장음표시 사용
51쪽
Secundo arguitur. Aliqua potuerunt Christo reuelari reuelatione chscura , ea videlicet quae in verbo non intuetur, non enim anima Cluisti videt in verbo
omnes creaturas,& veritates possibiles, ergo harum rerum potuit Cluilius habere fidem. Tertio in Chri ito fuerunt libera luas, & magnificentia , quamuis defuerit Christo istarum virtutum materia. s. diuitiae. Ergo quamuis desit Christo materia fidei res Obscure reuelatae, potest in ipso fides
Quarto si in Christo non fuit fides , sequitur quod
non fuerit in ipso meritum fidei. At consequens non apparet admittcndum. Ergo&c. Ad primum argumentum ex c. I l. lni. desun aptum respondeo ex me-
te Cyrilli, Hveron.& aliorum, qui illum locum interpretantur, fidem ibi non credulitatem , sed fidelitatem,& veracitatem,quae est quaeda moralis virtus inter dicta, & facta colonantia coniti tilens, designare. Huic intelligentiae attestatur o. interprctum versio.
Ad san respond. quod sine duhio probat sm abs lutam Dei potentiam posse in Christo, cicin quolibet alio beato reperiri fidem actualdiri earum rerum quas non intuetur in verbo. D. xi secun clum potentia Dei absolutam, quia ex lege Ordinaria illud non eliadmittendum. Dedecet enim statum beatificum ob- stura reuelatio, dc ineuidens cognitio.
Sed rogabis. Vtrum facta alia i euelatione de qua procedit argumentum estet constituendus in intellectu an miae lit illi habitus fidei. Haec res est dubiae . Quibusda videri r pars negativa, & ro est haee. Fides est virtus Theologica,ergo non potest saluari habitus fidei, nisi versetur circa Deum. At in illo casu non haribertc fides de Deo, sed de creaturis obscure reuelatis a Deo: Ergo Sc. Prima consequentia patet. Quonia tride ratione virtutis Theologicae est versari circa Deuramqua obiectu prima Nu, & potissimum, ergo illo sublato necesse est auferatur ipsa Theologica virtus. Se cudo probatur. Deficiente obiecto primario alicuius habi tus, non pol habitus ipse permanere , qua ut adsit secundarium obiectum, sed Deus credendus est obiectu prima tau fidei, creaturae vero reuelatae a Deo pertinent ad obiectu secunda diu, ergo cum in casu huius dubii deficiat primarium obiecium fidei nam Deus cum videtur non creditur non pol per manere fides. Mai. probatur obiectum iecudartu, non pertinet ad alique habitu , nisi uuatenus cadit tubobiecto
pri mai lo: ergo dctIclcem e primatio obiecto ,habitus non pol versari et rca secudariu obiectum,& ex consequenti totaliter aufertur ipse habitus. Cons. Si totaliter dcficerent pericula in ortas, quae sunt primariuobiectum fortitudinis. non maneret virtus fortitudinis , quamuis adessent alia leuiora per ιcula, quae sunt eiusdem virtutis secundarium obiectum :ergo eadem
est ratio in fide. Sed pro sentetia affirmativa, quς placet alijs. Argumentor primo. In illo casu reperiretur formalis rosub qua obiecti fidei. s. prima veritas obscure reuelassergo manet et fidei habitus. Secudo probatur. Actustio ea, quo Christus crederet res illas reuelatas sibi, es set eiusdem speciei cum actu elicito in nobis ab habitu fidei,ergo posset elici in Christo ille actus ab habitu fidei. Tettio probabilis est sentetia Cale. asserenti Q. q. 371 ar. 3. quod postquam Paulus via it in ra- Plia diuinam euciaua,habitus fidei, qui lia illo perma- sit nunquam potuit exire in actum circa Deum trinum,& unum, qui est obiectum primarium fides,e go cum in Paulo permanserit fides deficiente obiecto primario, pote si tetram in Christo, in quolibet beato reperiri habitus fidei circa obiectum secunda Num,deficiente primario obiecto . In hac re dico primo, quod sim ab QIutam Dei potentiam bene potest intelligi, quod. perseueret habitus fidei circa obiectum secundarium deficiente primario: Et hoc probati sufficienter assumentata, quae proposui pro sententia afficinatiua . Dico secumco , si attendimus ad ordinem rerum ipsis proporis Donatum, & ad legem ordinariam Dei , deficiente optimario obiecto alicuius habitus etiam si perseueret obiectum secundamini sub ratione formali, sub qua obiecti, non mane it habitus : S hoc probant argumenta facta pro parte negativa. Ex quo sequitur quod in casu noctri dubii ni li poneremus nouum miraculum p crtinens ad absolutam Dei potentiam. non esset habitus fidei in Christi anima. Et hactenus
Ad tertium argumentum principale Cale. 3. p. q. .ar. 2. dicit quod in Christo licet deficeret materia liberalitatis,& magnificentiae,non tamen deficiebat formalis ratio harum virtutum ἰ quia per prudentia iudicabat quando,&quomodo,& quibus circumst .
t ijs possint liberaliter, de magnifice distribui pec
mς rit in fide oppositum contingit,non enim deficit in aleria fidei, manet namque mysteria Trinitatis , incarnationis dec. Deficit tamen ratio sor malis ob IEcti fidei. Lobscura reuelatio, di ita non est eadem ratio de fide , de magnificentia. Sed haec solutio Cale. apparet difficilis, de arguitur contra illam, ratio sor malis specifica obiecti virtutis non potest saluari nisi determinata ad propria materia talis viri tis. Ergo deficiet e materia liberalitatis,& magnificetiae non potuit in Chrilli si Iuari r si sortii alis specifica
harum virtutum. Antecedens probatur. Qicia hςcro formalis virtutis abstracta ab omni ina: eria communis est ad um virtute. Explicatur hoc, Nam si potest saluari formalis ratio specifica virtutum deficiente totaliter matella, nullaro assignari poterit propter quam in Angelis non reperiantur virtutes lemperantiae,& fortu emis, etenim Angelus bene pol prudentialiter iudicare quando, de quomodo sit temperat vivendum aut sortiter agendum. Igitur prς termissa solutione Cale. aliter respondetur, quod materiali. beralitatis,& magnificentiae licet actu defuerit Christo Domino, voluntarie illi defuit, ct non fuit illi imis
possibilis. At obiectum formale fidei, fuit simpliciter impossibile Christo in statum beati ficum in quo
erat.vnde non est eadem ratio de fide, de de magnificentia. Quoniam materia magnificentiae node fuit simpliciter Christo. Missam facio solutionem aliam, qui est sine dubio sufficιens nimiru, quod in hoc Christus voluntarie abdicauit a se omnes diuitias , quas si vellet in magna copia, de affluentia potiasset obtinere, sume stoliendit magna ficu,& fuit illa abdicatio praecipuus magnificent in actus, ct diuitiae conte prae sunt vera materia huius tam magnifici actus.
Vnde negandum est, quod defuit Christo magnificentiet materia, licet defuerit respectu quorunda magni ficentiae actuum, eorum videlicet, qui consistunt
in ipso diuitiarum possessatum usu.
52쪽
Αd quartum Medina respondet, quod Christus
habuit meritum ndei quatenus habebat fide in praeparatione animi , quod potest explicari ex liis, quae antea diximus de fide, quam habuit Paulus eoinniaque vidit in diuinaei enua post visionein transacta. Haec tamen solutio, quae quibusdam nouioribus est gratainobis non placet, quoniam cum fides non petati neret ad Christum, eo quod erat simpliciter beatus, non est dicendnm illum habuisse fidem in prae paratione animi. Sicut nullus Theologorum d eet , beatos in patriam fidem habere in praepar tione animi . Quod praeterea probatur, fides in praepararione animi, est fidra simpliciter , oc ita D. Paulus simpliciter dicebatur habere fidem eo tuis, quae viderat in raptu, & erat vere fidelis ergo si CEtinus habuit fidem in praeparatione animi, habuit simpliciter fidem, de fuit simpliciter fidelis, quod nullatatione est admittendum . Exemplum autem, quod attulimus ex D. Paul. non est ad propositum , qui Paulus erat simpliciter, & modis omnibus viator, atque adeo fides per se pertinebat ad illum. Cluilius vero,etsi secuduin inferiorem partem via tot fuerit, simpliciter tamen beatus erat, c comprehensor. Fides autem ad comprehensorem non attinet. Igitur ad tertium respondetur. ex Caiet. circa solutionem ad secundum ar . . q-7. O p. quod Christus non ha-huit formaliter meritum fidei, habuit lainen illud eminenter , eo quod Obedientia per quam meruit apud patrem, regulabatur per cognitionem supernaturalem, in qua eminenter comprehenditur fidei cognitio seclusis eius imperfectionibus.iuxta hanc solutionem est explicanda . S. Tli m. doctrina apq.7.art. 3. ad 2. Imo ex ista S. Tho. solutione apertior fit huius nostrae doctrinae veritas , quae & si non omni-hus placeat,non ob id tamen debet naberi,ut sperneiada,cum ei, & ratio adducta,& praedicta S. Tho. sol tio,quam plurimum suffragentur. o De virtute autem spei eadem sunt omnino dicenis da, quae de fide dudum austruebamus. Nimirum, quod secundum absolutam Dei potentiam stare poterit spes in habitu cum faciali visione, qua Christi
anima diuinam intuetur essentiam,in actu vero id est
impossibile,& ex natura rei , & secundum ordinariam Dei potentiam, ac legem. Prmerea lepugnat
ipsi beatifico Christi statui, quod per habitum spei
Christi voluntas se exetat in actualem spem faciatis Dei visionis, quae inter par acularia virtutis sipei obi
cta principem locum obtinet. Quia quod possidetur, nulla potentia fieri potest,quod speretur,&desideter ursi inui. Sed id merito dubitabit theologus utrum
actus, quo Christus gloriam sui corporis dum erat invita mortali,desiderabat, esset simpliciter actus spei, re glo ri a co rporis esset umpliciter spei Obiectum. Probaturque pars affirmativa primo S. I hom. et .p. o. . ar . 4. expresse docet, quod in Christo erat spes respectu gloriae corporis nondum habitae, & ponderandum est hoc loco, quod cum S. Tho. In l . 2.q. 6 art. 4 ad 3. Expressissime negauerit in beatis repetiti spem gloriae futurae, id tamen amrmat de Cntino in hoc articulo. Secundo probatur. Gloria corporis erat honum supernaturale sinurum,&arduum respectu Christi Domini: ergo erat obiectum spei. atquα adeo actus ille erat actus spei. Probatur antecedens quoad illam partem arduum , in qua, est dissicultas.
Ciuilius secundum lcgem a Deo staturam nun pol
rat consequi gloriam corporis nisi mediante passim ne, de morte iuxta illud Luc. vlaimo. Nonne laccoporis tuit Christum pati,s ita in rare in gloriam suam , ergo consecutro gloriae corporis fuit Ciri isto dissicilis, ecardua. Propter haec argumenia qnidam Theologi
putantillum actum simpliciter mille actum virtutis spei ,eiusde in rationis cum actu spei, tuo pulus viator sperat immortalitatem sui corporis. verum est,quoalitiaviliores non admittimi tui IIe in Christo habitum spei, qui est vitius Theologica, propter defectu obiecti primarii, a quo per se pendet ipsa theologica
Virtus. Caeterum Cale. s. p. q. .ar. q. existimata tum
illum non.suisse in Christo spem,sed desiderium du-
tax.it,li est omni cum pioprietate loquendum. Que- admodum dicimus, quod beati desuetan t gloriania
corporum futuram, non autem sperant. Ι Iac sententia Gai et . communiter recipitur a Thomistis,& ratio clus eli, quoniam gloria corporis in Christo no
erat simpliciter bonum arduum , ct dissicile, quoniaex gloria animae naturaliter re sultat gloria corporis, unde est debita in radice . & potentia in trans caet obiectum autem spei est bonum dissicile, arduum, futurumque quasi per potentiam extrin
Αd argumenta in opposivim. Ad primum respondeo, quod cum gloria corporis haberet aliquid clim- cultatis, & arditi talis ita Christo, quam non habet in caeteris beatis, ut constat ex argumento sequenti, idcirco S.Th.desideriu, quo Christus deside labat corporis gloriam appellat spe, quod tamen non admittit in ceteris beatis. Ceteru ista dissicultas no fuit QR l .ciens,ut statim dicemus, ad constituendam propria&essentialem spei rationem, sed ampla quadam ,&Iarga acceptione desiderium illud Cncisti appellatur spes a S. Thom. Ad secundum dicitur, quod illa dissicultas cons
ouendi gloriam corporis in Christo Domino, notiae it dissicultas, quae necessaria est ad obiectum spei rhtenim illa sola difficultas sufficit ad obiectu formale spei, quae reddit dubiam, & non penitus securam consequutionem boni sperati. At licet Christo dis ci Ilimum esset, & arduum consequi gloriam corporis sui, erat tamen securis limuS de eius an ecutione .
Nam secundum legem statutam a Deo, & secundum propriam dispositionem,mmarum, gloriam animae,
infallibiliter futura erat corporis im mortalitas. Igitur ad argumentum respondetur, quod consequutio
gloriae corporis fuit quidem laboriosa Christo, sed non distici lin & ardua, ut requiritur ad spem. Sed est argumentum. sequitur, quod si quis certo
cognoscat se esse praedestinatum, aut confirmatum
in gratia,neque habeat, neque habere possit actur virtutis spei: cosequens non est admittendum: Ergo. Probatur seqitela. Nullum est dubium huiusmodi homini de consequutione vitae aeternae, Ergo consequutio vitae ςternς non est ei difficilis, & ardua,ut postulat virtus spei. Respondetur,quod illi homini petis loquendo dubia est,& dissicilis aeternae vitae cons quutio , quoniam non habet intra se aliquod principium ex cuius virtute necessario, & infallibiliter sit consequuturus aeternam vitam. Est autem illi certae vitae caelestis adeptio per accidens ex gratia speciali Dei: Vnde per se,& simpliciter alterna vi ta est illi difficilis,& ardua. At Christo cosequutio immortalit iis corporis erat certa, & In fallabiIis per se. s. ex vita uis
53쪽
te pi incipii intrinseci effectivi. Quia . ut diximus, ex gloria animae per se redii dat corporis immortalitas. Dillicultas manet in hoc loco disputanda . Utrum si admittamus, ut probabilem sementiam opposita, qued e Christum veram habuisse spem immoris talitatis fit tura: corporis sui , concedendum sit, quod aetiis ille spei fuerit eiusdem speciei cu illo, qu nos
spera imis iuuram corpori Sim mortalitate. Pars a slirmativa apparet vera. Qui, niam ille actus spei in Clitis o eandem habebat rationem formalem, quam hahet actus speran nobis, respiciebat enim moti uur supernaturale , innitebaturq ire virtuti diuinar, EGM, c. Ia oppositum est, quod obiectum illius aerusno pertinebat ad virtutem 1 pei, quia deficiebar obiectum primatium spei, scilicet, Deus non visus, posmbilis autem videri r sed tota essentialis ratio virtutis spei desumitur ex primario eius oblecto , & nonsa in m fuerit ratio formalis uili qua,nisi determinetur ad obicctum primarium t Ergo,&c. Probatur minor. la ratio virtutis Theologicae consilit in hoc quod versarat circa Deum laquam obiectiimprimarium et
Ergo nili ratio formalis, sub qua determinetur ad istud obiectum primarium , non siillicit constituere
Theologicam virtutem , neque actum eiusdem speciei cum actu eI1cllo a virtute Theologica . Propter hoc argumentum existimo secundum hanc sentem iam ei se probabiliorem , quς placet quibusdam doctissilui si quamuis Caiet. 3 p. Ioc. cit. In primam videatur inclinare sententiam , quae citra dubium non est improbabilis, quidquid nonnulli ex nouitus theologis infirmis argumentis contendant.
An in Chrim fuerint virtutes morales. DE virtutibus moralibus succedit deinceps diis
sputatio. Et quidem de i is moralibus virtutibus quas probabilior Theologorum sementia inis fusas per se vocat, de quibus, I. a. qu striae 63. late disseritur, parum est dissiculi avis, praeter illam de li-he ralitate , ct magnificentia , quam paulo superius absoluimus. Quod si quae aliae se posIunt difficultates. Offerre, explicabur ut simul cum iis, quς de ulmitibus acquisitis continuo disseremus. Quaa non ulli Themlogi moderni putat superuacaneas fuisse in Christo, quia non potuerunt aliquando exire in proprias operatrones. Quod sic probant.
Pinno. Omnis operatio Christi fuit perstetissi
ma,ergo procedebat ex intentione finis supernatura. lis, a ratione regulata supernaturali regula, rursus.
ergo OmmS Dpetatio moralis Christi piocedebat , virtutibus infusis,& non a virtutibus acquisitis. Patet
vltima consequentia. Navi rins moralis acquisita nequit, salte immediate sub Ordine supernaturalis finis
Operari. Nam per se primo respicat finem naturalitationi, ct ordini proportionatum; quo potissi inum
differt a morali virtute, quae per se Infusa vocatur, quae silpetnaturalem finem per se primo attendit. Secundo. Si Christus habuit operationes elicitas
virtutibus acqui sitis sequitur, quod per huiusmodi
opera ioncs fuerint augmen talae virtutes Chri iti a qui illae et conseqtiens eii falsum, nam tale virtutum augmentum vi .setur inserte imperfectionem maenam Christo. Elgo,&c. Sed his non obstantibus, probabilior est nostra
sententia. Et probatur. S. Tno m. s. p.q. . docer, α probat in Christo fuisse seientiam acquisitam,ut eius intellectus perii eretur modo sibi proportionato,&
n naturali, ergo ea dom rationem voluntate c ntisti sunt ponenda: virtutes morales ac qui sitae, quibus modo si hi connaturali operari possit, aliis enim humana Christi voluntas uones lat simpliciter, Ideit. modis omnibus perfecta.
Ad argumenta facta respondetur, & ad primum
respondeo dupliciter. Primo, quod licet Christus nopollet ali ter operari, quam ex intentione finis supernaturalis, potu te tamen sub hac intentione uti vir lu- us acquisitis,ita ut operatio ploxime, ἐκ immediate referretur in finem naturalem, mediate vero, reextrinseca relatione in finem supernaturale in . Igitur ad argumentum clii ingliatur primum consequcris , regulatione intrinseca nego,extrinseca conceuo. Evita negatur secunda consequentia. Seo fiucundo respondeo, inihi nullum esse inco
ueniens aflerere, quod Christus potuerit quandoque uti virtutibus acquisitis absque actuali relatione ad finem supernaturalem. Nam satis era t,quod Opera tiones sic elicitae essent relerabiles in supernaturalesnem, quemadmodum timor quo Christus lime bacmor rem fortastis non referebatur actu in finem esis-ritatas, licet eis et subiectus diuinet voluntati, de finicharitatas: quoniam in illio umore voluntas regul Datur per taliones inferiores:& natura humanae permittebatur se expli are in propriam in sim Ita tumi,
aptassi tamen corrigi,&moderaria superiori ratio inne,& regula . Neque ullam haec sententia unperfectuinem Christo tribuit. Sicut nulla est imperfectio intellectus Christi, vel, cuiusuis alterius beati, quod quandoque intelligat per conuersionem ad pilan. asinata ut plane poterunt intelligere beati reassummus corporibus eo quod libetum est m sine huiusemodi c onuersione intelligere cum velit.
Ait secundum respondet. Med. vit tuleS acqui silas in Ciu isto suscepisse augmentum per propria S Operationes. Aliis doctissiniis oppositu na placet, quibus consi ntio libenter, & aio , quod Cnristus ab in-lianti suae Conceptionis accepit istas virtutes in summo gradu ad quem poterant pertingere per totam naturae facultatem, oc ita Christus nunquam habuit
opera Ilones intensore S perfectiores ipsis virtuti-hu zatqlie adeo neque unqtiam potuerunt augeri persitas operationes. Sed de hac te plura dicani in latius in hac eadem q. Sed adhuc instat moralis philoso. Uirtutes morales illae praesertim , quae ex suo genere sunt acquisitae, ponuntur in anima ad se nandas palliones im moderatas, ae reducendum eas ad mediocritatem rationi rectae consentaneam,in Christo autem neque unqua uere, neque esse potuerunt immoderatae passiones.
Ergo huiusnodi virtutes imperfectionem praesupponunt in subiecto. Christo eiusque dignitati repugnante me atque adeo&ipse quoque talaristo repugnant. Respondem huic argumento graues Theol
gi equorum numero videtur esse Calet. s. p. q. T. ar.
2 a a tertium, quod Christus neque habet, nequo habuit aliquando palliones immoderatas, quae vel per latum unguem a redia discorda dent ratione, sed semper fuerunt fretnari illine, Sc moderatissimae, dum
Cli intus vixit motiali vita, de sensibilibus pallioniis
54쪽
bus obnoxia . Hanc tamen palIiomam moderantiam causabant formaliter ips, morales virtutes, atque
adeo absque ulla imper tectione fuerunt in Christo. Verum haec solutio mihi non placet, quam sic pruno
In Christo Domino ex vi unionis hypostaticae,quacumque superaddita qua Iitate seclusa, extinctus fuit penitus fomes peccati, ut retro explicui mus, vel fuit saltem totaliter ligatus, &impeditus ne in aliquem motum inordinatum, a ratione exorbitantem Prorumperet: ergo vir tutes morales siue in f cae, siue acquisitae non constituunt in Christo passio. rium appetitus sensitivi moderantiam. Consequentia apparet euidens, quia secundum natura ordinem sicut praesupposuerunt extinctu somitem,ita & pre- supponebant passiones perfecte moderata S. Namq. si passiones in appetitu sensitivo Christi possent aduersus rationem insurgere, inepte diceretur fomes ex unctus aut ligatus. Fateor hoc argumentum multo maiores vires habere, si verum est :d quod superius alseruimus, s mitem ex vilhypostaticae unionis penitus fuisse extinctum, di abolitum, & non ligatum lantum, Wimpeditum. Secundo eandem solutionem impugno. Proba biis lis eli semen na,quae affirmat virtutes morales ex suo genere acquisitas non fuisse inditas Christo in Ipsis conceptionis i ni an ti, sed in breui tempore postea per exercitium acquis tas, at illa solutione supposita consequenter tenerentur fateri huius opini nis authores, Christum in illo medio tempore , in quo non erat praeditus acquisitis virtutibus, affectum fuisse immodetatis animae passionibus. Hoc autem
assertum blasphemum esse crediderim , oc summae Christi dignitati contrarium . Ergo &c. Neque
quicquam eiciet ad huius argumenti dissicultatem euadendam arere , quod in illo medio tempore Christus frenatas habuit passiones per morales virtutes ex suo genere infusas, quas simul accepit cum gratia iustificante: Tum quia haec solutio non proce-cit consequenter ad illam solutionem , quam expugnare contendimus nam quia ta diιIolueret argume- tun , tenetur fateri,quod vir Iules acquisitae non conis
statuunt passionum moderantiam in appetitu sensi liuo Christiacum eam praesupponant virtutibus moinralibus infusis effectam: atque adeo haec solutio non modo no praecedentem tuetur, quin potius det ruit.
Tum etiam, quoniam falsum est , quod hete solutio
supponit,nimirum,per virtutes morales intusas,quae gratiae infusionem consequun ur,moderari,& reprimi appetitus sensitivi passiones,certissimo enim experimento constat in multis iustificatis hominibus, quibus simul cum iustificante gratia donantur virtutes eiusmodi,multis & magnis scatere passionibus,&iis quidem immoderatissinus, quod sane manifesto nobis est argumento non pertinere ad p priam rationem harum virtutum passiones animi moderare,& componere. His ergo pretermissis,ad propoli tam dissicultatem respondeo. De essentiali ration moralium virtutum acquisibilium esse , quod sine aptae natae segnare, de componere seruestentes animae palliones, si ipias in subiecto immoderatas repere ruit. Unde nequeunt esse illae virtutes, nisi in illo
subiecto, quod sua natuta aptum est liuiulinodi pa
sionibus assici, caeterum non pertinet ad ear ιm esissentiam , quod actu huiusmodi passiones moderentur,sed satis fuerit disponant appetitum sensitiuum ad electiones in proprijs materiis rationi consentaneas. Nam sicut appetitus sensitiuus in homine rationis est particeps,ua & rationabiles electiones cir ca sensibiles materias valet elicere. Fateor quidem
Diu. Tliom. l. 2. quaestion. tra. articulta 2, aperto
dixisse proprium esse moralium acquisibilium viria tutum siqnare, dc componere appetitus seruitidi passiones. Uerum hac S. Thom. doctrina facile potest his, quae diximus accomodari, si dicamus eam non de actuali passionum moderantia, sed de aptitu. dinali tantum esse intelligendam . Missum Lacio,
quod ipse Diaci. Sant. I . q. 36. ar. F. rationem virtutis in his habitibus moralibus eatenus ad inuenit,quatenus in ipsiorum ossicio commmatur ipsa rationalis electio. Et quidem,quod actualis passionum modelatio non sit in his virtutibus essentialis , inde coninstat, quod primis parentibus in statu innocentiae coninstu utis infusae fuerunt her accidens hae morales vita tutes, in quibus subiectis non conitituerunt aliquod passionum moderamen, quia praesupposuerunt om
nimodam earundem moderat lonem originalis iu-
. stitiae beneficio comparatam. In statu etiam futurae resurrectionis,in hominibus glorificatis reperient ut virtutes istae in heroico, & perfecti illino gradu constitulae, in quibus tamen subiectis nullam licet inuenire passioniuri moderantiam , quae ossicio moralium virtutum debeat ad rationabilem mediocrii .
tem reduci. Ex numero autem moralium virtutum , de qua consulendi sunt Aristo t. 2.Eth.c. Z. &S. Thom. l. 2.
q. 6 I. art. F. Uirus poeni tenuet siue infusa, siue acquisita si qua ibrtassis est acquisita poenitentia, quq vera virtus dicatur j nullatenus est in Christo ponenda . Non ob id quidem, quia ratione status beatifici ei repugnet peccare, at q. adeo etiam petrii tete, hςc enim ratio est omnino insufficiens ad denegandam Chri
sto virtutem poenitentiς, cum in caeteris hominibus beatis, etiam in his, qui nunquam mor aliter pecca-lierunt. Imo neque venialiter, ut de Beata Virgine firmiter credit Ecclesia, haec virtus cum statu eorum
beatifico copatiatur. Sed eatenus a Christo relegatur
poenitentiae virtus, quatenus ei ab initari seco nempe,
ex vi hypostaticqvnionis, peccare repugnat, Vt in hae eadem controuersia superius fuit explicatum , cui proinde etiam ab intrinseco repugnat pomi tere: atq. adeo ipsa pamitentiet virtus nullatenus ad Christum pertinet .
Sed iam quiret quispiam. Num virtutes mora les suo genere acquisitas acceperit Christus in primo
suae conceptionis instanti simul cum gratia inimias, an vero proprijs exercitamentis acquisiverit. Cui interrogationi dico primum. Iste virtutes morales non processerunt ex gratia Christi habituali petsimplicem resultantiam, sicut effluxere virtutes moiarales per se infusae . Huius Oppositum sentiunt quia dam ex novicitibus Thomistis, sed eorum sententiet non acquiesco, cuius falsitatem, di asserti nostri veritate in sic probo.
Primo,gratia Christi physice considerara eiusdem
est speciei cum gratia,quae caeteris iustis confertur, ut
inferius a nobis probabitur. Sed graua in caeteris
55쪽
3, RE LECTIO DE CHRISTI GRATI A.
hominibus iustis non piaehabet sua virtute huiusi moralibus. Ergo qua probabilitate dicitur, quod modi morales vir utes, ua quod effluant ex νpsa per scientia per se acquisita tion fuit indita Christo , ea- simplicem emanationem, quod uniuersi Theologi dem poterit id ipsum de his moralibus virtutibus necessum est fateantur:constat enina quod is qui mul amrmari. riserat implicitus peccatis, de viiij scum per reniten Dico tertio. Longe probabilius apparet has mora
tiam reparatur , α reddit in Dei gratiam, remanet Ies virtutes Chtalici fili me per accidens infulas In niale habuitatus, &ad antiqua peccata plopensus, primo suae incarnationis instanti, sicui fuerunt Adais quod certe non contigeret si sinul cum gratia has mo in primo suae condi tionis momento per accides virtutes ex ipsa gratia resultates accepisset. Ergoneq. inditae. Doctiores S. Thom discipuli hanc tuemurex Christi gratia emanauerunt virtutes istae persimis communiter sententiam,vu doctrina ipsius consem plicein resultantiam, neq. intra eius virtutem praelia taneam. Et probatur. Christo dignius fuit, & pcr&hitae fuerunt,ad modum quo propriae passiones in su etius has citi nes virtutes per infusionem accipeto, hiecti essentia praehabentur . quam pmprio labore , ct exerci uocon pλζare. At Secundo probatur. Nam si ex essentia gratiae vir- Christo id eit tribuendum, quod dignius est, & per-tutes istae apt e sunt persmpliciem effluentiam dima sectius: Ergo,&c Maior propositio,quae eit sentemiqnare,sequuti reas simpliciter esse censendas per se, & huius praecipuum fundamenrunt, explicabitur ex stici genere infusas, & ex consequenti non dist, probabitur fimul in solutione contrimationis vitis et is specie ab his virtutibus moralbus, quas per svi mo loco tactae pro contraria lententia. Secundo pro infusas grauiores Theologi appellant; nam habμ bator, Dissicillime potuit Christo in breui tempore ius qui per se infunduntur limul cum habitu gratiae offerri occasio exercendi 1e in ossicia, & aiatus omnium ni me debent censeri per se acquisiti, sed portus moralium virtutum: Ergo non posset non per mul ter se insufi . sicuti &ipse gratiae habitus , quina per tum temporis interuallum' is virtutibus carere,quaere comitantur. Namque accesserium, ut racio di- esset magna imperfectio in Christianiana: qtra in m ctat naturalis,& explicuit iuris regula,naturam sequi persectionem ut eustemus: opo itebit concedere lias tur principalis: conseqtiens autem magna est falsita- virtutes Christi animae fuisse per accidens infulas . te plenum. Ergo&c. Ex his sequitur,quod si Christus Huius argumenii vis constabit amplius ex Mutione has virtutes simul ci in humana natura accepit,insu- praedictet confirmationis. st ei fuerunt per actionein Dei ab infusione gratiar Igitur ad motiua contrariae sententiς in prςcedet distinclaira , quae iberat vela,& noua actio, S non sim ti dicto propositae respondetur:& ad testimo a Pauplex cmanario,& resutianua naturalis . lina dico, in eis sermonem fieta non de latentia, sed D: secun clo, non est improbabile, quod sicut de experientia . Ut ibidem cap. s. exponit Goil . Christus a uitiore S. Thom . . par. qis .art. 4. proprio Estque communis omnium interpretatio. Ita quo exercitio acquisitu scientiam distinctam ast ientiata, Christus experimento cognouit quae,qualis, quanta- beata,& a scientia per se infusa, ita S acquis erat has uesit virtutis obedientiae dissicultas . Et quoniam morales virtutes, easque sibi studiosis actibus compa Paulus non de acquisitione virtutis nouae, aut den ratierit:quod poturi e mcere breuissimo tempore , . ua eius intensiore loquebatur, sed de hinusmodie Nam cum nullis passionibus impeditetur, di super- perimeto,quod erat eoueniens,ut haberemus Pontinaturalibus iuuarctur vi Nutibus , supernaturali pr. licem, qui possit compati infirmi ratibus noliris: id- sertim pludentia , promptum ei fuit in sudiolas a- circo non dixit, quod Christi acquisiuit,& compactiones, & eas qui m valde intensas. Q persectas rauit sibi obedientiam ut ipsana perfecit, sed quod
circa harum virtutum materIas prodire. Poterit ista eam didicit.
sententia probati ex illo ad H. Dr. cap. F. Cum e et Ad rationem ex virtute prudentiae desumptam .
I, : his,aidicit ex his quae pasus Ut obedictiom. Cui Respondetur primo, satis vero situli ter posse dici
co sentit iis quod praeced. cap.eiusuun epist habetur. intellectui Christi non fuisse quidem infusas omnes Non enim basemus Pontificim, qui non possit compati naturalium rerum species per se acquisibi Ira, ut relininurmitatibus msiris it martim Ity o vnia,2 c. Ra 3 - queretur locus ossicio intellectus agentis, cuius in t ne itidem eandem sententiam probo . itiudentiata, rest intelligibiles species ex rebus iens bilibus,ex e quae praecipua est inter morales v Irtute , Vip te, ea rumque phantasinatibus desumere. Et ob id nec fuetjm fornia,& regula non fuit indita amma Christi runt Christo infusae per accidens omnes sicien ια perit, eius conception siilanta, sed proprio labore, 6 se acquisibiles. Caeterum inditae ei fuerunι in ipso exercua mento ipsam comparauit. Ergo ad psum conceptionis instanti species intelligibiles circa em de reliquis asserendum moralibus virtutibus proprias virtutum moralium materias: vi pruden-
suo genere acquisibilibus. Probatur antecedens,inia tia quae est earum omnium Regina in Quin possit quo tota eise videtur argumenti dissicultas; Christi actum prodire. anima non accepit species insusas, sedeas Ossicio in- Secundo respondeo, quod Christi anima accepit telluctus agentis acquisiuit,ut docet,& probat S Th. per infusionem diurnam ipsum virtutis prudentiae
loco proxime citat O. At prudentIae Virtus nequit cin habitum,qui est quaedam habitatas,&habitualis in- siale absque init iligibilibus speciebus: non enim Va- tellectus practici inclinatio ad recte iudicandum- , Idi in actum prouue nisi praesupposita Obieci appre- Sesticaciter praecipiendum voluntati,ac reliqui iIu lio, sone,quae mediis fit speciebu , Ergo c. CΡnfir mam supposia potenti js, circa uniuersas moralium matur. Scu nria per se acquisbιhS non fuit Christi omnium virtutum materias non vero speculatrices animae infusa . seu ea m propriis actibuS acquIliuit, accepit infusas species, quae antecedenter,ac praesuinql .im sententiana ex S. Thom. dudum refeletamor positive, de non essentialiter concurrunt ad prude
eadem autem cile apparet ratio do virtutibus hisceis tiale iudicium; sed huiusmodi species ministerio i tellectus
56쪽
tellectus agentis ipse Christus .icquisiuit. Ex quos
qui tur, quod licet humanu 1 Christi practicus intellectus praeditus est et omni virtute morali necessaria ad recta iudicia in materia omnium moralium virtutum ferenda : non tamen in haec moralia indicia se potuis exesccre, pruit quatri speculatiuus intellectus
intelligibiles sibi compararet species, quae versarentur circa irarum viruium obiecta . Neque in hoc quidpiam est imperfectionis Christi diguitati; erit Due statui beatifico repugnantis, cum hec imperfectiost humanae natur connaturalis& ob id fuerit 1 diuino uerbo in sua humana late permissa, ne alia malorin ipsa imperfectio admitteretur, nam Hum , quod amelle eius agens, qui nobili stima est animet potentia, praecipuo, sibique magis connaturali ossicio perpetuo relinqueretur priuatus. Esi cnim proprium huius intellectiuς virtutis olfiziu , species intelligibiles per phantasmatum singulatium, cic material: una illustrationem intellectui possibili suppeditare. Sed iam ad confirmatione in respondeo . Triplex inter scientias, α morales virtutes versari discrimen, quod in hoc loco praecipuae esse debet considerationis. Primum eii, quod scientia, Ic quaelibet intellectiva virtus, ii moralis non siit, non eli in ratione virtutis perfecta simpliciter, ita ut habentem nonum simpliciter potiti reddereι atque adeo ex haru in vir Iulia desectu nullus poterat malus absolute vocari, neque proinde magnam impcrfectionem inducit subie O. vi si aliquale in inferat,aliunde tamen recompensatulem. Caeterum morales virtutes, & bonum simplici inter faciunt habentem,&earum proinde defectus nopoleti in suo genere non esse magna impersectio
Christi .indecentristina . cluae recoarpensatIonet non admittit ex illa perfectione, quae consistit in eo.
quod anima propriis nihils, S: actibus dias sibi com-
Secundum discrimen, quo primum istud explic
tur amplius, sic habet. Quod si sicientia per se acquisita tuisset per accidens insuca Clicillo, intellectus agens perpetuo exiiteret in Christo priuatus illo ostacio sibi proprio, quod in il lusi ratione pirata sim tum ad species intelligibiles 1 rebus de saniendas consistit. At infulis per accidens moralibus virtutibus Xpi ammae,adhuc eius potentiae omnes exercere se possent circa harum virtutum obiecta in uniuersas illas actiones, quae sunt ipsis potentiis pro portl Onalae. Nam operataci,qua virtus moralis acquiritur, eadem in s cundum speciem eum illa, quae elicitur ab ipsa viri
te acquisita, de haec est perfectior illa, & potentiae
peranti connaturatior, unde operationes elicitata virtutibus ana mae Christi Infusis eiusdem sis speciei, cuius e sient operationes, quibus ipsa Christi animais has sibi comparallat virtutes, si alumitus non accepisset infulas: de quidem perfectiores, de potentiis
animae conna tu aliore senectae. Qua te polen Hae an inmae Christi nullo sibi proportionato actu priuantur, sed potius per harum virtutum infusionem ad huiusmodi actus perfectius, di suauius et endos dispois
Tertium denique discrimen est , quod scienti
multo facilius, Cium propriis animae actibus acquiri potest,quam moralis virtus. Nam unicus asseniusce monstratae conclusionia, qua solus est scientificus,
poteti generage scientiam in uellectu, eo quod ipsum
plene conii incit. At moralis virtus nonnisi multipliacatis potest actibus comparari, ut ε. a. q. yr. a P. s. solet
probari efficacitet. Et potissima ratio ea est,quod adipe litus, siue rationalis, siue sensitivi inclinatio no
totaliter v mco actu terminatur, & vincitur, sed paulatim disponitur : ita quod priores actus sunt velut dispositiones, quibus positis actus posteriores habitu
generant. In moralibus praeterea virtutibus est specialis adhue ratio , virtutis natura inspecta, videlicet, quod virtutes omnes mortales iniucem sunt conneis xae , & nequit proinde una sine aliarum consortio rationem , & statum virtutis simpliciter sortiri. Atque adeo prolixo eget studiosis exercitio cuiusliabet virtutis comparatio, exigit enim mutua, & alterna omnium moralium virtutum officia, di muni . Quae ratio in scient ijs cessat, neque enim talis est inter Omnes scientias connexio, sed quaelibet seorsu
potest absque aliis perfecte acquiri r nisi de iubaltero natis scient in spectatun fiat tiarrno, quae per se pendent ex subalternantibus disciplinis . Et hec sufficiant de virtutibus Christi, de Theologicis, di mora tibus dicta.
DE Spiritus sancti donis non tot offerunt exa
minandae difficultates. De dono iam citis dumis taxat nonnulla dicemus. Nam quia rationem quan-
clam inali, de culpae, de pςn intrinseca sua ration claudit, videtur dedecere Christi animam , quae tem
per fuit incapax omnis eulpae, dc nunc post gloriosa
corporis resurrectionem, & mali tanae eli etiam ora vino expers, Ut autem haec difficultas locum timoriris dono in anima Christi,circa ullam eius indeceua, permutat, Notanda sunt duo.
Primum est, quod inter timorem , qui est passio
de quo disputatur danum timoris do
sece,& formaluer respicit malum , dissert autem in eo, quod potis limum obiectum timoria, qui es panso,est formaluer malu at praecipuum , quod cpe ritur in obiecto timoris, qui eli donum Spi t tua iam
cti, non est malum, sed bonum, ut dicit S. Thom . . p. 8. . r. 6. ao I. Ex hoc te qimur, quod cum m obiecta
doni timoris duo reperiamus, scilicet, em menti IIumam Dei potentiam, quae potens est causare malum in qualibet natura, permissiue quidem malum curupae effective vero maluin rinae, & Ipsum malum n itrum culpae . vel pςnae: ad essentialem, de specificam lationem obiecti QOni umoris non pertinet ipsura malum siue culpae, siue poenς, sed ipsa potentia diuina, prout eli secundiam se in nictrua utriusque mali. Hoc patet ex dictis , quia potissimum, quod reperitur m obiecto timoris doni, non est malum, sed p tius bonum,diuina, scilicet,excellentia, dc ξοαDii νcum aliquo tamen respectu ad malum. Non enlma timor ab istute respicit ipsam potentissimam Dei exin cellcnllam,sed cum respectu ad utrumque illud malum pin , de culpae: quatenus nimirum, potens est , vuuiu quc titud maluin rauonali creat ae In nigere. iuxta
57쪽
iuxta modum nunc expositum . Secundo sequHur, quod conum timoris in hominibus uis is viatoribus habet geminum actum, alterum ptimarium quot spicit diuinam polentiam, ut m flictivam mali ,& alis terum secundarium,qui respiciti pium malum culpet,&separationis a Deo. Tettio sequinar,quod ut repeis matur donum timoris in Chrlito, incetterisque Beatis,& quantum ad actum, & quantum ad habitur satis fuerit, quod respiciat obiectum primarium . scilicet, excellentiam diuinam, ut indictivam mali:& quod pollit exire in actum primarium , qui vers tur circa istud obiectum, quamuis circa secundarium obiectum, malum videlicet cui pae, aut poenae nullam possit habere operationem . Sed aduerte,quod illo actus primari u s doni timoris , quamuis diuinam excellentiam per se respiciat,& idcirco timor reuere Malis merito nuncupetur , non tamen est actus eliciatus a virtute Re Iigionis, quae eli virtus moralis infusa, cuius obiectum est ipsa Dei aut horis glatiae excellentia. Quoniam religio respicit diuinam excellentia absolute consideratam , actus vero iste reueremialis respicit eandem excellentiam diuinam, ut mali instictivam : sicuti liabitiis fidei non respicit primam v ruatem absolutς , sed ut oblaure reuelaram, S reu
Secundo est notandum . Quod licet non si cera
fides, quod in Beatis maneat habit s dona timoris, imo nec quod maneat eius actus, certa tamen fide tenendum est, in Christo reperiti donum timoris,la Item quoad actum. Eaque ei distri minis ratio urier Christum:de reliquos beato quod illud testini ormi, psal. is. quo fundatur potissimum timoris peritia tae-tia in beatis Timor Doniam Nactus pmanet in iacuis Iuni seculiJ legitimam habet explicationem, videlicet quod permanet in aeternum in beatis, non ellei rialiter, eic it, semetipso , sed in suo termino ,α effectu,in pt a mio, stilicet, vitae aeternae, In quo omni Opera bona drcuntiirm pzi petuum persintere. Colligitur haec explicatio ex S. August. I . de ciuitate,cap. 19. Cςterum ille locus I .cap. ιι. - leun eum Sparι- tutininis domini. Ex quo colligitur in Curvio repe riri timorem, cst adeo manistitus, ut non pollit aliter tutelligi ,qira n de ipso timore caentia lucc, ι formaliter sumpto. Confirmatur hoc ex eo,quod cuChrillus Dominus non meruerit gloriam ammae suae per actum ti moris, aut per aliam Operationem. mei ι torram,quia collata fuit illi sine meritis: no potest verosiatiliter dictiquod timor permaneat i Cni illo .non essent latiter,sed in suo termino, & proprio effeciu, cum gloria elus animae non fuerit est eis
eiusiaut teraniniis ta mort . Cum his Iamen quae diximus, opstaet .ibsolute fateri, ita ut Oppositum non si in fide lutum, umorem sanctum, nimirum, filialdi raraliter, c essentia luer permanere in omnibus
beatis,iuxta illud Iob cap.26ι Columnae coeti contremuescunι, s pavent adnvrvm eius: per columnas coeli intelligunt multi sancta, praesertim Gresor. lib. tr. morat. cap. 1 F. Angelos beatos. Eandem sententiam docet S. Augustin. ubi supra,&est communis ociariis 'na sanctorum,& scholaiticorum in s . d. I . vlaue falsus fuit Durand. docens in Illa dati. donum ima in 'ris reperiri quidem in beatis quantum ad habitum, non vero quo ad actum. imo multo certius est, quod
reperitur quantum ad actum, quia Scriptura sacra, dc sancti Iti tres, cum loquutur de timore beatorum, parum curant de habitu, sed de actu est illis sermo ,
Sed adhuc viget difficultas. Nam maIum, quod per se termina tactum timoris. debet elle malum inrminens, quod indicio non solum speculativo, sed etiam practico iudrcetur esse post; bHe. Nemo enim limet, quod tum ruat, re si speculatiue iudicet possibilem esse chii tuinam . Seu Cnmtus non iudicauit Vnquam tu uicio pra&ico imminere sibi aliquod malum prisertim culpae, era nim Ocurus nihil tale si-hi futurum et Ergo in nullum unquam actum timoris se exercuit humati Christi voluntas. Respondetur.
cilco immines iudicatur, non pertinet ad primarium& formale obiectum doni timoris, sed est obiectum
timoris seruilis,de eius qui est pasfio, unde circa ipsu, ut primarium iit,iecium fertur iste timor. Addon ulmi Oris, licetis habeat, ut habitus fugitivus , dc non prosequutius, quia ta inen , ut obiectum primarium, di formale non respicit malum , sed ipsam Dei excerulentiam, vi summe potentem Omni creaturae malum quodlibet optata; et iam a Deoseparationem inferreet nonop utei:quod eliciat actum circa malum imminens, S moralι ter pollibila, sed circa malum simpliacuer possibile ncgociatur. Itaque iudicium quo h manus i mellectus Cn rnii, au i cuiuslibet bea ti in teula situs iudacat pi ictice considerat eminentiam di ume potet lata, si pracreataipsius naturam, & quod
pollet si vel Ier eam inniti duin verrere, in omnem que iniseria in coniice et ouamuis certus si radnumquani esse futurum , sitis superquelut mi ad excita Cuna ipsiim don timoris actum . Sed notandum ,
quod actus hic t cet leuerentialis timor, quam set pius solea appellarn non eli tan, en solius reueretiae actus, nam actus huiustitio i ad uti tutem religionis speciat: seu intrinsecum importat rc spectum ad malum, quod a Deo posset infligi: unoecit actus spiritualis LuIusdana iuga, qui estetitialiter ad donum ti in oris
Sexta Comitioso pristipalis. s. I.
No.a est certa fides, sic adeo, ut oppositum asserere sit manifesta haeresis, aut manifestus et Orin fi dx,quod gratia Chiisti,de qua in praecedentico clusiotie,sit hia D. .us sirperadditus animae Christi, M
ab Ipta realiter diit mcciis,esi tamen hoc adeo certu , vl ppositum lil ieinerarium,ac periculosum valde,&eriori ploxmium. Circa hanc conciuilonem n tandum cst nouiores Theologos non eadem via procedere in crus explicatione . Quidam arbitrantur
manifestam e1se fidei veritatem , gratiam natalu lem Cli risii, eises vere habitum infusum ab eius anima realiter distinctum. In quam sententiam ex eis mouentur, quia existimam in Conc. Triden sess. c. p. I.&can. t. definitam haberi sententiam illam, quae docet quemlibet hominem iustum iustificari formaliter pergiatiam,&iustitiam ultrinsecam,queteli habitualis qualit infusa animae, & ab ea realiter dii serens. At si vero quamuis arbutentur certa fide tenendum elle, quod caetera homines iustificamur Per gratiam, quae tu habitus intusus animae: dicunt ramen hoc non ita certu esse de iustificatione amniae
58쪽
Christi. Et probant. Quoniam in Concit. Tridentino
locis citatis nullatenus fit sermo de iustificatione
animae Christi, sed de iustificatione impi i dumtaxat. Mihi autem cum quibusdam Theologis grauissimis,
inter quos est Med. s. p. q. .ar. l . apparet dicendum, quod eadem certitudine, qua tenendum es, hominem purum, mo,& impium iustificari per gratiam, quae sit qualitas habitualis infusa ammae credendum est Christi animam sanctificatam fuisse per consimi lem gratiam habitualem ipsi superadditam. Prob
tur primo, Conci, Trid. propter testimonia scripturae saetae &canet. patrum,in quibus ageritur modus,
quo iustificantur impii decreuit hominam iustificari per gratiam,&iustitiam illi inhaerentem,& eius cordi diffusam . Sed iustificatio animae Christi facta per
habitualem gratiam eodem modo, de eisdem verbis,& adhuc expressioribus explicatur in sacris litte ris,&apud Patres, quibus exprimitur impii iustificatio. Ergo id, quod definit Conc. de impii iustificatione, nece ssatio debet ex tendi ad sanctificati Oiu manimae Christi. Probatur minor. Iustificatio impii instripturis sacris exprimitur per stricti ficationem , per diffusionem Spiritus sancti ,& per internam spiritualem unctionem, sed ut ex sit pradictis constat rChristus in sacris litteris appellatur sanctificatus, unis eius spirituali unctione, cu gratia Spiritus iancti diffusa dicit ut in ipso, Q praeterea nominatur plenus gratia, & Spiritu sancto, diciturque spiritus Domini In eo requievisse et quae appellationes praesertim ultima, apertὸ denotant habi tualem gratiae permanentiam in eius anima. Ergo, idem est de gratia Christi ferendum rudicium , quod ad praesecis attinet instis
utum , quod tulit S. Synod. de gratia impium iusti.
Secundo probatur. Seclusa peccati expulsione e dem omnino ratio est de modo iustificationis animae Christi, quae est de iustificatione impij; sumque simpliciter eiusdem essentialis speciei: sicut & gratia Christi, o nostra eiusdem speciei essentialis esse,
inferius probabimus. At ubi eadem est ratio, ut habet canonica regula, eadem esse debet,& iuris dispo. sitio. Quae regula non solum locum habet in iure piaeceptiuo, sed ela in iure definiatuo veritatis fidei . Ergo,&c. Quanta autem certitudine tenendum sit, impium iustificari per gratiam , quae M vere habitualis qualitas realiter distincta ab anima, non est praesen iis i ei explicare, solet tractari 1. 2. q. 62. art. I.& q. 63. art. 3. Summatim dico primo in huius rei explicatione. Secundum fidem tenendum est, quod impii iustificatio non fit absque reali immutatione amismae,&spirituali eius renouatione. Pro hac veritato
legatur Theologi scholastici cum Magist. l . d. 33& io 4. d. II. Inter modernos, Decanus Lovamentis,
in articulo de iunificatione . Cardinalis Ouus in lib.
pio defensione fidei, Magister Uega lib. . super sessonem 6. Conc. Trid. cap. 2I. v . ad 2 . Somni lib. demonstrationum Christianae Relig. trac. a. per totum, de praecipue cap. r. Mag. SOtO lib. 1. de nat.&grat.c. II. c seq. Hi authores referunt pro hac veriatate immunera sacrarum It terarum, re Patrum te. unonia,quae sunt omnino legenda.
Dico secundo. Existimo certa fide tenendum esse
hanc realem anitnae immutationem, α rc uati
nem esse habitualem , idest, permanenter se habeniarem in anima. Probatur pruno Con . Trident. locis citatis eodem modo definit de iustificatione adultorum di parutilorum i at certum est paruulos iustificati per sanctitatem, S gratiam habitualiter permanentem, ergo doctrina Conci l. accipienda est de renouatione, e immutatione habituali . Secundo probatur. Illa Concilii verba,scilicet, illabi, a dassandi,
denotant aper id habi ualern permanentian , praescrtim illud verbum diffundi , seu infundi , quoniam
hoc verbum improprie accommodatur spiritualibus operationibus charitatis, contriticiniS, Scc. quibus iustificatur impius. Nam cum operatio sit elicita
a potentia , improprie dicitur infundi, seu diffundi
ab extrinseco principio. Ergo dcc. Tertio probatur ex illis verbis Concit. ωσε. cap. 7. Recipientes ultitia
unusquisque iuxta propriam cuiusque dispossionem,cT cooperationem. Quibus verbis lancta synodus condistinguit iustitiam susceptam a Deo maniana , ab operationibus supernaturalibus, fidei, spei, charitatis, poenitent rec. quibus anima dispo Iur, ἐκ
cooperatur Deo ad suam iustitiam ,&gratiami ergo iustula quam anima recipit, Deo infulam, distinctu quid est a fia pernaturalibus operationibus ipsi us animae: atque adeo non potest esse, nisi quid habitu a te. Confirmatur, & explicatur argumentum ex illis verbis Concit . ead. s. can. 3. Si quis dixerit hominem posse Iime spirιtur sancti adiutorro credere , Dira
tre .dιιι gere, aut paenitere, hcut oportes, ut ei iussi Dcatio nugratia conferatar,anaιbemast, Ecce ubi iuulficationis gratia, quae confertur animae distinguitur ab omnibus operibus supernaturalibus,quae concul runt in Ipsa iustificatione. Ergo praeter omnes supernaturales actiones , quae in i pia iustificatione interueniunt, infunditur . Deo animam iustificante i nitia habitualis, quae per seueran ter anima mitifica ta permanet,& sanctificata. Nec satis fuerit dicere. Concilium in hoc can. 3. id solum aduersus haeretiis cos intendere, quod actiones pure naturλles non iustaciunt animam ad iustificationis gratiam praep rare. Et quod non erat animas Concilii definire distinctionem iustificantis gratiae a supernaturali-hus his actionibus. Hoc, inquam , non satisfacit. Quia Concilium reuera condistinguit iustificantem
gratiam ab actionibus, quae ad ipsam disponunt: innoc quidem non solum cum tradebat doctrinam fidei, sed in canone quo definiebat ipsam fido vertistatem : ergo impertinenter ad occultam Conci l. in lentionem recurritur, cum eius intentio ex verbis can. constet.
Dico tertio. Non est veritas fidei,ita ut oppositumst manifestus error , quod gratia iustificatiovis litverus habitus, seu vera qualitas liabitualis. Oppositum huius dicti censuerunt, ante tempore Tridenta Concit. Scotus in s. d. 23. & Gabr. ibidem,& aperistius, Guido CarmeIita, qui sententiam negan emis gratia esse tabitum infusum, refert inter errores, ocnaereses. veruntamen hi authores sine causa rationabili ita censuerunt,quoniam ante Conc. Trad.sententia, quae negabat habitus infusos ,& virtutes infusas, non modo non erat fidei contraria, sed inter probabiles Theologorum opiniones connumerata ruit ab Innoc. III.inc.Maiores de bapt. Et eum haec lan temtra ua Com. Viennensi fuisset delata ad iud um. Ecclesiae
59쪽
Ecclesiae, non fuit damnata, ut erronea, sed habit ut minus probabilis opposita. Post definitione mero Concilii Tridentini sententia , quae conflauit habitus infusos, maius accepit certitudinis r bur, Magister Uega censet contrariam sententia esse errorem in fide , & id ipsis in insinuat, Decanus Loinmensis locis citaris. Coeterum nostra sententi ai Ieritur a grauissit nis Theologis Magistro Cano. lib. I. de locas cap. I. Magistro Med. ubi supra, o
sinuat utque a Magistro Soto loco citato. Existimo. que hanc sententiam esse magis communem inter Theologos nostrae aerat IS. Et prouatur. Nec intentio Conc. Trid. neque eius v rba nos cogunt, ut accipiamus hanc sententiam tanquam ipsius Concilis definitionem t ergo non est veritas fidei. Antecedens probatur. 'Et primo deintcntione constat ex eo, quod Magister Soto,& Magi iter Andreas de Uega qui adsuerunt Concilio . Gicunt Conci l. in praedictis definitionibus cor.sulto itinuisse a nomine habituum. Quod non alia rati ne ineri potui ἔ, nisi quia Conci l. non intendebat definire sententiali statuentem habitus infusos, sed tam tum definiebat contra haereticos Luteranos iustificutionem animae non fieri absque aliqua interna spirituali renouatione,& immutatione per B Iam extrinsecam imputationem iustitiae Chri iii, aut per selum Dei fauorem . Nam si sententiam statuentem habitus infuis definire intendebat Conci l. male abitimuit et, & id quidem consulto. a nomine habituum, quod non est vi Io pacto de tam graui,& celebri Concilio censeudum . Quod vero Conc. verba non tam urgeam pro hac veritate, ut illam reddant certam infice. Probatur, illud vel bum, Inhqrere reperimus usurpatum a sacro ConciIio in quadam a inplissima
acceptione , ita ut non denotet veram habitualem inhaerentiam, sed qualemcunque inhaesionem , scuexissem Iam rei per modum habitus inhaerentem . Nam seis. s. definit Concit. quod peccatum Originis Ine it unicuique proprium . At inhaerentia originalis peccati non est Inhaerentia habitus cuiuspiam Icalis, ac veri, cum peccatum sit sermaliter priuatio quaedam. Quo circa cum Conc. definit hominem rustificari pei iustitiam sibi inhaerentem , non cogit nos illa dictio, inhaerestem, ut constituamus gratiam squae sit verus, ct realis habitus . bimiliter aliud verbum , quod in eadem desinitione habetur sc. licet, infundi seu dit fundimon cogit ut Batuamus veri h bitus infusionem . Quoniam si Ie verbum habentia, in sacris literis expressum de iustificatione limritim S,& tamen e solis litteris sacris nunquam Theologi graues collegerunt hanc veritatem certam else in fide. Nam, ut supra dicebam,ante Concit. Tridem contrλria sintentia non iudicabatur ab Ecclesia improbabilis. Simili ratione respondendum tit ad aris gumentum , quod quidam desumunt ex sess. F. eius clem Conc. ubi cum Conci l. loqueretur de paruulo.
rum itini ficatione, multa interposuit verba, quα vl-rientur designare habitualem gratiam, Si usu Iamia. Cςterum eadem omnino verba reperiuntur in sacris litteris, In quibus fit sermo de iustificatione, liue paruulorum, siue a Uultorum. Quare cum haec,& similia vero a in factis s. ripluris polita, non tantam v I habegit,ut veritatum istam certam faciant m Ide, ut n. Vt dice ham,ientcntia contraria ante Cone. Ttiens. tempora, ut probabilis habebatur opimo: qaaratione induci poterit peritus Theologus , ut asse ueranter dicat, ex eiusdem verbis in lacro Concit.
Trid. positis sententiam hanc de habitibus infulis fidei Catholicae certitudinem obtinui me Cum sacru
ncit. nuiquam definiat, quod hςc verba mai rem vim habeant, quam olim aperit illimis Tlieologis iudicatiantur habere, sed simpliciter his veέ bis utatur ad extirpandam Lui hera nam haercsim , quae
intrinsecam , de inhaerentem animae rustitiam negauit. Sed rogat quispiam . Si non reperitur qualitas spiritualis in anima mitificata illi superinfula, quo pacto poterit verificati, id quod secundum huc
uiximus esse tenendum, pina, quod in Iunificatione necessario requiritur realis rimnutalio animς, M sp II ualis innovatio. Respondetur. Q. ou huiusmodi realis animae immutatio possci ueri inaniana immediate a Deo absq ie uiperaddita qualitate:& tunc imis mutatio haec, quamlibet formaliter loquendo supcr- naturalis esset, realiter identificari posset cum am-nla,aut cum eius potenti jS,ad cum modum quo multi Methaphysici probabiliter concedunt substantia, dc accidens quandoque realiter identificari salua corum formali distinctione : nam ita diceru len n-tur, de relatione subitantialis ii militudmis, quae m-ter indiuidua eiusdem speciei v. g. inter Petrum, d Paulum repetatur, illi Meia physici doctores quibus persuasum cit, relationem cum suo fundamento id eis
micari. sed si substantia,& accidens realiae ridentilicari pollunt, quid mirum ii inter potentiam an ing. vg. voluntatem,quς est accidens, S inter supertia uiralem Immulati Ovem, quae similiciter accidens est , ex diuina omnipotentia similis reperiatur identita, Nam duo accidetia in modo eisendi, etiam si diuersi ordinis sim, alterum naturalis, S alterum supernaturalis, maiori conuentcntia inter scis coeunt, quam accidens, .u subitamia, citatu si virumque naturalis fuerit ordinis.
Est autem obiter ad uetiendum, quod huiusinodisii per naturalis imiPutai ιυ uiti humana voluntate
iacntificata, in adultis quidem hetet per propria eorum actum , videlicet , pci actu in charitatis , dc duetaionM Dci sup ei omnia. Et exili uno quanquam nonnulli, ex noui Oribus Theologis contra dicant,quod ipse cliniit ausaeius ex propria sui natura , οὐ in ιι one vitis nabet culciendi immutationem praedictam ii voluntate creata, cui 1 rat lolae ivoluntas etiam Ii Deus non infunderet ca ciraritalis habitum, habitualiter mane rei conuerta ad Deum.
Non tamen cana liaberet viiii ad eliciendum similem charitatis actum , quam nunc illi praestat ipse habretus charitati, infusus, quod suppictet . mcasu quo excluderemus habitus m&Ωs ab anima , Ipse Deus intime ai Isistuns animae , α eius potentiis, ut ipsis opHularetur tpeciali adiutorio, cum inis actus supernatu tales oporteret prodire . In paruulis
aute illa in inutatione aὶ ui per naturalem pcr in 'dum habrius manentem in amn a defixam uilicerezDeu, immediate , ct se solo, supplens vicem supernaturalis habitus. Nam licet non pollit Deus supple- TC Vlcem potentiae vitalis ad uiliciendum actum vit iem, potest tamen lupyἰere vicem i psiua actus respe ciuestucius ex ipso aciu resultanus .
60쪽
Sed dices. Ex istis,quae hactenus diximus,& explicuimus ,quomodo intelligi valet, in humana v luntate posse esse supernaturalem conuersione ad Deum per modum habitus permanentem, quaere ipsa esset conuersio pertinens ad charitatem: Sed tamen adhuc superest explicandum, quid tunc esset in anima supernaturalis ordinis, quod responderet habitui gratiae, ita quod λrmaliter, intrinsece redderet animam Deo gratam ,& dilectam. Nam hoc necessarium est ad formalem intrinsecamininhaerentem animae iustitiam saluamium,quam samaa Synod. Trid. ad impij Iustificationem clefiniuit esse necessariam. Respodetur,quod quemadmodu supposita verissima sententia, quae in animae iustificati ne supernaturales in infulbs admittit habitus, no est nectae constituamus habitum gratiae ab habitu charitatis distinetiam. Nam iuxta probabilem Scoti sen. rentiam. Unusin idem habitus charitatis induit forrnalem rationem habitus gratiae, Jc per illum habitualiter anima est de dilectrix Dei, S a Deo dilecta, ipsique grata. Ita in casu posito praedicta supernat talis conuersio uti ad summum bonum utriusque habitus 3e charitatis gratiae suppleret desectum, atq;
animam proinde forinaliter constitueret Deo grais tam , ipsiq; dilectam, idest,efficere taliam obiectum proportionatum. congruum diuinet dilectioni,diuinaeque amicitiae. Ultimo dico quod licet argumenta, quaesumuntur ex definitione Conetit. Triden. non efficiant ceris tam secundum fidem sententiam statuentem habitus infusos, reddut tamen illam adeo certam, ut o
posita sit salsa, improbabilis, temeraria, periculosa, dc et tori proxima. Quoniam si secludamus habitus infusos magna cum improprietate poterunt explicari verba,quibus Concit . utitur in praedictis delitii-tionibus: & fere accedimus ad errorem Lutheranu,
Mnegat iustitiam infusam in Inhaerentem animae.
:m errorem euadere minim8 possumusmisi confugiamus acl modum iustificationis valde miracu-Ioium , dc parunt intelligibilem ,& qui parum con.
sentit sua ii Hati, quam cliuina prouidentia in rerum tum naturalium, um maxime supernaturalium dispositione seruare solet. Disponit enim omnia, oclarti ter in suauiter. Sed de his haec nunc hreuiter dixisse sufficiant, nam alibi locupletiori tractatione erunt explicanda.
Vbi prine sara argum. in eontrarium discuti-
turpersequentem Dubitanonem. AD solutionem argumentorum, ques fuerunt 1
principio quaestionis proposita, nostra necesium est properet disputatio.
Vtrum Chrinus per gratiam unioni P
IN primo argumento ea se nobis explicanda ,
difficultas insinuat, quae non leue viris do Missinita facessit negotium, Num videlicet, Chri.
stus ut homo , per gratiam unionis sit simpliciter sanctus, Deo gratus, & acceptus, itaque id quaeri tur. An si animo finpamus, verbum humanitatem assumpsisse habituati gratia,& reliquis Spiritus sanis chicharismatibus non ornatam, Christus ut homo sanctus esset simpliciter. Deoque gratus δε acceptuδ. Et idipsum de facto quaerimus. An illo priori signora Ionis,& naturae, quo humanitas assumpta a verbo
praeintelligitur ipsi supernaturalium habituam i ta sisii, praeintelligatur etiam sancta, de Deo accepta, ita quod Christus ut homo in illo signo ratio. nit esset simpliciter sanctus, & gratus Deo. Consul into dixi, ut homo, nam quod sit lanctus, & sane issi. mus, chariasque &dilectissimus Patri,ut est Deus,v rusque Dei filius, nullam dissicultatem ad disputandum habet. Nam ipse aeternus Pater huius veritatis nos reddidit certissimos,cum reserente Mattheoc. publica voce dixit, Hic efflius meus dilectus, se. De Chri ito ergo qua ratione est nomo praesens ve satur dissicultas. Et probatur primo negativa sententia. Christo ut
homini non repugnat ab intrinseco peccatum, sue mortale, siue veniale. ergo ex vi gratiae unionis, ii
bituali gratia semota , non constituitur sanctus simis 'pliciter,& gratus Deo.Consequentia apparet manifesta: quomam si cum gratia unionis potest ex natura. rei compati mortale peccatum in Christi humanita te,manifestum est,quod gratia unionis non habet ex
se constituere Christum simpIiciter iustum,& Deo gratum. Nam idcirco secundum probabiliorem
imo veram sententiam , cum gratia habituali stare nequit mortale peccatum, quamcumque Dei polentiam attendamus j quia gratia haec sua natura habe sanctificare animam,& illam formaliter constitu re Deo gratam,& accepIam. Antecedens vero pro batur, uniuersae rationes,quibussuperius circa secumdam conclusonem adnitebarnur probare Christum ut hominem nullatenus peccare potis, aut inurdinais tum quempiam motum admittere, non ex aliqua intrinseca humanitatis a verbo assumptae dispositione, ex qua illi proueniat peccandi In possibilitas procedunt, sed ad extrinsecam prouidentiam verbi,
qua humanitati I se assumptae sipeciali et prouidet,
tota eorum vis,& efficacia reducitur. Ergo verissimum est antecedens.
Confirmatur huius argumenti vis. Diuinum verbum, prout unione hypollatica humanitati coniungitur non habet rationem formae ipsam humanitatem actuantisin informantis,neque vero rationem habet hilectivi principii eandem immutantis humanitatem I sed solam exequitur rationem termini suppositaliter complentis , dc terminantis naturam humanam, quam assumpsit, Ergo ex vi solius uni nis hypoitaticae nulla in humanitate Christi assignabitis est realis immutatio,& dispositio, cui vel habituamuel actuale. repugnat peccatum, ac promd ex sola extrinseca verbi prouidentia, consideranda eli tota peccandi impossibilitas. Et urgeo ampliua huius argumenti vim ostendendo, quoa illa speci lis verbi prouidentia, ex qua prouenit peccati impos Iibilitas , debeat vocari extrinseca humanitati Christi,adeu modum,quo mihi extrinseca est prouidentia, quam Deus habet de me , deque actib. mei M