장음표시 사용
391쪽
38 Da pRAvo ART D CRITICAE Uso tempus, is locus certe fuit, cum sancti Martyres te terrimis in suppliciis eonitituti caelest i magis ope indigebant, qua divinitus allevarentur. Vulgo despecti atque contempti, gravissimis criminibus accusati , ab
omnibus oppugnati cum essent, nonne tunc vel maxime eorum patrocinium a Deo suscipi , innocentia defendi debuit, Tyrannorum retundi improbitas , atque insignioribus de caelo signis Martyrum virtus Rconstantia illustrari. XXXuIlI. Quid λ quod patrandorum prodigiorum ,& magno numero patrandorum illa aderat causa sane praecipua Sc multo maxima , amplificandae nimirum
Christianae Religionis. Praedicabant illustres ac generosi Athletae 'egum christum hune crucifixum , 'daeis quidem scandalum , Gentibus autem stultitiam . Ista porro sapiens stultitia stiperbis hominibus di humanae sapientiae fastu intumescentibus persuaderi quomodo potuisset λ nisi ad summam Martyrum pro illa ipsa sapienti stultitia aeerbissima quaeque tolerantium sortitudinem ingens prodigiorum numerus & divina etiam testificatio accessisset. Itaque Magnus ille Gregorius ob hane ipsam causiam prodigiorum copiam in
exordio scelesiae neeessariam fuisse probat, atque ut ad Fidem tresceret multitudo eredentium, miraculis fulsese nutriendam a Irmat quia nos eum arbusta plantamus , tandiu eis aquam infundimus, quousque in temra coaluisse Qideamus . Caeterum si Martyrum ipsorum
392쪽
AcTIONI s II. LIBER VI. sepulehia , si sacri cineres, si ossa arida μ) perennes prodigiorum scaturigines sunt & sontes inhexausti, ex
quibus in nos omne beneficiorum genus exuberat usquo in hodiernum diem, quae fere huiusmodi Actorum concluasio est ; quanto exuberantior haec vena & scaturigo esse debuit in primordiis Ecclesiae, quo ipsa Ecclesia copio issus uberiusque irrigata non solum altius radices ageis ret , sed quam latissime ramos suos toto terrarum orbo propagine sque diffunderet. XXXIX. Multa , ut hactenus demonstravi, ab istis alabrogandam sanctorum Martyrum Actis fidem excogitata sunt; multa . Estne aliquid ultra, quo progredi isto. rum intemperantia potuerit Z Est, est inquam, cum dolore ac gemitu dico . Intemperantia nescit modum, quem si nosset, intemperantia non esset. Sed quem ipsa modum non adhibet, mihi adhibendum esse intelligo. Quapropter plura non addam, quandoquidem ex his, quae vel cursim S strictim persecuti sumus, satis per vos ipsi colligeret potestis, di vobiscum animo reputare, quanta hujusmodx
ca s. Ioannes Damasceniri de Fi- ,, euiquam incredibile videatur, et de orthodoxa lib.4 e. 6. se Christus M Martyrum reliquiis suave unguetra Dominus Sanctornm reliquisa ve- ,, tum scaturire t Per eos Daemonea . M lut salutiferos fontes praebuit , ,, expelluntur , morbi profligantur sm quorum nobis beneficia manant , is aegroti sanantur , caret Prospiciunt m sua tissimumque unguentum pro- M leprosi mundantur, tenintiones Ram fluit . Nec vero quisquam hula ,, moerores discutiuntur , ac deniquo is sermoni fidem detrahat. N am si se omne donum optimusti a Patr2M alua in deserto ex aspera & s Iuminum eorum opera ad eos να, lida rupe , atque ex asini maxilla se minime dubia postulant, is ad sedandam sampsonia sitim, Deo D descendit,, - ,, ita volente, prosiliit ἰ arline, mu
393쪽
Dg pRAvo ARTIs CRITICIE Uus monumentorum iactura necessario facienda sit, si isto.
rum pati licentiam voluerimus . Nam per Deum imis mortalem l ex Actis Martyrum caede , quam isti appellant, narrationis prolixitatem; praecide Verba paullo elegantius atque eloquentius elata I expunge poeticos, si qui usurpati sunt, numeros; amputa quaestiones aliquanto longius productas; tolle responsa Martyrum, siqua aut asporiora aut subtiliora istis videntur ; aufer iterata suppiucia ; mitiga sippliciorum ipsorum diritatem ; dele ediacta contra Christianos ab Imperatoribus lata , exaggera eorundem in eosdem clementiam ac mansuetudinem suscipe causam Proconsulum, praesectorum , sudicum , ct , si superis placet , Lictorum etiam atque Carnifi- eum ; abselve nocentissimos homines atque nequissimos; remove prodigia atque miracula , aut saltem ea verbis extenua; carpe , quae potes , detere , imminue;
quid , tot de vivo ista ratione resecatis , quid per Deum immortalem l quid, amabo vos , Florentini , quid demum reliqui, quid puri fiet 3 Quid tot commotis suspicionibus , tot veritatis & falsitatis indiciis exaggeratis quid , inquam , quod minime dubium , quod Certum, quod ratum, quod sincerum in Actis Martyrum habendum sit, relinquetur 3; XL. pn eur sanctissimi pontifices sam inde ab emordio Ecclesiae tanta cura ac diligentia Acta Martyrum conquisierint. En cur ea tanto studio cognoverint . En cursumma fide exarata ad nos transmittenda eura
394쪽
ACTIONI s II. LI aER VI. rint. Designati Notarii , qui ea describerent; destiis nati Diaconi, qui, quae Notarii scripserant,accurate fide in literque eognoscerent. Nihil omissum , quo certius de
Actorum ipserum veritate constaret. En cur non raro
Martyres ipsi summis defuncti suppliciis, & suis superis
sites eruciatibus Acta ipsi sua, quo minus nos de eorum fide dubitare possemus, descripserint; quod inter caeteros nobilissima Martyr Perpetua, Saturus , R Flavi nus praestiterunt. En ea, magno interdum perseluto pretio , Christiani ab Ethnicis ipsis cur emerint de comparari rint. En cur tanta a maioribus nostris in iis asservandis custodiendisque adhibita fiterit diligentia 2 Jam quid attinuit tantum in iis conquirendis , cognoscendis, de scribendis studium impendere 3 quid in custodiendis de asservandis tantam curam insemere quid tot sumptus in comparandis facere si huc tandem aliquando de diligentia , & cura , & studium , di sumptus evadere debebant atque recidere , ut illa demum ad istorum m nus pervenirent, qui ea foedi ssimum in modum distraherent, conciderent, lacerarent, discerperent . XLI. O rem , vel in maxima huiusmodi monumen istorum copia, acerbam ac luctuosam i sed quanto in sumisma eorundem paucitate acerbiorem ac luctuosiorem Et sane , parumne multa sanctorum Martyrum Acta interierunt exiguusne eorum numerus amissus e ut quae pauca reliqua facta fuerint, isti perderent atque corrumperent λ Itane vero ρ quae nobis non ulla vis abstulit,
395쪽
3 a DA PRAvo ARTO CRITICAE Usu non Tyrannorum iniquitas intercepit , non Haeresis improbitas interpolavit , non tempus invidit , non vetustas confecit , non incendia absumpserunt, non alluviones asportarunt, non ullus ex innumerabilibus eventis, quibus antiqua monumenta obnoxia fuerunt, eripuit; haec, haec, inquam,nobis una istorum intemperantia auferet, intercipiet, interpolabit, invidebit, conficiet, abs mei, asportabit, eripiet J Attamen ita est, uti dico . Plus haec una , mihi credite , plus iterum dico una haec , quam illa coniunctim omnia , ad nocendum valuit; de quod neque ulla vis , neque Tyrannorum iniquitas , neque Haeresis improbitas, neque tempus, neque Vetustas, neque incendia , neque alluviones , neque casus ulli effecerunt, hoc una istiusmodi Criticorum effecit intemperantia , ut haec sanctissima monumenta non tam ex tot infortuniis erepta & conservata, quam ad istorum iniurias funestamque censuram delata propemodum ac reservata esse videantur . XLII. At enim in Actis Martyrum non pauca OC Currunt, quae minus consentanea veritati videri pos
sunt. Audio. Et per me licet examen in illa instituatur; studium & diligentia in iis cognoscendis, discutiendis, S pristinae integritati reitituendis adhibeatur . Secernantur Acta inter se , Sc Automapha, O Ap ra-pba, O Arcbet pa, Proconsularia,O Praesidialia, NVetustiora , S minus vetusta , di hoc aut illo saeculo de scripta, &, si qua alia observanda sunt, per me licet o
396쪽
Ac TIONI s II. LI3εR VI. 3s serventur , expendantur, distinguantur , Nolo aeervatim iomnia de nullo delectu proponi; nolo permisceri; nolo eonfundi ; sed clare , apte , ordine, loco, tempore distingui quaeque ac separari. Non ego hoc, si quid huiusmodi ab istis factum sit, non recte factum criminor , non accuso , non condemno. Non usque eo arti
criticae insensius sum , ut quidquid illa moliatur, modo iusta , modo certa de causa, modo sobrie ac moderate fiat, eriminandum putem . Fecerunt hoc, non me latet, in huiusmodi monumentis clarissimi & doctissimi viri, sed quod fecerunt, consilio fecerunt, sobrie & moderate fecerunt, Sc magno Ecclesiae hono fecerunt. Quid ergo est, in quo ego istos accuso P quid , quod reprehendo I illud unum , quod saepe dixi, quod iamdiu queror , quod uno vocabulo toties complexus sum , intemperantiam. Hanc ego unam in crimen voco, hanc unam accuso, hanc condemno. Quorsum enim spectat tot ac tanta, quorum nullus finis est, exstruere & superexstruere pinorsium novam prope Babelicam aedificationem moliri, qua in immensum producta tandem certissima rei ipsius, quae constitui ac stabiliri debuit, ruina consequatur Quorsum tot notas ad internoscendam Actorum Veritatem excogitare ρ ut cum demum eas Aetis ipsis accommodaveris, non selum in summa rerum ignoratione verseris, sed de omnibus dubitare cogaris . Sed praecidam , ut finis sit; Unum de duobus omnino necesse est, aut istorum cohibenda licentia , aut hu-jus
397쪽
394 Da pRAvo ARTIs CRITICAE usuiusmodi monumentorum iactura necessario subeunda. XLIII. Quae cum ita sint, expergiscimini tandem aliquando, Florentini, & vosmet ad vestram virtutem revocate ; fraenate istiusmodi hominum licentiam ; cohibete dominationem , & tantam importunitatem a sanctissimis vetustissimisque monumentis avertite . Suscipite , obsecro, causam Martyrum , suscipite causam Religionis , suscipite patrocinium sortissimorum Ηemum , qui per sidem vicerunt regna, adepti sunt repromissisnem , qui viventes in carne plantaverunt Ecclesiam sanguine suo, qui venerunt ex magna tribulatione O Ia-vierum stolas suas in sanguine gni, qui tradiderunt corpora sua ad supplicia propter Deum, ne fervirent Idolis, quia averavi Christum in vitta sua, O ideo coronas tria umphales meruerunt, qui sicut aurum in fornace probati sunt, O per ignem O aquam educti in refrigerium , qui
cruciatibus S certaminibus suis nobis hanc pacem atque otium , quo Religionem professi Catholicam nune fritimur, conciliarunt, qui nobis ad caelestem patriam , quo Omnes contendimus, praeiverunt, atque iter proprio triumphali cruore signarunt, quorum dictis caelesti se pientia refertis erudimur, quorum eximiis virtutibus proficimus , quorum singulari sortitudine ad aspera quaeque
pro aeterna animi salute subeunda roboramur, quorum
invicta constantia in sancto susceptae Fidei instituto confirmamur, quorum clarissimis sancti ssimisque exemplis aclimitandum cuique nostrum expositis & propositis non in
398쪽
AcTIONI s II. LIEER VI. struimur solum, sed ad omne virtutum genus incredibiliter incitamur ; dc si ob tantam virtutem & egregia ipserum erga Catholicam Ecclesiam promerita annua eorum memoria nobis semper laeta recurrit ac iucunda,li eorundem patrocinium nunquam nobis apud Deum defuturum confidimus, si speramus sore, ut eorum eandidato exercitui tandem aliquando in caelis iungamur, si eorum agoneseelebramus, si vel ipse duri agonis instrumenta lanceas, enses , ungulas , sagittas, flagella , rotas, cruces, ta reis revincta ramis suspicimus,& pio cum religionis sensiuintuemur ; si eorum reliquias colimus, si imagines veneramur , si offa auro argentoque ornamus, si sacroscineres marmoreis torulis includimus, si iis aras sacramus, si templa exstruimus , si statuas ponimus, si Patronos , statores, defensoresque urbium ac provinci rum agnoscimus, si harum ipsarum appellationum vim sentimus, si patrocinium angustis in rebus atque advenissis experimur , si denique Martyres omnibus obsequii atque honoris significationibus iure meritoque prosequimur; nobis etiam eorum Acta , quae ipsorum virtutem ,
exempla , fortitudinem , constantiam, certamina , coro nas , triumphos continent, commendata esse debent, &ita commendata,ut ea omni ope a cuiusvis iniuria, ac nominatim ab istorum intemperantia tueri conemur atque defendere . Satis, ut credo , meo erga Sanctos Martyres studio ego feci; vos providete, ne studium illis v srum desuisse videatur.
399쪽
Ideo , Florentini, non ea selum , quae iam praecidere de mea aceusatione decreveram , sed ea ipsa , quae agere ex hoc loco deliberaveram , mihi esse necessario praetermittenda, ut aliquis tandem aliquando actionibus hisce meis finis ad insit & modus constituatur . Sollicitus a principio nimis fortasse fui de argumenti copia & gravitate ; itaque ad eam causam accedere placuit, quae sane gravis esset & copiosa a nunc autem sentio , me & eius dem copia obrui , di gravitate debilitari. Quare . si propriam infirmitatem consessus ingenue , hanc , quam suscepi , provinciam oppido gravem ac laboriosam
400쪽
AC Tio NIs II. LiagR VII. aliis tradidero , qui integris & firmioribus viribus
fesso iam & longa contentione enervato succed .int ,
hoe & optimum factu duxerim , & iure a quo
quam minime reprehendendum existimarim . Confi-dj enim non destituros , qui ad eandem causam ac-eedant , ac multo maioribus , quam ego sim, & ingenii , & doctrinae, & eloquentiae praesidiis instructi quidquid a me omissiim fuerit, abunde compensent, &eausam ipsam multo pleniore atque uberiore tractati ne explicatam seliciter ad exitum usque absolutionemque perducant. Ἀid igitur inquiet Ditasse aliquis; eum tam multa de Historia Ecclesiastica verba feceris , Divinam , cuius inde ab ipso initio summam exposueris dissicultatem, tacitus praetermittes Nihil de hac audietur a nobis i nihil dicetur a te & quae multo potissima huius accusationis pars esse debuerat , ea prorsus relinquetur , ut illa non tam per incuriam omissa , quam dedita opera praetermissa esse videatur λ Qti id Z Istosnaea , qua par est, reverentia divinos libros esse revertiatos ab iis se consulto abstinuisse λ Quis hoc credat ρ An vero mutasse ingenium s vel novam Criticae rationem adhibiuge, ut , qua potestate reliquis in rebus usi sunt , hac una in re minime fuerint intemperanter abusi Z Multo id quidem minus . Etenim , si locus unquam aut usquam
fuit, in quo se iactare liberius isti licentiusque potuerint, is profecto est, ct omnium quidem longe patentissimus, quem vel Ala, di ea propemodum immensa iis exhibere