장음표시 사용
61쪽
fg RELECTIO DE CHRISTI GRATIA.
humanitati prouidet communis est toti Trinitati, in ipsiusque Dei fruitione consistunt. Nam Deum di ex equo tribus d minis personis competes: ergo sicut ligere aliquem simpliciter,non est aliud ,quam vena prouidentia, qua Pater prouidet humanitati Chri- illi bonum, quod est verum, aeternum, & immutabi-im,extrinseca est ipsi humanitati, ita & prouidentia te bonum. Sed antecedens probatur. Deus in i Iloc λ- verbi, quam liber sit specialissima, extrinseca, debet fu non vellet Christo,vl homini gratiam: Ergo neq eidem humanitati censeri . vellet ei gloriam. Pater consequentia. Tum quia globrobo anteceden S, Actus prouidentiae,de qua I ria est gratia consummata, Tum etiam,quia Christiquimur non procedit immediate ab intellectu hu- anima non esset sine gratia, occharitate stafficientermano,aut ab humana voluntate, sed immediate ab di osita ad gloriam: Atqui non vult alicui subiecto ipso diuino intellectu,diuinaq; voluntate vel bi pro- sulficientem dispositionem ad aliquam forma, neq,
uenit. At mnis operatio verbi quae immediatam, vult e ipsam formam. Et go,&c. habet habitudinem adcliuinum eius intellectum, seu Quartum argumentum . Sequitur ex sententia ad voluntatem diuinam , aeque competit Ilatri, octa contraria , quod si ipse Dei filius naturam Ieoni- Spiritui sancto: eo quod eadem est voluntas,eadem nam .assumeret, ut leo formaliter , de simpliciter virtus, idem intellectus, in his tribus diurnis perin diceretvngratus,&acceptus Deo, ac itidem sanctus, sonis . Neque ad eiusmodi operationem verbum ratione hypostaticae unionis. Consequens quandam concurrit vi suppositum humanae naturae,sed potius praeseieri absurditatem: Ergo,Sc. Sequelam probo. ut diuinitatis stippositum:et go,Sc. In mamri prae- Quia seclusa habuteali gratia , seclusisque caeteris si missa posita est tota huius argumenti difficultas, per naturalibiis donis habitualibus, de actualibus quam sic pro . Specialis illa veibi prouidentia in eiusdem prorsus est rationis unio verbi hypostatica qualibet humani talis operatione ordine rationis. & cum leonina natura,cuius eli unio verbi diuini currinaturae antecedit actionem intellectus humani, humanitate. Neque maius & -Iicius donum aeci voluntatis humanae Christi: quia isae humanae po- per et humanitaS,quam natura leonina. UtraqU tefitiae operantur in Climito Libordinate ad ipiam enim acciperet infinitum verbi suppositum et Ese prouidentiam, d iuxta e: us operationem in pro-' go,&oprias exeunt acreones. Ergo haec vel hi proia: dentiaia inod si dixeris humanitatem ita suppositari in
cum ipsas humani taris actiones salim ordine natu- diuino verbo, ab ipsoque pe rsonaliter a frumi, quod rae praecedat,non potest esse actus eliculas ab his itur ex vi huius assumptionis potest habitualem gratiam manis potentiis, sed immediatum liabet respectum di supernaturalia omnia dona suscipere, quae ex mi ad potentiam verbi diurnam , quae toti est banctissi- unionis sunt ei debita , oc connaturalia et quod uti mae Trinitati communis . . Iconina natura non contingeret, eo quod incapaTSecundism argumentum. Esse formaliter gratum, est omnino horum coelestium donorum. Contra . sanctum,ct rectificatum inordine ad supernaturale Ergo humanitas Christi, neque sancta est , neq; De finem,eit sol mal:s effectus,& quidem primarius ha- grata, de accepta , nisi ratione gratiae habitualis, a hi tualis grat:ae. Ergo Christiis ut homo ex vi solius proinde per gratiam unionis, erit quidem grata, Mgratiae unionis, non est formaliter Dco gratus, &T lanci a radicaliter, eo quod ipsa unionis gratia radicsimpliciter sanctus,& rectus in ordine ad stipero a tu- est habitualis gratiae,non vero formaliter,ct simpli-ra Iem sinem. Conlequentia nota est. Quia ellectus citer erit grata, Stancta: ac proi de, neque Chri formalis primarius cuiuspium somiae non est a bea Bus ut homo ratione solius hypostaticae unionis ian- separabitis. Confirmatur. Bene sequitur. Christus ut eius est, Deoque gratus,& acceptus. Sicut homo pechomo non habet Dei gratiam ,ergo non est Deo gra rationali atem risibilis est radicati er, eo quod ri tus. Atque adeo in illo rationis, seu naturae signo, bilitas in rationalitate, ut in prima radice praehab
in quo ipsa uniodis gratia praeintelligulit gratiae ha- tur,formalit et vero ,& smplieiter non dicitur risi-hituali, Christus non intestigitur graius , Macce- Ditis, nisi per proximam ridendi potentiam, quam plus Deo. risbilitatem vocamus. Verum dices. Vnionis gratia eminenter praeha- Quintum argumentum. Christus,secudum quoahere grahiam habitualem, unde illum met effectum horno non est Deo gratus, &dilectus,vr Dei filius naquem prassat habitualis gratia,potest Christi huma turalis, quia Christus ut homo non est naturalis Dei missa gratia unionis suscipere: atque adeo sola v- filius,ut affirmat S. Tho. 3.p.q χῖ .ar 2.ad primum. monis gratia sufficiens est,ut Christus gratus ,&acis Neque est gratus per gratiam habitualem , suppou ceptu4 Deo,atque etiam sanctus dicatur. Contra Je- mus enim laumanitatem Omni habituali gratia carεquitur ex hac solutione, quod sola unionis granaia rem : Ergo Christus nulla ratione gratus e sint Deo, absque lumine gloriae,&absque beatifica kisono S dilectus, si fingamus casum argumenti,nimirum. constituat hominem simpliciter, & formaliter bea- quod Christi humanitas in puris esset naturalibustum. Consequentis autem falsitatem nullus est, qui assumpta , atque adeo ex vi solius hypostati uni non videat : Ergo insufficiens est solutio a sim nis, neqῆ sanctus est, neq; Deo gratus,&acceptus. gnata. Haec sunt argumenta, quae pro negante sententia Tertium argumentum. Gratia habituali a Chri- mihi visa sunt alicuius momenti,& quae ipsam vident anima semota, Christus ut homo non esset ad ae- tur probabilem efficere. Uerii pro affirmante opiternam vitam acceptus: Ergo non esset simpliciter mone, mox proponam argumenta non leuiori sp Ora Deo gratus, & acceptus, ac proinde, neque smpli- deris, ut praecipuis utriusque sententiae argumentis citer sanctificatus . consequemia patet, nam illaia libratis,uerosimiliorem deligamus.
dutaxat est dilectio Dei simpliciter, qua quis a Deo Primum argumentum pro affirmativa sententia et Iigitur ad aeterna bona,quae in faciali Dei visione, desurimur ex grauissimis Sact. Patrum testimonii quibus
62쪽
nibus ageritur Christum Don. . num ex vi nypo alicae unionis canctificatum tuit Ie, Q spmtoati oleo inunctum: quam cane ita ictu,&spit Ialem unctio. nem ad habitualem gratiam , cc ad re I qua Spiritus sancti dona minime te ferunt , sed ad ipsa in dumi
Tat unionis gratiam. In Conrit. Franc soldiens sub Adriano primo dicitur. Asel ges, qui Piu millius praeuterMnt, s r nando consories duιι sunι, oleo corruptibila fumim dii, hic in stius Dei af eo. Patre oleo exultationis c is esurrectιon.s, ascensionis, domination qι eis detιbatus. Quia Cirrutas natura Unctus, nos per graι iam , qu, a in illo plen. ter fuit diurnitas. Ecce quemadmodum spiritualent Chri- si unctionem non ad gratiam ined ad naturam,id est, conceptionem Cluilii virtute Spiritus sancti facta, in qua verbuin lictum est caro: non ad gratuitam Spiritus sancit donationem, sed ad ipsa in verbi diurnitatem in Quill a pleniter habitantem iancta haec Synodus reuocauit. Cui doctrinae satis videtur consentire illud, quod Angelua ad fleatam virgine dixit. Luc. l. Qiod ex tenMιetur sandium vocabitur filius Dei. Q l, D as vcrbis aper se insinuauit Angeius Chri iti sanctitatem non ad aliquam specialem Spiritus sancti gratiam ipsius a sumae in indendam, sed ad ipsam Christi generationem , & nastentiam re ducendam sore. Hanc enim vim habent verba illa Qquod ex te nascetur san ctum. Et haec plane videtur esse unctio illa de qua Dan. s. dicitur, Ungar Arsam
illac lituit Domini, in qua terminum, & finem ha huerunt Prophetiae,&promissiones olim factaed
Messia venturo in mundum. Gregor. N Zian Zen. Oratione 3 s. num. T. loquens de diuina sapientia incarnaia , 6: nomine eius Ita diiscit,Creauit me Deus, inquit,principium viarum suarum ad Opera sua . Opera autem ipsius ver Has , dc 1 dictun , quorum causa diuinitate uelibutus est. Haec enim humanitatis unctio eit. Et numero 9s. ita inquit. I Christus vero, pri pter diuinitatem. IV st , a Pellatur Cnodus, ae unctus propter diuinitate .la, quod dium ias est oleum, luci Christus fati v
chus. J Vnde coni vivo subiunxit D. iii e Gregor. Ita
enim,rii miram, di rin Irus IHiniam ratis unctio est, no pera itine, ut in Mus Christum iam tificans Ged i lius ungentis praesentia: cuius hic ei .ctus ell, v id,
quod ungit, num o vocetur , & quod ungitur Deusinat, J c.yi illus lib. . iii Ioan.c. 29. arcit Chri itum v Carl .uctu in non sicut alos Reges,& sanctos, sed quia Verbum caro. Et in lib.ue t de ad Theoclo. mistine dicit de Iesu, quod incarnatione fuit Christus, d
gratia domi aui, et ι ex quis homo seri coepisset, petIectus aget, a Deus. Ecce Christum meo plenum ciIegratiae dicit, quod simul est vetus homo,&pcrsectus Deus. Si ergo hoc Christum plenum graciae constituri,& ipstin quoque emcit summe gratum Deo, ac plene sanctificatum. Et in quadam ho m. in octaua maliv. IVngi inquit,oleo laetulae nihil aliua eli, qua Spiritu sancto repleri, vogitur anima Christi cui Te Ibo vititur,dc non Spiritus sanctus, sicut Prophetis
eiS datus est, ted aptius verbi Vei iii eo subitantialis
inerat plenitudo. J Ecce quemadmodum spiritualem Curiiii via uione ita Orig.censet fuisse ipsam union εvertit,cum humanitate. A qua sententia non recedit I h. 2. Pelyuchon, e. 6. NHeras lib. s. c. s. ipse inquit, seipsum unxit,diuinitas enim humanuatis unctio est Damast. lib. . deiadec. q. ipse se ipsium unxit, ungens quidem, ut Deus sua deitate corpus, uncio autem, ut
homo,nam ipse eli hoc, illud si quidem unctio lim
I sem fere dcit Damasc oratione l. de Imag. ante medium, de lib. . . de fide c. 6. ubi refert Naaiar et M Cyrili. Dionys. Alexan. in Epiit contra Paul. Samos. In principio dicit, Christum non indiger C externa unctione, quia ipse eli per se unctus. L . Greg. Illa. s.
Epistol irum Epist.6 i. huic quam pIurimuin fauet sententiae, cuius verba fere ad luerara transcripsit Anselmus Epiliola ad Hebr. cap. t. Ita inquiens de Chelito non conceptus, & postmodum unctus, sed hoc ipsum de Spiritu sancto ungi sui . Videatur e cia pro hae sementia Fulgent. lib. de incarnatione,
Denique S. Athanasius in oratione 2. contra A
rtanos, hanc sententiam sua auctoritate confirma iiit.
Uersans enim illa vel ba, psal, ηε dilexisti iustitiam, o odsi iniquitatem : propterea una: ι te Deus tuus oleolatii prae participibus ivrs. In hunc s nsum ea exponit . Quod quia Chri uta carti sis , ta novissimus
ut esseι eorum caput, atque adeo prae uti somnibus multaιιonis oleo,id ι,πιν ιιus Iancta Arasιa, G donatione modius perhibetur. In qua glauiiuuia Achanali ι d ctrina,vuo sunt expendensa, Alterum pro conci sone tertia superius posita, qua statuimus Christum gratia habituali mille praeditum, quatenus manife-itum est, Athanasium admittere in Christo unctionem Spiritus sancti per habitualem gratiam,& reliqua spir. tu alia charismata factam. Quod illis verbis. Atque adeo prae illis omnibus, o c. maiii se stillinae dicit. Alierum vero pro ista sentenua affirmativa, qua probare adnitimur, quatenus Doctor hic sancti filiamus, fatetur prius rationis ordine salictitatem, dc reis etitudinem fuisse Chtalto con naturalem, quam Spliarit .sancti perungeretur charismatibus. Quod ex prioribus citati tetrimonii verbis aperie colligi, lautinius et , qui non videat. Legatur elia in Aug lib. s. α, ra Maxi. c. t 6.in fine.
Secundo haec eadem sententia probatur. Chlistus secundu quod homo praedestinatus est esse filius Dei
Et hoc quidem nullo habito respectu aci habitualem gratiam,non enim ad gratiam habitualem, aut gloriam praedestinatus est Cluistus, quod inferius est a nobis probandum. At praedestinatio intrinsece claudit dilectionem Dei, imo eam praesupponit, s
Cundum rationis ordinem. Nam prius intelligimus Deum ait exisse, Imo, Se elegisse aliquem ad tale, vel tale bonum, quam quod ad idem bonum eum praedestinauerit. Quoci in I. par. quaeit. 13. solet explicari. Ergo Chtauus, ut hoino seclusa habituali gra. tia, sicut csset Praedestinatus, ut esset Dei filius nat D a ' ratis,
63쪽
ralis, ita&esset dilectus a Deo,&ad tantum bonupraeelectus. Neque veto irrationabiliter praeelectus dicitur, cum ad simile bonum potuerit etiam Αngelus eligi. Poterat enim eligi Angelus ad tantum bonum, nam potuit verbum naturam sibi Angelicam hypostatica unione copulare, sicut & copulavit humanam . verum non Angelos apprehendit, sed semen Abrahae apprehendit . In quo consistit vera praeelectio, qua Deus hominem praetulit Angelo. Vnde rationis ordine sequuta fuit prςdcstinatao,qua Christum, ut hominem , & non ut Angelum praedestinauit esse filium Dei naturalem. Si ergo Christus ratione solius gratiae unionis, non habita consideratione ad habitualem gratiam, fuit dilectus Deo, dc gratus: vera est.sententia haec et in cuius p Iobat.
Confirmatur ex illo August.hb. de praedestinatim ne Sanctorum cap. t I. Tradismata eli sti humarae mim is tama ct tam excelsa sataectio,tac. Ergo Naturae humanae ex vi praedc stitiaticinis luit unitum verbum,atque adeo in ex vi dilectionis Dei. Tertio arguatur. Umo hypostatica humanitatis ad vel bum m Iximum est ummum beneficiunaturae rationali a Deo coii mimicabile, ii dcomnium- cario tanti boni non potest non esse maxin egratuita in ex pr ipuo Dei amore procedens : Ergo quod diu nu vel bum humanitatem astumeret, initans Eclaudit praecipuam dilictionem,qua Deus ipsam a Lsumptam humanitatem suit prosequutus: atq; adeo ex vi hypostaticae unionis grata fuit, & accepta limis pliciter pri is natura, uuam ipsa non elli an iri gratia habituali exornari. Non vero poturi elic Deo limpliciter grata,nisi rectificata simul fuerit, ex sancta: Ergo ex vi solius gratiae unionis Christus, ut homo, gratiis est in sanctus simpliciter c. Confirmo ex illo Ioan. 3. Sic Leus dilexit mundum ut scidim fui m etnsiensium daret. Ex quo testimonio ucduco, quod simili maiori adhuc cum exageratione eicere poterat Euangelista Ioan . Sic Deus hane Christi humanitatem dilexit, ut ei ialium suum unigenitum per hypostaticam unionem daret. Ergo Christus, ut homo tum me est dilectus a Deo. Nam Deum aliquem diligere, ut retro eiceukm, ni hil est aliud, quam velle illi Mnu , & summe diligere, est ei velit: sum mum & maximum bonum: atque adeo humanitas Christi , cui tantum bonum voluit Deus,no potuit hac ratione non esse pracipuo amore uilecta, ac Deo perinde maxime grata. Quartum argumentum. Christi Domini humani. ta, ex vi hypostaticae viaionis, omni etiam habituali gratia ab eius amnia tenacita,rion potc st nec veniatiter peccatu, ita quod oppositum contradictionem inuoluit,vt probaurimis circa conciusonem secundam huius qt aestionis: Ergo ex vi solius unionis, antequam intelligeretur eleuata per habitualia Spiratus sancti dona, it rectificata,&sanctificata ps Chtisti humanitas atque adeo & fuit Deo graia , α acceptarquia non potuit odio haberi a Deo,imo in sensu composito, unione scilicet ad verbum supposta, non potuit non sunt me diligi: ut pote quae ad hoc tantum hypostaticae unionis bonum non potuit non acceptari. Quintum argumentum . Humanitas ex vi Blius
unionis hypostaticae induit dignitatem inagnam i sepernaturali ordine, a dignitate nulla potest maior in alia quacunque creata natura reperi r ῆ ergo
grata fuit&dit ceta Deo ex vi unionis, omni halaituali gratia seclusa. Consequentia apparet nota. Nidiuina voluntas rem quamlibet sta dilectione dignI in fallibiliter diligit,iuxta id. quod Deus per Esaiam 4 q. lisaelitico populo dicebat. Ex quo honorabilis factus es, Γ gloriosus in oculis meuso dilexi te, o dabo bomιnes pro te, G Rentes pro anιma Ina,c c. Imo huiusmodi honor, ec dignitas oritur ex ipὶ diuinae mluntatis amore . Sed antecedens probatur, ex eo,
quod S. Doct. l. p.q H. ar.6 ad quartu,inquit,quod humanitas Christi ex hoc,quod est unita Deo, habet quandam dignitatem infinitam ex bono infinisto,quod eli DeusMex hac parte nihil potest ipsa fieri melius. Sexto tandem & vltimo pro eadem sententia se argumetor. Christi humanitati ex vi unionis ad verbum debetur habitualis gratia,dehemurque reliqua omnia supernaturalis ordinis dona, quibus Christi amma ad finem supernaturalem mire perficitur ,&eleuatur: Ergo ex vi unionis ChristuS,ut homo,sinplicuer de formaliter est sineti si catus in Deo gratus.1Τrobatur consequentia lantecedens enim in secumcla controuersia probabitur ut quis sit gratus, sanctus tormaliter ,& simpliciter nihil requiritur aliud, quam quod odio non habeatur, neque possit haberi a Deo : & quod in seipssi habeat propter qdst dignus ad bona supernaturalia acceptari,siue de facto acceptetur,sue non. Quemadmodum si Deus hominem habituali gratia praeditum non accepta- Νret ad gloriam,ellet ipse nihilominus formali ter, Ac simpliciter gratus. iustus, Deo que dilectus, dest, dignus dilectione diuina δε acceptati ne ad gloria, Sed Christus,ut homo ex vi unionis est dignus prς-cipuo Dei amore, quia est dignus gratia , quaeest debito connaturalitatis dcbita, est ι clignus acceptariau gloriam. Ergo simpliciter est ceniendus gratuam in acceptus,atque adeo ec sanetificatus. Et confirmantur haec omnia ex illo Ioan . cap. I Luem parer factificauit,se. Qiue verba commodam
habent intelligenti na,ut ipsa verbI Incarnatione .
1 1 Christo hoc iii loco humanitatis iam: tificat: ovocatur. Ergo vera est haec posterior opinio. In hoc dubio, quod non est ad modum facile adH i Fluendum, diuersa Theologorum inueniuntur placita, Nam omnes illi Theologi quorum superius meminimus circa secun clam conclusionem principalis quaestionis, qui pluam Christo ut homini non
intransece repugnare peccatum,etiam mortale,
sequenter fateri tenentur, quod & quidam eorum fere expliciae dicunt. Chri itum , vi hominem, ex vi solios gratiaevmonis non esse simpliciter sanctum,& gratum Deo, ipsiq; dilectum acceptum. Et qu
dem haec opmio consectaria eli ad praedictam eoru sentenuan , qua censent peccatum non habere intrinsecam repugnantiam cum humanitate Christε, ut a verbo allum pla. Nam si ex vi solius hypostaticae unionis Christi humanitas limplicitet ellet sanctificata, Dcoq; glata. ' accepta: ex vi etiam selius unionis intrinsecam liaberet ad mortale peccatum comtrarietatem.
Alii vcro Theologi, quorum sententiam retuli trilud. in alio extremo dixerunt, Christu per gratia
64쪽
unioniis tam esse sanctum,iustum, Deo gratum, acceptum,ut sit ociosa, dc supernita in ipm habitu a. lis gratia cum omni suo spirituali donorum,&charismatum caetu . Inter has duas extremas sententias duas alias intermedias reperio. Quarum altera faretur quidem habitualem gratiam, caeterosque supe naturales habitus minime otiosos esse. & superuacaneos in Christi anima, quia potius quam plurimum expedire,& ad eius Ornatum,&ad supernaturales functiones strauiori ,& connaturaIloti modo exequendas. Sed nihilominus addit ista sententia,
quod prius natura quam inteIligamus Christi ani. mam habitibus his supernaturalibus perfici, intelligimus illam simpliciter,&formaliter Deo gratam,
sanctam . iustam,& ipsi Deo accepta,ex vi solius hypostaticae unionis. Quam sententiam non leuiter confirmam argumenta a nobis secundo loco formata . de praesertim argurrientum primum, quod grauissi mis Patrum testimoniis innititur,neque illi refragavitur sacrae scriptu aut horitas, ut ex Olctis in eodem
primo argumento laquet. Alla denique intermedia sententia, quae nouloribus quibusdam Theologis placet,a ffirmat duo. Alterum, quod Christi humanitas ex si h postaticae unionis sancta est, & iulta negati iaue,ideli, quod nullum potest peccatum neque actua-le,neque habituale admittere, etiam per absoluta in Dei potentiam. Alterum vero, quod ex sola gratia
unionis non habet, quod sit simpliciter , de positiud
grata, san illi calai & msta super naIurali sanctitate, 8c iustitia,sed hoc illi tantum praestat habitualis gratia reliquis supernaturalibus virtutibus, Sedomac
milata. Ducuntur huius iententiae aut hores mei
persuasionem Mibusdam argumentis, ex lus , quae in prima parte huius dubi , proposuimus. Quotum praecipuum ar umenium apud ipsos est illud, quod
esse gratum , dc sanctum λrmaliter, est lar malis effectus, is quidem primarius habitualis gratiae, quem proinde non potest praestare Chrutram met ipsa unionis gratia.
Primum dictum IN deeitione huius dubitationis. Primam statuo
conclusionein . Christi humanitas ex vi Blius
umonis ad verbum fancta fuit negariue,id est, pecca- di impossibilitatem incluit. Haec conclusio magna ex parte probata manet ex dictis superius circa ci clutionem secundam principalis quaestionis. Quare nunc breuiter me ab eius probatione expediam . Et quidem si secundum absolutam Dei potentiam a cipiatur, non continet adeo solidam veritatem , t certa sit fide credenda. Neque oppositam eius sentenciam erroris,aut manifestae temeritatis nota i nurendam fore crediderim . Sed censeo nihilominus sententiam istam, quam praesens altirmat conclusio, sacrorum Conciliorum decretis, de Patrum est unciniis, Imo Sc sacrarum scripturarum elogiis
tam esse consentaneam , ut opposita tententia n nia
possit non Christianas aures aliquantulum offend re,Consulantur superius dicta. Si vero de facto, de secundum ordinariam Dei potentiam uitet ligatur prae sens conclusio,certia est fidei Catholicae dogma.
Muod in sacris literis habetur exprestum l. Pel. c.
Mu peccatum non secat, neque dolus inuemus in labyl
eius. Ioan .cap S. Scalijseapitulis Christus aperie diis
citis in omnibus diuinam fuisse sequii tum Partis ν oluntatem :cto,inquit, a placita unler, id ibit Patri, Deio semper. Quod Ac PauIus ad Phili p. a. illis veris his, factus obediens uiue ad mortem. expressit ps
de Chri ito, Paul. ad Hebr. I. interpretante. dicitur.
Dilix, iustitiam,sod sit inuisitatem e. Ad Hebr.
7. Tatis decebat, ut nobis esci Pontifix sanctus , inno cens. ιmpollutus,segrigatur aperi atoribur, Ge. Paul.
peccatum fecit. 1ddi, hubam pro P cca o fecit, Iuxta pluasim qua Oseae cap. q. dicitur de licerdotibus, Peccata popuJι mer comedent. lt interpretantur Au gult. lib I . contra Faustum, d lib. contr4 epist. fundainenti. Ambrosius, S. Thom. 8e multi expositores in illum Pauli locum,dcc. Denique hanc veritate illis verbis Christus Ioan. g. nobis restatam reliquit. Uuis ex vobis atauri me de pecca:ο : Ratione item probatur. Diuinum verbum in Ct tali O supplet vicem proprii humanitatis suppositi. Sed suppositum
proprium teneretur, si mini, omne peccatum ab ea repellere, Ergo licet non ex praecepto , t quia nullius est capax exhoneitate tamen ad ipsum pertinet addi innum verbum. Legenda sunt Concit. δ: Patrum
teltimonia superius kllata circa primam conclusione principalem, quie, ut minimum hanc veritate aperia definitione comprobant.
Secunda ratio. Christus ab instanti incarnationis fuit beatus,repugnat autem peccatu beatifico statuir Ergo secundum ordinariam saltem potentiam Christus tin peccabilis semper fuit cSed contra hanc veritatem opponuntur duo sae scripturae te limronia, ex quibus videtur colligi Christiam aliquando peccasse. Primum ex Psal. 12. Longe a fatale mea verba delitIorum meorum , sc. Quae verba ad literam in Chulti persona fiusse prophetice allatia, nullus est, qlli dubitate rationabili ter pollit,ut ex argumento sequenti coos abit.
Respondetur urata regulam Ticonis ab Augusti. Iib.deuoet r. Chrill probatam. Christum ibi non loqui in persona propria,sed ut membra sua repraesentans,eorum peccata sua vocat. Consentanee ad illud, quod ipse actor. 9. Paulo Ecclesiam persequenti dixia,Saiae,Saule quid me persequeris r Hane expositionem prosequitur eleganter Gre Or. Nazianzen. oratio s6. nutri. II S. seu uentibus. Uide Theodoret. praedictum Psal. versiculum inleIpretantem, Fc Da. mala. lib. 3. de fide.
Sed aduertat Theologus non esse libere hac in taphorica loquendi pii rati utendum. Ob quam ii bertatem damnatus fuit in Concit. Basiliensi sessia1. Quidam August. de Roma , qui extendens hune loquendi modum colligebat Curistum quotidie peccare, quia eius membra assidu8 peccant. Possent secundo linc verba ita exponi. Cum haec delicta mea non sint, sed salia Iudaeorum aestimatione mihi impolita,quare tam sunt longe salute mea In quo sensu intelligitur illud ,psa ιεῖ. Deus tu scis insipiemtiam meam, & illud psil. 39. quem psal. de Christo intellexit Paul. ad Hebr. lo. comprehenderunt me iniquitates meae. c. Ita interpretantur August. Q
Secundum testimonium ex eodemin L 2 a. Deus
Deus meus respice in mel, quare me dere πιβι. Quae
65쪽
et RE LECTIO DE CHRIsTI GRATIA.
sunt eademmet illa verba Christo in agone passim sone diximus Christum ex vi hyppstarinis polito prolata, Deus meur,Deus meus,υι qvidiam gratum esse gratitudine personali, non irretiqui' me,ere. Quae verba quindam Christi im in quod ipsa Christi persona sit Deo grata. lPallentiam, imo,& desiperationem praese terre videia sine controuersia, quod persona Christi,tur, ut quidam nostri temporis haeretici blasphe- sancta, de grata Deo . Est enim filius Dimantes, insanientes intellexerunt: quam blas. mus, in quo Pater bene sibi complacuit, lphemiam videat Theologus apud Lindan. in 1. dia- Theologia maiustitu ud hec infinita siet phemiam videat Theologus apud Lindan, in L. etain log. Et apud Prateol. verbo Antichristiani, de verbo Ptamostratenses.
Sit autem prima expositio, quod in utroque isto loco. Christus loquitur non in persona propria, sed vice membroru, quorsi ipse est caput. Ita Aug.epist.
Secunda ex politici eit,quod Christus ibi in peri na propria loquebatur,Et ipsum dereliqui, fuit non
exaudiri eius orationem , quam ad Patrem in horto in agonia positus fudit . Ita Le .ubi supra . Origen. ho m. 3s, in Matth. admittit quidem halic intelligetram, nimirum, quod Christus in persona propria loqueretur. cu illa protulit verba, dicit tamen,quod
latione priuati secundum partem inferiorem. Ita quod Christus eo modo derelictus est malo poenae subiaeere,ialibusque, ac tantis passionibus affici,quo peccator derelinquitur a Deo, cum In malum culpae ruit. Fueruntque verba illa a Christo pronunciata, ut grandem doloris, ec passionis suae acerbitatem ostenderet,&vt notum fieret eum verε , dc proprie
pati,& non solum apparenter. In qua re tanto com firmata testimonio non defuerunt adhuc haeretici, qui naufragium paterentur. Non refragatur huic intelligentiae Tertullian. contra Praxeam,dicitquo
ibi praedicta verba fui ae a Christo, ut homine, proia
lata,vt ostenderetur diuinitatis impassibilitas. S.Cyrill.lib. r. ad Reginas docte ammaduerti I illa verba, ut quid dereliqui sti,non dubitantis esse,sed dolentis de gementis. Uti Exod. 32. dicebat Moyses. Leuare
irasceris dominet dc pali 2. Psalmista vicit. α re me remisissim.
CHristus, ut homo, ex vi hypostaticae Nnionis
prius natura quam fuerit praeditus habituali gratia , simpliciter fuit sanctus, gratus, dc acceptus Deo sanctitate, de gratitudine personali: quae proinde gratitudo,& sanctitas conueniret Christo, etiam si ab eius humanitate secluderetur ipsa habitualis gratia. Ista conclusio adeo certa est ni fallor ut eius
oppositum,nec cum plobabilitate, nec cum securi tate affirmMi queat. Quam efficacissime suadent arissamenta, quae in patrocinium affirmantis sententiς,
in secunda nutus dubii parie paulo superius formauimus, occ.
Et ipsam praeterea in hune modum confirmo. Vnio hypostatica est vere, dc proprie gratia, dc ita
communiter a Theologis unionis gratia nuncupatur. Quie gratia facta fuit Cliti sto non ut Deo, leavt hcitnim: Ergo ex vi eius, Christus,ut homo, gratus est, dc acceptus Deo, atque adeo, & sanctus. Ad intelligentiam vero huius conclusionis,& Omnium,
quae dicemus post hac in praesenti dabio . Notandum est piatuo, quod cum in hac concia.
gratum esse gratitudine personali, non intendimus,
quod ipsa Christi persona sit Deo rata. Nam res est sine controuersia, quod persona Christi, eit infinitε sancta, de grata Deo . Est enim filius Dei dilectissumus, in quo Pater bene sibi complacuit. Et est etia in Theologia manifestu qd hete infinita factitas, dc gratitudo nocopetit perinnae Christi ex vi hypostaticae
unionis,aut ex gratia unionis, sed ex aeterna generatione,qua naturaIis Dei filius ex patris utero ipsi aequalis,de consubstantialis prodiit. Personae namque
Christi nulla potuit gratia fieri, neque diuina filiatio ex vi cuiuspiam gratiae ei potest competere. NO enim per gratiam,sed per naturam est naturalis Dei filius. Quocirca loquimur de Christo formaliter i cludendo ipsam eius naturam humanam,de id assiris mamus,quod substatialis gratitudo, 6c sancti ias per
sonae diuinae,nempe, verbi, ex vi hypostaticae unio nis communicata est Christi humanitati, non acci dentaria aliqua participatione,sed communication substantiali,qua verbi personalitas communicata est
liter terminatur,occ6pletur ipsa diuini verbi persi nalitate,in qua substantiali communicatione consistit unionis gratia . Neque ulla valet cogitatione comprehendi, quod hoc esse diuinum personat humanitati cnmmunicetur, de quod ipsis non praeiscipuo amore a Deo diligatur, quia velle illi tantum bonum,est ipsam diligere, fit amare dilectione pra cipua z atque adeo non potest Christi humanitas noeile valde grata de accepta Deo. Neque potest nota esse sanctissima personali sanctitate , quatenus ad ipsam pertinet ipsa sanctissima verbi personalitas,eam personaliter complens, & terminans. Notandum secundo,quod Christus Dominus triplici gratitudine est gratus, Ac dilectus Deo. Prima est necessaria substantialis,de omnibus modis infinita,quae ipsam Christi personam , ut ultimum termianum per se primo respicit, estq; dilectio, dc grati tu . do illa, qua Pater naturali diletasone diligit Christu, prout est naturalis, & unigenitus eius filius. Quae proinde non ob id gratitudo dicitur, quia sit est cius gratiae. 3c alicuius gratum doni, sed dicitur gratitudo obiectiu8,in eo sensu, in quo id totum , quoavoluntati placet, ipsi gratum dicitur,dc acceptum, siue libera, siue necessaria dilectione dc complacentiR placeat. Secunda etiam est substantia Iis, de in finata,
ted terminatur ad aliquid finitu in ,ad humanam, delicet,Christi natura m. ex qua parte non est necessatia sed libera simpliciter. Et haec est gratitudo,quae ad gratiam unionis pertinet,quamus voluit humani lati infinitum & tubstantiale bonum,ipsum,n mape, persionale esse diuini verbi. Itaq; illud mel diuinuesIe perbi,quod Deus naturali,& necessario amore secvadum seipsum ab aeterno dilexit, ut ipsum dii ctionis obiectum ι libera quoque de spontanea dilectione amauit per ordinem ad humanitatem, dc ad temporalem communicationem, idest,voluit ipsum humanitati communicare camauit proinde illud, ut donum humanitati communicandum . Et quoniam haec communicatio fuit tantum personalis, neqi aliter esse potuit,quia diuinita non potest per se primo, de immediate humani tati communicari, prout est sorma, dc natura diuina, sed tantum in ra-
66쪽
rione personali tatis. Idcirco haec grata rudo vere, di proprie personalis dicitur,lc si ad naturam humana cui facta fuit gratia terminetur. Et neo sensu gralI-tudo dicitur,ut designet enectum gratiae, id eli, doni gratuHi,dc summi beneficii ex gratuita dilectione , collati, scilicet , hypostaticae v monis: quae vere fuit gratia,& gratuitum donum,im triensumque,dc ineffabile beneficium Christi humanitati collatam. Est tertia denique gratitudo accidentaIis, dc pa ticipata δε non simpliciter infinita. Et haec est, quae conuenit Christi humanitati per habitualem gratiam,qua diuinae naturae participium ei mrmaliter communicatur. Haec gratitudo non personalis est, sed potius for malis, ideit , consistit in communica isti ne formae perficientis, eleuantis humanam, Christi naturam . Et haec tertia gratitudo conuenit quidem cum secunda, in eo, quod utraque est esse. eius liberalis,& gratautae dilectionis,fic utraque con-sstit in cominimicatione beneficii gratuiti. Disteit autem in duobus ab ipsa. Primo , quod illa est lubstantialis , nam bonum gratuito collatum humanitati est ipsam et stabitantialis diuini verbi personalitas. Haec autem est accidentalis, nam tota sita est in communicatione diuinae naturae per formam accidentariam , qua subiectum iit diuinae naturae particeps. Secundo,quod illa est per simalis,quia bonum humanitati per se primo collatum, ipsa tantum est verbi personalitas per modum personalitatis hum nitati v vita. Illa vero est formalis, inest, per m dum formae actuantis, de eleuantis humanitatem Chiisti , de communicantis illi non personalitatem
verba, aut cuiuspiam alterius d ulnae personae, sed ipsam mei diuiditatem, proni est λrma,elsentia, deTnatura tribus diuinis personis communis. Unde
duplici ex causa formalis gratitudo vocatur: quia est effectus tormae , scilicet, habitualis gratiae.& quia consistit in participio naturae diuinae secundum rationem naturae,&substantialis stirmae. Et in hoc utroque sensu appellabitur deinceps a nobis formalis gratitudo , dc sanctitas. Ex dictis, ergo,
ad propositum colligo: quod cum triplex in Cnta sto distingui possit diuina gratitudo essentialis, personalis, de λrmalis et nostra haec secunda conclMsio non deessentiali, quae Christo tantum , ut Dei filio, naturalis est,& propria . neque de mi mali, quae effectus est habitualis gratiae, sed de personali dumtaxat est accipienda. Unde conclusio haee de illa gratitudine est intelligenda, quae ad umonis gratiam spectat. In quo sensu illam ostendunt veristimam argumenta secundo loco facta.
Tertium Dictum . CHristus ex vi milius hypostaticae unionis non es
simpliciter gratus fot mali gratitudine, sed latum radicaliter . Probatur prior huius conclusionis pars.Gratitudo formalis est effectus sol malis,& priomarius habitualis gratiae, ut ex ijs, quae dudum ait retiam fiet legenti manifest um. Ergo ex vi solius hypostaticae unionis, de prout ordine naturae gratiam habitualem antecedat,Christus nequit esse simpliciis ter gratus,& lanctus formali grat tudine, & sanctitate . Priorem hanc conclusionis partem esticaciter probant quaedam argumenta ex lusormatis pro ne
gatiua sementia in priori patie huius dubii. Posterior pars conclusonis sola eget explicatione. Et idani rinat haec conclusionis pars, quod sicut ration litas est radicaliter risibilitas, quia ex rationalitate oritur naturaliter: sed quamdiu non intelligitur in homine ipsa risibilitas, homo risibilis simplicitet minime dicitur, sed risibilis radicaliter, in quo sensu soleta quibusdam vocari risivus: Ita Christus ratione umonis tantum radicaliter est sanctus. & gratus gratitudine sormati, quia habituaIis gratia, cuius est effectus haec gratitudo tarmatis , radicaliter praehabetur in unione. Ex his duabus postremis conclusionibus sere omnia argumenta in utramque partem posita facillimam accipient Gliitionem . Sed rogat nos,quis utra sit potior in Christo gratitudo,&sancti ias, person lis, ac formalis. Huic dubitationi per quartum dictum respondeo.
SAnctitas de gratitudo personalis potior est,
perfectior sanctitate di gratitudinemrmali Hac
conclusionem intulligo non in materiali, lea in tor- mali sensu,nimirum , quod in formali ratione iam ctitatis Ec gratitudinis excellit personalis gratitudo, de sanctuas: nam materialiter, & in ratione eniHR-tiua facile ab Omnibus admittet ut, cum personalis sanctitas consistat in coniunctione reali ad verbum,
ruod est ens perfectissimum. Negant hanc conclu-onem nouioresqvided Ccti Theologi. Sed Patres sanctissimi illam in praecitatis testimoniis expres
affirmarunt, quolum lententiam ampIectu murex recentioribus nonnulli. Et crediderim huius sententiae persuasione tene riiallos Theologos, qui cum magna probabilitate fatemur opera christi moraliter honesta, Sc studiosa fuiste simplicitet meritoria , idcquidem ex iustitia ex acia j quamuis non proficiae rentur ex trahit uali gratia, sed ex sola gratia unionis, idest,a Christi humanitate non eleuata per habitu a Iem gratiam,sed ii diuino verbo perisnaliter term nata . Nam si sola hypostalica unio potens est tribuere perfeciam rigoros meriti rationem erga si pφrnaturalia,oc coelestia bona, quam meriti petis ctionem gratia habitualis minime tribui t,nisi rati ne ipsius hypostaticae unionis; promptum erit cuiq, inferre,quod gratitudo personalis, quam triduit humanitati ipsa hypostatica umo sanctiorem, dc gratiore limpliciter reddit Christi animam , quam habitualis gratia. Dixi simpliciter. Na secundum quid omnes fatebimur gratiam habitualem potiorem,&maiorem gratitudinem, dc sanctitatem conferre anim & qualenus eam reddit gratam, de sanctam formali sanctitate, di gratitudine, replens formaliis ter potentiam illam Obedientialem, quae reperitur in anima ad ipsam habitualem gratiam: quam p Ientiam unionis gratia non replet formaluet, sed radicali ter d umtaxat: de quatenus proxime acl Operandum disponit potentias animae per virtutes ipsus gratiae essentiam comitantes. Tribuitque iptis studiosis animae actionibus non ibiam mGrale condignitatem ad supernaturalia, dc ccelestia bona, quod tacit hypotarica umo, ut probabitur Inferius, sed etiam condignitatem, oc proportionem Physicam ν
67쪽
eam , quam sane constituit, prout inrmaliter eleuat animam ad diuinum ordinem,&ex illa effluunt suis Per naturales virtutes Infula,quς sunt proxima principia supernaturalium actionum . Sed iam probatur, quod in ratione sermaIis sa chi tatis, & gratitudinis,& non solu m in esse entitativo personalis gratitudo,&sanctitas λrmalem gratitudinem,& lanctitatem excellat. Primo, Sanctitas personalis nullum secum admittit peccatum , neque etiam veniale, quod superius ostendimus, at sanctitas lar malis secum admittit umniale peccatum. Ergo cum recessus a peccato per se attineat ad sanctitatem,personalis sanctitas,in ratione sanisti talis, potior est,&perfectior. Secundo probatur . Sanctitas consistit essenti aliis
ter,& forma liter in unione,& co iunctione ad Deia,
qui est sanctus per egentiam . iuxta illud, Sanfli esto. re,quoniam ero sanctus sum, sed unio hypostatica maior est,cu pellcctior ad Deum coniumstio, qua unio, quae fit per iustificantem,&habitualem gratiam. Nailla unio est substantialis, haec vero accidentalis,dc per participationem. Ergo,&c. Tertio probatur. Gratia unionis est simpliciter maius bonum naturae humanae Christi , quam habitualis gratia. At nisi maiorem simpliciter sanctitatem ei conferret, haudquaquam simpliciter esset censendum maius humanitatis bonum . Ergo, dic. Maior asseritiar, & explicatur a S. Tho. discipulis 3, p. q - .ar. .cta. ex quo inferunt, quod Christus ut homo, praedestinatus est, ut esset filius Dei naturalisper unionis gratiam,& no fuit prςdestinatus ad gra-
Tandem illa omnia argumenta, quibus probaui - mus, quod per unionis gratiam Christus , ut homo, est famulas,& gratus Deo, aeque probant si bene expedantur, quod sanctior est, ct gratior simpliciter per hanc gratiam, quam per habitualem . His tribus coclusionibus post remis, sic a nobis expositis conciliantur diuersae Theologorum sententiae, de argumenta in utramq; parte huius dubi j pr polita promptam habent, Oe probabilem solutione. Et quide argumenta secundo loco facta noua aliqua solutione non egent, quia ex conclusionibus p ro sitis manent Q luta, Sexplicata . Illud aut e dutaxat
animaduertendu esse duxi circa argumentu primu ,
Rod grauistimis Patrii testimoniis conflatur, quod attes illi sanctissimi, qui Christi humanitatem per
ipsam unionis gratiam sanctam, ac Deo grata, &a ceptam esse dixerunt, nusqua negauere eande Chrini humanitatem formaliter,& iamstificari ,& gratificari per habitualem gratia. nn potius variis in Iocis id co firmarunt,&eisdem in locis, in quibus priorem sanctificalionem,&gratitudinem docuerunt, si ipsorum bene expendantur verba, vel explicant, Vel insinuant saltem , quod hanc personalem sanctitare,& gratitudinem comitat ut in Christi anima inr- malis grati ludo,& sanctitas, quam ei tribuunt hahitualis gratia, & reliqua Spiritus sancti charismat .
Quod ipse superius in vel bis S. Athanasi animadue ii depromptum erit cuique eadem animadue sone uti in reliquis Patrum testimoni j S. Oportet autem speciatim dissoluamus argumenta , quae pro lent ei. tia negativa priisti loco forma.
Ad primum, Nonnulli Theo Ini ex nouioribus
abitu te fatentur, quod peccandi impossibilitas in Christi ani ma, tota,& totaliter est ad ipsa verbi prinuidentiam reducenda,& non acl aliquam realem,&physicam internam animae dispositionem, clrm qua peccatum intrinseca in habeat oppositionem, & repugnantiam. Veru ego aliter sentio,exillimo enim, quod ipsa personalis terminatio, qua humanitas verbi petionalitate realiter terminatur, ex sua natur
incompossibilitate liabeat realeni,& physica in cum quouis peccato etiam habituali, nam hoc ipso, quod
humanitas vete, & realiter effecta est natura verbi in ipso suppositata, nequit habere in semetipsa tea lena a l. quam dispositione in , seu actualem , scuhabitualem diuinaei plius verbi voluntati repugnantem, quin potius expedita esse debet, ut in omnibus f quatur ve ibi ducatum, diuinaeque eius voluntati parcat. Quocirca ipsa passiua terminatio personalis est quaedam virtuatis rectificatio humanitatis Christi. excludens totaliter ab ipsa omnem moralem deordinatione. Et huius ratio ea est, quia ex illa personali terminatione verbi, hanet humanitas nihil operari posse nisi si ib actuali ve ibi, eiusqtie diuinae voluntatis motion , ct uirectione. Natura enim per se pei
det a supposito, S inesse,&inciperari. Qii' fit, ur e ipso, quod humanitas per hypodaticam unionem ad verbum si ibsscitur eius motioni ,&directioni mimrualiter rectificatur. Imo dici potest, quod talis pas-liua subiectio eit mr malis hia Danae naturae recti sic tio: ita quod est intrinseca oppositio inter lituusm ci palli uaria terminationem quatenus subi jcit plenenat tiram humanam directioni ver bi,& inter moralem de ordin3tionem ipsius hunianae naturae. Quia talis deordinatio siue actualis fucrit, siue habitualis
eximit humana talem a plenaria illa verbi si perioritate, de cire trone, cui humanitas ex vi hypostaticae unionis subajcitur . Cur haec non placuerint dicat,
Verum esse, quod ipsa passiva personalis terminatio a verbo in Cur isti humanitate suscepta, non sufficit se sola repellere ab ipsa Christi humanitate omne trimoralem deordinationem, praesertim habitualem
nam quod actualem totaliter impediat quasi per
modum cuiusdam contrarietatis mihi est certissimum in repellit tamen illam realiter , & physice in hoc sensu, quod vere, & realiter debita eit illi con- naturalitatis debito specialtissima diium verbi assistentia,& prouidentia, quae omnem moralem deor dinationem ab humanitate remoueat. Quod plane
debitum tam strictu inest,5 rigorosum, ut contradictionem inuoluat, diuinum verbum non uti l pecialissima hac prouidentia & cura erga humanitatem, quam ad se suscepit.
Prior huius primi argumenti confirmatio nihil
aliud efficit, si quicquam probat, quam quod ipsa unio verbi ad humanitatem non est se sola suiliciens, nisi interueniat specialis ipsius verbi prouidentia ad
excludendam omnem moralem deordinationem,
praesertim habitualem , quod nos in secunda solutione admisi inus. Praeterea dico, quod licet pers nalitas verbi non inducat formalem aliquam immutationem in Christi humanitate, cui repugnet moralis demtinitas, & deordinatio per modum Drmalis contrarietatis, inducit tamen personalem
terminationem passiua, quae est vera, & realis i psius
68쪽
humanitatis immi tatio, cui repugi .it omnino m nis moralis deordinatio in eadem humanitate, tariis
quam primae radici totius moralis rectitudinis, Q incta raris formalis. Ad eum modum, quo calor, dc si non opponatur aquς formali oppositione,sed eius
frigiditati, naturaliter tamen et repugnat, opponit utq; illi ut primae frigidi talis radici. Haec autem reia pugnantia non tam ad moralem, quam ad ordinem phylacum spectat. Illu voco in praeientia morale Omdinem , qui ad extrinsecam Dei ptouidentiam pertinet,& non consurgit ex intrinsecis principijs rei. Posterior c6firmatio non nihil notus dis licuitatis offert,cti quam nonnulli recentiores Theologi censent, quod ad totam Trinitate immediate est refereda illa specialillima Dei prouidentia de Christi humanitate, de uniuertisque eius actioniblis. Quamuis tandem ad ipsum verbum sit refereda, prout ipsius humanitatis suppositum . Nam ob id tanta esst Deo de hac humanitate cura, quia in diuino verbo suppositatur, ad ipsiusque proinde verbi dignitate per tinet, ne humanitas haec in suis deficiat actionibus, de quid demtine, Se inli 3 nestum admittat. Haee solutio, de doctrina non est cur improbetur. Sed mihi nihilominus aliud apparet. Censeo naqI, quod verbum non prouidet sitae humanitati per uiuinam rationem, dc voluntatem immediate. Sed linia humana ratione utens, ipsamque mouens. &applicans, ut sua trini, Ac naturali,oc supernaturali virtute utatur,ad volutatem rationalem , & appetitum in suis Oinnibus actionibus ' motibus moderandu,
α dirigendum. Et quidem si originalis iustitia vim contulit rationi in primit parentibus, ut assidua dc infallibili deliberatione omnem voluntatis, dc apperitus sensibitis motum antecederet: Cur id non enici et per tanalis uni odiuini verbi in ipsa Christi limmanitate Quod si aliquod opus ab humanis exercendum poten iijs in Chri lio fuerit, quod omnes ipsarum potentiatum, de naturales, de sit pernaturales vires exuperet, tunc fateor tale opus, de tota ipsius dispositio de directio immediate ad diuinam virtutem,de rat3onem reducemur. Et humanitas cti suis omnibus potent ijs rationem tantum instrumeti sortiretur in tali opere. Et licet specialiter opus illud verbo tribuendum sit , eo quod cxercetur per humanitate,quae ei tam uest perionaliter comuncta , dc eius duntaxat est coniunctum instrumentu, nihilominus tamen simpliciter loquendo ad totam Trinitatem immediate opus illud , de quoad praeordinationem, de quoad executionem est et reuocandum. Qti a re vera non procederet a verbo, ut ab humanitatis lapis
posito, sed ut est suppositum diuinae naturae simul cuPatre, de Spiritu sancto per diuinam virtutem immediate operans . Ad hoc genus pertinent opera miraculosa a Christo perhumanitatem aedita. Ad secundum argumentum. Respondetur ex dictis circa conclusionem secundam, quod effectus sormalis gratiae habitualis non est facete habente gratum Deo utcumque, nam hic e flectus communis est gratiae habituali, de gratiae unionis. Sed est sacere imium gratum Deo gratitudine formali, de secundum
participationem naturae diuinae, ut superius circa s cundam concuιsionem exposui.
Ad confirmationem dicitur, quod non est sina pliciter concedendum supposita hypostatica union
humanitatis ad verbum, quod Christus,ut homo, nci habeat gratiam, sed quod non habet habituale gratiam,dc tunc conceditur similiter, quod non est gratus sor mali gratitudine,sed oportet fateri illum esse Deo gratum gratitudine per nati,quae est quasi formalis effectus gratiae unionis. Solutio inter arguendum insinuata, quae procedit
de eminentiali continentia, qua ipsa P monis grat Ia continc t habitualem, non sati6facit, quia ut diximus
in conclusione huius dubii, non satis est haec continentia , ut Christus formali ter denominetur gratu Igrati tudine pertinente ad ipsam habitualem grata I, quae est formalis grati tudo. Si quidem diuinum verishum vniretur humanitati irinalit cr,idest .per m eum formae actuantis ipsam, de conitu uentis eam
maliter diuina, locum haberet illa solutio. Quia tuc humanitas esset grata Deo gratitudine formali diuina eminentissime complaienti ha hii ualem gratiam, oc formaIem gratitudinem . Nunc autem cum verbum personaliter tantum humanitati copuletur, non tribilitei gratitudinem sor malem, neque formali ter , neque eminenter. sed tantum supis rosita lena, quae raclica liter quidem praebahet habi- ualem gratiam, non vero eminentia formali , ita ut denominet humanitatem gratam , de anctam per modum formae eminentioris,sed tantum per modue minentissimi suppositi. Ad rertium argumentum facile potest accomm dati solutio ex his, quae ante dicebamus. Responde
turq; breuisssime, qd secluta habituali gratia 1 Christi humanitate, Christias,ut homo, neqi gratus egettor mali gratitudine , sed personali dum taxat,neque vero acceptus esset simpliciter loquendo ad gloriam siue animae,siue corporis,sed ratum radicaliter, etsi deberentur illi 'connaturalitatis debito, dc gratia habitualis,dc gloria, Sed nihil minus ab QIute dicendus esset gratus, Ecdilectus Deo, quia ad hanc propositionem abs lute verificandam, satis esset ipsa unionis gratia, quae ipsum personali sanctitate, de gratitudine lanetum, Ec gratum constituit , ipsique clebito con naturalit iis debitam efficit habitualem gratiam , dc eam qui
Ad quartum argumentum communiter solet re sponderi per solutionem inter arguendum assignatam,quae solutio sicut communis est, ita ac probab iis. Vnde ad replicam ibidem subiunctam responoeintur, quod Christus per gratiam umonis non dicitur simpliciter gratus, oc sanctus sine respectu aliquo ad habitualem sanctitatem, de gratiam, non tamen peripiam gratiam habitualem ibi maliter appellaretur gratus, dc sanetns, si eam a Christi humanitate secluis damus,sed perlatam unionis grat 1am .
volo dicere, quod nisi unionis gratia in semeti pia
tamquam in radice praehaberet habitualem gratia, reuela non esses gratia unionis, atqi adeo neqῆ Christum, ut homine P, denominaret gratum. Sicut ra. tionalitas non constitueret hominis egentiam, neus reuera esset rationalitas, nisi virtute contineret disciplinabilitatem, risibilitatem, intelleelun , Voluntate,
oc rςliquas proprietates,dc potetias humanae naturae devitas. Verum pposto,quod ipsas virtute, de radicali et continet,etiam si ammo finpamus Deum miraculore impedire ruralem omnium earum et flu
69쪽
xum, sor maliter, &se ipsa construi ei et hominis es sunt iam ii piumq; simpliciter denominaret homine. ita proportionabiliter de Gratia unionis respectu habitu alis gratiae dicendum est. Secundo respondetur , quod in casa argumenti, nimirum, si Deus assumeret Leoninam natu iam , hypostatica unio, non ob id formaliter, S rigorose loquendo, careret ratione grati ,&gratuiti doni, Deq, ob id non posset denominare Leonem illum inquantum Leonem,sane lum & gratum Deo, quia natura
Leonina incapax est gratiae habitualis, & gloriae, sed
quia expers est cognitionis intellectualis, qua possit unionem illam hypostaticam cognoscere, di ita ratione summi doni, di gratuiti beneficii sbi collati
accipere. Etenim natura,quae incapax est ad iudicari.
dum de gratia sibi exhibita , & beneficio collato, i capax ei iam simpliciter est, fiascipiendi bentificii mratione sor mali benefici j , Se gratuiti doni, quamuis materialiter possit ipsunt donum, di beneficium suscipere: V. G. Si Deus aeri aut ferro qualitates perte et ionesq; auri tribueret, S s ipsiani ferrum , aut aes,
vere te te aliter perficeret,nullo tarren ipsum aniceis Iet benc ficto,aut dono,s proprius deformalis i et mo fiat,eo quo u ferrum,aut aes, nullatenus valct pcifectionem illam silae naturae superadditam cognoscere,& accipere in ratione doni & benefici j. Ita ergo in pomo casu vete dicet Theologus, qu dnatura Leonina magnam , ingentem accipe let Perfectionem ex umone ad verbum suppositati, r.5 vero diceretur accipere gratiam, aut be ncticium, seu gratuitum donum, Cb incapacitatem c .gii ita Cnis praedultae,atque adeo tunc Leo ille , qui simul et Ierm dc Lec , non esset ut Leo sanctus, ct Deo gratus, dc acceptus. Consutio dixi, unione luppositati . qui
tync licet verbia uniretur naturae Locinitiς in lationesippo im, non tamcn in ratione personae,ec quamuis
est et simpliciter suppos tum Leoninum, nDia rara, cnesset persona Leonina, quia piat sona importat suppo1itum rationali, natura. Dicunt nonnulli Thcologi ex rece uoribuS,quod i lia data hypothcii, quam lup- Ponebat quartum istud, quod di noluimus algun cntum,concedendum folet, quod naturae Leoti inae ad Personalem vel hi unitatem .iuum piae deberetur ex
vi umonis summa illa naturalis persectio,quae apio esset conuenire illi natura: unde leo,ille in quantum leo, perfectissimus esset omnium leonum. l/robabilitet hoc dicitur,sed forsan non necessario.
Ad quintum argumentum respondetur ex doctrina Calet. s. par. quaeit. 26. ari. 1. Quod Chrostus, v I homo, non eis filius Dei, neque adoptiuufi, ncque naturalis , si absolute, &ahlque ulla cxplicatione
haec propositio, Christus, ut homo, eli filius Dei, proferatur . Est tamen vera ista propoli io, si adda mus hanc ex placationem, scilicet, per gratiam uni nis,& tunc est dicendum, quod Chri itug, v I l On o, Per grauam unionas, est filius Dei naturali, ,ec Cad mrazione eit sanctus,&gratus Dco personali gratitudine,& sanctitate
Solutio primi argumenti principalis qua Ly. .
EX hi , quae tam fuse diximus in explicatione huius in cicietis cubi j facillime dis lui potest,
Itimu algumentu primae prin Palu con Iouersiae, ad culus exacta solutio: e lita incidens dubitatio fuit
a nobis exapitata,&exposita. Igitur respondetur ad aliud primu argii mentu, dic dicitur ad ri orem eius piae missa , quod habitualis gratia mS D:t necessaria in Christi aniana, ut eam simpliciter,&absolute pratam,&dilecta Deo constitueret,na ad hoc sufiiciebat ipsa umonis gratia: sed ut ea reddet et formaliter g 3tam, accepta Deo, ct sinciam, formali gratitudine ocractitate, iuxta inocu s. peri us exposi tu . Minor elusicum algumenta praetitissedi Ilii igiten Laea consimili distinctione, est entiri venissina, si de ianctuate, scgratitudine personali intell: Miur, is i vero, si procedat de forma Is sanctitate,& gratitudine. Ad prima confrid. neg. antecedens, ad probati nem dicitur,quod g alia unionis cst qui ce infinita, sed personaliter tantum , quae pro :nde potest secum admittere in Christi humanitate habita te gratia,q. ae formalem praestat gratitudinem, ec Sa illa letra,
tine qua non citet vii de quaque sancta, de grata ipsa Cui isti humanitas, sed personal Herdui maxa . Eitq; auertenduin, quod licet ipsum ei Ieve ibi sito iriniolis modis infinitum,& infinite sanctii, de infi- e grari. De γ,ec personali, Se formali sanctitate,&grata ludine, nati in unitur,occo municatur lividani t ia,sc una uin cimnimoda machii alis&gratitudinis rationem. ii ad modii quo humanitati coin unicatur attendamus: quia non ei communicatur pG modui Oratae, scd per modum tantum pei bnalitatis, seu scis anae,atquς adco relinqttit Ioctim habituali gratiae. per quana.Chri sti humanitas tot mali sanctitate, di giali uidine gratificetur,de sanctificet ut: eo quodvc. Dum , Lx mcido quo humanitati communicatur,r u .cisi inpiet Obedientialem potentiam , quam ha
bei Ciaristi anima ad tot malem sauciitaten ,&gr Illud δὲ m. Ac Pro: nde omnino est negandum habit calcin gratiam superuacaneam est e, oc otiosam in Christi animis, nam potius suit valde conueniens, Miscundiam ore: nariam , de Dei suaucrn dispositione ι. ecci aliam Consulto paulo ante Gixi,cx modo, α sicundum modum, quo verbum humanitati itur, nam re ipsa in Christo omnis hab; tat plenitudo diuinitatis vel hi de petibnalis, & cssentialis, sed n nisper modum enentialis formae v nna . Et ob id locus relinquitur liabituali gratiae, pcr qua in 1psa deit animae Curicti communicatur per modum formae.
participaliua tamen communicatione.
Huius rei non erit fortassis ineptum exemplum deesset Iadium a in ratione loeciei intelligibilis beatificaton,iellictui viaiia,desuinptum. Nam licet di-ulua esciuia non solum infinita sit in ratione speciei, ted euam in rati ne diuini lumina lumen enim Deus babitat inaccessibile,id est, suo itisin: to, S subinfantiali lun: ine, quas totus circunfunditur,&illa stratur: qui modus loquendi superabundanta a nr,ci in sinitatem diuini hi minis ostendit. Quia vero non per modum luminis, sed per modum speciei iniel ligibilis duntaxat intellectui beatifico nitur, I cum reliu quit crea O lumini gloria ιι eo dein intellectu , quin de ipsunt cxigi t, sic per modum necessa riae dispositionis , ut inquit S. Tno m. I. par. quaest. I a. art F. dc per modum intellectitiae vir tutis, per se, & necessario requisitae, saltem secudum ordinariam
Dei potem iam , ad eliciendam ipsam beati sicam, de facialem Dei vilionem.
70쪽
Ad serendam confir m. et iisdem primi piincipalis
argum. indetur, quod via tualis, Ecem infis connetia duplex esse potet t. Altera secundum formam superiorem , quae se ipsa , inmem Ori tamen quodam . modo,totum id exequariir,quod praestari poterat ab inlatiori sol marita quod impleat totam potentiam,& ea paci ratem subieci ι,qua in inferior forma adimis pleret. Hoc eminentiet genere anima rationalis eminenter cotinet inferiores formas, corporea, vegetativa. & sensitiua,coisti. n. seipsi omnes gradus substantiales, quos conserre pollunt forma: istae inseri
res,& id quidem ei inentiori,&altiori modo . Altera vero et mnem talis cone nentia potest esse secundum rationem principit estemur,seu quasi effectriti,
Iuxta quem modum rationalitas eminenter contiisnet risibilitatem,quia per modum substantialis, eminentis principii ,eam quasi emcrenter causat, ocessicit, dixi quasi efficientar,quia non per propriam actionem , sed per naturalem effluxum risibilitas arationabilitate essicitur. Hae supposita distinctione dico,quod cum sorma
illa,quae priori modo praehabet eminenter inserio. rem λrmani,non compatitur ipsa in serior forma, ut in homine cum rationa/i anima non compatituralia substantialis forma vegeta lua,aut sen limia,&c. eo quod ipsa superior. α eimnentior forma impIet totam illam subiecti capacitatem, quam adimplere posset form inferior. Ceterum curu forma emineritiori .quae posteriori triodo praehabet formam in f rio retri bene compatitur ipsa inscrtor formai no modo secundum absolutam Dei potentiam, verum etiam secundum ordinem turalem rerum , ut risibilitas compatitur cum sorina rationali, imona turali ordine ipsam conseq ntur. Gratia igἱtur unio nis secum compatitur habituale gratiam in Christo, imo dc illam secum affert naturali consequutionis ordine,qitia continentia virtualis,&eminens, qua ea continet posterioris generis est. Siquidem Ferbum humanitati v viretur per modii formae ipsam deificans,& non ini per modum hypostasis, forsan dicenis dum esset,quoa continentia glariae habituali respectu eiusdem humanitatis assumptae erat prioris generis,& quod non secum admitteret habitua Ie gratiam secundum potentiam saltem Dei ordinariam. Iuxta praedictam clistinctionem explicanda est utraque secundae confirmationis praemissa.
Sed rogat quispiam, quid sit clicendum de exeplo
ibidem allato. Num,vio elicet. Sol,qui luce sua eminenter continet calorum, capax sit eiusdem caloris sormalis. Videbatur enim vera pars affirmativa ex distinctione tradita,quia illa eminentia S cIn In nistia caloris in luce Solis posterioris generis est. Respodetur ,& prinita existimo, quod si absoluta Dej con. templem tir potentia,posset Sol calore formali am-cl , qm nullam in hac re contradictionem intueor. Quae tamen esset sine dubio,si eminentialis continetia caloris ui priori genere locaretur, ut in exemplo de amma lationat dudum posito,facile constat. Neu secundo dico,quod iecundum ordinem natu rae Sol incapax est lar malis caloris, non quia ipsum eminentes continet, sed quia tali continet eminentiae modo,scilicet,modo quodam incorruptibili, cui proti de repugnat corruptibili, ωtina,qualis est so malis calor.
tractatur. AD secundum nςgatur antecedens, quo asse G t Chiisti anima, prout verbo unitam incapλ cem esse primarii effectus formalis grati . Ad probationem dicitur, quod uni hypoliatica animae rationalis ad verbum non tollit capacitatem animae, ut habeat esse diuinum participatum formali part/cipat inne , quoniam non est deificata per unionem hypostaticam forma Ii deificatione, sed personalid umtaxa t. Haee sis urio explicanda est,& intelligenda ex his, quae diximus in res,lutione dubii praeceis dentis,quod circa solutionem primi argumenti fuit
Psmaae confirmationi respondeo, quod eo modoqiio Claristi humanitati competit diurnum esse peteiIentiam, repugnat ei omnino esse diuinum parilis cipatum . Vnde sicuti ei competit diuinum esse peressentiam unione personali,& hypos alica,ita repu-riat ei ulla personaliter per parti cypationemrim metypostasis. a veto per modum formalis deificationis non habet esse dι uinum essentiale, idcirco participatione sormali potest per gratiam diuinum eo parricipare.
Ad secundam confirmationem dicitur, quod haec propositio Christus,in quantum homo, est Deus perparticipationem , concedenda est, si luconcedi Hir ista Christus, ut homo . est ens per participationem, ct hoc comuncitur confirmatione facta. Caeterum haec propositio Christus est Deus per participatione, omnino est neganda, sicut&illa Christus est ens perpartica patiohean. Quoniam esse per participali O-nem inclu'dit implicite negationem essendi per ecsentiam,atque adeo nisi apponamus illam specificationem, in quantum homo, iugatur Christo essentialis diuinitas,cum dicimus Cli listum esse Deli perparticipallonem.
sECTIO VI. Vbi dissoluitur 3 .argumentum principati.
TErtium argumentum,eadem fere talutione dissoluitur, qua dissolvimus argumentum secundum. Nam respondendum est huic tertio argumento, Christiim ut horri in em,personali ter tantum esse
similem patri, essentiali,& persecta similitudine, cu qua bene stat participata per gratiam sinu litudo in Christi anima,quia haec non personalis est , sed so malis similitudo. De qua similitume non desunt viri docti qui interpretemur illud Pauli Coloss. r. aeui est imago Dei inuisbdis primminus omms crea
tu e . Cluilius, ut homo, per gratiam habitualem mira quadam expressione ipsam Del naturam refert,cuius ratione imago Dei inuisibilis a PauIO He-hre. c. I. catur. Itaqι Christus ut Deus naturalis est durini Patris imago,est namque splendor gloria , de figura substantiae eius, atque adeo personaliter est Pat ri perfecte similis , eiusque consubstantialis Imago.