed du. xat permittere,ad eum modum quo permittis malum culpae. Et sicut non potest permittere malu culmpae in uoluntate humana Christi, ita neque errorem speculativum in humano ipsius intellectu.
Sequitur seeundo, non posse Deum se solo de immediate essicere habitum erroneum speculati mo, sicut neque potest se solo efficere habitum vitiosulum talem , sed' interueniat necesse est actio intellictus creata, ut in ipsam creatum intellectum, tam quam in causam deficientem, reducatur lorum,quodam perfectionis fuerit, & defectus in tali habitu . Patet hoc, quia eadem malitia, quae formaliter est in actuali tuaici erroneo,eli intrinseca habitui, estis quem illo tanquam in praua, re defectuosa radice a talis iudicii, atque adeo non minus implicat Deum esse caulam huiusmodi habitus,quam quod sit causa ronea iudieii. Temo sequi tur, quod error speculativus, siue habitualis,sive actualis non est proprie loquendo ma. Ium poenae. PMet,quia non potest infigi a Deo in vindictam alicuius peccati, rusi tantam permissiue, ad em modum,quo Deus unum peccatum in punistionem alterius permittit.Ergo sicut mortale peccatum nequit propiae appellari malam poenae nisi per missiue, ta neque error speculativus propriam pς
rationem fortatur. Sed en aduertendum,quod tota
haec doctrina procedat de errore positiuo , de no de ignorantia purae negationis, nam huiusmodi ignoranua poteti pertinere ad naturalem conditi
nem Intellectualis creaturae, quae non Omma valet
scit e,oc hic defectus in hominibus Qrtiri potest limpliciter rationem poenae, saltem originalis; sicut in s multa cum peccato OriSinali de aenubus cate
42쪽
lia diuinae visionis vere,oc proprie est poena Origi ἀli culpae respondem.
DUBITATIO IV. APPENDIX. An in Christo fuerit fomes peccati.
EXptic uimus hactenus quo pacto Christi hu
manitati repugnat actuale peccatum . De nceps nonnulla dicenda erunt de fomite peccati, Ninis duobus extremis explicatis , deueniamus ad medium statum naturie actua It peccato infectae.
Nam actuale peccatum, & fomes peccati compa. ratione ad peccatum in habituali dispositione constitutum, rationem duorum extremorum vident induere
Quod vero in Christo neque sit, neque aliquando
fuerit fomes peccati, certum est fidei clogma, n-nat ex quinta Synodo generali cano. l a. uol clam n tur, qui dixerit Christum fuisse lentatum concupi. stentijs,&illecebris carnis, quam sententiam a merunt grauissimi Patres. S. Leo epiliola I r. citata, cuius ver dia paulo antea retulimus. 5.Augustin. libr. I. Contra duas epistolas Pelag.cap. ι I. ubi loquens de concupiscentia,& fomlie peccati Ha inquit, si uam Drιluι risdientem, sciticet, concup6centiam vim habere in carne morsali, ille tantummodo homo pol πιι , qui Non per ipsam ad homines venιt . idem fere dicit
lib. 2. de peccatorum ineritis. & remissicap. 26. N lib. I . de ciuitate cap. s. lib. . TIypognoli. circa uinnem ait contrariam sententiam luille errorem Peis
Iagianorum . Idem docent Ambros & Damasci duis dum citati,& Hieronum. in episto. ad Theliphon. S. Thom. in s. par. quaest i .ar. 2. de Theologi omnes .cum Magistro in I. d. tr.& . par. quaest. 41. ar. l. adaertium,dixit S. Tnom. Christum non fuisse tentatum excarnis concupiscentia, quia huiusmodi lenta tio fieri non potest absque aliquo peccato . Quod ipse confirmat ex aut horitate D. Augustin. Vbias uerte, quod licet in puris hominilaus tentatio , quae prouenit ex concupiscent a non semper fiat cum peccato , quamuis regulariter seinpet aliquod interuentat,qui aut plurimum huiusmodi tentatio po- teli a ratione impediri,praeueni ri,oc moderati,dc uasunt intelligendi S. Thom. 6c S. Augustin.cum docent huiusmodi tentationem non fieri absque culispa, ut in plurimum scilicet, Caeterum in Christo
sensualis tentatio, nullatenus esse poterat absque peccato, quoniam semper praeueniri posset,imo de facto praeuem retur a ratione,&a verbo, atque adeo
etIet voluntaria, de culpabilis. Ista, quae de peccati fomite diximus procedunt de facto, de secundum ordinariam Dei potentiam . Si tamen ad potentiam Dei absolutam extendantur,non tanta pollent certitudine, ut inter fidei dogmata debeant computari. sunt tamen adeo certa, ut contraria sententia non deberet computari inter probabiles The logorum opiniones. Et quidem tanta cum certitudine sentiendum est Christi humanitati repugnare fomitem. peccati, quanta credimus , nulla potentia fieri posse, quod
Clitii us ut homo, actuale peccatum committat. Etenim ut colligitur ex S. Thom. s. par. q. 27.ar. I.
fomes peccati importat duplicem respectum ad ma-
tum culpae,scilicet, respectum effectus ad peccatum, ut ad causani,dc respectum causae ad peccatum uti ad effectum. Est enim effectus peccati Originalis, oc in cit ad peccatum actuale: quatenus excitat in appetitu motus a ratione exorbitantes. Quocirca scuti peccatum excluditur omnino a Christi Domini humanitate, ita de fomes peccati omnitio est ab ipsa relegandus.Quibusdam Theologis probabile visum
fuit, quod si vetuum asIumeret humanitatem in puΑris naturalibus,r periretur in Christo fomes pecca- Ii, non limpliciter, quia non ei et ei sectus culpae originalis, sed secundum specialem rationem, prout es conditio naturae numanae , quae ex seipsa nata est pati concupiscentiae motus ararione exorbitantes. Sed
hec sententia metuo displicet alijs grauioribus Theologis, quoniam fomes peccati etiam sub hac posteriora ratione consideratus tendit ex se ad culp actuale, dc ideo omnino repugnat Christo domino. Estque aduertendum in huius m comprobatione, quod secundum substantiam non disturunt λ-mes peccati , quod ex Originali culpa originem traxit,ab illa inordinata inclinatione quam experiretur nomo ille,qui in puris naturalibus crearetur. Fomes enim peccati non est morbida quali talex originali peccato appetitui sensitivo superinducta. Vt falso putauerunt Henricus quod lib. I. par. quae s. 2 I.& quodlib. F. quaest. 26. & Gregor. dc Gabriel. ille in a. d. s.& hic in s. d.3. Etenim fomes m-hil est aliud, quam appellius sensitiuus in bonum sens bile inclitiatus absque plenaria ad rationem subiectione . Quocirca ex ungui inmitςm non m alio
consistit,quam in hoc quod appetitus sensitivi inclinatio ad sensibile bonuin plene sub ijciatur rationi. ala ut nullatenus ipsam praeuemat, vel ei repugnei: quam subieci ionem faciebat originalis iustitia iii primis parentibuε ante peccatum. Et hanc plenissimam sutilectionem nos tribuendam esse dicimus appetitui sensitivo Christ propter coniunctionem ad verbum. An vero in Christo ponenda sit originalis tu stitia non libet in praesentia discutere. Ego plano crediderim,quod qui a stirmariue sponderit , nihil affirmauerit improbabile. Nam cur iustulae originalis habitum, quo proto. parens noster primus Adam fuit in statu innocentiae praeditus,coelesti secundo Adamo, nimirum Christ denegabimus ἐν Quod probabile crediderim siue oti-ginalis iustitiae haditus distinctus realiter ab habitu gratiae fuerit in primo Adamo, siue unus de idem cum illo. Nam haec distinctio. quae in Theologorum etiam Thom istarum opinione posita eli, nihil ad praesens retulerit institutum . Et probabilior adhuc ista sententia apparebit , si probabitis censeatur quorundam Theologorum sententia, quae origianalem Adae iustitiam non specialem quempiam habitum,sed omnium virtutum collectionem in excel. lenti gradu consistentium esse decernit. Fuerunt namque de sunt in Christi humanitate virtutes ominnes in excellentissimo , dc hesoimi ut aiunt gradu, constitutae. verum de hac re alias. Sed contra hoc arguitur. S. Tuom. 3 .p. q. I ar. a.
ex eo probat sublatum esse fomitem a Chrini humanitate, quia in illa reperiuntur virtutes moraIesin gradu perfectissimo. Ergo in illo casu cum nullaia virtus supernaturalis infusa reperiretur in Chri iti
43쪽
αo RELECTIO DE CHRISTI GRATIA.
humanitate, non esset subIatus fomes. Huic argumento posset quis nim improbabiliter respondere,quod in illo casu somes non esset ablatus,& extinctus in Christi humanitate ἴ esset tamen ligatus, quemadmodum de Beata Virgine dicit S. Hom. 3.p. qtraeli. 27. arr. 3. quod antequam conciperet Dei filium, non erat in illa extintius peccati fomes . erat tamen quasi ab extrinseco ligatus petprouidentiam diuinam , quae non permittebat a in petitum sensitiuum excitari in aliquem inordina.
Sed probabilius Respondetur, quod in illo casu simpliciter esset ablatus fomes peccati a Christi humanitate per gratiam unionis, qua non est extrin se. ca humanitati, ratione cuius humanitas non posset exire in aliquem actum , qui non esset praeuentu, 1 verbo,& ratione,atque adeo nullus post et esse inOr
Ad argumentii vero factum. Respondetur, quod virtutes infusae animae Christi non sunt smpliciter
necessariae ad extinguendam peccati somitem , qu niam sola unionis gratia sitfficiebat pertinent tamen ad congruitatem ,& decentiam,vi natura humana sit in triniece dispoliis per gratiam habitualem ,& viris tutes proportionabiliter ad gratiam unionis. Et adis uertendum est, quod ut insinuat Caiet. in commen. s. p. q. IF .ar. I.& a. Vir Iules infusae quantumcunqueerescant in intensione,non suffciunt per semetipsas extingue re fomitem peccati . Sed hoc efficiunt i Chtuto, prouissint in tali subiecto, in quo est orati unionis, imo ipsa unionis gratia se sola sussiciebat ad totalem λmitis extinctionern.Et hinees,quod qu uis in viris sanctissimis uirtutes infusae habuerint magnam perfectionem & intensionem in graduq; heroico Derint constitutae, ut in Apostolis,& Ioanno Baptista , non fuerunt tamen sufficientes extinguere fomitem in illis,ut dicit S. August. lib. I. retrac . . I p. &Iib. t. contra duas Epist. Pelag. cap. II. Unde hoc
quod est habere fomitem sublatum soli Christo est
tribuendum. Secundum autem communem Ecclesiae sensum hoc priuilegium nos debemus extendere ad B. Virginem non quidem propter magnam var- tutum infusarum intensionem , sed propter speciale vim gratiae, quae FIgebat in virgine Beata ex maxima approximatisne ad verbum.
Utrum in Chrino omnis operatio Coluntatis,
ct appetitus sensititii furit deliberata.
Uoniam autem haec tota sere doctrina illi s lidissimo innititur fundament , nimirum , quod omnis humanitatis Christi operatio sue voluntatemue a senstino appetitu immediatε elicita, prquenta semper fuit a rectissimo ratiotiis i dicio. per rationem deliberator atqι adeo non potuit non semper esse rectae rationi consormis. Idcirco de hac re nonnulla in praesenti, s& non quidem extra causam, sed opportunei dicemus, ut doctrina tradita debitum acci piat complementum. Notandum igitur est operationem humanam siue Christi, siue alterius hominis, dupliciter post deliberatam a ratione intelligi. Primo extrinsece, di quasi per accidens quantum ad emercitium,& applicationem ad ipsum opus, non vero quantum ad specificationem actus. Et hoc modo viso,& quicun- qtie motus sensu m exteri am potest esse operatio deliberata, quatenus huiusmodi potentiae per voluntatem deliberatam applicant ut ad suas operationes,& imperio volun ratis subduntur. Secundo operatio aliqua potest esse doliberata per se, & essentia trier, non solum quoad exercitium, sed etiam quoad specificationem 3psius operis: α hoc modo ipse actin, elicitus a volunt a te potest dici operatio deliberata , quia ex propria sui ratioue habet quod possit a voluntate celibera a procedere.
Quo supposito in utroque sensii potest disputati. Vetum omnis operatio voluntatis Christi,& eius appetitus sensitivi sit operatio deliberata. Sed in primo sensu haec quaestio nullam disticultatem habet,
quia omnes tenemur sateri uniuersas operationes voluntatis,& appetitus Christi,imo dc omnium p tentiarum etiam na uralium V. G. vegetatiuae, fuisse deliberatas non solum per voluntatem, di rationem diuinauit sed etiam pe r rationem,& voluntatem huis manam , quae ex deliberatione permittebat , unam-
qclamque potentiam operari sibi propria, &consorrniter ad propriam naturam. Probatur hoc.Qui , alias sequeretur, quod in Christo potuerit reperiri aliqua operatio exorbitans a ratione, & lege Dei. Consequens est diciu absurdissimum,Christus enim vi ipse Icia.c. 8. dicebat, nihil unquam operatus mit, quod non fuisset paternae voluntari placatum. Et quidem quod in Christo non fuerit voluntatum contrarietas,ita quod humana ditiinae Iepugnaret, veritas est fidei m 6. Synodo definita actio. . II. & 37.& in Concit. Lateranen. sub Martino I. Leoantur Greg. I A. mor. 16. Hler. MarcI. 9. Aug. super Ioan. loco cit.&q.77. noui oc vetui. testam. Sequela vero probatur. Quoniam si operationes appetitus sensitiatii Christi non &istenta ratione praeuentae,aIi quando appetitus posset oderri in obiectum sensibile immoderate, α non iucundum debitum rationis ordinem. E. go,&c. Sed notandum est, quod motus appetitus sensitivi in Chriito non solum fuerunt deliberali, di pravisi antecedenter, quatenus hoc ipso,quod verbum voluit assumere naturam sensitius prae uidit in contuso, fit in communi operationes misturas appetitus sensiIIui. in qua ie,fateor me non inistelligere quid velit dicere Mag Mecl. 3. par, qtiaest. I 3.ail. s. Constituen Idiscrimen inter actus appeti. tus sensitivi Christi. S. actus voluntatis eius, ut est
natura, quantum ad hoc,quod est esse praevisos, deliberatos. Sed necessario fateri oportet, quoa Omnes fuerunt deliberati, oc praeuili in particulari, di distincte,di tin mediate.Quod vel ex eo iacile potest ostendi, quia anima Christi per visionem heatam,& per scientiam infusam in particulari, & distincte cognouit omnes operationes cuiuscum quo creaturae praecipue rationalis,quae iatu sunt in tota aeternitate. Ergo 1 sortiori cognouit omnes ops rationes suae humanitatis, atque adeo distincte, tu in particulari de omnibus illis deliberiuit. Confirm. Quoniam si tantum tuerunt deliberatae in comm ni, & quasi incolimis, vix poterit assignari ratio, ob quam appetitus sensitiuus non exierit in aliquem
44쪽
Exh oe sequitur primo, quod quarnitis opera iones voluntaris,ut natura quaedam est,& operationes appetitus Ensitivi, ev aliarum poterit arum naturaistium Chri iii, simpliciter essent naturales, eo quod procedebant' proximis principris naturalibus : extrinseca tamen Ordinatione deliberatie fuerunt, &rationales .
Sequitur secundo. Quod humana Christi uoluntas ut natura est, de similiter appetitus eius sensitiuus per has Operationes licet non semper consor marentur voluntati diuinae involito materiali, semper tamen hae operationes fuerunt ei conformes, consentaneae in volito rormali. Quoniam propter deliberationem rationis 1 qua praeuentae disponebantur, numquam exorbitabant a ratione ,&, lege Dei: qtia muta ipsa Dei voluntate annuente voluntas Christi humana, ac eius sin iliter sensibilis appe
litus in huiusmodi actus a materiali diuinae volu tatis obiecto discordes prodirent. vereque diceban-rut in volito formali diuinae voluntati,& legi consor meS,quia vere procedebant regulati per diuinam voluntatem,& legem. Deciperationibus autem secundi generis grauior est dissiduitas . Nam quidam concedunt, quod v Iunias Cnristi ut rationalis & libera potuit habet operationes absolutas, per quas non se confor in ret voluntati diuinae in volito materiali . Ita quo, dicunt , quod Christi voluntas ut rationalis potuit actu abs tuto velle non mori, cuius Opposi tum voluit ditiina voluntas. Caeterum haec semenistia etsi a Scoto, de Gabriele in i . probabilis rudice thr,omnino tamen videtur imprCbabilis. Contra uam docenε communiter Theologi in cit. d. uabus sequentibus, Ic S. Thram . . pM. quaest.2I .a ζζ.
4. Et certe sententia illa esset metato a scholis explodenda, quod probatur. Primo, quia talis absoluta, di deliberata voluntas no posset non est e peccatum, cum esIet diuinae voluntati absolute repugnans ei non nubiecta, nam cum esset absoluta,& ex cleis liberatione pro manans , nulli superion voluntati cederet . At fides catholica omne peccatum
a Christi voluntate eliminat, ut ex diuis constat. Ergo, dcc. Secundo probatur. Talis voluntas fuit Chiisto impossibilis, Ergo,&c. probo antecedens . Cntistus videbat quid Deus ab Iuta,&emcaci voluntate fieri decreuisset,& consequenter siciebat, quod in sensa
composiro non poterat Oppositum contingere. At non eotest voluntas absoluta, c deliberata volitione
ferti in obiectum, quod intellectus iudicat hie 6
nunc,& omnibus circunstatui js consideratis ciIeimia possibile. Ergo,&c. Tertio probatur,Quia tunc esset in Christo voluntatum contrar letas,quod est ab Ecclesia damnatum, ut vidimus paulo an te. Ergo,occ. Dissicultas ergo in utramque partem probabilis, in eo consistit, utrum Christi voluntas, non ut natura, sed ut rationalis potuerit habere aliquam voliti nem c6ditio natatu.& imperfectam, quam dicamus velleitatem repugnantem voluntati Dei in volito materiali. Et quidam nouiores Theologi reputant probabi liorem sen ten tiam nigatium, quam seque- ibus rationibus probant.
Primo huiusmodi vellet rates sunt otiosae,de impertinentes, Fc procedunt ex imperfectione operantis,
Ergo non sunt ponendae in Christo, a cuius hum nitate omnis est imperfectio releganda. Secundo. voluntas ut rationalis,& Iibera, illa
dicitur, quae operatur consultis rationibus,&circun
stantiis ipsiuς operis, sed Christus quoties appIic
uit intellest uni ad considerandas rationes,& circunstan tias operis, considerauit omnes rationes, de ci cunstantias tam superiores, quam inferiores: suit autem impcdlibile, quod consideratis omnibus ra-gionibus.& circunstant is, inluntas humana Christi non se conformatet voluntati diuinae in volito materiali. Ergo non fuit possibile, quod haberet aliqu1
vellestatem repugnantem diuinae voluntati in volat
Tertio. Quia huiusmodi velleitates repugnan ea
diuinae voluntari in volito materiali,n n possunt reperiri in Beatis propter magnam perfectionem V
luntatis eorum, sed voluntas humana Christi multo fuit perfectior voluntate cuiuscunqtie Beati, Ergo releg Udae sunt 1 Christi voluntate huiusmodi imperiectae volitiones.
Oppolitam sententiam docent Scotus in s. d. I s.& Palatios ibi,de Medi a I. par. quaest. IS. ar. apparet sententia longe probabilior, Probatur. Chrillus habuit vellet ratem non moriendi, ut constat e scriptura, dc tamen iuxta sententiam Sanctorum hac vesteitas oriebatut cx consideratione rati ni qua letius iudicabat indignum esse, ut Innocens pro peccatoribus moreretur, Deus pro creatura, de quod mors eius elIeta multis contemnenda, & multis futura iii scandalum , praesertim popuIO Iud rumis, Ergo voluntas Christi, ut rationalis habuit actum condulonatum, per quem non se conformauit . lumati diuinae involito materiali, Haec omnia adeo sunt vulgaria,Sc cunctis peruia,ut minime expedire iudicauecun in scripturaru , de Patrum testimonijs recensendis immorari. Quare ad primum argumentum contrariae opinionis negatur antecedens, nam huiusmodi voliti nes conterebant multum ad ostendendam veritatem naturae humanae in Christo , Setiam ad ostendendum charitatis affectum erga totum humanum genus,volebat enim quantum ex se erat, ut omnes
consequerentur fructum sua patIionis, dcaeternam vitam. Huc enim tendebat illa tam laboriosa Christi ad Patrem deprecatio. Matth. ao. de Luc. 2o. Pater spossibiles transeat a me calix Vis, idest transeat ad
uniuersos homines, ita vi Omura fructum passionis meae copiose percipiant, dcc.
Αο Secundum Resipondetur , quod licet animais
Christi per eo nitionem beatam actu semper comfideret uniuersas rationes,&circunstantias in euluia cunque operationis, at per scientiam infusam aliis quando poterat con siderate aliquas pa triculares rationes, quas vocamus inferiores, non consideratis alijs superioribus , dc tunc poterat habere actum voluntatis conditionatum proportionatum inferior,bus rationibus, quasi corrigendum per rati e1 periores, neque in hoc reperiebatur aliquis desectus prudentiae,sed erat mod us operandi proportionatus humanae naturae.
45쪽
Ad tertiam . Non desum viri docti, qui putent in
beatis reperiri huiusmodi altus condi tionatos, sed Veritas eli in cippositum. Quoniam beatitudo consummata , dc perfecta transformat, oluntatem
beati in diuinam voluntatem, Ita ut nullum m
tum patiatur , qui non procedat ex inclinatione gratiae, O consummatae cliaritatis . Igitur ad
argumentum negatur consequentia, ratio discriminis est, quoniam Christus simul erat Beatus,& viatorδε caro Christi Domini erat passibilis,& mort
Iis,& ideo multa poterant Christo praesentari ut nociva, & ma Ia propter carn S passibili ratem , quae r spectu Beatorum nulla in ponunt induere ratio Rem mali, quia non sunt subiecti panionibus,& transmu- ationibus pass. bilis carnis. Multaque ipsi potucrunt ut viatori occurrere , di ea quidem secundum ratio. nes saltem inferiores cons de ratione digna, quae ad beatificum ita tiim se habe ut tu, pertinenlcr.
DuBITATIO, V. APPENDIX. An serbum possi assumere naturam peccato
injectam viva Is ita praesuppositis ad secundam nostram coni 1 clusionem reuertamur cuius cfficacem prCbλ- tionem ex dictis colligere non erit difficile. Et primum quidem , quod diurnum vel bum de facto non assumpserit humanitatem illo peccato infectam, ueritas est ad fidem Catholicam pertinenS,ita,ut p-zsitum sit manifestis limus error in fide, & apertat te sis. Quod proba tur prinio ex illo Luc. i . 2:todnaum rex se sanctum, O c. Illa dictio,ianctum, neuia traliter accepta denotat omnimodam sanctitatem, non sesum iu supposito, sed etiam in natura, in qua ,
Christus fuit conccptus, de natus, nam de sanctitate nascitiari Christi cx Spiritu sancto in utero Virginis concipit nul erillonent ibi in Ilituerat Auge Ius. Testimonia, quae asteremus circa seque nres concitisi Ones ad prohandum lanctuatem,& gratiam habitu aistem Clitisti apertissime consum ab uni istam veritatem ,&ea etiam quae sunt alscrcnda in solutione ad ultimum argumentum huius quae litori s. Probat ut secundo ex vcrbis. quae paulo ante retulimus ex Epistola Agatonis in sexta synodo generali recepta, α approbata, quibus.definitur Christi humanitatem exc iunctione ad diuinum verbum fuisse dei fida. tam . At cum hac delficatione non compati poterat aliqua habitualis culpa in anima Cluilli existens. Id ipsum probatur, ex eo, quod in Conc. Epne. primo anathematismo I in definitur Christum non indigitiue sacrificio pro se oblato, quia nullum habuit peccatum. Quod oc Paul. ad Hcbr. p. . non obscuris verbis dixerat. Talis, inquit, decebat,ut nυbis esset Pontifex sancius, innocciis , impollutus, RerexcituF aptica orιbus, o excelsor caelis facius, qui non habrenicesertarem quoladιe, quemadmodam, G sacerdotes
mini pro si os delictis o rre. Cei te si Christi humanitati aliquo u vel moriale,vcl veniale inciset peccatum, nulla rati ne dici possct ipsum non indiguis losacri iacio pro se Oblato, nam ad expiationem illius peccati,& munditiam animae comparandam necessaria illi suisset sacrificii virtus. Tertio probatur . Secundum fidem fateri tenemur Christi humanitatem non prius tempore in re
rum natura ex mille, quam fuerit personaliter unita verbo, Alias enim non vere ,& proprre Beatissima
Virgo diceretur Christum verum Dcum,& homine genuisse, sed illum hominem purum, seu humani istatem illam unioni liypostaticae praeexiste item, cu . ius contrarium praedicant sacrae litetae, glauillima Concilia Ephae limina r. Calcedonense, Costa minor. F. e c. definium, docent Sancti Patres, &Tbeologi,
uniuersaque credit Ecclcsia. Certa etiam fide te Deon. ur credere, cam non contraxisse peccatum originis ex vi generationis. ergo ti ullo modo intelligi potest peccatum in humanitate Christi, quod non fuerit perpetratum ab ipso Christo. Seu qirod christiis
aliquod peccatum admiserat in natus a allum pia, est manticlia haeresis, ut probauimus. Et go contra fidε est dicere Christum assumpsisse naturam aliquo peccato insectam. Quarto denique,& vltimo probatur, quod Christus humanitarem assumeret aliquo peccato infectam, e regione opponitur officio Redemptoris, uec a sanctificatoris, quod fuit Chri lio a Patre iniunctii
oportebat eni in ut is qui alios venerat saluate,& mudare, esset omni ex parte sancius , dc mundus, de non
ipse quoque mundatione, & sanctificatione eget et, abim in undo enim quis naudabit M ergo cum nihil contrarium osticio Redemptoris, & sanctifici toris si admittendum inc hristo, & hoc quidem secundu Catholicam fidem, nec ei Ium est omnc in peccati l bem a Christi humanitate excludamus. Illa omnia Patrum teli imonia, si is adquximus ad excludendupeccatum a cauale a Christi humanitate, di illa quae afferemus postea ad probandum eius sanctitatem,&gratiam. atqtie ipsius gratiae plenitudinem Omnin tunt ponderanda in huius Catholicae veritatis con- farinationem : neque enim libet ea saepius tepetere, de ab ite vlla necessitate inculcare.'Dein L ps probandum est,quod etiam ex potentia Dei absoluta non potuerit fieri, quod verbum humanualem peccato inscctam allum ciet. Quod sic probo. Ad diurnum v cibum, prout est humanae naturae suppositi in , attinet magnam curam,specialemque prouidentiarn aes hibere , vi ab illa natura omne moralem defectum excludat, ut ex ante dictis satis constat, itaque deficeret diuinum verbum in his, quq ad ipsum pertinent in ratione laumani silppositi,nili naturam quam stippolita liter ternu nat, munda- Iet ab omni morali deformitate, quae illam redde. ret deformem,& turpem, S ineptam ad stipernaturales actioncs est ien. .is, S ea otia cl.i,& munia prς- standa, qliae competcnt naturae deificatae per hyp staticam unione in ad diuinum verbum ,& qtiae In effabili redemptoras ministerio congruunt: ergo
i in possibile est , quod verbum diuinum humani ratem peccato infectam ad unitatem personalem
Ex hoc sequitur, quod si Deus modo vellet assu
niere in hypostaticam unionem naturam rata Onalem homin dis peccatoris, auferendo ab ea personalitatem propriam, ipso, quod illam sibi uniret, mundaret ipsa in a peccato, quod antea contraxerat. Non quod talis mundities resultat et per simplicem emanationem ex unione hypostatica, hoc enim non exritimo necessa Ilum de qua re dicam quaest. sequentid
46쪽
sed per nouam actionem,liberam quidem,&volum tariam simpliciter ipsi Deo, necesiartam tamen ex suppositione, supposita scilicet unione hypostatica, quae esset omnino libera actio Dei. Imo crediderim, quod prius natura quam ea assumeret in genere taltem causae dispositiuae in ordine morali deberet prς- cedere mundities ipsius naturae ad hypol alicam a Gsumptionem. Dixi in genere cauta dispositiuae quo niam in genere effecturae causae prior rationis ordine deberet intelligi ipsa verbi cum humanitate hypostatica unio. Nam alias si absolute praecederet naturae humanae mundities, non specialiter tribueretur verbo,nisi secundum quandam accommodati . nem, sed toti Trinitati esset communis , quia non procederet a verbo, ut a supposito naturae humanae, cum omnino antecederet hypostaticam unionem. Quo loco id arbitror obseruandum,quod licet in
fusio gratiae, &eliaritatis activa in Chriiti animae
actio tueri t toti Trinitati communis, ut in 1. art. χἀ quentisquςst. dicam, mundare tamen humanitatem in casu de quo in praesenti loquimur, non solum s cundum accommodationem quandam verbo tri hueretur, sed speciali ratione ut humanitatis supposito, ipsi competeret. Nam cius interesset naturam sibi livpostaticὰ coniunctam ab omni morali culpa mundare. Ita quod petantellectam humanum , fChumanam voluntatem teneretur de nac morali munditie curare .
CErta fide tenendum est Christi animam habituali gratia sanctificatam fuisse,de ad supernatu ratem ordinem eleuatam. Probatur primo ex multis sacrae scripturae testim injs Ioan . . plenumΠalιa,
o veritatis.Qnem locum de Christo esIe intAligendum superius explicui, Haeretici huius temporis diis eunt Christum fui se plenum gratia, non habituali,& iustificante,sed gratiae nomine, specialem fauore intelligunt, quo pater plurimum fauebat Christo.
Verum haec interpretatio tota est spiritu haeretico plena,& communi patrum intelligentiae contraria,
qui unanimiter hanc gratiae plenitudinem ad dona, de Spiritus sancti charasmata reserunt, quae Christi
anima non ad mensuram accepit. Quia 'Pater, ut inquit Ioan . cap. non ad mensuram dedit spiritum jlio suo Ioan. O. Cluti us de se ipso dicit, quem Patis saxit firmi miset in mundum, σι. dc ut ibidem in terpretatur S. Thom .post Hilar. 7. lib.de Trinitaetrisca medium,& est interpretatio, ab rauissimis Patri bus Athanasio lib.de incarnatio. Cnristi in princ. dc Chrysost. hoin.so. re ab alus sacrorum Bibliorum Interpretibus communiter probata, haec sanctificario accipienda est de sanctineatione facta per iustificantem gratiam. Scio S. Augustin. Irach. 4 . in Ioan. quem super hunc locum sequutus fuit Vener. Beda ad Christi diuinitatem hanc sanctificationem reduinxisse,ipsamque aeternam verbi generationem sanctiis ficationem vocasset ut sanctus esset, inquit Bed . gignendo edidit, Sanctificauit, intelligendum est quemadmoduin & genuit. Cui interpretationi ob id noulores quia em annuunt interpretes, quia san etificatio de qua Christus hic losuitur , mustonem diuini verbi in mundum antecessit, qua utis io in
eius incarnatione fuit celebrata, atque adeo sanctitacatio verbi non potest non esse aeterna eius generatio, Sed prior nihilominus intel Iigentia comin unior est,ila textui gratior apparet, quia de Incarnato verbo ibi fit sermo. Ad motitium vero, quod probabilem reddit intelligentiam aliam quam ex August
retulimus,dicitur. Christum Dominum ibi non to
qui de missione verbi in mundum,quae suu ipsa verisbi incarnatio,sed de missione qua post incarnatione ipse Christus mssus est a Patre in mundum ad princlicandum hominibus Euangelium,dc ad cettera Redemptoris munera exequendum. Huic intelligentis plurimum consentit, id quod ex Esai. 6l. Christus Luc. . silai accommodauit,visitus .inquiens, Domini supcr me,eo quod unxerit me,a ad annuntiandum pauperibκs mssit me. Quς loco spiritualis humanitatis Christi unctio, quae tuit in incarnatione facta, prae cessisse dicitur missionem ipsius Christi ad annunciandum pauperibus Euangelium gratiae. Sanctitiis catio autem,& unctio idem omnino pollent. Sed iam ulterius in probatione conclusionis pr rediamur. Luc. I. Quod ex te nascetur sanctum vocaitur filius Dei,Quem locum verians Bern. ho m. q. super Missus est, e Rupertus lib. I. de operibus Splis
ritus sancti .cap. 1 . interpretantur de sanctitate, qu
fit per gratiam iustificantem. Et quidem merito, N sanctitas personalis ad uniopis gratiam spectans s quentibus verbis, scilicet, vocabisurratur Dei , satra
explicatur. Hanc veri talem probant uniuer illa teiastimonia scripturae sacrae, quibus asseritur Christum vnctum Spiritus sancti unctione, de qua I uitur Regius Vates psal. ε . Dilexisti iustitiam,s odilti inj-γιιatem , propima unxti te Deus, deus tuus oleo let liae praeconsortibus tuis, ubi ad literam fit sermo do Christo,nai in Pala. ad Hebr. i. de Christo loquens. haec verba retulit. Hoc autem lςtitiae. &exultationis oleum communiter Sancti Patres interpretantur de Spiritus sancti charisinatthuas, quorum praecipuu estiuitificans gratia. Unde in cacra scriptura huiusmodi
Spiritus sancti charismata unctionis nomine vocaniatur,ut constat ex IIIo Ioan . I .cap. q. etio docebit vorde omnibus. De eadem Christi spirituali unctionO intelliguntur a Sanctis Patribus,dc ab alijs interpretibus scripturae sacrae alia sacrae paginae testimonia , quae de Chrasti unctione sermonem faciunt Isai. 6 i. Spiritus Domini super me, eo quod unxerar me . . quae verba Luc. . Christus retulit, de sibi ipsi accommodauit,ut dudum dicebam,AI. 4. dicitur de Christo,quod unxit eum Pater Spiritu sancto, & virtute. De hiisto verincantur etiam illa verba Dan. s. Et ungatur Sanctus sanctorum . Eadem veritas aperte comprobatur ex illis sacrae paginae testimonijs, in quibus Spiritus sancti dona Chri iis tribuuntur, 'test illud Isai. c. I . requIWceι super eum scilicet storem de radice Iesse ascendentem , qui en ipse Chiastus Spiritia Domini,spiritus sapientiae, o intellecturi
Te. Ponderandum eit illud verbum,requiescet, denotat enim habitualem permanentiam gratiae, Mocinorum Spiritus sancti ipsam concomitantium in anima Christi. Zach. 3. ubi sub nomine Iapidis fit sermo de Ch risto, qui est lapis electus, δέ angularis,& si ab aedificantibus reprobatus,dicitur,quod super Iapidem unum septem Oculi sunt, id est, septem Spiritus cincti dona, ut communiter interpretatur Pa.
47쪽
tres . Legatur speciatim Hieronym. super eundem
Ecce femus meus suscipiam eum,dedi Spiritum meum super illum , in quo teli imonio illud verbum, semiius,denota i de Christo ut homine, imonem fieri, Et illa verba, super illum, denotant, quod non deis gratia unionis qua factum est verbum caro, sed e gratia iustificante verbo incarnato fiuperuenienti fit sermo. Nam ut daretur Spiritus super illum , n cessum erat, ut ipse seruus Dei, scilicet,Christus,pr extitisset saltem ordine naturae ipsi infusioni gratiae. Quae ponderatio etiam est accommodanda testimonio ex cap. 6 r. Isai.cit.
Secundo probatur eadem conclusio grauissimis Patrum testimonijs, Origen. in quadam homil. de nativitate Domini super Euangeliu, In principio erat verbum. versans illa verba , plenum Iralis, G veritatis adhibet diuersas explicationes, & in prima Olcit, quod veritatis plenitudo referri potest ad diuinitatem Christi, plenitudo vero gratiae ad Spiritus sancti donationem humanae naturae communicatam . in inde aliam explicationem adhibens, i
quit,etrariae,& veritatis plenitudinem de plenitudine 'deificationis , de sancti Mationis esse intelligendam, S siubiungit continuo , Deficationis dico,
quia homo , s De s in unitatem et mus Dbsamae sides subfsentia, adtinati sun netificationis vero, quia
non D um de θρινιlu sancto conceptus, verum citam plena ludine donationum eius repleιus est . Ecce quemadmodum Origen. & unionis gratiam, Q habitualis gratiae plenitudinem agnouit in Christo, illam deificationis gratiam vocavit, hanc vero gratiam sancti ficationis esse dixit. banctus Cyrillus Alexandri n. in primo torno actorum Concilij Ephesini de Christi sanctitate,& Sacerdotio loquens dicit,quod Christus Spiritum sanctum accepit ut homo , non tam sibi illum impetrans, quam toti generi humano per se ipsum, & in se ipso primum .
Et in eodem lomo pruno quaedam Ioannis verba exponens, inquit. t Enclare , dc euidenter virumque alsertum habes , nempe Dominum Ic sum Christum
. per carnis quidem inconomiam , perinde ac unum
ex nobis Spiritu sancto potiri. J Expendenda sunt
illa 'verba, ac tinum ex nobis, aperte enim ostendunt, quod Civilius accepit gratiam , & caeter Spiritus sancti dona , quae conseruntur a Spiritu sancto reliquis hominibus iustis . Similia merba habet idem Cyrillus in quinto tomo actorum eiusdem Concilij, ubi explicans anathematismum septimum , inquit , Nominatus avsem , G christi quoque nomine ess , prost erea , nimirum, quod secundum humanam naturum perinde , ac unus ex nobII
inunelus es, iuxta allud, dilexi iustitium, Godissi
uendus est itidem libro primo de fide ad reginas. Sanctus Athanasius sermone secundo contra Ari nos circa finem dicit , quod Verbum homo factum
seipsum follificavit ea Unctione, σ sanciuicalione,
cauit, α poli pauca subdit, Ipse est, quι dat s accipit viritum sanctum, datvι verbum, accipit Ut ho
mo . illa verba , cuius etiam eit dominus, nequeunt
exponi de sanctificatione, quae ad unionis gratiam spectat, nam haec sanctitas re ipsa est ipsum mei diurnum verbum, unde necesse est de habituali gratia humanitatis,de qua sine dubio,& haec omnia verba.&alia quae habentur ibidem intelliguntur. Et tam est manifestum S. Athanas de gratia Spiritus sancti iustificante, 6c eleuante animam loqui in hoc loco, ut visus sit dicere, quod cum Ioannes in baptismo
vidit Spiritum ancium in specie columbae super Christum descendentem , suscepit ipse Christus hanc Spiti itis sancti gratiam . Sed nihil aliud intendit grauissa imis hic Pater , quam quod visibilis ille Spiritus sancit se per Christum descensus apeseram nobis dein rerna ipsus Spiritus sancti gratia in Christi anima latente signincationem fecerit. Nam quod Christi anima ab ipso incarnationis inllantiplina fuerit gratiae, in qua nunquam ullum susce pli augmentum, fatetur ipse Athanasias sermone quarto sequenti contra Arianos . Legatur etiam pro hac nos ra concitisione tertia in libr. de incarna.
Christi, ubi inquit,quod Christus a seipso Spiritum sanctum accepit, dc quod ex se ipso in semetipsum
descendit, nimirum ex deitate in humanitatem assumptam. Hic descensius ex deitate Cntisti in ipsius humanitatem quid aliud denotat quam spiri ua lium charismatum in anima Christi infusionem ab ipsius deitate factam S. Hierony. versans illa vel baΑbachuc cap. q. ressus ut in salutem populi Iri,d
cit , super omnia unguentorum genera ebeetngumtum illud spirituale, quod ζιleum exutiationis Docatur, qu vngιιur Saluator prae particip:bus suis; participes te m,inqui:,eos puto, ad quos loquitur Ioannes dicens Vos unctionem habeιιs a Sρ ritu functo . Multa alia ibi dicit Hieronymus. ex quibus constat illum loqui de unctione Spiritus sancit facta per gratiam. Sanct. Chrysostomus in sermone quodam de Spiritu sancto haec habet verba. Cum autem accepit inus ea
nem noctram, sciι eam humano more, quasi UnMm, pulosorum , s 1 Yophetarum accipere πιrirum sanctum, & multa his limitia dicit ibidem S. Gregor. loco citato,& lin. tertio epistolarum epistola fit. & libr. tertio morat. cap. 39. N libr. 29. c. ι o. &hoc loco inquit Christi animam habuiste comunctas & permanentes uniuersas Spiritus sancti functiones, id eli, Operationes supernaturalium don rum, & virtutum . Qu: bus verbis aperte docuit habitualem gratiam, oc supernaturatium virtutum permanentiam in Chri lii Saluatoris antina. Quia non aliter potui t simul habere omnes coelestium o norum ,&virtutiani supernaturalium actiones nisi in habituali principio, in ipsis, videlicet, infusis habitibus gratiae, α virtutum infusarum. Leoatur Sanct. Basil. homil. de poenitentia, . speciatim viis dendus est super illa verba Psalm. M. v ιι te Deus, cye. Bernard. homil. 6. in Cant. dicit,quoci oleum
exultationis,quo Christis in sacris lιteris asseritur --ctus, ipsa sunt septem Spiritus sancti dona, S. August.
II. de Trinit. cap. 26.dicit, quod Christus secundum quod Deus dedit spiritualem sanctificationem hominibus, quam ipse secundum quod homo accepit,& manifelium erit legenti,S. Augustin. non de gratia unionis, sed de gratia habituali sanctificante animam ibidem loqui. Nam inter alia dicit, quods Iana. Baptista, qui seruus erat,ab utero matris Spiritum sanctum accepit, qua probabilitate id ne- eandum erit Chiicio naturali filio: ex qua ratione dic
48쪽
in ei poterit Christum, tunc primo Spiritum sanctum
accepiste,cum Ioannes in Iordane vidit Spiritum saucium in specie columbae super ipsum descendentem. Certe non potest laςz Augustini argumentatio de
gratia unionis procudere, de hac enim gratia nulli poterat esse dubiam quominus eam Chri itu 1m ut rosuae matris accepisset. Loquebatur ergo Augultu .cle illa Spiritus sancti donatione , quae fit per militicantem gratiam,&quae communis fuit Curitio, Ioan . legendus esti pie Augiit . in epistola s7. Legatur otiam S. Ambros lib. i. de Spiritu sancto cap. 8.1uper caput i. epistola ad Hebr. In illa verba unxit te Deus , Deus tuus prae participibus tuis , ubi aperte docet, oleum quo Christus fuit unctus fuisse illudiani et quo alii sancti , & iusti homines inunguntur, quamuis in Christo excellentiori modo fuerit illud oleum diffusum S. Anselmus super eundem locum ita dicit, mur tam homo fa irs in i dicitur, id erum significam illa verba Tnxit te Deus σc.D Icuim , ult Anse Imus, quι eius est, homo Deius ervi, v icias trio leo, id est, Spiritus Diuti dono . Et paulo post, unctures oIeo exultatior iis, id est, SpirιIurfanci graua, se eius e βι entiam exhilararet. vides, bone lector, quam aperte S. Anselmus distinguat in Christo gratiam villificantem, S sanctificantem animam, a gratia unionis, imo & qniuersa hic a nobis ex l)atiio ascitata lastimonia hanc habetit mantistiti Iiuiamin. telligentiam . Alia ex Patribus afferemus loca circaea soliationem ad primum huius quae itionis: eu in quaesione sequenti in art. i. Ex quibus huic veritati u aistias accrescet robur. Eandem hanc veritatem constanter affirmat omnes scholastici Theologi cum suo
magistro in s. d. 1 . S.Tho. ibidem& . p. q. I. art. .&q. 34. ΑIex.Alens. s. Par. q. II. & ra. Mars. iv q. q. Io. Interpretes sacrorum bibliorum exponentes illa verba Io. i. Plenum 1ratia, s veritat 33. unanimiter hanc veritatem adstruunt, Erasmo,&Cale. exccpIis, qui ut supra aduertimus a vulgata latina editione obleuistimas coniecturas recedentes, haec verba non ad Christu in , sed ad Ioannem retulerunt. Sed iam in forma sic deduco pro cones usione argumentum, Wid quidem efficacis Isimulta. Illa veritas quam umue s , aut fere uniuerit Ecclesiae Patres, Sc inagistri semper docuerunt, & docent, ut certam, Sin sacris scripturis contentam, suscipiendae it a fidelibus, ut veru Catholicae fidei dogma, non enim errare possunt i scri pturarum perscrtitatione, & Intelligentia univcrsi Ecclesiae Patres,& magistri, neque in . tradendis Catholicis veritatibus , alias enim cum ipsis errantibus tota erraret Ecclesia. Ergo cum ab v nuter sis , dc antiis qui oribus Patribus,& noui Oribus Ecclesiae ma*istris
assertum habeamus ex sacris litteris colligi Christi Saluatoris nostri animam gratia iustificante , ac retia quis Spiritus lancti charasmatibus & sanctificarum
fuisse, ex unctam, necessum eli fateamur, hanc veritatem non inter probabiles Theologorum Opini nes annumerandam esse, sed Catholica constitione a
Theologicae rationes pro hac vetitate confirmanda multae eaeque non contemnendae suppetunt Theologis. Quarum praecipue sunt illae, quibus usus fuit S.
Tli. s. p. q. Z.art. I. quae cum ibidem clare,&explicatissime proponantur, non erit necessum, ut in earum
explicatione immoremur. Sed sati sucrit earu p
cipuas propter doctrinae ordinem , de complemetum
breuiter refer re. Et quidem ex illis verbis notri protheinatis. Et vidimus IIorιam eius CL ia quasi Unige. mu a Patre. Duae rationes deducunιur, priorque litu Ordine alia tu prima, haec cit, dignitas Christi qua habet eo, quod vias genitus cst Dei ulvas, po. tul ibat,
ut eius rationali Samma verbo pellana luee unitae
x Drnaretur gratia , ac praeclahu limis Spiritus sancti virtutibus. oc doctis quibus decora fieret. & pulchra ac Deo valde similis, eiusdemq. Ordinis cia diurno verbo. At non est cie dibile, quo a Deus, qui t. i in ordine
gratiae, qua in in ordine naturae res Omnes lux in Cia rumerata,& dignitatem dii ponit, ipsi Chrtiti animam non ornaret, & perficeret iuxta modii eius dignitati debitum. Ergo, dcc. Posterior IO, & in ordine secuda ad hoc reducitur. Quod diurnu verbu perems est re t ius gratis fons, ac nativa origo. S quia Deus, cuiusnaliacae ipsa gratia qliodda est participiis .ec quia sib- stantiat is imago, di similitudo dat te s. Quam pec&ctis lima, & exacta similiti id me imitatur gratia, qu*an: ma costituit Deo simile formali, Sintrinsccus participata similitudine et & ita Paul. Rom. c. g. inquit,
quos praedistinauit conformes μοι magi us sty fui,
. .e vi praedet Inallonis gratia accipi ut praedullinati, per qua referunt unigeniti sill l Dei, qui est natura lasimago Patris similitudine , dcco formitate magιnis Dei induunt Ergo anima Clituti, quae inter creatu. ras oes proximi Or eit,& coniunctior verbo, gratiam
ab ipsi, verbo, & ca quide ii oem plenitudinem suscipit, Tertia ro. Conueniens ei omnino, α maxi me congruum , ut Christi anima verbo unita operetur supernaturales actiones diuino humanitatis supposito consorines. Na cu vethu, prout humanae naturae suppotitum sit unum cu natura humana caru operationum effectivum, oc elicituum principium, indecorum apparet, quod operationes elicitae non sint ei similes, ec proportionatae. Gratia vero est primum,&radicate principium harili operationu, quatenus sua virtute praehabet supernaIurales habitus, qui sui proxima earu effectiva principia. Ergo Christi animae infundi debuit habitualis gratia. Neq. sat fuerit di- cere, quod adiutoria, ct auxilia Dei actualia susticerent Christi amms eo supcrnaturales operat: ones euiciendas Quoniam licet sit Ilicerent ad substantiam
ipsarum OpCrallonum, non tamcn, ut modu ipsi animae connaturali esticerentur. Nam in si per naturalibus actionibus , quae non ex habita supei naturali, sed ex actuali auxi Iio prodeunt , anima pollus ab ex transeco mouetur,quam operetur 1 semel ipsa mota,&acta . Et quidem ii ad hanc sua uuatem in reliquis hominibus erga supernaturales actiones seruadam , Deus qui omnia disponit suaviter, eis supernaturales infundit habitus, & virtutes, quae ratio patitur, ut a Clitis iamina sibi charisIima hanc suavem prouide-tiam,&di Isitionem subtraxerit Ergo,&c. Sed quarta iam ratio accedat, Christus non solum ut Deus, sed et ut homo Devi:caput est olum hominia influens in eos gratiam, re reliqua Spiritus sancti do na. Ergo valde tuit congruum, ut Curisti humanitas gratia,& Spiritus sancti cha ri linatibus ele retur, &per laceretur. Confir aratur,Chrtitus venit in mundu,
49쪽
,s RE LECTIO DE CHRISTI GRATI A.
manuas perficeretur gratia,imo & plena tudine gratiae, ut ex eius plenitudine omnes ruat acciperent.
Quarta concluso principaIis. s. l. CRatiam habitualiter iustificantem aecepit Chri
sti anima in primo incarnationis instanti. Hanc conclusionem libe ter admittunt graues Theologi , verum de eius certitudine quanta sit non constat omnibus. Nam quidam grauissimi in quorum numero
Bellarminus in primo tomo suarum controuersiarulib. 4. de Christi anima c. 2. & s. in ea esse videntur sententia,quod ista doctrina sit veritas fidei. Gravi iasma testimonia,& ex sacris scripturis, oc ex patrum monumentis producunt in eius rei confirmatronem, quae transcribere non licet, nam ibi facile videri poterunt. Aliis tamen Theologis quibusdam non tam certa visa fuit ista sententia . Sed quid ego sentia breuiter exponam . Et dico primum. Christum ab instanti suae incarnationis gratia, & gloria, quae in visione beata consistit, fuisse praeditum , veritas est adeo certa, ut oppositum sit plusquam temerariumscte fortassis in fide erroneum . Probo quoniam teli monia Scripturae sacrae ex quibus praecedentem colligebamus conclusionem non obscure insinuant hac
veritatem. Illud praesertim , quod est in hac tractatione praecipuum. Vidimus gloriam eius gloriam quasi unigeniti a patre plenum gratia, s vernalιν , quod testimonium ita est expendendum, quod si gloria, & plenitudo gratiae, de veritatis collata fuerunt Christo, quia Unigenitus est Dei filius, nulla vero similis afferri potest ratio ob quam in i pis concepti ius instanti ei non darentur, sed aliud expectaretur
tempus. Neque enim allud tempus,aut instans in m
soni gratiae commodius poterit assignari cum gratiqinfusio non Christi meritis, sed personali eius clignitati respondeat:quam dignatatem habuit totam, o totaliter in primo suae incarnationis momento . Probatur secun clo ex illo Luc. . Ideoque quod ex te
nascetur sanctum vorabitur stius Dei . Ecce sanctitas Christi, quam circa praecedentem conclusionem ex Bernardo , α Ruperio probam esse accipie dam de sanctitate a iustificante gratia proueniente eum Christo ex virgine nascente ortum habuit, Scquidem ex vi c6nceptionis Spiritus sancti virtute lacta. Id enim denotat illud verbum ideoque . In
eiusdem veritatis comprobationem ponderanda sunt illa verba Isai. capit. xl. Et flos deradsce elus ascendet . Ros de radice ascendens Christus est de V rgine nascens . Huic ascensui mox annexuit propheia habitualis gratiae, Ac spiritualium donorum abundantiam. Et re sescet, inquit,suere eum spiri Iur domini, se. Item Luc. 2. Angelus pastoribus t quens. Fece euangelizo, inquit, vobis gatidium m
sus Dominus, Ge. Ecce iam tunc erat Christus,ldest, unctus Spiritus sancti charismatibus, Ec exultationis oleo. Quod sane oleum ex Patrum testimoni j ostendimus, ipsam esse spiritualem gratiam,quam cettera supernaturalia dona comitantur. Item pondera dum est, quod dici tur Saluator natuI,denotat enim,
quod Saluatoris osticium iam erat Christo commistua Patre, cum ex matris utero per natiuitatem exiit- atque adeo fateri lenemur,quod iam erat et data gr-ιria cum virtutibus.& donis infusis, qi ς ut infra osse , demus ad officium Saluatoras, Ac Redemptoris ne .cessaria fuit is legem a Deo statuta. Innumera prae termito sacrae pa inae tel imonia, quae in duobus ci tatis authotibus Cano, di Medina videt poterunt. Expendantur etiam Patrum,quae pro assertione prς cedenti adduximus testimonia,consabiten in lege ii mentem Patrum ea m fuiste, quod Christi anima ,
ab instanti incat nationis gratiam , de Spiritus sanctii
accepit dona. S. Aug. is ue Trin.c. 26. aperti istine id
affirmat, & probat, quias Ioannes in utem matris sanctitate accepit,d: gratiam , quo pacto id non erit de Christo asserendum ' Et quamuis Aug. & Patre non exprimant primum instans conceptionis Chri si,manifestu est ipsos de illo primo insanti loquutos fuisse quia tota Xpi sanctitate, de gratia ex hyp statica unione ad vetoum prouenisse dicunt. Imo,dc multis in locis expressere, quod in utero matris X anima,& pratia, di perfecta diuinoist cognitione a cepit. Legatur testimonia Patru,qiiς Magister Cano.& Beliarm .loc. cit. diligenter retulerunt, prauer Im, Greg. Nazianr . in Basil. Proficiebat, inquit sapiemia non ut incrementum aliquod acciperet,cum ab imito dominu gratia o Iapiem a absolutus esset,sed quod hominibus ignar1s paulatim apparerent. Suppetunt praete Iea rones no Ineulcaces, quae huic attestatur veritati.
Prima, quoniam Angeli ereati sunt ingratia iuxta grauissimoru Theologorum sententiam,quam ex S. Aug. hauserunt dicente, quod Deus simul erat in eis condens naturam,& largiens gratiam. Ergo si hoe rationabiliter dicatur de Angelis, imo de primis P retibus satis consentanee ad Scriptura sacra dicitur, vin iustitia. Originali, de in Dei gratia fuerunt con alti, necessario ur erit de Christo affirmanduin . Secunda I avo . Inter statum gratiae, ic statum peccati nullum de facto, α secundum ordinariam De leget datur medium. Ergo cum Christi anima non fuerit in peccato producta, necesse est fateamur fuisset
gratia, Se militia creatam . Omnia arsumenta, quae sequenti controuersia l .eius art. a fleremus ad probandum gratiam connaturalem esse Christo. N eius animae ex vi unionis hypostaticae debitani, clan firmat
Secundo dico. Quod Christus ditin vixit mortali vita, gratia suerat, ct gloria praeditus, siue in hoc,sue
in illo instanti acceperit, ueritas fidei eit,cimis Oppia
stu mani sestus est error, imo,& hqresis. Istud smas
sertu,ut mini inu proba testicaci simie testnnonia,quq citati auctores referunt ex sacr.scripturis, ct quae nos in praecedentis dicii comprobationem , ae pro te Ila concius.citauimus: Et euidentissima Patrum citara teit monia, quorum tanta confisrmitas manifesto nobiscit argumento apostolicae traditionis, qua pollet hcc veritas, Theologi scholassici in s. d. 13. cosen tiunt. Elique communis totius Ecclesiae intelligentia. Cti: non parum inragatur illud, quod Christus e seipso dicebat. Io .c. ascendit in coelum,nisi
Chi istus loquutir de te ipso, prout est homo:Nam id aperte designat phra: :s illa nominandi seipsu in illis vcrbis .HιM MMIhus. Alier u vero, quod illa verba.
50쪽
Qui est in 'o eum de filio hominis asseratur, id est, de Christo, ut ho inine, nihil aliud designare possint,
quam visionem beatificam , qua Christi anima seu hatur, cuius ratione Christus, ut homo dicitur esse in lo. Ad eum modu quo Christus ipse in cruce pe-dens latroni o ixi P. Hodie mecum etas in paradiso, nimirum, per beatam visionem.
Quinta eon et Aprincipalis β. I. SImul cum pratia inditae fuerunt animae Christi ilia
ta omnia Spiritus sancti dona, dc supernaturales
virtutes, q uae nullam intrinsecam imperfectionem in habente postulant. U. c. charitas, sapient Ia scientia,&c. Est communis haec conclusio uniuersis Theologis locis citatis. Illam docet expresse STti . . p. R. I. art. 2.& sequentibus, usque ad 9. cc. Et probat ueptimo testimoni js illis sacrae paginae ex quibus constat in Christi anima te quieuit Iespiritum comini cudonis sitis, qualia sunt illa superius adducta ex Ila . cap. I i. requiescet super eum Spiritus domini , dc ex Zachar. c. s. Supere unum lapidem septem oculιsunto c. Deinde probatur 2. ex Patribus, qui incitatis retro testinio mjs non soluin gratiam iustificantem tribu uianimet Christi, sed omni Spiritus sancti donatione dicunt eam fuisse repleta. I. probatur,quonia sanetlistas intrinseca qua fors. aliter sanctificatur, & iusti fi
Catur anima cuiusliber iusti, non sola haut tu ali gratia ,sed Etesiaritate cranstat, ut manifestum erit, c. I dccan. I l. S. Synod. Trid. legenti. Ergo cum formalis iustitia, oc sanctitas animae Xpi eius se sit roni seu sanctitate cuiuslibet nominis tuiti, de omni u earum Per feetiissima necessu est fateri, quod cum Christus
m sac.scrip t. Sactus, de villus amemur, virtualiter ut catur eius animam gratia,& charitate praedita finge . Quarto probatur. Omnes supernaturales virtutes, ct Npiritus saneti dona ex natura m ipsam gratiae essemia comitatur, effluuntq. ab ipsa sicut intellectus, di voluntas ab animae rationalia et lentia, vi cu S. Th. 1 2. q. I O. ar. . ad primu docent grauiores Theologi. Ergo nili miraculosam suspensionem huius effluxus. α connaturalis emanationis fingamus, lateri tenebimur,m potem ijs antinae Xpi ex gratia in ipsius animae euentia praeexiliente omnes illae supernaturales virtutes,de Spit Ilus sancti dona et nuxille, quae imperfectionem intrinsecam ita tui comprehensoris repugnantem non m uoluunt.
Quinto denique probatur. In Christo non est tam tum ponenda egentia animae supernaturali gratiae ornamento decorata, dc pulchra, Uerum, oc ipsius animae potentiae debent esse persectae intrinseca super naturali dispositione, de in actu primo conititutae ad operationes supernaturales, i n quibus ipsa Christi nima se qui sepius exercuit, ut in Euagelio costata exispendatur illud IO. I 3. M cognoscat mundus,quia dii
nam his verbis duos sueernaturales Christi actus coisplexus est Euangelii Micilicet, charitatis, dc Obedienistiae. Ergo manifesta ratio postulat,ut simul cum gratia Chri iti anima praedictas virtutes , de Spiritus sancti dona infusa acceperit.Adeo urget haec argum eta,
ut ego eadem certitudine existimem lenenuam esse hanc concius. F. qua retro dixi suscipiendam esse conis clusionem tertiam .
SEd nue sigillatitn, breuisIime tamen explicamus,
quae sint illae virtutes,dcilla dona , quae Impers etionem implicant intrinsecam Chri iti dignitati, &beatifico eius ita tui repugnant zm. Et princ pio de Theologicis virtutibus assero, quod ex tribus virtuti
hus Theologicis fide, spes,de Iraritate, sola charitas in Christi anima reperitur, Nam fides,de spes imperfectionem intrinsecam in sim formalibus rationibus complectuntur, quae de Chri iti dignitati, & eius beati fico comprehensoris ita tui non bene consentit. R des nam q. cum sit Paul. ad Hebr c. I. attirmant.
argumentum non apparent tum,obscuri latem.& ineui dentiam credibilium in subiecto pollulat, quae ineuiis dentia, praesertim circa v isteria supernaturalia,
circa Deum, quae eit prima, de maxima veritas, de sormalis ratio fidet, non decet Chri lii animam, Spes similiter imperfectionem habet intrinsecam,nimiru, quod speretur id, qtiod adhuc non possidet ut in reis,
ruod enim quis videι quid spera ιὶ Roman. cap. 8. Ae
litatis anima ab ipsi, inlianti incarnationis, potitur faciali Dei visione, 5c ipso Deo viso perfecte fruitur. Deus aut vide dias, de fruendus, est Obiectum propriuspei. Igitur hae duae vii lutes nota fuerunt infusae Christiani tuae. Charitas aut simul cum gratia ei data fuit, quia charitas essciati aliter considerata nullam inuolisuit im perfectionem, de ita clia tuas remanet in beatifico ita tu,charitas. n. dicente Paulonu quam excidit. Sed de utraqtie ista virtute fide s. de spe, aliquae si persunt disticuliari. S, breui tamen,de compendiosa resolutione peri ractandae, Et primo quidem de fide multa possent dii putari, oc quibus in communi probaretur fidem cum scientia, cum clara Dei visone
compati posse. Verum haec tam communis disputatio in alium locum est reiicienda. in I. 2. q. 6 P. & 2.2. q. t .aro . solet a discipuli S. Thom. versi N. Quo locolo uelim unt grauiores Titomistae quod fides ex natura sua, & secundum ordinariam Dei potentiam cum cognitione sciecifica mmune reperini poteit,dc mulisto minus cum a peta a diuinae esset ziae visione. Atta absolutam potentiam non implicat cum utraque cognitione clara fidei habitum simul existere. Implicae autem actum fidei simul reperiri cum actuali eiusde obiecit euidenti notitia. Et ratio disertininis huius inter actum, dc habitum ea est,quod actus per se pri .m non habitui, sed actui opponitur. Vnde actus K. dei, ocacius scientiae eiusdem obiecit directe opponuntur,oc oppositione quidem priuat lua, quae cotradictionis oppositionem virtualiter claudii: opponu-tur enim, cui obscurum, declarum,euidens, &in
uidens, atque adeo non possunt ij duo oppositi actus simuleile in eodem subiecto . Cuius cotrarium falso ex illimauit Dur. in l. d. x . q. I. ded. II. qis.&4. At quia habitus fidei non directe opponitur actui scien intinco, aut euidenti Dei notitiae, non implicat quod simul sint in eodem subiecto, de de re eadem . Hoc supposito in speciali probatur, contra doctrinam nuctrauitam fidem , de habitualem, te actualem posse reperiri in anima Christi. Et primo argumentor exilio Isa. H. Et erilsides ci renum eιns, . i. XPl.