장음표시 사용
41쪽
tnae speciei, quos cosmicum siue matutinum verum & apparentem nuncupauerunt, PtoIemaeus vero σιν αλκτινὴν, &- μινοπινι . de secundo, & teristio tertiae speciei, qui nominati sunt occasus vespertini veri, aut achronici & apparentes, a Ptolemaeo, , cxraδυας αλμ ινη, &-. Dc alijs vero modis, qui omnes, aut pars eorum maxima neces ria est ad intelligenda multorum poetarum carmina,Miorumq; autorum loca, ne verbum quidem e quamuis P vi verum fatear , ortus, & occasus, cum matutini, tum vespertini, tam veri, quam apparente S, quorum ipsi fecere mentionem, maxime usui fuerunt apud antiquos . Verum sat dictum sit de P rq senti materio, de qua forsitan hoc in loco pluribus, quam neces esuit, locuti sumus; ad propositam qui stionem de O- - xionis ortu, de qua a nobis sulcepta disputatio est, reuert
Tom um suppositiones duae necessiris at Neophrasti verbum .erarrationem. cap. IXὐ
HIs ita expositis facile erit nobis ostedere,quemata
modum & polliciti sumus,Theophrasti seculo Orionem principio oporae exoriri consueuisse , quod verissimu esse demostrare conabimur secu-do huius disputationis libro, ubi in antea duo in extremo hoc capite praefati suerimus : primum, Theophrasitam loqui de ortu matutino apparente eiusdem, qui fit, quando sydus mane supra nostrum horizontem ascedit ante solis exortu ;scuti supra expositum fuit auctoritate eiu silem, atq; Ari-' notelis, in problematibus, infraq; etiam ostendetur exue ' bis eiusdem a. Meteoron: non autem de illo ortu, quem v rum, aut cosmicum appellant, quemadmodum Vicomercatus sentire videtur, existimans eodem tempore amboS exo
tus contingere; quae res falsum illum habuit , cum unius. cuiusq; stellae apparens ortus postea fiat, in nonnullis veropoli multorum dierum spatium:& ex consequenti etiam dicendum erit de eadem specie occasia Theophrastum inte
42쪽
lexisse, scilicet de occasu matutino apparete. Alterum vero erit supponendum, illum loqui de ortu atq; de occasu totius imainis, deq; tempore, quo exoritur, atq; occidit: cum quoties antiqui autores, sic locuti sunt. Orion exoritur, , , Orion occidit, existimandii sit voluisse totam Orionis imaginem oriri, & occidere, non autem aliquam illius stellam singularem, cum in ea nulla sit prae alijs conspicua, aut quet referat imaginis nomen; quamobrem ii non loquerentur de tota imagine, dubiu esset, de quanam stella verba fecissent, exindeq; sequeretur magna c6fusio. iam vero cum duobus modis verba interpretari possint , quoties fic locuti sunt; γγ Orion exoritur : Orion occidit: nimirum, aut de tempore . quo orion exoriri incipiebat, primaq; eius imaginis stella conspiciendam ante solis ortu se tradebat; aut de tempore, quo tota Orionis imago supra horironte astendens vltima
eius stella Iibera a solis lumine videri poterat: si dipsum de
de occasu dicendum) postremo sensu, cu scilicet tota orionis imago oriri desinit, aut occidere, Theophrastu locutum esse arbitramur: quamuis ipse explicite no posuerit lepus, quo Orionis imago tota exoriebatur,& Occidebat. quapropter cu dixit Orionem oriri principio oporae, occidere vero hiemis initio, idem erit ac si dixisset Orionem desinere
oriri atq; occidere, siue totum Orionis astrum temporibus illis exoriri, & occidere. neq; nos moueat, non posuisse illum vocem PMe, neq; illi similem, qua totius imaginis exortum exprimeret, quod solent Astrologi facere,cum de totius astri ortu metionem habent, quemadmodum Hipparcus ,& Ptolemaeus sexcentiq; alii secere; qui, cum soluinmodo diceret Orion exoritur, Lepus exoritur, semper de tempore
tantum, in quo incipit oriri astrum,& prima illius stella apparere, intelligunt; ex quo & Hieronymus Cardanus magni aetate nostra in Astrologia nominis hanc rem tractans in Coment. super Ptol. lib. a. de Astrorum Iudiciis com. 6ε. , , ita de ea statuit. Circa quod notandum est : quod quando sunt plures stellae, exortus intelligitur cum una earum pri- mo incipit videri r occasus autem cum prima illarum qu
Δ, liscunq; st, abscondi inciperit: ita quod ortus intelligitur
43쪽
, de prima, quae apparet,& occasus de prima, quae abstodit tu,
non inquam haec nos turbent. nam cum Theophrastus nominatim tempus exprimat,ortus & occasus Orionis, ostendit etiam necessario tempus ortus atq; occasus totius im ginis; cum alio sensu eius verba accepta falsa sint, nimirum eius aetate Orionem principio oporae incepisse nasci, occidereq; principio hyemis . praeterquam quod cum existim ret ea perscribere , quae suo seculo exploratissima omnibus erant, quemadmodum stellarum ortus, occasus tempor
veluti supra satis superq; Theonis testimonio probauiamus, sat illi fuit indicasse tantum . atq; etiam Aristotelenia. Meteoron, de toto Orionis ortu, atq; occasu intellexisse certum est, cum de eius imagine verba fecit , veluti infra. ostendemus; quod euidens arsumentum est, Theophrasti, hoc in loco eadem sensisse , ubi eandem disputatione instituit. Haec dicta sufficiant. Secundum librum aggrediamur.
44쪽
An usolaris semio ponitur de Philosophor , uericorum, Poetarim v. νeterumsententia. Hippocratis ex ordemuis, ac ex lib. de Aere , Locis ex lib. de Diaeta diuisio assertar, o de ea Galem opinio reiicituar. cap. I.
OPςrx pricium erit, quo melius dilucidiusve alie
phrasti verba intelligantur, de anni diuisione verba facere, ut sciamus quid significent duae vocese γ primit, Ac χειμῶ. breui igitur ut me expediam, sciendum est, antiquos omnes diuisisse annum in quatuor partes, quae communiter , ver , aestas, autumnus , hyemsq; vocantur. has vero duobus modis incipere consueuisse; aut a solis motu, a quo originem habent, atq; dependent ; aut ab ortu, occasuq; syderum . De prima diuisione anni non est propositum impresentia disputare, cu res clara sit, atq; conspicua; & qui hac usi sunt, tantummodo annum in quatuor tempora diuisere,incipientia a Solstitiis, atq; Aequinoctiis; quae diuisio cum firma ratione nitatur. saepissime ab Aristotele, Theophrastoq; accepta suit. Αltera vero de qua disputationem habere institui , diuidit a num uniuersum pluribus in partibus, de qua sat mihi erit recensere, quae Hippocrates scripsit, cuius autoritas instar omnium esse debet. Duas igitur diuisiones anni, suis monumentis , lut interea eam relinquamus , que in libello de Structura hominis habetur,) expresse conscripsit Hippocrates; in Epidemiis una conspicitur,ac in lib. de Aer. Λqu. dc Locis, atq; in Aphorismis. altera vero tertio de Ditta. H rum primam Galanns recensens Com. primo primi Epidem. inquit, Hippocratem secutum communissimam anni secti nςm in quatuor tς ora, tamen partitum esse annum
45쪽
in in tem partes, quarum tres hyberno tempori adscripsi,
aestati duas,quibus attexens duas, ver inquam, atq; autu num septem expleuit partes a nobis, atq; a Galeno enumeratas : qui explicans etiam principia uniuscuiusq; partis, scriptum reliquit verni temporis initium esse secundu Hippocratis mentem ab Arietis etquinoctio, extendiq; ver usq; ad Vergiliarum exortum; a Vergilijs rursus ad Canem usq; i Primam aestatis partem esse, a Sirio autem ad exortii Arct , ri secundam ; ab Arcturo ad Vergiliarum occasum autumnum, a Vergiliis ad vernum aequinoctium hyeme F totam , in tres tamen partes seiunctam; quarum prima tempus illud erat post Vergilias, σαορ τον, hoc est sementarium dictum, quia tunc semina terrae commituntur;altera vero circa br male solsti tium , quae proprie hyems dicitur; tertia autem reliquum tempus usq; ad aequinoctium Arietis, φυταλιαν , id est plantarium appellatum, quia tunc optime plantae coluntur: haec est Galeni opinio ; quae ni fallor hac in re minime sequi debet; cum longe aliam, si recte Hippocratis ver ba ijs in libellis considerare velimus,anni diuisionem ab ea, quana Galenus opinatus est, reperimus t diuinus enim senex metionem facit citatis locis de duobus aequinoctiis, de ambobusve solstitiis, atq; de ortu,& occasu Vergiliarum,de Arcturi exortu, ac de Canicula, deq; Fauonii statu, ex quibus obseruando notat mutationes, atq; temperationem ataris, quae annuatim fiebant, ex indeq; alterationes egrotantium: qua de re necesse erit sateri, illum diuisisse annum in nouem partes, non autem in septem quemadmodum resert Galenus ; quod respiciens Hippocrates lib. de aer. aqv. αlo c. postquam temperaturam salubris anni ostendit, atq; aegritudines etiam, quae contingere solent, si quando eu nit, ut ab optimo temperamento discedat, ac si diuisionem ,, suam ob oculos nobis poneret, ita subiungit. Periculosissi- , , ma sunt ambo solstitia, maxime vero aestiuit, periculosumq; aequinoctium utruq;, magis vero autumnale, oportet pro is rea & astrorum ortus considerare ,& praecipue Canis, dein-α, de Arcturi, atq; Pleiadum etiam occasum . quibus omnibus si adiungamus Fauonii. statum ex primo Epidem. n
46쪽
siem erunt partes iam supra enumerat ;hoc est tres hyemisistotidem aestatis, duae autumni,vnaveris. quarum prima, ut a verno tempore principium sumamus, erit ab Arietis sequinoctio, usq; ad Vergiliarum exortum: nam Hippocrates ab hoc aequinoctio, non autem l Fauonio flatu videtur vernum tempus incepisse primo Epidem. illis in verbis . , , s ii, & post livbernum solstitium, cum Fauonius incipit , spirare,praeposterae magnae tempestates suerunt, septentri , , nes multi, nives multi,& iuges pluuie, celum procellosum, ,, nubilumq; fuit, quae ad aequinoctium usq; durauerunt, ver, , autem frigidum , septentrionale , nubilum, aquosum ;,, fuit. secunda vero a Vergilijs ad solstitium istiuum, eritq; prima aestatis pars: tertia anni totius, altera vero aest iis pars, a solititio incipiet, desinet ad Caniculam ; ab hacq; ad Arcturum quarta anni, tertia vero aestatis; ab ortu Arcturi, quinta totius anni, prima vero autumni usq; ad aequinoctiu Librae; ab hoc autem ad Vergiliarum occasum, sexta erit anni, secunda vero autumni: a Vergilijs ad hy-bernum istitium, septima anni, priniaq; hyemis; ab ipsa
ad Favonium flatum, secunda hyemis, octaua autem a ni ; tandem a Fauonio ad aequinoctium veris, nona atq; vltima pars anni erit, tertiaq; atq; postrema hyemis. De altera vero diuisione sic in tertio de Diaeta Hippocrates loquia tur. Plerique annum in quatuor partes, quas multi noue runt diuidunt, hyemem, ver , aereatem, autumnum: hy mem quidem a Vergiliarum occasu,usq; ad vernum aequino ctium, ver autem ab aequinoctio ad Vergiliarum exortum , ,, aestatem ab Vergiliarum, ad Arcturi exortum, autumnum
., ab Arcturi ad Vergiliarum occasum. Hic via incipiendi a ni tempora ab ortu,& occasu syderum, quam Hyppocrates secutus est, ab heroicis usq; ducta temporibus, antiquissumis auctoribus cognita fuit: nam Homerus, quo non vetustiorem alterum, ii Iosepho credimus in Appionem inu hentem,Gricia omnis in testem adducere potest,cu ita con cinne cecinit de aqnis. τι μυωτὶ δυομ&ησι.
47쪽
ἴκελον καλοῦς ιζ υ πιεν αἰτρος Interdum enim occidentibus. Stellis Pleiadibus co calebat,vicissim aute ascedetibus,, Christallo similis a formoso scatebat iugo. dicens Vergiliarum occasu aquas subterraneas calefieri , e ruinq; exortu frigescere, & quid aliud ostendere voluit nisi illis temporibus hyemem, aestatemq: incipere Θ Hesiodus vero secundo Oper. & die .aestatis atq; hyemis aliunde principium non duxit; quamobrem Aratus carminibus iam supra primo libro capite septimo allatis matutino ortu aest tem, vespertino hyemem incipere Vergilias dixit. Aut uim nusq; apud Haesiodum non aliunde principium habet, nisi ab ortu matutino Arcturi, neq; in alio differt Hippocrates ab ipso,nisi quia Hipp. vult ver incipere ab squinoctio Arietis. Haesiodus vero ab ortu espertino apparente Arcturi, que admodum optime his carminibus expressit.
Quum sexagi apost versiones solis Hybernos perfecerit Iupiter dies, tunc sanὰ stella Aricturus, relinquens immensum fluctum Occeani, Primus totus apparens exoritur vespertinus. Post hunc mane lugens Pandionis prorumpit hirundo Ad lucem hominibus, vere nuper coepto. Idcirco Theophrastiis,ni fallor verbis supra positis dixit bide Arcturo loquitur,utrunq; eius ortum obseruari annuens in Mutiuum lac ipere autumnum, vespertinum ver ipsum.
48쪽
serim Hippocrates. principia annuarin partium Theubrum atate congruentia canstituuntur . loca ; plurima Hippocratis de dierum numero inter has partes interiecti G ram. , ac veritas sententiae ipsius dem Aratur. cap. II.
Vr vero erudita illa antiquitas exortu & occasu
syderum anni diuisionem acceperit, causa sorsitan est,quia existimauis octauam spheram immobilem esse, vel qui ut autor est Proclus in commentariis in Haesiodum, antiqui auctores solebant designare tempora, haec quidem apta,alia vero minime, ex stellis,herbis platis, animalibus, ad mortalium opera exercenda ; ita enim Haesiodus ab illo animali, quod Gr ci vocant σερυιον tempus colendis vitibus contrarium ostendit ; idemq; docuit hyemem instare cum Grues apparet; germinatione fici i dicavit verni temporis nauigationem: tritissimaq: est tum apud Poetas, tum apud Philo phos, lentisci proprietas . quam, tradant, ter in anno frutificare tripliciq; fructu i dicare tria arandi tempora: ex quo & Cicero lib. primo de Diuinatione vertibus ex Arato adductis. Iam vero semper viridis, semperq; grauata Lentiscus, triplici solita grandescere foetu
Ter fruges fundens tria tempora monstrat arandi tandem exortu, atq; occasu Vergiliarum messem arationemq;, cum vespertino Arcturi exortu tempus putandarum vitium , cum eiusdem matutino exortu tempus vindemiae
ficiendet graeci Poetet docebant, praesertim Haesiodus, qui ijsdem stellis usus est ad significanda anni tempora, quibus haec facienda erant. idcirco Aratus in Phinom. in principio ita cecinit. κl --ἐνι ιπὸν Aςέρος . tore τετυγμlm
Stellas, quae potissimum facienda indicarent G Homu
49쪽
Hominibus temporum, quo stata cuncta nascerentur Hi neq; ratio apparet, quamobrem haec tantum Mera, inter multa alia, clariora sint, atq; usa magis recepta apud aut res. Hippocratem autem, eundem modum praecipue nia si hallucinor in iecurum esse credo; quia viderit medicinae commodo esse hanc diuisionem, qua quidem anni tempora descributitur, & praecipue hybernum, ac aestiuum in minores partes dii tributitur: quod docte qui de Galenus expres.s, sit cona. primo in priinu Epidem. cum dixit, magnae igituras temperamenti differentiae , quas etiam generales appellares, iuuat, annum in quatuor teinpostates seiunguiar, siue eass, inter se genere, siue specie differre dicas. at ii harum singu- si las in magis, de minus partiaris , aestatem quidem in duas, si hyemem vero in partes tres ieiunges. Quo loco manifestucit Galenum voluisse, temporum diuisionem in minores Partes, accipi debere , a tempore in quo magis minusue loe ipsis temperamenta , id qualitatum ipsarum intensiones, dc remissiones dominari perspiciuntur, & quidem optime cnam cum annus uniueri us nil aliud vere sit,quam aestas, atq; hyeins; vernanq; & autumnus particulae potius aestatis. ac hyemis civim anni partes censendae sunt in considerans Hippocrates, multo anteaquam sol primum Cancri puncta ingrederetur aestatis temperamentum vigere, ac priusquiattingeret primum Capricorni punctum, hybernam temperationem esse, idcircoq; illas mutationes accidere , qu
rum obseruationem tantopere commendabat; cu cernerezVernilias aptissimas esse, Canem quoq; & Arcturuin, ad significanda tenipora harum mutationum, his usus est, muratam arserens suae arti utilitatem. praeterquam quod siunt, qui credant eum aliquam vim inesse his stellis existimasse; quae res maximo cum detrimento, cum artis,tun, illorum, qui ea indigent, hac tempestate praetermissa est r hoc' perspicuum lit. si ad Vergilias spectabimus, quarum ortus, & o casus eius seculo ante duo solstitia erat o. dierum spatio haec forfit an in causa fuit inter alias, quamobrem Theophrastus in diuisione anni libello de aquarum signis, praeter aqvino e rum, & solstitiorum puncta, ut nos annotationeas super
50쪽
a ' super opusculum illud abundὰ diximus, Verg lias ta .
tum usurpaverit. Verum ut ad Hippocratis verba redeatu
3. de Dilla, quibus, ut dictu in est alteram anni diuisionem discimus, diuersam ab ea, de qua egimus: satis clarumae x Iisco illo, post diuisionem generatim inquatuor anni temipora factam, paulo infra hyemem diuidi in quatuor pa xes, & secundum uniuscuiusq; rationem distribui ciborum
mutationem , ac laborum, ad seruandam popularibus illisa, valetudinem, Hippocratisq; verba talia sunt. Oportet igi- , , tur his de caussis, per id tempus ita victitare, ab occasu Ver- ,, giliarum usq; ad versiones dies sunt quadraginta quatuor , , circa versiones oportet summopere sanitati operam dare, Ic, ω quae dicta sunt obseruare , atq; ὼ versione, totide diebus c - , , dem victus ratio est seruanda; ubi autem tempus Patronium, , adducet ac mollius euaserit, oportet postea usq; dum dies,, quindecim conficiantur, eodem victu uti; quibus praete- , , ritis, iam Arcturi emersus, & Hirundinis aduentus erit.,, Tempus autem, quod sequitur , quod duobus & trigintari diebus constat, victum variare opportet . Victui igitur , , qui tempestate conueniat utendum est, molliores'; cibi diis potus adhibendi, sensimq; ac leniter se a laboribus admo- ,, uendo usq; ad ver: quo loci videmus primam partem hyemis totum illud tempus accipere, quod est inter Vergiliaruoccasum,usq; ad solstitium a quod metitur spatiunt q3. dierum, quemadmodum in graeco contextu habemus,non sicut Caluus in sua versione perperam ponit qo. alteram vero a
solstitio adFauonium flatum, totidem dierum spatio . teristiam ab hoc ad Arcturum, atq; Hirundinum visu; quod erat spatium quindecim dierum . quartam vero ac postremam usq; ad Arietis aequinoctium 3 a. dierum. ver autem
nequaquam diuisum, ut infra patebit, usq; ad vergiliarum ortum ab aequinoctio verno extitisse. aestatem vero duas in partes seiunctam, i Vergiliis ad inlstitium primam, a solstiatio ad Arcturum usq; ac aequinoctium Librae, alteram : interquq puncta 93. dies numerat Hippocrates ; atq; notandum est, illu uti et quinoctio non secus atq; in ipso exortu Arcturi ri esset, sic enim dicit. Totumq; hoc sequens icmpus trium, G a &nO-