Institutiones physicae ad usum scholarum accomodatae: cum indice ..., Volume 1

발행: 연대 미상

분량: 568페이지

출처: archive.org

분류: 화학

151쪽

-mnon esse essentia in aereiae tamque corpus posse esse M Motus ea ira, testia 4. ,--οῖ - natura moveri, ea esse aeterna, Divina quorumetinua in perpetua Motus a line consistat, totis viribus stabilire conatus estis L. Glo in Metaph. Cona, tui posset hic error Philosopho propter Etiam um, inq-iuerat educ rus, e propter saeculi in quo vivebat pravit rem,& propter popul sispini os i ibus magna etiam ingenia aliquando ab ipiuntur, si ignoraxisset quod olim des o senserant Anaxagoras , Thales, Pherecides aliique antiquiores Philosophi. Verum n m modo non est a sexus sinam adeo doctrinam sed etiam carpere non dubii Vit Anaxagoram,quod doceret mentem abomni corpoxum mistione secretam esse peimam rerum omnium viam, ε ab ea in hanc rerum universitatem inductum hul quem miramure potum ordinem ornatum Nihil in corporibus coelestibis agnoscebat Anaxagoras supra conditionem clementorum, Solem pie globum igneum esse asserebat Hanc procul dubio docti inam non reiecit Aristoteles quod illius veritatem non istis pers-cerer, sed quia prae ignavia, ves quadam cupiditateis uiuus non ausis est popularibus Aheniensium opinionibus circa Gelorum divinitatem obsistere, territus fortasse ea mplo Maxagorae&Socitatis,qui quod pia de vero Deo sentiendo, comm titistia Deorum cultum damnarent , is retatis da isti fuerant ab Atheniensia, ει di etiam dignoscitur salsitas semen-Epicuri, Democriti, qui exis, stimabant Motum esse suis corpusculis congemiuinti aeternum,ita aut continuo illa corpuscula moveantur aut nitanda ad Moxum. Quamvis eiu si prima Motus causavi contimus sit illius conservator r iubet tamen materiae portio, cum primum fuit in Motum concitata QR ruit alias malinae portiones inquas incidit m Veri, imo quasdam ne iis Maia ii

Η propofitionis probationi praemetendum est postulatina, miod nisi ad movetur mittatur, omnis adimitur de Re Maturalibus Philosephandi locus Tan potest mo- m cenam itaque fi ponamus corpus, quod in aliquo est statu eonstitutum, in eo semper esse permansiam risi ab aliquaecausa mutatio inducatur 'I' 'Hoc muto cum materiae para inquam Vetur, debet perpetuo moveri .sed e .

non potest moveri Wis pellat materiae partes sibi obviasngo illasipellit, mo ae LVIII. vet. Non posse moveri aliquam materiae Dartem,quin moveat partes obvias est Corpus in iis iam inma materia est impenetrabilis. δ nullum datur vacuu- - I-': obstat inertia materiae cor'enita.. Etenim statimaeque maruriae pars aliqua est erri sinia Motum concitata est inactu agendi mrae minendi uti parte , in qua iermanere incidi remiae illi Morinobsitata nisi ab alia Materiae amem pars quae mo-tur, etiae in arisi me agit eas --m, qua causiabiis repanis . Ut muniam maresitae,inime moverae, fiso Moru agit inean I. -

152쪽

age, idemum misere est factis ori, -- Ismui Ἀ- -- Η 'miam VidQtur insiluare contrarietas, que inter solum sule in reperi , qui ossicitur ut mutuo pellantia sisiecto , 3Ἐeriurum ac dit deun. tan mandem decedat de alio. - Di i, si materiae pars moveatur, non si tota materia moveatur, quia hoc est impossibile, quo enim abiret mater; si tota simae moveretur seu suppona tur indefinita extenti, seu certi, iactatas comprehensa si enimi ruta est non est eum ipsim Heus siqui , quom possit occuparcis vero finita, non erit in cus externus ad quem Irerri possit, dicere item eam applicari aliis Maliis Partibus spatii ininitisiarii est absurdum, cum in il nequeat accipi aliud x aliud se res, is carione 4 si posset concipi Morus esset an in concepna, quo modo potest esse seu res moveatur seu quiescat, nec enim clici potest cor pus realiter transferri a nihilo in nihilum, Λ in nihilo aliter se habere. aliter in illα

L. Ex hac propositione deducitur corpora ossae moventur essi veras caulas, ς' ο diis corporiam in quae impinguat causas inqu3m, secundas , quae agunt depen

ἡ moria concursu Dei a quo, esse vini agendi acceperunt..e diu . M ceti lucitur quomod sata,runm transmutatio inter ei cose

matu alio pora, qua quiescunt, ea, quae cum OVentur in illa imperiun faciunt. Cum rum corpo estim ex Mimpto postulato omne corpus in eo statu in quo est debeat semper ςum permanere, it tu ex eo ab aliqua causa dimo eamsi, exis stam corpora harioui st/nt totam vim resistendi agentibus c.ntrariis , corpora quiescentia tam res 26 bili, uni corporibtu quae moventur aut in ea agunt, quam ea quae quiescant, hoc fiat trasis in per status contrariosis murus oppugnant, unde fit ut corpus quod movetur minatio tantum de lao Moru berdatquantum communicat ei, quod quiescebat, quod Μoxus quomodo, qua mentura fiat dicemr interitis.

iῖ Sed, quod potissimum est advertendum, ex diistis in hac propositione decui uitu cim in omni Moru non unam quampiam materiae portionem , se. plures corpus mo simul moveri citaui quodam modo in circulam moveantur, aut fiat veluti cu-vetur ne cuius quidam partium materiae, quae moventus Etenim cum materiae portionecessu est plμ queat moveri, qui aliam pellar,&illa aliam S sic consequenter, necesse est νὴ ii ς Aeri prociretam donec perveniarur ad alio m,quae immediare succedit in loq

cum eius, quae conlideratur ancinam primo mota, a cuius Motu reliquarum

palliones dependent mediate vael inunediate. Harum autem oninium partiunt Morus est simultanein Si enim pars prima aut primarum aliquae moverentur, reliquis immotis daretur penetratio, quia illarum partium aliquae aliarum mcum occuparent antequam eum deseruissem,& sic plures essent in eodem mco. Si vero illarumpartium ukinia non moveretur simul cum ima ad locum

illius occupandum, sed astum post aliquod tempus ab illius discessi in ejus

locum siccederer,per totum illud tempus, quod intercederet inter principium Motus partis prime' principium Morus partis ultimae da tu vacuum, quia

153쪽

ἡ,Platitarem , quae suit a Deo in principio ira undi productη.ctenim cum corpus sem=ἡ ,..uod movetur, eatenus tantum de suo Motu deperdat, quatenus illum alteri tua quanti cuipiam corpori communicae , oc quod bi vi m corpus, non antesquiescat iasin sine quam torum tuum Motum aliis coloribus communicaveisti . liae pari modo non ante iescerepossint, quam suum Motum in alia coit lanitulerint, sic in intilinaincontinua successione, manis distio estis illa translationum Mo- continuatione es veluti circulationecantini semper conservari Motus quai titatem Si enim diminuta esset Motus quanturis, necesse es eorporum, quae moventur, aliquod quieviile tuo Motu non transi ito in aliud corpuS . ac constaquenter sine cauin quievisse, quod est iniurdum, Omne enim agma repui i . Si vero Motus quantitas esset in , necesse esset corpu aliquod quod sui Act

bat minini esse, sine detractione Motus alterius, aut in uno con ore Motura esse metum sine diminutione Motus alterius corporis, hoc est absque illius acti

ae, quod est impossibili, nisi a Deo ipso Motus augeatur a uiuuatur

luntatem specialem, de qua Motus productione hic non agitur, sed ea exper-ἐὰ , quae fit secun tum ordinarias Natura Leges, quae non solum examin kleis deducuntur, sedeciam experienta liuodammod co-Obses

ramus enim corpora de moventur eo citius quiescere , quo citiustum aliis corporibus ci municant,&ea diutius moveri quibus in dia in γmoventur minus resistunt, uia cum ipsbnim partes moveatitur, illi, Hilaiscum cedunt, quae ex dicenclis inferius sient manifestiora. 'usmodi phaenomenis, quae pastam occurrunt, si attenderent, a suo errores baavocari possent illi, qui existimant quorumdam corporum Morein penitus in Eriodi, terire, quia quando quiescunt, non perspiciunt mali, tu ne reanssarem experiem. inalia corpora, quae ejus t naturae, ut omnem vim sensita e - sed de proba Rhis plura incentur inserius.

Non me latet ad probandam in materia eandem sempἡr esseMotus quantit tem, quosdam confugere ad infinitam Dei sapientiam, quae constanti& sim, plici actione operatur qua se es facit quod est optimum, ac consequentet, quod facit, semin conservat, ct cum certam maderia Mantitatem ad hancimandria icam ereavit, certam eritis Motus quantitatem produxit ad illius ratum aEconscii uent&,inquiunt,perpetuo conservat eandem--m6lene meisdem Motus quantitatem, stur videret ipsiun poeoitere quodnmndum itacondidisset. Adconfirmat nem sente uiae addim, exemplum industrii Metificis,'ni tuncupientis vis haberiu , cum s-modis tanta arte, , tanta industria lamitavit. inte-vni dimissi duraturum sit4lne labe sine corruptela, sine mutatione. ac conloquenin infinitam Dei Sapientiam decere, ut quod fecitnon reddat in infiniun. Ita argumentivaturivi ,, ego cum illis lubenin suppono Delmi in principio mundi produxisse eam Motus quantitatem, quae erat neeinaria, ad in quam videmus,munia constitutionem Momatum Ead produistionem tam i. endorum Phan. nam Mocis' Minium 4 q

154쪽

a in musalixis statu is uti omis statuisse, dc potest Morum auge o Mi sne ulla sui mutatio ne viri ιη antiae Psyisione, cum omnia quae per tota,

Mernitatem stant sutura apud se ab aetemo decreverit. Non est etiam hic lata l .viaerendi, qui ci scii nuipi. In marest utrit Deus in aut alitu circa Motuti conservationem st Ii ut it, ud ai Motiis postquam mi est in comporibus pod' suapte natui interires, de ani cellario totus conservet in secundum eand- . quantxtatem, cet in particularibus quibusdam coliporibus elle lesinat de inadii . . . 'qua Plesipiant i 'cipi Velle P Gio Dei decreto de conservati0ne mundi cuna i

rem conservari.

LV manisostibile sit unum tantum corpus moveri saltem prorsuin, sed neeri ἡ ό pl' v lς pora , aut plures materiae partes moveantu simultanea piae . Mino. a sone pri mae in secun bu , secunda in tertiam c. e suo loco pellantur move ii quida a Veluti fiat cDrlacri ut quae moventu circulus aut plures circulia malim tem proia sustinns et bene perpendem quana necesse fuerit, cum primum variae materiaes in partes fuere in Motum concitatae totam materiaemolum invarios voletices divus , v s' a tonida tunicorun sum est jam non potuerit tota materia versilis unam par nil etiam Lia NOVςri, necesse ruit ut nonnulla niateriae fragmenta in varias partes impeia

voxi te iobpsis vortice vae ios iusta fierint, ut videmus in magnis sum initul cim: in isto profluentis impetus a pontium columnis aut a magnis saxis aliisque ampos' 'coiit, diei is xppQdimr, magna m isol e in vortice circiunagi. . . potest nixu Est. eti inbuetus circularis omnium diutulimus, quia corporibus , quartam. a ixopriuia, Mim una cita' suntur minima occiniunt impedimenta, nisin si

si repellantur ilii Eam ob causim aliqui existimant, brum circula em esse maximὰ naturas, luti corpora quae impelliuatur debeant in aliculus cita uti peripheria moveri, iquod est absuxdum cum ex insititia nulla peripheri sit assis nax ut quin Percurrendam, iis quam alian Damasile deternumt acceptae.. ςlius Galilae0Motus circularis dicitiu naturalis respective scilicet ad Natini Uu niueu ad hi j ii Uiiiversi constitu ini xv. 'danem. Motu nempe circuivi corpora adsilui quaeque locum imittam in in eo continentinia Μ 1 hi

circulari corpora quae sunt solutiora aut majora aut velocius moventur, o tu Paribu a centTO cuca quod moventus recedurit donec ad eum pervenerint:

Mi xx x rua quem corporalim jorem habent vim ad reced um, hoe est donec re enerint ad simul locinii , tam ex Naturae Legibus corpora ibi debeant sq. si reperiunx ipsis his pq bilis inmedimenta ulterius progrediendi. Hinc clam'

155쪽

rat in , como illim etiam Motus conservatur. v. r. Aristaei m nunquam zz T. cemisi de illo accidente, quod volunt esse est quoddam abisurum. . . Sine tu v. πη- distin, ex Motu deduci Metus, qui producuntur a corporibus, quae distin αmorimur quatenus movenrur Mea corpora, quae ii oventur, in aliis partu - rarione sti Morus, cum primum enim Deus aliquas materia partes movit,

per eas movit alias, P cistas alias dic. Et Motin quem in posteriis ibus Pro taxit conservavitoc in prioribus inbd relietam est iuxta eis quas sibi comstiruit leges , ita ut quo corpus, quod moverusi plura Mia corpora sibi obvia moverint celeritis movet plus de suo Moru perdati Adversias ea, qtis diximus de causa Morus, quibus statuimus primam Munia venalem Morus causam esse selum Deum, secundam ver,ejusdem Motus causam esse blam matertiam quasenus movetur 6 Mom constiruitur in aetii agendi bi. movendi alia corpora, sit quae ipsi objiciantur opponantur ei a lationi, nihil ctione que aliud esse, quod ex narura sua vim habeat movendi corpora. Adversiis haec, si vera sunt quae Aristoteles docet de narura objici potest 1 materiam dessormam esse vera principia Motus productiva, cum ille Phil sephus doceat tum materiam, rum formam esse revera naturam in Naturam definiat 'mei'm Morinis quietis e=--pso primo in persto πονδε-

maecidens.

objici potestΣ. ex sententia Aristotelis elementa habere intrinsecum siti, - Principium, quo ad se loca seruntur. In Libris enim de Coelo ille Philos Phus docet elementa narum moveri, corpora mixta Motus principium hab se ab eo elemento, quod in mixtione ablinet dominatum, coem diadin quo ignis excedit se iam seres, illud vero in quo terrai, et de sis

tendere.

Mariis omnitu corporibus inesse irer secum Morus principium , suadent malia, quae potissimtu ab intrinseco moveri videntur , quia modis moven- α modo quiescunt,ac post longam peribmnum quietem expergiscuntis e susumque de in novos Motus concitantur, quorum nulla causa externa potesta gnari. Unde Aristoteles la Pinsis. c. . ex eo quod Animalia stan e aut quies re possint, concludit ea movere ipsa, animalia dici narura mo veri quia movent seipsa. Hisoridistionibus non erit dissicile respondere, ipse Aristoteles cui 'κ ἡ Σὰotium potissimi inniruntur, blationes dissicestarum sirppei istabit Erptim tu auso, quidM perperam accipi allegatos Aristotelis exms est evidens ex constanti tali Aristo Aristotelis cineti ina validissimis rati nubus habilis , quae fit manifestatum ex telis ex ipso renibus siverius citatis, ubi eum Aristotele demonstravam. Monam non esse Aristo iaeilentialem materiae,ac omne quod movetur ab alio moveri rum ex ea.8 P, ubi docet continuum non se movere, de oportere ut illud quod moveto illud quod movetur sint distincta cum alterum agat Mineri, patiatur. Quidnvis haec generatim sifficiant ad ostendendum, emn non esse Aristotelis sententiam.

qua Liuitin corpora habere in se ipsis fisi Motus principium, eruia silet alaso e a s sigiluis

156쪽

a i absolute principium essectivum Motus uti iis , accipiendo voces illas st ost-- ctime significatione praeo, quod per se Mnediato emi Motum aut in quo sensu ra κῶρ fclici vi viaipium Motus aut Quietis, quatenus sentia exterius Cory si tibiis circum iam inimium, sebeuntia determinat ad iniciendum in quolibet labii '' ' rpore a m ei remi ,, sic materia quatenus in se Motum aut ire recipis dicimini ira princ- forma vero dicitur magis e sectia

Mum quatenus obpense,vel per materia varias dispositiones, quae ipsi necessario conjunguntur, determinat agentia ambientia aut intro abeuntia v. g. aerem aut materiam arin eam , ad movendum vel totum corpus, vel illius parriculas exiliores; unde varii sequuntur esectui , qui isti corpori tribuuntur quamvis ab eo non efficiantus dere uiscive, quatenus scilicet effectuum princia . pium imme latum a corpore hoc determinatur ad illos producendos. Sic tr esto fere quae magneti tribuitur non efficitur a magnete immediate, sed quat nus magne , propter interiorem structuramin meatuum insensiliivii dispositionem pecialem, determina Motum materiae aethereae, aut quorumdam pintium ipsras congruentae ad impellendum aerem, iraut inde sequatur delario Meti versiis hiagne m a magnetis versus ferium. Sic Motus intestini, qui in Variis corporibus excitantur, .g. Motus fermentationis in musto in foribis foliorum expansio & cohtractio, Imiles non procedunt efficiente a materia

ain se a ejusmodi corporum , sed determinative tanti . Sed haec suse satis e licata sitiit silerius o latis- r es Arte, ubi ostendimus variori . reorum causam fuisse obstaritatem definitionis naturae, quam tra didit Aristoteles; larius patebunt ex mox dicendio, sed potissimum ex iis . quae dicemus in Physica particulari de variis corporum speciebus. Eam viam itan quam tradimus explicationem definitionis naturae patere puto ex doctrina de Motu ab omnibus recepta deab Aristotele superius inculcata Eamos e Philosophi illius sententiam adhuc inrius ostendent reliquarum obje, num solutiones ex ipse Aristotele desumptae, aut ex ipsus manifestissima d ctris doductis I xx leti mamindatio .fhionis robur onme evertiturirem Ar aucto Y φης tate& receptissimis apud omnes Peripateticos axiomatis omne quod a-vet. abalis ammetur. Cur usq-d moveto quod movetur sunt distincta. -d agis estra, ita ab U-U- ab eo quia parisam sed artus in specie dissiculiatis solutio tradi MinmoVeiis tur ab Aristotele L8. - c. - ubi ille Philosophus singulari diligentia I

ture Ari , tertia Motus principium inquiri &rid parricula corpora animum advenens fore e a quo elementa intomeanni expendit. Postquam itaque meta . nonnulla dixit -- illio om-biis , - natina, inurrietet naturam mvVentur , text.29. dicirmat emim quidem esse ignem natiuasersum terram verisi deorsum moveri, a quo autem moveanrur non esse manifestum meo possedita ea mou eri a seipsa, quod esset vitalis, inure possent&ie movere, cum id quod fibi causa est at bulandi, sit etiam cauis arambulandi ut animantes Rationem cur ita semiat

157쪽

λψαι est,in iis,d id movens in unoq-que me a vidiam rem, utviaemus in Mima avert--, cum aliquod in maiora- illa movet. Tram amem, postqvim disseruit se iis quae potestate aut achi sunt,ostendi grave doleve dici mini pliciter, dicit aquam, quae actu gravis est , potentia re levem , cum facta est levis,remoto impedimeum, sersum ferri, tanto post haec habet in fine hujus textus, in principio text. 33. Nihil igitur horum ag se movere sed Motus principium habere,non quidem movendi,ueque agendi, sed pariendi manifestum e S ergo quae moventur omnia pri ter naturam csius

moventur es avi aut rater naturam moventur, ea omaeia ab alio e atque aborursus eorum, qua natura,ea, qua as 'ipsis moventκ ab aliquo moventur: terret ea,

ρου non a se ipsis ut gramino levia, aut enim ob eo quo enuit gravescit aut leve, a uias eo, 3 od impedis ei esprohibentia removit. Omnia sane,quantiturientur. ab abquo moventur.

Non poterat clarius mentem suam aperire ille Philosophu 8c docere elementa quatenus levitate aut gravitate arsum aut deorsum ieiuntur, ab alio moveri. His etiam textibus conm mattir nostra explicatio definitionis Naturae ab Aristotele traditae , cum dicitur grave deve in se Morus principium habere, non movendi quidem aut agendi sed pariendi,quibui verbis indicatur illud Motus principium consistere in illis dispositionibus,quibus corpus redditur aptum ut pellanir sursum aut deorsum, aut ut determinet agens a quo fit talis impulso, 'uilecunque illud fit. Haec omnia mire consentiunt cum doduina Mistotclis, qui proculdubio de primori universali Motus principiolanta sellicitudine non inquisivisset, si exi-mmasset corporibus contemtum esse Moms principium,nec acerbesa febreprehendisset Democritum aliosque vetustiores Philosophos, quod Motus investigarionem neglexissent. Circa tertiam objedhionem major videtur esse difficultas, ob praejudicium, xii, principio intrinseco Motus animalium, hominum mentibus altius infixum obie ad quem errorem jam pronos de non satis attendentes necipites egit,quod ex ctioni experiri se quotid id putenr homines se sibi este variorum quos subeunt Motuum Ariostotelemicis,c ad voluntatis nutum ut plurimum artus moveant,ambulcnt,sedeant stφη lxv

ω . Nec adverrunt ullum aliud ejusmodi motionum principium, Non modo .hΣ , ii,

hominum vulgus causarum naruralium ignarum eo praejudicio ita est Occupa alio movem rem,sed etiam Philoseph plerique in eundem errorem lapsi sent,eique eo per tutirinacius aflhaerent,quod praejudicio veluti excaecatis ea non litet amplius videre,quibus posset eorum mens illustrari:adeo ut ex ipse Aristotele potissimum sitae sententiae praesidium quaerant, quamvis ab ea maxime alienus fuerit ille Phistos tas. verum non erit difficile errorem convincere apud eos , qui sunt abomni praejudicio liberi aut praejudicia deponere parati, si ad ea, quae jam diximus

animum advertant.Ea enim generalire de omni corpore concludunt. Ipso Aristotele docentes; omne quod movetur ab aliquo moveri. Movens aequod--ι. μή in ed speetatim misy;diu corpora ab alio moveri ex Aristotelis

158쪽

doctrina manifesto deducitur. Etenim liba Physic cep.c text. i'.haec et uis tur Moveri antem quipp-m, quod-- move-- ωσώ--- es papa a -- trinsecus movet Ἀπι--m non adsit aurem quona- ρ μιν ιν rem mest, idem inquam is eodem, quod movere aptu- est, num moveri. Nam qui id dici nisi aliud in durium revocat a propter quid nonsemper a re quiescant , alia moveantur. Maxim. vero tertirem illud diaualisaeam habere via batur, od existat Motus , qui antea non arat , id a d ---tisu evenit. Nam prius quiescit, deinde a bulat, nulla eorum qua ext μαι, ut videt rimovente autem falsum est. Eorum enim , qua in Ἀ--abanisata sunt aliquid semper cernimus moveri, cujus quidem Motin causa ainimal non est, sed continens fortasse insum autem non omni Motus ciere ις--,sed eo qui est ad locum. Nihil lis vr praehibet, imo fortisse est necessarium complures a comtinenti in corpore fieri motiones, oe harum norimas montem, aut appetisum m veri . Haec vero totum amimal --σe, qua accidis in somnis, eum enim nustus sensitivus Motus infit abormita Motus insit --atia ranus expergifici u r. cap. 4 ejusdem lib. textare. postquam dixit, ea quae praeter naturam ea quae natura moventur ab alio moveri, ita loquitur die Philoisphus. At post ea,qua prater naturam, ex his qua nata a moventur. Ea qua a sepsis, ut annmalia, non enim hoc obscurum est, si aliquo amrimantur sed quinam pacto M. quod movet, bd quiam nur, Uinguere oporteat. -- videtur ut in navibus 9 his , qua natura non constant, ita e in animalib- id quod more, es id rod movetura visa esse, atque hocmori totumst Uum movere cap. s. postquam isseruit de iis quae modo moventur, modo non moventur, ut causam cur ita fiat inquirat ita loquitur textisi. Hoc igitur sumend -- - -m hac semovere, suis non proprie, -π--causam non habeant sed amissa bbus naturales abiseunt Motin quibus, perse morastum, ut accretio, imamismiis, restinatis, 'ibus rimalium unumquoἀpse, cum quisie, es pres Moese , qui ab ipse proficiscisurim e movet, movetur. A que horum causa est 'δει- cominens seu ambiem 'eorummusta νη in edinum , ut nonnusiarum alimentumcum ea .m coquitur Armiunt .m eia distri aviam expergi mur a que se movent prinis principio exrrinsec.sposito Gambrema sesson continenter

moventur. Nam ad eorum quase movent inumquodquealiud samovens, 'adi δε- quoque movetur.

Ex tribus illis locis non modo dignoscitur ex sententia Aristotelis animalia ab alio inbueri,sed etiam quae in illis sint variorum Motuum causae, quom do deducantui in actum potest Nn magno labore deduci Sunt enim, inquit is quadaas animali iam ra quadam quae continuo amoventur, mi, scilicet congenua spiritus, quos ob perennem qua feruntur agitationem impetum facientes vocat Hippocrates.Ne autem quispiam infantiae praejudicio abreptus existimet ipsum mimal causam esse Motus spirituum,statim Philosephus se icit,eos ab ambie te moveri, quo neeςsse est varias in corpore notiones excitari.Ea quae in corpus subeunt ut agment Quietis,Motus cinia sunt.Cu alimenta eoquuntur sim iras irrepit cum distribuuntur redit vigilia, novi Motus excitantur inpacti εanimala.

159쪽

veissus. Comunem, distributionem alimentoriam promovent interiis quinciae rincipio ii motibus,sed haec non agunt nisi ab ambiente inoveantur, ut quae ab ambiente intro subeunt. Reces constans Aristotelis docti in cum generalibusvium tradit principiis eorum, quae in hac rerum universitate geruntur, apprimescohaerens. Erenim isse philosephus in libris de Coelo sed ditissimum l. i. cap.3. γ' docet vario hram qui in sublunaribus corporibus excitantur motuum S alter.ationum, e vii. i. aerationum causas esse corpora coelestia suismoribu .ELLI Meteor. p. .post rum M. u. quim nonnulla dixit de Motu Coelo in Melemenrorum ita loquitur. Es au resetvntuerem ex necessu, - - quoda-modo, ndu se stiperioribus lationibus , in in celum ab ---i in virem inde gubernetur. Et postquam de perpemitate Motus cor AxistoxHς apocum coelestium aliis lue dixit, ita loquitur Quare ignemo terram, re qua si cognataβατ erarum qua in inferiore mundo contingunt, ut in genere materiae Oaem qua tu , causu exis are oportet quod enim se icim miriturque hoc ----upare consuevimus sed via ita causa est ut inde riseipia- - eorum vim,qua a filiae moventur referendum est. Juxta illum Aristotelis lacum, elementa, omnia inferiora circa terram corpora sunt tantiis sitarum inotionum causa niaterialis aut subjectum, ausa vero et Sciens corpora coelis struis Idem Philosophus l. de κου vigilia postquam ostendit primarium 1en LI V. Mium Motus principium in animalibus idem esse , docet nullum Motum ς' pi et excitati fine sensu externo vel internos, Lis A m- nullum motum ., Arici is ci in aninialibus sinebappetitione, nec appetitionem sine sensatione, quae ab assiei itie obiectis dependet, additque imaginationes & cogitationes habere vim obje- Iieeteausa. rum Quomo8δ autem juxta doctrinam Aristotelis corpora nostia possint as nos lateas fiet,qu vis nos plerunaque affectionum causa lateat, facile intelligitur eae La rq um .

hist.Animal. De Li Meteo. 6.ubi Philosophus ille docet, per aerem disium I piri

esse materiamquamdam coelestem insensibilem, quae summa pernicitate moVe ritu, &4utur quaaer sitam habet caliditatem fluiditatem, qtiam cum Anaxagora E mores m xhera appellat: Quae materia coelestis propter silbtilitatem, velocitatem sese veantur. cile inuxuat ad corporis interiora juxta varias,quas vel ab extrinseco vel ab intrinseco accipit determinationes diversimode agitat spiritus & humores,

ab his totum deinde comus moVerur. ,

Nec mirum videri dedet,quod levissima affectione in sensoriis excitata aut . estgua admodum commotione in spiritibus orta, armc torum corpus mora hi-iau. bis vehementioribus citantur, sim illa quae exiguae admodum virtutisapparent . . a attantum occasiones quibus agentia potentiora determinantur ad suas vites misatione exerendas ad producendum hune aut illum essemam.Hoc advertit Ahistote- magni se-ks ae motione Animaliam c. .ubi hac habet, dantem parva facta murm

caristotelis circa -tum doctrina confirmatur per ea, qu/e superius dia

160쪽

I TVLerror circa Motum copitarum notatur cureorum Motus sitis

cta sint de Naturai Arte , ubi ostendimus corpora quaevis m,serpn 'istribuuntur effectus producendos ambientis opem indigere sed haec omnia clariora fient in Physica particulari, cum agemus de facultate motrice Anima lium de sigillatim caulas quae ad varios horum Motus concurriant expanc

Si quis objiςiate Aristotele coe linia corpora non accepisse Motum ab ac consequenter quaevis alia corpora posse esse sibi ipsis sui Motus causa MD . serendum esse hoc in loco Aristotelem,qui postquam impiὸ coelestibus corpor,bus Divinitatem tribuit, ne sitam hanc assertionem everteret, coaetus est etiam illis tribuere Motum aeternum, in quo aetemam illorum vitam constituit, quem' inue docet ab eorum essentia profluere non a causa externa pendere, de quo ei rore jam aliquid diximus &plura dicemus issio loco. Nec adduci quisquam de bet ut putet coelestia corpora ab intrinseco principio moveri, quod eorum, tus sit perpetuus, idem sine ulla varietatis conjectura semper persevereri Ere, nim ex iis quaesiaperitis diximus mamsem deducitur,noelestia corpora emacii ca proprium centrum volvantur,ac consequenter nulla illis objiciantur impia, menta, quibus sisti possint aut retardari oru perperuo cieri, sed haec magis paete int ex iis quae dicemus cum ex prus esse de corporibus coelestibus, eorus

motu tractabimurux LVII. In hac de Mom tractatione occurrit dubitatio,quae multis negotium facessi An in sepa sea iis potissimum,qui non fatis attendunt ad ea, quae de rebus dicunmr, juxta rationς μψ' varias mentis considerationes, quae ideo non distingunt ab iis, quae rebus si . ' cundum se independenter ab omni cogitatione comperunt.Haec autem in eo νogii ii ositaςst dubitatio , an quandis corius aliquod a quocunoue motore impubarumq- ium ab alio separatur procul recedit, dici possit illud quoa deserit , separariae, vera ab eo,quod est impulsiimes moveris A vere scilicet dictum iactit illiud VirgiliuProvehimur portu, montesque urbessu recedunt. Ad solvendum hujus difficultatis nodum in mentem revocanda sent quae s perius diximus de Motu corporum,cum ostendimus nullum humanae menti surpetere medium,quo demonstretur corpus aliquod absi lute moveri aut quiescere,deduximusque ex iis,quae in hac rerum universitate apparent,probabilius esis nullum cψrpus ab omni Motu esse absolutὸ liberum , nidiamque aliam dari inietem praeter reiectivam, qua qu clam materiae partes aliistibus immediate aciliaerent itaut licet variis moribus re hei in reliquorum colaporum agitentur Mad haec accedant recedantque ab illis,respective tamen ad se invicem quiescant,ri sibi muruo adhaerean; Revocandum etiam est in mentem , deo de loco, de illius immobilitare I, tractationem institui, ut mens certo possit distantiarum corporum inter se cψμ' ς' notuum quantitatem aestimareri deteiminare, applicata per mentem mensu ἀφ ' 'S'μ hoe autem de distantiis S de motuum quantitatibus judicium non est ne . cessaria ab luta hujus aut illius loci immobilitas sed respectiva, qua, interj ista semper eadem aut aequali exin one inter corpora quie distant abinvice m liter distare respective in coden loco permati edicinit unum autem

abali.

SEARCH

MENU NAVIGATION