장음표시 사용
71쪽
48 RELECTIO DE CHRISTI GRATIA.
fimilis, non consubstantiali tamen,& adaequata , sed participata simillituline: lamma tamen,quae secum
dum ordinariam Dei potentiam exprimi poeuit. Et hac ratione inuisibilis Dei imago dicitur .
Pro solutione quarti argumenti.
Varium argumentum non leuem nobis disseis renclam dissicultatem subministrat. Num,videlicet, Christus ratione habitualis gratiae adoptiuus Dei filius censeri debeat. .
C Vius dubii assirmantem sententiam argumentis dissicillimis adnuar comprobare. Prius t men animaduertendum ess duxi quaestionem hane Theologicis primum rationibus examinandamusore , cu deinde quanta sit a Catholicis viris certitudine tenenda, explicandum erit. Rationibus igitur primum agamus. Et quod amrmativa sententi Theologicae veritatis consentiat sequentibus argu mentis probo. Primum argumentum. Et quod rem istam non leuiter ,rget est ipsum mel quartim Vimae huius
principalis quaestionis argumentum. Cuius praecipua,tino&tota difficultas in eo sita est, quod adoptiua filiatio effectas est sermalis gratiae , saltein l. cumdatius : At huiusmodi effectus inseparabilis est a forma, praesertim secundum ordinariam Dei potentiam , de sine grandi interuenienti miraculo. Ergo gratia in Christo hunc habet comitem' effectum ratque adeo constituit iplam , ut hominem, adoptiuum Dei filium.
Confirmatur. Omnia quet dicuntur de caeteris hominibus iustis,&gratis Deo, praedicantur etiam deia
Christo in quantum est homo iustus, & gratus, per
habitualem pratiam: sed quicumque alius homo iustus vere est filius Dei adoptiuus: Ergo,&c. Proba turmator,in qua esse videtur z rgum eti dissicultas. Christus per gratiam habitualem eadem , Muni uoca ra- 'tione, iustus est,&gratus Deo, qua caeteri iusti homineS,ergo unitIersa praedicata,quae ratione gratiae,5 militie conueniunt caeteris hominibus, competunt
de ipsi Christo,ut homini. Secundum argumentum , Christus ut homo est filius Dei,& non est filius Dei narii ratis,erto adoptiuus. Minor alteritur ab uniuersis Theologis cum S. Th. . p. q. 6.ar, t . ubi hanc propositionem , Chrisus vi homo est Deus,in rigore, M secudum sermonis proprietatem falsam esse dicit. Sed maiore probo,Christus,ut homo, no est,non filius Dei,nam mirum emet, quod cum caeteri homines iusti secundum quod homines, sim filii Dei,Christus,ut homo,--
re possit dici non filuis Dei,ergo est filius Dei.
Tertium argumentum. Christus, ut homo, ex vi
gratiae habitualis acccptus est in admissus ad participa iam haereditatem bonorum coelestium, ergo adoptiuus est Dei filius. Antecedens cunctis est
nilauum,& ut quibusdam doctissimis placet, de hae
participata aeredrtate diuina intelliguntur illa Pacili verba de Christo prolata ad Hevr. e. Quem eon. stituit haridem ι uersorum, . Consequeriri a vero probatur. Nam filiatio adoptiua non est aliud, quam ius alicui gratiose collatum ad haereditatem obeundam eorum bonorum, quae ipsi alias non de-hebantur c Sen Christo, ut homini, non erant debita bona coelestia , ad quotum haereditatem fuit acce piatus,c admissurim si ratione pratiae habitualis, per quam ipsi fuit collatum ius ad haec coelestia percipienda bona. ergo,&c. Confirmatur. Haereditas horum bonorum comis petit Christo, qua ratione est Dei filius, sed non ei competit, prout est filius naturalis, quia haereditas Chritti,prout est naturalis Dei filius non participata eli,di limitata bonorum c testium possessio,sed i stantialis,& infiniita: ergo cImpeti tet, prout est ad ptiuus Dei filius, Et urgeo huius firmationis vim. Participata canestium bonorum h editas,& possiso,conuenit Christo,ut homini,Cnristus autem, ut homo ut paulo ante diximus, non est naturalis Dei filius. Ergo haereditas haec non conuenit Christo, ex vi naturalis filiationis, atque adeo ad filiationem adoptiuam est referenda. Quarto arguitur. Non repugnat, quod Christus simul sit filius Dei. naturalis,& adoptiuus, ergo nulla probabili r tione negari potest, quod, in quantum hirino, sit per gratiam adoptiuas Dei filius. Probatur antecedens. Non repugnat Christo,quod simul se De iis per ellentiam ratione supposti, Deus per parricipationem, ratione gratiae habitualis, quae inest eius humanitati, imo gemina haec deitatis ratio almagnam Christi dignitatem,&excellentiam perti net et Ergo idipsum cle filiatione naturali ,&adoptiua faleri te bemur.
Confirmatur, quod Christus ratione suppositi si edorninu δε legislator, & ratione humanitatis , per glacia in ei diratae seruus sit,&obediens, vera Theologia,imo de pia fides docet. Nam quod Christus,
qua raticine Deu lit omnium dominus,dominatura α legislativa aut horitate pollens, quis ambigat equi id vero qua ratione homo seri us sit, de obedies, saerae literae non obscure docent,Isai .emm c. o Diuinus Pater ita Christum alloquitur. I P tum mihin visis seruus meus ad suscitandas seces Iacob,
tribus Israel conueraedosinci l & Paul.ad Philip . 2. de Christo ait,quod facilis est obediens usque ad momtem: Ergo eadem ratione concedendum est, Christu in ut Deutra naturalem esse DEi filium , ut hominem vero esse filium adoptiuum . Hoc quarto ar*umento,eiusque confirmatione infirmatur illa S. Thom. ratio, qua s. p. q. 23. a Ir . utitur pro contraria sententia, nimirum,quod non
stat aliquod subiectum simul esse per se tale, & tiae
per participationem . Constat enim, quod ratione diuersorum non repugnar. Quintum argumentum. S. Thom. cui in h. parq. 2 3. t. contraria placuit sententiaὶ ea potissimum ratione ducitur,quod filiatio siue naturalis,sive ad
piaua, non naturam, sed suppositum immediate respicit, quo fit, ut cum Christus ratione suppositi , sit naturalis Dei filius, non ei competere possit adoptiua filiatio. Sed haec ratio in multis deficit. Pr,
72쪽
Primo in eo, quod Naesupponit, nimirum, filiationem non immediate pertinere ad naturam, sed
ad suppositum quod falsum esse,sicoitendo. Filiatio
est terminus generationis loquor de filiatione uaturali per quam est regulanda filiatio adoptiua in sed
generatio immedi te respicit naturam , & median. te natura suppositum . est enim natura terminus
formalis, quo, generationis. Ergo idipsum est de filiatione ceesendum . Confirmatur S. Tu. 4. p. q. 33. art. I. i hanc rationem late prosequitur,idem prorsus de nativi tate dicit,quod de filiationis relation . At certum est, quod nasti, natiuitas ad naturam immediatὰ referuntur, ideli, ad suppositum ratione naturae . Et siue natura se habeat, ut subi ctum, quo, natiuitatis, siue tantum, ut terminus formalis, hoc tamen, quod dicebamus,scilicet natiuitatem ad naturam immediatὸ pertinere, & ipsa me. diante respicere suppositum, satis est, utvm, & ei de supposito duasattribuamus natiuitates secudi, duas naturas. Et ob similem causam concedit S. Th. ibide, c fatentur omnes Theologi in s. d. t. quod Christo duae competiit natiuitates, dc diuina,quae est aeterna, ct humana,quae fuit temporalis. Ergo similiter duae naturae diuinae alsera subitantialis altera participata sufficient, ut Christo duas tribuamus Dei filiatio
nes,& naturalem,&adoptiuam. Deficit praeterea iula ratio in eo, quod concludit. Nam esto verum sit, filiationem immediate pertinere ad suppositum, in. de non concluditur , quod in Christo non reperi tur relatio filiationis adoptiuae,sed tantum infertur, quod non fit relatio realis, sed rationis, quia diuino Christi supposito non repugnat noua rationis rela
tio. Quemadmodum ipse Si Thomi ead. I. p. q. II. ar.
1. docet Christuin, per filiationem,quae est relatio rationis in ipso referri ad matrem suam,sanctissimam. videlicet, Uirginem. Ergo assigrata S. Th. tatio in sufficiens et . Selum argumentum. Aliam rationem solent assgnare Theologi . pro contraria sententia,qtiς etiam ex doctrinas. Th.urq. 1 s.cit. colligi tur,vs. quod id Christus per gratiam non constituitur adopsiuus
Dei filius, quia gratia. & glotia debitae sunt Christo
connaturalitatis debito, adoptio autem liberalis esse debet, dc non debitarim propriissime enim, quis dic tur adoptari ad eorum bonorum haereditatem, quae
sunt ei alio titulo debita simpliciter. Sed quod haee ronon sit satis emcax se pro . Et si gratia sit debita Christo ratione suppositi, at respectu humanitatis, nullo titulo est debita, sed mere liberaliter, dc gratis
ei fuit donata : alias enim non retineret in Christo, ver gratiae rone,cui essen tiale est,ut gratis, Se uber liter conetur. Ergo non obstante praedicta ratione
Christus ut homo, filius Dei esse potest adoptiuus, quia ut homini non illi debentur gratia,& gloria. Quod si dixeris Christi humanitati simpliciteri quendo non deberi habitualem gratiam, sed gratis, diliberaliter illi donari. At prout humanitas est hypostatici unita verbo, naturali debito ipsi debentur gratia,& gloria. Contra hanc solutionem sic arguitur. Hoc debit si ex suppositione procedens, quod potest vocati debitum in sensu composito, non impedit quominus gratia Christi humanitati collata sit simpliciter gratui. tum , α liberaIe donum , quia sensus compositus ex suppositione extrinseca ortu habEs, no destruit rOnε illam, quae absolute, dc simpliciter competit naturae rei, ergo neq. sussicit istud debitum 'd tollendum a Christo adoptiuam Dei filiationem. Confirmatur. Licet supposita hypostatica unione
verbi ad humanitatem,consurgat conaturalitatis ius in Christi tua manitate ad gratiam,& gloriam. At imia hypostatica unio ex quarus istud dimanat, fuit sume gratuita , & liberalis: Ergo hoc ius, & hoc debitu conaturalitatis non impedit adOp Iionem,cu noauferat simpliciter rationem lιberalitatis, de gratiae. Ultimo arguitur. Si Spiritus factus natura sibi limmana gratiae dono exornatam copularet personali, de hypostatica unione proprie diceretur,ut homo fi lius Dei adoptiuas. Ergo, dc uerburone gratiae, quarone est homo, vere,& Pprie dici pol, dc debet filius Dei. Uidetur euidens consequentia, quia Spiritui saneto,ut homini non minus,data illa hypothesi, debita esset habitualis gratia, alq. nunc debetur Christo. Et go si in spiritu canino illud debitum non impediret filiationem acoptiua,neq. eam impedit in Christo . Antecedens vero probatur. Spiritus sanctus non est Dei filius per se, Se naturalιs: Ergo capax est filiationis perparticipationem, dc adoptionem ratione asia
Confirmatur. Spiritus sanctus per gratiam esset gratus, de dilectus Deo. Ergo cum non esset di Iectusnut naturalis filius, vere diceretur dilectus, dc charus,
ut filius Dei adoptinus. Nam quod nullatenus esset
Dei filius rationi non consentit. In oppositum autem est, quod in Com. Franctar. sub Adriano Primo, de eius auctoritate coacto definitur , Christum nullatenus etiam secundum humaiana natura filiu Dei adoptiuu vere nominari, dcc. Nolibet in praesentia immorari in recensenda ,&cos tanda Nestoriana haeresi,quae Christum idcirco filiuDei adoptiuuin mentiebatur, quia duo supposita ilia Xpo realiter distincta esse censebat,diuinu alterum, de alteru humanu , & quod humanu deferebat secudi uinum praecipua,& maxima a flectionis unione libiconiunctum.Quoniam istam haerelim in multis ijsq. grauissimis Conciliis damnatam legimus, sed praecia pue in Ephesino primo, Circa cuius acta, dc anati eismatismos legendus est Cyrill. Αlex. Episcopus. Neq. posset exacte haec disputatio aduersus Nestortu ex gitati,nisi magna intolerabili sq. fieret a nostro insti. tuto digressio. Unde cum Catholicis Theologis praesens nostra disputatio tota est habenda.
Duo autem sunt in quibus scholastici Theologi
unanimi sententia coeunt, quae sunt omni dubio procul secundum fidem amplectenda. Primum est,quod
haec propositio absolute, dc absq. vlla specificatione, aut limitatione prolata, scilicet, Ch rastus est adoptiauus Dei filius, omnino est neganda, ut Catholicae v ritati aduersa s Nam ex hac propositione essicaci deis ductione colligitur, vel Christum no esse naturalem Dei filium, ut finxit Ariusi vel quod in Christo duplex secundum rem persona reperitur, ut commenta hatur Nestorius, quarum altera, scilicetinum ana,filius est Dei adoptiuus, altera vero, nempe diuina, est
filius Dei naturalis. Nam is,qui simpliciter eit adopti uus cuiuspiam filius, nequit esse naturalis eiusdem filius: quod ex insta dice dis erit manifestum. Et quidem sanisti Patres non semei negarunt Quillumis
73쪽
adoptiuum Dei silium appellandum esse. Leg mur
per ira. dicit Clinitum non gratia, sed natura esse Dei filium, lib. a. de Trin.c. t O. & Enchirid. ad Laurent. c. 33. dicit Christum nullo modo elle Spiritus sancti ua M. iti Io. lnquit , quod ut Christus singnificate , se non adoptione, sed natura esle Dei filiunusquam in toto Euangelio Deum vocavit Patrε -- strum . itaq. illa dictio nostrum , & ipluna Chri lium,& nos simul comprehenderer, eo quo i hic loquendi modus ostendit Deum Patrem esse Oixisti communi nobi Quo, ratione, pura per ad rionem gratia,
sed in singulari. Pater meus. seinperdiart. Quod QAdrianus l. in epist. ad Episcopos Galliciae, re his paniarum erudit e aduertit. liuom aliquando apertam fecit Christus uistinetionem e mo quo ipse Deuhabet patrem, & quo nos ipsam quoque De m Pa-
retri agnos imus, x veneramur, nil ri cum Ioa,ao. dixit. Ac ι ndo a a Pa rem meum, α Patrem vesstrum . c. Clitvsolt. in impet secto nom. 6o. versans illva Mart. 23. Reaerebiwtur sitium meum, o pendit ad hoc propolitum lxec verba ultima,scilicet,filium meum . Legantur etiam glosa in sacrorum librorum expositores duin exponunt sequenlta sac. scrip. loca, in quibus ista verita non leuo fundamentum habet.
Luc. 2. Alitia ex te nascetur sanctumvocabuδυlius Dei, Mati. g. Hae es Atius meus Liuius an imbr. I. Tanto metior Anxetis ιFacitus quaa. Iotii fomitis prae illis nome n haereditavit . Ad quem emm Angelorum dixti ala quando flius metis es tu Ego hodie enuι te, Te. Et poclatandum est, quod Angeli filii vocamur adoptiui inscriptula sacra loti cap. I dccap ἶ8. Vnde nomen diia fetentius, quod Chridi prae illis heredi tauit monestes: enliu in Dei adoptimum, sed naturalem Rom. 8. I romopho suo non pepercis , Ecce vocatur filius Deip prius, dedi naturalia, oetii ita sermo de Cluilio homine,&c. Alatit h. i6. Tu es christus flius Dei τι-ειι, sed Theologi scholailici cum tuo magi sim sunt
docent. Quae tanta Patrum Theologorum consormitas manifestum est signum apostonca liaditionis, ct catholicae veritatis . Tandem haec veritas habetur definita in quodam Concilio Flancsordiensi, de quo dicemus paulia in. ferius in hoc eodem dubio,& ab Adriano l. epit Ol. cita. Et tam in hoc Concilio, quam in epistol. Adria
ni rcleruntur testimonia Patrum grauisti ina in huius versiatis confirmationem. In Concilio Toletano
t. in ipsa fidei consei Iione habetur de Chri lio . quod natura μ' non adoptione filius Dei est . Faleothcc verba ad Christu, prout inum, ex Concilii intentione, reserenda eile. Sed n1hilon .nus valde Dolito deseritium intento, nam si aliqua ratione veri sicari posset absolute de Clitatio , quod elladoptivus Dei fit rus , non sine aliqua dili inctione Concit. in gas L ., tum esse adoptione filium. Et Theologicaelativines,quibus infra probabimus,quod Cluilius,ut homo, non e it adoptiuus Dei filias per locum a fortiori uanc veritatem comprobabuntinc. Secundum velo in quo uniuei si ccinueniunt Theologi, illud est, quod haec propositio Christus , in quantum homo, eii filius Dei adoptiuus,falsa est,& contra fide. Si dicito In quarum, Ieduplicat e sumatur. Nam ad eius veritatem reduplicatiue acceptet,duo sunt necessa ira, quorum utrumque,& veritati, ct fidis Gontraditae.
Alte tu quod omnes homines sui filii Dei adoptrui . Et altetu,quod quia Christus est homo, est silius Dei
adoptiuus, ideli, quod ratio filiationis ad opiniae imis Christo est ipsa eius linmani ras. NI in has duas pro- postiones resolvitur reduplicatio tua, inqirantia homo , ut dialecticae do 2m ae per tr constanto asseue. rant. At quam sim falsae viae dine Plopo. ones, pr
Tota erga ratio durutandi in praesenti ea est. At Iim propolitio Christuson quantum hominest filius
Dei adoptiuus, dictione, inquantum inpecifica rue su4pra , vera sit, re concedenda. Et idem iudicium erit si dicatur, secundum quod homo, siue prout homo, aut quouis alio modo timili rac. Sens autem speciis fica luus illius propositionis, non is est, quod Chri itus ratione humanitatis iit Dei filius acloptiuus, nam
sensus iste omni dubio procul falsuseit, Ac improba bilis , quippe qui ad sensititi reduplicatis iam iam reis probatum reducitur. Sed sensus est, quod Christus inhumanitate habet filiationem Dei adoptiuuam per gratiam habitualem ipsi eommunicatam , in quo sensu dici solet . quod hoino in quantum capiti tus est crispus , id eit , quod in capillis crispat 1.
nem habet, non in alia corporis parte. Inhoelenia dubitatur a Theologis de veritate huius pro
Et quidem licet eommunis Theologorum semeraria in i .d.io. q. a. amimet propositionem istam talistam ellain fidei veritati minus consentaneam, non cunmt tamen graues Theologi, qui ipsam censeant eram esse, aru saltem probabilem Durana. in 3. d.
. q. t. contendit eam esse verillimam,cui non omniano refragantur Scotus in d. I . Riccard. ibidem , a tr.2.quamuis duo hi postrem, auereres, remittania subduhio relinquant, inro in communem tandem propendant Theologorum sententiam opinione Durandi reficia. Alex. Alenc δ. p. q. 3. membr. .ar. xhiblute satetur Christum non ede filium Dei adoptiuimi, dicit lamen per gratiam, & per creationem esse filium Dei. Quidam ex nouitiis Theologis, mi ni me tamen ine ditis, admittunt Chraltum, ut h-minem, per gratiam esse Dei filium, non tamen explicant, An sit naturalis, vel adoptiuus Dei tilius, quan doque. n. ad unionis grat a in , quandoq. vero ad habitualem probationibus suarum concis tomi recumrunt,neque vero explicant, de qua gratia loquamur unionis,vel hab: tuali. Et tandem ira Theologi coctu indut, quod Christus,ut homo pol dici Dei filius, quodammodo naturalis, per gratiam umon S,alia lameratione ab ea qua per eandem gratiam dicitur Deus. Haec omnia tam lubrica, oc contusa apud graues Theologos asserta repeti ,quae proinde necestariam postulant explicationem.
Pro intelligentia ergo veri tatis,& propositae quaestionis resolutione explicare oportet,quae sint requi
sitae condi lones ad vetam . & propriam adoptiuam tiliationem humanam, ad cuius analogiam non midissicile explicare adoptiuam filiationem diuinamia, otia in hominibus iustis repetitur. Igitur,ut XI. l. cI. ff. de adopison: bus in instit. eod. cit. colligi tur, qu tuor sunt ad humanam fitiationem requisitae conditiones . Prima, quod persona quae adoptatur lit
74쪽
extranea, id est, qliod ex te ipsa, se ex vi propri nativitatis non habeat ius adhaereditatem,ad quam adoptatur. Secunda, quae magna ex parte ex hac prima sequitur, est, quod adoptio sit actio simpIiciter libe.ralis,&grλttilla, ita quod ne q. sit debita naturali d
hilo, ne q. vero aliquo titulo oneroso emptionis, vendit tonis,aut sirnilis contractus. Nam si hilius modi titulo debita esset adoptio, non praestaret ius filiationis ad haereditatem ca pessendam, sed ius cimptionis, aut venditionis &c. Tertia coditio est, quod si adoptatus fuerit sui compos, proprium adhibeat consenSu, quo niam nemo alteri subi jcitur nisi volens, quod et quodammodo locum habet in subiectione respectu poenae , quae licet nobis nolentibus immediata nolitione accidat, mediate in , & remote, id est, in culpa comiseis, est implicite volita. Sed quidquid fuerit de subiectione per comparationem ad poenam in adoptionexamen,vhi ntillus est pie ς, sed gratiae locus, assignara conditio simpliciter est nece laria. Quarta conditio est, quod in eo qui non est rationis compos necessaria est volumas Principis, aut Patris, aut alterius incnius potestate eit ruqui adoptatur. Huius conditi nis ratio, eadem prorsus est cum ratione praecedentis conditionis: Nam ex eo, quod nullus debet multus alteri subi jci, colligimus necessarium esse consensu, vel proprium ipsius, qui adoptatur, vel eius fallenia, qui adoptari curam gerit. Quintana aliam conditi nem assignant aliqui, quae irrationabilis non est, nimirum , quod persona, quae adoptatur, prius aliqua ratione in sumetipsa existat , quam adoptetur erum lim ratio in prima λrtassis clasidit ne , quia si persona, quae ad Optatur extranea debet esse, necessu
est adoptioni praeexistat. Ex his conditionibus, quae in humana adoptione sunt requisitae, promptum erit Theologo colligere, quid sit necessario requisitum ad filiationem Dei a-o optiua: Et possumus quidam hic assignatas conditiones ad supernaturalem hanc adoptionem filiorum Dei transferre ab '. vlla improptietate. Nam te γtra,& quarta , quae longius distare videntur ab huiusmodi lii pernaturali adoptione, eo quod nulla expectata paruulorum consensione Deus per baptis inale gratia ipsos adoptat in filios, facile accomodari possunt, si dicamus, quod in adultis Deus proprium eorum expectat consensum, iuxta, illud quod Aug. dicebat, qui eremit te me te, non iustificabιt te sene te. In paruulis vero cosensit Ecclesiae, citius minitteriali auctoritate baptismus ministratur, imo,& ipsum et a Christi supremi capitis Ecclesiae , ct futuri seculi Patris consensum postulat. Fateor quidem , quod cum Deus sit omnium dominus, qui citra vilium niuriam
D mnes etiam non volentes, i io&bnuitos potest suae
ditioni subiicere,duae istae conditiones,& si in supernaturali adoptione regulariter se ruentur, non sunt tamen pςnitus necellariae, Quo fit, ut si Deus dormi εti homini iustificantem gratiam, & spiritum charitatis infunderet, vere ipsum constitueret adoptiuum
Dei filium, nullo ipsius, vel alterius expectato consensu. Quare his duabus conditionibus plermissis ad reliquas occurramus , quae in hac adoptione diuina sunt
Postulae tenim per se , de necessario haec adoptiua , filiatio, quod periona, quae adoptatur sit secundum se extranea a diurna natura,& ab haereditate caelestua
bonornm. Unde si, ut quidam im si falsio,&absque
fundamento poltibile reputant, claretur creata su stantia supernaturalis ordinis, cui gratia, & hqred Mias, caeteraque ordinis supernaturalis dona cssent con naturalia,&propria, talis substantia minime adoptabilis esset in supernaturalem Dei filiationem reo quod ne q. ab ipsa Dei natura, ne q. ab aeterna coelestium honorum haereditate esset siti se extera,& ex tranea. Quod vero huiusmodi adopti ira filiatio gra. tuita debeat ess . N: liberalis, & ex libera ipsius adoptantis vorantate procedens, quod postulat secunda conditio, facile coni abit consideranti hanc filiati
nem adoptivam , per sola Dei gratia fieri posse, qua
omnem titulum onerosum ex tua ratione excludit.
Na si ex operibus aratia, dicente Paul. Rom.c. m. linon gratia. Unde S lacob. c. r. gratuitam hanc,& li heralem tiliorum Dei adoptionem, voluntariae gerierationis nomine nobis explicuit, volior iri Θ, inquis, Icnuιt nos Ferbo veritatis. Quo loco aduertenduuia esse censeo, quod supernaturalis filior si Dei adoptio, quae in sacris litteris sis b ipso adoptionis nomino, quam saepius destribitur, ad Rom. c. . ad Gai. q. aclΕph. r. sub nomine generationis idcirco a Iacobo exprimitur, . 1 S. t a. c. . natiuitas vocari ibi . ex Deo nati hunt quia ut praeclare. D. Caiet. in quodam lenta4culo ani in aduertit, non est adoptio pure, re extri Hisseca, qualis est, quae inter homines reperituri Sed est reuera communicativa naturae generantis, & adoptanti Sin ipso adoptato, &genito : Non quidem
iubstantiali communicatione, quia haec est impol tibilis, sed accidentaria per gratiam. Quae sane gratia
licet forma sit accidentaria, est tamen ut explicui mus superius, formale quoddam stibi at talis Dei naturae participium. Et ob id Ioan . . cano. . 3. ulcebat,
Videte fratres qualem charitatem dedit nobis Pater, ut ν Dei nominemur,oe simus. No solam nominamur
filii adoptione exmnseca ad aeternam liae reditatem
adoptati, de ad milli,sed & veri filii Dei sumus diu in
naturae participes, & con rtes per gratiam effectit Diuinam gratiam hoc loco S.IO. charitatem appellabat, eo quod cnectus est eximiet illius, ac liberalis Iim charitatis, qua Deus non diligit. Hinc sequitiit falsuelle, quod Dur, loco citato, & quidam alii Tneologi dixerunt, adoptionem filiorum Dei improprie, metaphorice adoptionem vocari. Nam ' contra dicendum est, quod multo maiori cum proprietate nomen adoptionis meretur, quam i Ila, quae in humanis reperitur,propter causam nune assignatam. Vn
de S. Th. licet in s. d. Io. q. I. ar. I. q. . in eamdem fe
re sententiam inclinauerit cum ea, quam ex Dur. reis tulimus, tamen in s. p. q. 2 3. ar. l. absolute, dc absque
ulla sermonis improprietate fatetur, concedendum esse Deu, adoptare homines in filios, & in coronide corporis .art. adoptionem hanc diuinam in ratione . adoptionis praeseret humanae, propicr rationem a nobis assignatam. Et quidem haec sententia , vel ex eo vera censeri debet , quod iuxta vulgatam regulam ex Aug. Iib. 3. de doct. Christ .c. .& O. desumptam, verba scripturae sacrae, nisi manifesta obstet ratio, itia proprio sensu sunt accipienda. In sacra autem scriptura passim dicitur Deum adoptare homines in filios,
6c quod homines per gratiam Dei filij sunt, Christi
fratres, e testis hie reditatis haeredes, de cohaeredes Christi, di Paul. ad Gal. c. q. dicit, quod in spiritu ada
75쪽
ptionis Det,etimamus abba pater. Et liaec geminatio abba, pater, diuersis id lo malibus facta denotat, quod circa improprietatem ullam Deum vocamus patre, nimirum adoptiuum. Ex his colligo, quod si non ad voce, sed ad rem ipsam alte damus, adoptio no prius de lium ana, qua de diuina dicitur natura, sed e cotra, quidquid commentetur Durano. Quod colligo,&ex ratione facta, quia videlicet adoptio diuina in ratione adoptionis plactior est . Et ex illo Paul. ad Eph. . Huius rei causa flecto genua ad Patre domi mei Iesu Chrisι ex quo omnis paremιtas suem calo ue in terra
nominatur. Expendatur Illud verbu, omnis palern stas,
denotat enim,& naturalem, S adoptiuam filiatione humanam ex paternitate divina tanquam ex prima regu Ia derivari, & mensurari. Dixi tamen non advocem, sed ad rem attendendum fore: nam vocis impositio ex humanis,quae magis, di prius 1 nobis agnoicuntur ortum habuit . Quod non est in hac materia peculiare. Nam haec vox sapietla, si remii l pictainus,
prius. proprius diuinae, quam humanae sapientiae
posita primum fuit ad humanam sapientiam nobis magis cognitam significandum, & idem eiu de sim ilibus vocibus, quae Deo. creaturis proprie com petunt iudicium, ferendum . Ex his omnitius aliud Infero consectarium: quod inhumanis nulla rati ne quis potest dici prius natura, vel tempore adoptiuus filius, quam sit formaliter ad honorum ipsius adoptantis haereditatem acceptat , quia in huiusmodi acceptatione sita est ipsa humanae adoptionis ratio . Caeterum in diuina adoptione res aliter se habet. Nam prius natura homo accipit gratiam perquam Dei naturam participat, dc in filium Dei generatur, quam ad aeternam coelanium bonorum haereditatem acceptetur, quod Paul. ad Rom. c. 8. Intinuauit illis verbis. Si haeredes, primum biij, dein
de haeredes, resultat enim ex tiliatione naturae
dine praesupposita ius ad haereditatem celestem. Vnde probabiliter satis clici poteli , quod adoptio haec
diuina essentialiter sumpta non formalis et , sed radicalis tantum acceptatio ad haereditatem celestium honorum . Nam prius naturae ordine filiatio ad pima tribuitur animae Per gratiam , quam ius ei ad haereditatem celeste in conferatur. Haec sententia necessario est acceptanda ab iis Theologis, qui censent, quod acceptatio ad primum gradum gloriae primae gratiae corrcspondentem pendet In auulisto ex opere ipsius meritorio ortum habenti cx gratia prius ordine naturae in fusa animae. bed cit hoc loco aduertendum, quod si Deus verum proprie pate r adoptiuus vocetur hominu, quos regcnerauII per gratiam , non tamen simplicitur est eorum pater, non addendo adoptiuum . Nam adoptiuuo pater comparatione ad patrem naturalem est improprie,
M smilitudinarie pater, atque adeo secundum quid, α similiter est dicendum de filio adoptiuo , quod non est proprie in simpliciter filius. Et ob hanc causam censent nonnulli auctores, quod Christus nusquam communi appcllatione Deum appellauit patrem suum ,& aliorum iustorum, quia, vidclicet, pater adoptiuus cum sit patcr similitudinarie in secundum quid , non conuenire poteti in eadem voce acum patre naturali: Uerum hac ratio mihi non satiscit probata. Quia ut portea dicam ex August. α Chrysost. imo ex Adrian. I. Christus ideo nunquam communi illa patris appellatione usus fuit, ut insinuaret se aliter esse Dei filium, atque sunt alii homines iusti. Ipse quidem per naturam in alij per gratia ,& adoptionem. Sed tamen si ad rigorem sermonis
attendamus non inconueniret, quod una communi voce patris. naturalis, & adoptiuus comprehendo. rentur. Sicut una vox, ens,substantiam, quae simpliciter est ens in accidens, quod est secundum quid comis plectitur,& Dan. g. benedicere in una δε laudare in
communi accomodatur rationabitibus M irrationabilibus creaturis, cum tamen rationabilibus compe tat proprie urationabi libus vero metaphorice, benedicι te, inquit, Omma opera Domini Domino, in. Et ad nostrum intentum adhuc accomodatius argumentude sumitur,ex eo quod Christus ipse Apostolos vocauit fratres suos Mati. 2I. N Paul. ad ROm. I. vocat Christum primogenitum in multis fratribus. Ergo qua ratione pol sunt una communi voce fratres vocati adoptiui filii, & naturales, cum tanta sit inter fraternitateIn utramque dissimilitudo , quanta interna turalem δε adoptiuam filiationem: quare no pol
rimus simul cum Christo una comum voce filii Dei vocari ipse Deus similiter una,&communi appellatione δε Christi in iustorum hominum dici pater Idem sumi potest argumetum ex eo, quod Paul. locicit. dicit nos esse coneredes Christi, si coheredes quare δε non simul fili; vocari possvinus, praesertim cum
Ipse non confundatur voca re nos fratres suos, Pau. adHqbr. c. a. testante
Sed breui argum etatione probatur aduersus Omnia haec, quod neque Deus ti l cum proprietate pate adoptiuus, neque homo proprie auoptetur in Dei filium . Homo quam tum cumque pollear gra Ia ma n et Dei seruus: Ergo per gratiam non e stacitur pr prie adoptiuus Dei illius. Piliano enim seruituti e re gione Opponitur. Respondetur, quod per gratuitam adoptionem aufertur quidem set uilis conai tio, de excluditur seruitutis spiritus . iuxta illud Paul. aa Gal. a. Inon accepistis spiritum seruitutis iterum in timore, sed accepistis spiritum filiorum DeiJ at noria
aufertur scrui tutis obligati O, quae potius ex redemptione per Clia istum facta nouo titulo, scilicet red Plionis accessit, qui titulo creationis fuit superadditus. Aliquale exemplum habemus in eo, qui iniust bello captus, inflium a victore adoptatur, in quo Mooptio auget obligationem seruiendi AE parendi humiliterinti seruilem auferat conditionem . Sed iam ad quintam, x vltimam deueniamus adoptionis c. ditionem, secundum quam persona adoptanda prae supponi debet adoptiuae filiationi. Quae sane conditio, vel ex eo necessaria est, in adoptione supernat rati, quod haec adoptio,ut dudum explicabamus, peζintrinsecam diuinae naturae accidentariam participa Itonz celebratur, quae proinde necessum est praesuP- ponat personae adopta tae sub listentiam, nam accideram
tis inexistentia ipsian substantiae existentiam pra supponit. Verum haec conditio non tam est rigorose
accipienda, v I temporariam antecessionem in ad
pianda persona ess agitet. Nam satis fuerit, quod oz-dine tantum naturae ipsam adoptionem praecedat,
ut contigit Angelis, qui in ipso suae creationis instanti,& gratiam Madoptionem filiorum Dei acceperunt,August. lib. I 2. de civit. Dei cap. F. dicente quod Deus
76쪽
Deus mul erat in eis condens uat uram, G largent gratiam. Et id ipsum censet S. Th. i. p. q.9 .ar. l. rim Oparenti coni igule, quc in ipse docet, in gratia, corigina Ii miti ira i iisse conditum .
Sed in his, re in aliis limilibus, si qui fuerunt, fu, stantialis ipsa subiecti ploductio, ordine, dc rationis,
dc nsturae,ipsam praecessit gratiae infusionem,ac filiationem proinde adoptiuam. Hae sunt ad siliationem Dei adoptiuam, & ne cecsaciae, de sufficientcseon ditiones. Nam quod haereis ditas adoptatum filium non perueniat, nisi adoptantia mor e Interueniente, per accidens se habet ad rarionem adoptionis etiam humanae. Et quod ita contingat regulariter inter homines, non Exul adoptiis uae nitationis, sed ex bonorum temporalium impe
fectione protienit: quae non simul poliunt a pluribus absque ditiisione pollideri . Diuma autem haereditas Oh eximiam,& infinitam persectionem, Deum, Angelos, & homines simul absque ulla cςlestium bimo-xam diminiitione, &diuisione ditare potest, ct lum-n acu in opulentia beare. Est enim ipse Deus stamina, Ecditissima cςIestis haereditas. Iuxta id quod Dauid Psal. 2.ait. De Mid enim mihi est ιn caelo, a te quid volui super terram' Deus cordιs meι, σμιF mea Geus in alernum. E pie Deus AbrMaae Gen. cap. t. F. dixit. Ego mιrces ιua magnanimis. Et haec cit illa praeciosa haereditas,de qua David Ps. 16. dicebat, funes, id est, sortes ceciderum ι mihi in praeclaris, etenim har duas mea praeclara esse ubi. Et de hac haereditate inquit Paul. Rot n. c. b. , ιδε lycia taredes, T coharedes autem
Cisjis Id est, simul cum Christo cxl citium bonorum haereditate adoptiui Dei j iij poticiatur. Ex his sequitur, quod cum sola intellectualis,
riuonali, creatura apta sit hac diuina haereditate potiri, ipsi soli potest adoptiua Dei filiatio compei re. Quou si quando Deus inscripturis sacras Pater irr
Licinalis creaturae vocatur , id per metaphoram , &la quadam significatione dicitur : quo in sensu Ioh 38. inquit. Atyis e Ii pater pluuia; aut quis genuit
stellas roris, ipsa creatio ex qua creaturae connaturali quodam ordine ius aliquod competit ad bona suae naturς proportionata,abusive, dc impropr1c generatio, dc adoptio vocatur. Et in hoc rure eodem sensu Deus dicitur peccatorum pater, & ipli eius vocantur fili j, Esai. 63. 6c Malach. c. i. Et haec adoptio mei phorica, de liquidem Dei gratia naturalis Cruinis v
cari pollit, in quo sensu Plato callos per gratiam Dei consistere fatetur: at potius natura quam gratia dici debet. Quae de ab ipsa Christi humanitate quatenus quaedam creatura Dei est separari non debet. Quare
nos In praesentia non de hac abusiua, impropria, &metapi orica adoptione loquimur, ted de ca, qua diximus esse propriam,& magis proprie dicatu ordine adcxle item haereditatem, quam dicatur adoptio in humanis comparatione ad haereditatem humana. . Similiter etiam non necessariam esse censeo cum Sc t. ιn 6. d. Io. q. uni. eam conditionem quam requirusit atra esse nonnulli Theologi putauerunt, quibus nia Iefragatur Alex. Alens. s. p. q. t O. memb. q. D murum squod is, qui in Dei filium est adoptandus, prius su rὲt per mortalem culpam diaboli filius. Et ita inquit Alens. creationem este transitum uenon esse ad uise, adoptio aem vero de malo esse, ad bene essec hanc nulli nem impertinentem elie credideriam .
Q iod oste ndo, a priori quidem. Quia ad filiationem
h1nc satis fuerit, quod adoptanda persona sit extranea, a natura adoptantis, ad hanc uicin extran Ella
tem non est necellarius status mortalis peccati. A p steriori etiam probatur. Quia alias Angcti, deprimi parentes in statu innocent ις non possem dici adopti. ui Dei filii: quod nulla ratio patitur, imo, ct fides repugnat. Vocat. n. Sacr. cmpt. Angelos filios Del, dcc. Quibus ita prae mulis.
C Hrillus, ut homo per gratiam unionis filius est
Dei naturalis. Hanc conclusionem ad illuximus superius ex doctrina Caac. s. p. q. 16.ar. I. de Su- tam , quae docilicia insinuatur, de ieiu exprimitur a Iagist. in 3. 4. 1o. dc S. Bonau. cad. d. aperte concedit chrisiuin, ut hominem per gratiam uniol SPOLse dici filium Dei naturalem S. Th. I. p. q. 13. art. q. ad 2. non refragatur,dum inquit, qtiou hristuSpergrariam unionis est FiIius Dei naturalis. Nam ceri vcst, Chri itum, quatenus Deum no else per gratiam uni O-nis naturalem Dei filium,cum Cliti sto, ut Deo,nulla sit sacta gratia. Quocirca illa S. Th. doctrina veri ficanda est de Christo, 6c homine. Quam non inepte colligere potiumus ex illo Pauli ad Hςbr. i. vissime dubus sis loquutus est nobis iusitio. Ubi Paulus cc Chiulo, vilio ininc loquens, psam Dei filium vocat. Et quod non adoptiuum, sed naturalem filii in eum appelle I, Inde constat, quod contraponit ipsum antiqui, Patribus, εἰ Prophetis , qui fuerunt sine dubio per gratiam adoptiui Dei filii. Multifariam , Inquit, multi R. modis Deus loquens olim in Patrihus , dc Prophetis nouissime diebus istis loquutus citnobis in filio. Quod vero de ipso, ut ho m. ne ferri O-nem faciat Apoliolus colligo primum, ex eo suod osticium Euangelicae praedicationis exequitur Christus non ut Deus, sed ut homo. Deum autem loqui per Christum, ipsam Christi praedicatione designat.
Ex verbis, quae mox subiungri Paulus id ipsum ceduco, scilicet, quem constituit haercdem uniueisorum . Etenim Christus non ut Deus piaecise , sed ut homo fuit uniuersorum laae res a Patre conlii tu tu S. Nam, ut Deus non pro prae constitutus, sed genitus dic mi r Idisse Christiis. Tunc autem omitium uotiorum Dei uniuersalis fuit constitutus, de haeres cum ipse Dei filius
suam peribnalitatem liuni an uatico miniIn Ica VIIa ratione cuius hypostaticae communicationis Christo homini, imo, e . ut homini, uniuersalis haec bonorum Dei competit haereditas. Hiicamnet illud Ioan . I.
Veritatem ex illo Paul. ad Coloc i. Qui est imago Dci inuisibilis primogenitus omnis creaturae. Qu in loco Paulus de Christo, ut homine, loquc batur, ut ex illiS verbis. Primogenitus omnis cieaturae colligitur. Et ex proxime aniccedentibus, scilicet, in quo nabemus rc tempt: onem, de te mistionem peccat Ium, aperte constat. Nam liaec omnia de Christo, ut homine, verificantur. Vel ut proprius loquar, do Clituto, prout est Deus homo, id est, prout humanitati per gratiam hypoliaticae unionis ipse naturalis
Dei nitus fuit communicatus, cum verbum caro factum est, deo Hic ergo Cluillus appellatur a Paulo
77쪽
imago Dei inuisibilis, id est, substantialis imago, &naturalis Dia illius. Nam licet paulo superius adsimilitudinem Dei per gratiam in humanitate participatani explicandam, naes Pauli verba induxi mus, multo tamen probabilius, & verius exponuntur haec verba de naturali, re consubstantiali Patris similitudine,& imagine, Ut communiter exponitur ab interpretibus sacrorum librorum. Legatur Curii l. Alexandr. Iib. de fide ad Theod. post medium, ae lib. I . de fide ad R. eg m. quibus in locis non obscure nostram hanc primam insinuat conclusionem. Quam apertissim docuit Adrianus incitat. epiit. prope finem dicens,
quod cum Pater Matth. & alias Christum vocathlium dilectum, non tantummodo secundum diui nitatem eum appellat filium , sed potius secundum humanitatem. Quae doctrina cum aliis inultis, quae ibidem ad hoc propositum habemur,&in Concll. clintat. Franfordiensi, intelligenda sunt, cum sub supradicto additamento. Videlicet pergra ram Vn Ion IS. Sed necessum eii explicemus, que in sensu in specificatiuunt reddat illa verba, In quantum homo, cum latemur Cluillum, in quantum hominem, naturaleelle Dei filium. Nam quod non fiat hic sensus, videlicet, humanitatem sormalem esse rationem, arit causam ob quam Cli ritius filius est Dei naturat: s, nostra
non eget probatione. Nullus est enim, tam ignaruS ,
qui hoc vel leuiter suspicari queat. Quare in eo specificativo leti su Christus, ut homo, per gratiam unionis filius eii Dei naturalis, in quo sensu dici solet, Petrum in quantum capilla tui ne se
crispum . Uerum eit, mouetare utendum ei Iehac sit militudine, non enim concedendum eii , quod sicut capilli formaliter denominantur crispi, ita humanitas denominatur formaluer Dei filius, aut Dei filia, hic enim sensus stultus csset, di ineptus. 5eu ita est ac cipienda praedicta similitudo, quod sicuc non cit alia pars in Pctro praeter capillos, ex qua illa possit comia petere crespuudo , ita quod Christus per gratiam
unionis toralis sit Dei filius, non nisi ratione hu- Dan Italis assumptae ei competit. Christi namque d mi ItalI, nequit per gratiam competere naturalis
Dei filiatio, cliuinitati enim , seu supposito Chri lii , proii i est diuinum su positum , nulla potest fieri gratia, sed tota gratia, quae in ipsa hyposiatica viaOnuln-teruenit, Ii humanitati tacta eit . Sensus igitur, nostrae concius Onis est, quod Chrimis, prout includit humanitatem, ut formam,& naturam quam suppositat, naturalis quidem est Dei filius: sed hoc ei non competit per naturam, v c tri- petri eidem, prout est diuinitatis suppositum, sed pergra iam unionis, qua ipse naturalis Dei filius per .
naliter est humanitati viri tuS.
Est autem aduertendum, quod nisi distincte explicetur ipsa unionis gratia, sicut non conceditur a S.
Thom. 3. p. q. lc .ar. I I. neque vero est concededum,
quod Cnristus, inquantum homo. est Deus, ita neq. ccbet cocedi, quod est Filius Dei naturalis. Fit enim sensus, quod Christus,m quantum homo, per natura habet esse naturalem Dei tilium, filiatio enim naturalis ex natura competit per se loquendo, estqtie illi quali per accidens, quoa per superuenientem hum-siaticam unionem communicetur. Quocirca ut vere
orcatur Christus, inquantum homo, naturalis Dei filius: Opoctet explicare In hac propolitione, quod naturalis filiatio ei competit per gratiam unionis. Ex his sequitur, quod non eodem modo competit Christo, ut homini, esse naturalem Dei fili uili, quo
illi conuenit, ut Deo. Nam vi Deus conuenit ei ex vl- solius aeternae, de naturalis Mnerationis omni seclusa gratia: ut homini vero, non ex la generatione aeterna, quae non ut homini, sed ut Deo, competit Cn ti- sto: sed ex ipsa unionis gratia, quae facta fuit humani tati a verbo assumptae.
Se eundum Dictum. ALiqua ratione potest concedi, quod Christus, ita
quantum homo , per gratiam habitualem est naturalis Dei filius. Ad huius conelusionis intelligeri. tiam, M probationem supponendum est id , quod in secunda principali controuersia explicabitur. VI- delicet, quod habitualis Christi gratia, & si non fuerit antecedens dispositio ad unionem verbi cum hu- n. iurale,eli tamen dispositio cocomitans, quae Christi humanitatem disponit, ut debile se habeaἰ erga diurnum verbum,cui eii hypo I ance unita. Hoc e
go supposito sensus conciusionis propositae is est,
quod gratia habitualis, quatenus habet modum explicatae dispositionis, concurrit ad hypoliatica mis monem verbi cuna humanuate, per qtrata Chri Itus, vi homo,eit naturalis Dei filius, ut diximus praeced ii conclusione. Et quoniam iuxta suavem,&ordinais
in Dei dispositionem , & potentiam, hac dispositione concomitante a Chrilli humanitate sublata non starct ipsa hypoliatica unio verbi cum humani. late , idcirco hac ratione dici potest Clitatius, ut limmo. talius Dei naturalis per gratiam habitualem . verum,quia modus, quo fit haec verin catio,eli se in cumum quid, eo quod gratia nulla ratione antecessit hypostaticam unionem, etia in in ratione disposita uis, ac proinde hypotiatica uni ominiane ab ipsa pendet, neque vero est simpliciter necessaria, in esse con- comitantis dispositionis. Sed ex suavi duntaxat dispositione Dei. Idcirco, non libere utendum eit hacnoitra conclusione secunda, neque ullatenus est amr- manda sine praedicta expositione ei subiuncta. Quam concilisionem ob id proposui, ut morem gererem illis Theologis, quibus placuit asserere Chri itum per gratiam habitualem elle quodam modo Filium Dei. Quorum sententiam non intelligo de filiatione adoptiua, quia filiationem nanc Omnino relegandam cstea Cimito crediderim , ut seqtiente conclusione explicabo, ted de natura I, filiatione, quae unica tantia filiatio reperitur in Ciuisto. Hac intelligentia supposita. unica probabili ratio ne, Ambae conclusiones simul confirmantur. Qui cu que iustus nomo est per gratiam Dei fit Ius, in quantum homo ,ergo non e it negandum de christo,quod etiam inquantum homot, si per gratiam Dei filius,nia quidem ad Opiluus, quia esset magna in ipso Christo t. D persectio eius diurnitati. repugnans, sed si laus
naturalis. Et rationi consentit, quod noc ei competat per utramque gratiam, oc unionis. & habitualemia .
Sed potii limum per gratiam unionis, quae sun in est, Κ omnium gratiarii in maxima.
78쪽
Tertium Dictum. CI Itistiis, inquantum homo, non est adoptiuiis
Dei filius, veritatem huius conclusonas omnes fere Theologi nouerunt,cum Magistro in l. d. io.&cum S. Tlio in. 3 p. q. 23., art. q. lib. q. contra g. cap Ueruntamen in eius assignanda rarione, non tammter ips, Taeologos conuenit. Mig. sent. cui S B
nauem .mumne refragatur , ea ratione mouetur in
huius vetitatis persuasionem, quia, inquit, is qui ad piatur lia filium, necella est, ut priusqua in adoptetur , exiit at non filius. Q od quidem de Christo uici iam quit, quia Christus semper fu:t Dei filius, neque unquam potuit non filius Dei vocari. Hanc rationem reprobam quidam ex recentioribus Theologis ex eo, quod ad rationem adoptionis praesertim diuinae , de qua fit terino, non est necesse, ut is, qui adoptatur Iemporis antecessione adoptioni praeexniat, se a sui fieri praeexistentia secundum naturae ordine in , ut Ilia
Angelis,&in primis parentibus ver incatum fuit superius a nobis: qui non prius tempore fuerunt comuiti, quam fuerint iustificati per gratiam, de ad filiationem Dei adoptiuam admissi. verum haec impugnatio debit is est. Quoniam praedicta ratio non fundatur in praeexistentia, qua: fit se.
cundum ordinem temporariae durationis, quoniam
illius rationis vis in hoc sita est . Quod in illo signo, aut temporis, aut natutae,m qiro Cnristus pra intelliebatur habitualis gratiae infusioni, potuit ipse Chrius intelligi non Dei filius. Quod nullatenus dici debet, cum sit ex vi generationis aeternae, filius Dei
Sed nihilominus praedicta Magistri ratio, non apparet sussiciens. Contra quam silc argumentor. In illo ligno rationis, in quo Christus in ipsis primo suae incarnationis instanti praeintelligebatur infusioni habitualis grata e , praeintelligebatur etiam secundum naturam humanam non tilius Dei, neq. acloptillus,
neque naturalis, sed hoc satis fuit, ut possit adoptari in Dei filium secundum naturam humanam, secun dum quam praeintellectus fuit non Dei filius . Ergo in si meiens est Magistri ratio. Quod si dixerit Magister . quod ut locum haberet in Cnristo adoptaua filiatio, necesse erat, ut non solum secundum humanam naturam , verum etiam quod absolute& simpliciter Christus praei melligeretur non Dei filius, hoc quidem verissi in umes lacesseo, sed rationem Ob quam ita sit dicendum,non allignauit Magi iter, &ob id tota eius argumentatio deollis est, & in susticiens ad propositam conclusionem Pr bandam. Scotus e id. distinc . Idcirco filiationem adoptiua denegat Christo, quia Christo, inquit, sua natura, ocex vi nypollaticae unionis, competit congruitas quaedam au Dei gratiam habendam , S: ad obtinendum bonorum caelestium haereditatem. Sed ista Scotti ratio,& si ad bonum possit sensum reduci, quod fiet inferius, ut iacet tamen inefficax est.
Quia congruitas ad haeredi ratem, non reddit iubi ctia .ri Ineptum, oc incapax filiationis adoptiuae. Nam cum quis caret liberis, multaque bonorum tempora lium lubitantia pollet, nullus non dicet, quod in eiuSconsanguineis reperitur quaedam congruitas, quali
naturalis,ad haereditatem illorum bonorum out ine-clairi;& talven congruitas ista, non modo non reddi tipsbsconsanguineos incapaces fillationis ad priuae,qia potius reddit ipsiss bene Pportionatos, ut ab illo homine in filios adoptentur, bc ad bonorum elus h reditatem admittantur. Aliae duae rationis assignari solent a quibusdam Theologis,quae plus habent apparemiae, quam ericacia. lytima. Ex contraria semἐtia sequeretur, quod Clitatius vocandus ellet Spiritus sancti filius, cons quens continet intolerabilem doctrinam, utpote an ta quis Patribus contrariam. Quia dum variis in locis versant illud Luc. I. Spιrιlus sanetur veruenιel in te ,&c. unanimi consensione negant. Spiritum sanctu in
fui sse Patrem Christi, & Christum appellari posI
Spiritus sancti filium ergo S c. Sequcla apparet manifesta, quia spiritualis adoptio, oc si communi sit tmii Trinitati, speciati tamen ratione Spiritui sanctol accImmodatur,ur xta illud Paul. ad Rom. S. naccepi 1iis spiritumstruitutis iterum an timore,sed accePisti 1Diri ιumflliorummei, in quo clamamus Abba pater: at qui adoptat aliquem,&seiptutia constituri Patrem adoptati , & psum adoptatum , ut filium sibi subiicit. Et ob id diximus necessarium esse adoptandi vo-Iuntarium consensum, ne murius alteri iubi sciatur: ergo, occ. Secunda ratio. Ex opposita sententia sequeretur, Chri lium, ut hominem, esse lilium sui ipsius adoptiuum, sed non patitur ratio hoc admittere; ergo occi SeqMelam probo, quia ad Optare filios pergi alia in 'au aeternam haereditatem , est opus loti Γr in Itala commune, ut docet, & probat S. Tno m. I. par. q. 23. ari. 2. i colligitur ex illa communi Theologorum sententia, quam ex patribus, praesertini ex Augustin. hauserunt, ct Patres Concit. G. Toleta. in ipsa lidei consei Iione probarunt, nimirum, quod opera TrinItatis ad extra sunt in diuisa . Idest, ex aequo competunt tribus personis diuinis, quia per unam, dc ea dem virtutem simplici ssimam operantur: ergo ipso
Christus esset sui ipsius adoptator : atque adeo egethlius sui ipsius adoptiuus. Rationes istae dii ς bonam quidam praeseserunt apparenitam, ut uixi, sed reapsa emcaciam non habent. Ad primam. n. facile quis respondere pollet, sacratos auctores,c Patres,cu negauer ut Spiritu sanctu Christi Patrem esse, nihil de adoptativa palerni late, aut filiatione cogitasse: sed id tantum a mimarunt, quod Spiritus sancius non est Pater Christi naturalis, qua iarenus ipse Christus est homo, quia concursitis quem Spiritus sanctus habuit inhumana Christi generatione, non fuit concursus Patris generanti suo est om- mittentis proli ficum semen, cuius virtute ipsa fieret Christi generatio, quia ex solis purissimis factae virginis sagum ibus originem duxit numana Christi caro. Unde ipla vera Christi mater fuit ζ quippe quae verui pla Enrisci generationem maternum ossicium, de concursum exhibuit. Ex Conc. M. Tolet. cap. I .hς solutio probabilitatem accipit. Ubi dicitur,quod B. virgo faecundata per Spitatum fanetum carni SLaata: Ilam nun istrauit. Et mox sere subditur. Nec tamen Spirmis sanctus pater elIe credendus est filis, ex eo, quod Matia Spiritu sancto obumbrante, concepit, ne duos partes filu videamur asserere, quod utique nefas est dici. Quo loco de duobus patribus naturali- bus
79쪽
ues RE LECTIO DE CHRISTI GRATIA.
hus altero secundum diuinam , α altero secundum tantam in ter huposta cicatri unionem, & habitualem humanam naturam fit sermo, di non de paternitate adoptiua concilium loquebatur. Et si non irraticina hiliter possit haec Concilii doctrina, Se eius ratio ad paternitatem adoptiuam extendi. Quia non videtur Iationabile, quod in Deo distinguantur duo Christipatres alter naturalis,&altet adoptiuus, Sc.
Ad secudum argumentum podet facile dici, quod sicut Christus, ut nomo, est subiectus sibi ipsi , prout est Deus: ita , put homo, filius est adoptiuus sui i psius, ita ut secundum diuinitatem sit pater, & secundum humanitatem filius. Hae duae solutiones nullam videntur improbabilitate asserte, ne q. alia ratione pol et ut expugnari,quam
quod non apparet modo loquendi sanctorum citiusatis consentaneum,amrmare,Christum esse ad Optiuum lilium Spiritus sancti , aut sui ipsius, aut totius Trinitatis. Et quoniam haec expugnatio praedictarusolutionum , non esse debet leuis ponderis apud graue in ,& modestum Theologum,idcirco duae aisignatae rationes pro nostra conclusione tertia, haben dae sunt, ut probabiles. Sed emcacioribus deinceps argumentis probatur nostra conclusio. Unde sit quarta ratio pro conciu- sone tertia. Clitis ius,in quantum homo,cst per gratiam unionis naturalis Dei filius, ut in prima conclusone statuimus: Ergo nequit,ut homo, emo adoptiuus Dei filius. Consequentia apparet euiden , nam implicatio est mana Ita, quod quis secundum ean-Mem rationem simul sit naturalis,&adoptiuus ni ius respectu eiusdem ζ adoptio enim praesupponit subi chum extraneum a natura, & filiatione adoptaulis. Hac ratione veluti efficacissima quida graues rite logi utuntur, & putant elle eandem cum illa, qua S. Tuo in. loco citato hanc conciulionem probat. Sed certe neque i ita ratio est satis efficax , neque eadem est cum ratione S. Thom. Quod non sit ipla S. Tno. ratio, constabit postea,quod vero non omnimodam sortiatur pro conclusione efficaciam , patet. Qui licet Curistus, ut homo, sit per gratia ita unionis nivis
Dei naturalis, ad se nnun superius expolitum verun ramen hoc non ei conuenit ratione humanitatist
Unde absolute loquendo , dc nisi explicetur gia la unionis,neganda est illa propositio, Chri itus, ut homo, eli subiectum extraneum a filiatione naturali , atque adeo ut sic, capax est adoptionis per hab; ualem gratiam humanitati inhaerentem . Pro Dabiliseit haec solutio, nisi argumenti vis amplius urgeat,&urgebit quidem si ei adiungamus duas alias ra Iones, quibus S. rho m. s. pari quaest. 23. articulo .cIt. corpore, M ad secundam hanc veritatem adlinitur comprobare. Sit ergo quinta ratio pro conclusione , quam S. Tho m. in citata solutionc ad a. insinuauit. Adoptio,
ut constat ex conditionibus retro ex communi omnium sententia positus, debet ex sola adopIantis gratia adoptato competere. Itaque si bona ad quae quis adoptatur alio titulo sint ei debita , perit adoptionis ratio. Sed gratia Christi habitualis, S similia er gloria squae non est aliud quam gratia consumata) n O luet tint datae Christo ex mera Dei gratia ,sed aebentur e us numanitati,ex vi hypostalicae unionis debito Connaturalitatas,ut in a. q. explicabitur, S est graui se
simorum Theologorum sententia:quorum nonnulli
gratiam , eliam gloria consumatam , connaturalitatem esse censuerunt,ut crediderim ipsi m per sini-plicem emanationem admodum propriae passionis ex Christi, prout an rmaelia verbo assumpta,& hyposa licet pii unita naturalitus dimanasse, oc ci nux ille . Igitur ius hoc connaturalitatis ad gratiam habitu tem,& gloriam ex hypollatica unione resultanS, nourcliquit locum adoptiuae filiationi in Christo, etiam vi ho nune, cuna hoc ius ad Christum, ut homine , per ἔ Incat. Ex solutio s. argumenta constabit ampliu
Si vera ellet sententia nunc relata, quae affirmat Christi gratiam simplici emanatione ex unione hypo ita rica ab is a Cliruti anima, prout est unita vcr- , cui uxille admodum propriae pas Itonis, magnum
robur accre1ι eret huic rationi. Nam ista sententia .
quae multis eii grauissimis probata, supposita, de
qua in controueri; a 2. Sic urgeo vim argumenti facii. Filiatio siue adoptiua,nue naturalis, nequit esse,nili iundata milia sorma, & natura, quae per se primo intenditur, est fit, & non se habet coniequentet RQ altam, nequc em m id, quod non per se fit, sed cois loquenter inpioducitur ad alterius productionem potin fili rationem sortiri, sicut homo, prout talibilis, Duquit dici natus, genitus, aut filius, eo quod hintro, virilib: lis,non iit, neque per se producitur, sedc ain producitur ad productionem rationalis . Sed
liti duS, vi gratus, per habitualem gratiam non est terminus productionis pi r s sed consequenter, . concci tanter se habet . Nam hoc ipso , quoa Filius Dei factus est homo, comproducta fuit habitualis gratia in eius humanitate: ergo Christus, ut homo , nou est per gratiam in Uei hi lium
bit iam sexta,& vltima ratio, qua S Tho m. artic. citato in corpore, S ad 3. dc q. s. ar. l. a. eQ s. hanc conclusionem probat, estque ista ratio S. Tho. fam DbariS,co quod tundamentum explicat, cui haec Vcritas innititur: Proponi tuique in nunc modum. Filiatio ii uenaturalis, siue adoptaua non conuenit nat
rae, sed ipsi uuntaxat supponto: at supposito Christi, cum sit per se naturalis Dei filius, nequit competere
adoptiua Dci filiatio, quae est participata filiatio, uec secundum quid. Nam quod est simpliciter,& Perso
tale, non potest simul eue tale participative, α secundum quid: Ergo vera est nostra conclusio. Totali
ius rationis estica clam antecedcmis veritate consistit: namque si illud an te cedens verum est, nihil magis refert dicere Christus, ut homo est filius Dei adoptiuuS , ac dicere absolute. & sine specificaticiisne Christus , ut homo est Filius Dei adoptiuus.. Nam adoptio non humanitatis sed soli Christi minpolito compete ις potest: at haec posterior enunitatio falsi est,re fidei non consentiens, ut excommum Thiologorum doctrina a principio huius dubii
supposuimus. Quo circa in probatione, dc explicat I in ne illius maioris praemista oportebit tantisper immorari. Multi cx S. Thoin. discipulis ex eo probant illius praemulae veri a em:quoniam inquiunt,natura
neque filius est, neque silia, atque adeo non pertinere potest ad ipsam nliatio , sed ad soluin luppo iliatum,quod vere,& proprie appellatur illius. Verum haec probatio dzficiens apparui: nam eadem ratione
80쪽
probaret Theologus contra veritλtem , & contraia S. Thom. in solutione ad s.cita. quod seruitus non competit naturae, sed immediate est ad suppositum
Teferenda, atque adeo, quod repugnat Chri lio . PMtet hoc, quia natura humana, neque seruu1 est, ne
que serua, sed ratio formalis ob quam suppositum est seruus. Ergo similiter satis erit, ut Christus, ut homo, sit filius Dei adoptiuus, quod humanitas sit ratio per quam ei competat adoptiua Dei fi
At ij dicunt, quod ob id filiationis relatio, non nam rae sed supposito duntaxat conuenire potest. Quiae ille solus filius est,qui Patris naturam, & essentiam
Per vitalem generationem accipit, quod non naturae compe ti t,sed supposito . Natura em m no accipi t per
generationem a patre naturam,sed ipsam accipit suppositum, & hypoliasis. Sed neque ista ratio est sufficiens Nam licet solum suppoti tu m si t. quod accipi t naturam a generari to, inde tamen nihil aliud sequitur, quam quod solum suppositum potest vocari filius. Non tamen sequitur,
quod non appelletur filius ratione ipsius naturae per generationem acceptae. Imo hoc est uictu necellari v. Quoniam Omnis relatio denominat subiectum, α ei conuenit propter rationem aliquam, saae est so malis ratio fundandi ipsam . Et ita filiatio conuenit
supposito propter naturam quam ipsum suppositum
accipit a generante: eo quod natura ratio formalis
est fundandi relationem Eliationis in supposito.
Vnde colligo, quod secundum naturarum diuersit tem insurgunt in supposito diuersae relationes fili rionis,quamuis suppositum sit unum,&idem, uti mysterio incarnationis contingit: atque adeo diuina verbum, prout naturam diuinam a patre aeterna accipit generatione,filius est naturalis Dei: quatenus v
xo in humanitate sibi personaliter unita, di prout est ipsius humanitatis suppositum , gratiam accipit
adeo, qua ad aeternam honorum coelestium haereia ditatem acceptatur, competit ei relatio filiationis adoptiuae. . Confirmatur ista ex doctrina S Thom. 3. p. q. s. art.1. v bl probat,quod unum,& idem verbi suppositum est Dei filius, & Filius B. Uirgmis,eo quod a pa-ue diuinam , a matre vero naturam accepit humanavera, Ac reali generatione i Ergo diuerelas naturae sufficit diuersitatem filiationis in eodem supposito
Alij deniq. nonnulli Theologi dicunt hoc esse
peculiare isti relationi filiationis ut immediate restiaratur ad suppositum,& non ad naturam. Verum huius rei causam non aliam afferunt,quam quod S. Th. ita decreuit. Sed his,& aliis praetermissis,breuiter ex. ,
ponam quid ipse in hae re sentiam. Principio id praesuppono, quod in hac parte idem est ferendum iudicium de filiatione adoptiua, quod
de filiatione naturali: & ad illud subiectum referenda est adoptiua filiatio ad quod pertinet naturalis. Quoniam filiatio adoptiua ipsam naturalem imit tur,& eius vice substituitur. Secundo aduertendum esse censeo, non esse peculiare relationi filiationis, quod ad suppositum, & non ad naturam immediate referatur . Hoc pro ex S. Tuom. qui primus fuit huius rationis author. Nam ipse,ut supra in quodam argumento deducebam in s .par. q. var.&similiter
eadem q-art. l. hoc ipsum tribuit nasti,generari, dc esse natum,ac genitum. Et quidem ob id filiatio non naturam immediate, sed suppositum respicit: quia nasci,& generari, &similiter natum , ac genitum, in quibus rationibus proxime fundatur filiationis relatio ad suppositum immediate referuntur. Sed huius rei causam deinceps explico . Ad cuius explicati nem aduerto primo,ex doctrina S. Thom. loco proxime citato , quod natura potest dupliciter respici per aliquam actionem : primo per modum formalis termini ipsius lictionis. Secundo, per modum ibi cti quod vel actione fit,vel ad ipsam praesiupponitur. Priori modo natura in qua res genita si, regeneratur, per se primo respicitur a generatione AE a natiuitate,&suppositu respicitur ratione ipsius. In generatione hominis sormalis, & primarius terminus, quε per se primo, & formaliter ipsa generatio inῖendit, est humanitas:homo vero, prout designat humanitatis suppositum , ratione ipsius humanitatis, per humanam generationem respicitur. Posteriori autem modo natura nequaquam per generationem intenditur, generatio enim mon naturam per modum subiecti, seu termini Qui, sed ipsum subiectum per se
primo respicit. Natura namque rationem subiecti generationis non sortitur, sed suppositum est, quod modum habet totalis subiecti,dc termini Qui, gen rationis quatenus ei substantialis natura per gener
Unde animaduerto tertio non esse contra ratione
generationis, quod supposi tum praesupponatur ipsi: ut patet in humana Christi generatione, quam prae cessit per infinitam durationem diuinum verbum squod est supposi tum in humanitate genitum. Mumnon acquiuuit simpliciter rationem suppositi ex vi ipsius penerationis , & si verum sit acquisisse rati
nem fot malem humani suppositi,quatenus de nouo terminauit silppositaliter humanitatem, sed haec est ratio suppositi secundum quid. Caeterum contra rationem generationis est, quod natura praesupponatur in supposito ante ipsam generationem: Et huius discriminis est ratio. Quod natura,vt dixi,est formalis rerminus quem generatio per se primo Brmaliter incidit, suppositum autem rationem habet subiecti,quod proinde si generationem praecedat, non destruit generationis rationem.
Sed aduerte, quod si quando ad generationem λmul cum supposito, natura aliqua specifiea praesupponatur, talis natum nequiresse proximum ,& toria male subiectum generationis, &natiuitatis, idest,
subiectii m. quo,seu cuius ratione, natura per generationem de nouo adueniens copuletur, v. g. ii Angeis ius generatione humana fieret homo, humanitas noconueniret naturae Angelicae, ut subiecto proximo, sed Angelo,idest,supposito Angelico,quod in noua substantiali natura, nimirum, humana generatur: ita
quod ipsa Angelica natura, non esset proxima , 6 formalis ratio per quam Angelicum suppositum naturam humanam suppositaret,& terminaret,sed rinia suppositalitas constitutiva talis suppositi, eget ei proxima,& formalis ratio suppos tandi,& terminandi naturam humanam . Et si verbum naturam nunc angelicam assumeret, assumptio nullatenus ad limmanitatem terminaretur, sed immediate ad suppositum, scilicet, ad verbum, & humanitas haberet se