장음표시 사용
451쪽
De tertia cause acquirendi , gubernandi domini
CAPUT X. OCcasiones dominia acquirendi sunt innumerabiles. Sed
praecipu, sunt,virtus & fortitudo aemultitudo tua, et im- hexillitas inimicorum & extraneorum.1. Item diuisio prouinciae occupandae in regulos pluresae respublicas discordes,magis autemin sectas vatias. s. Magis autem si quis ex eis te afflat defensionem intro- ducit. a. Iram si paruulus est regis defuncti filius. . r. Item si exosus rex suis. 6. Item si populi sint mutationis auidi. . - . Si potentiores venales. s. Itemsi interregnum,&C. Omnia tandem exterorum mala, & vitia, simi occasiones,unde tibi subdantur: praesertim vero idololatria & anthropophagia.
De casu,morte, mutatione monarchiarum eorureus causis, s remediis, C A P U T XI.
t i doritur aut labascit monarchia omnis,aut defectu viri um tis insuccessore,ut Assyria in Sardanapalo. a. Aut successoris defectu: cui malo medebatur Augustus adoptando sibi successores filios. Aut diuisione discordiaque successorum multorum; vi Romana in Constantio, Constantino & Constante, ac deinde in Arcadio & Honorio: & Hispana in Alonso, Ferdinam do,& Sanctio.Huic malo occurrit rex Turcarum,fratres occidendo;
452쪽
POCTIC o RuM C A P. XI. 3 odendo; Chinarum vero, relegando eos super montem;quod AI . rex Abassinorum facit. . Aut quia filius regis paruulus est contemtibilisque, sicut filius Scander begi,& Antiochi, At Alexandri Magni,& pcnultimi ducis Star tiadum Mediolani: qui puelli omnes patruelibus, aut tutoribus, aut extraneis subiacentes, exstincti sunt aut regno priuati. Vt autem his malis medeantur populi, per electione reges&sacerdotes creare sategerunt. Licet hi parum
augmentum imperii procurent, nisi optimi sint cum iutant, proprios filios nequaquam regnaturos. Sed ad hoc erit theodela s. Electio monarchae, si fiat a militibus, periculosa est taschismatica: quoniam ab aliis ad alios trahuntur. Sunt enim, gens ingenio crassa; Ss eorum, qui eis stipendia multa tunc largiuntur,rationem habent, non autem publici boni: sicut accidit tem pdribus Galbae, Vitellii.Vespa uani, Othonis, in Romano;&suo Amri in Israel; magno cum detrimento. c. Electio ab uniuerso populo si fiat,etiam periculosa est: quippe quia occultorum tyrannorum dolos non intelligit, sed
decipituri item ab oratoribus separatur trahiturque quorsum libet; secum semper dissidet ; continuo sententiam mutat. Vnde Florentia, ex nutusinodi populari electione nnumeris afflicta est damnis. Nec nobilibus confidunt; aduocant exteros, cuius autoritate sedentur: sicut Florentini Ducem Athenarum , a quo & deuora ti sunt magis. Remedium est,si capim familiarum solummodo conueniant ad electionem: sed inualidum,
. Melius quidem senatui electio committitur prudenti: qui rion eligant ex non senatoribus, quoniam ignorantem Minexpertum pollunt cligere, (sicut Cardinales Cclestinum Quintum,) dum singuli imperare cupiunt imperanti,&c. Elimgendus est ergo a senatu de senatorum numero, exsertus in minoribus gubernationibus: sicut Papa eligitur a Cardinalibus optimo ritu: nisi aliunde diuiniorem &Probatissimum habeant,ut Romani olim Numam Pompilium.
453쪽
s. Si electio patitur schisma, Minterregnum,uel sedem
. tutatunt vacantem, ruere imperium potest. Idcirco Impe- rator Germanus ante obitum successorem eligi curat. Sicut & Rex Fegae unum ex propriis liberis ante sui obitum
o. Quoniam vero optimus haud semper eligitur , sed quem vivus rex plus diligit, ut Salomon Roboamiam electio
post mortem monarchae celebranda est: hoc tamen clam moderamine , contra sedem vacantem inuento a quod rin Papa , ut si intra triduum senatores successorean ob discordiam nomeligunt, electio quatuor magnatibuS,surte eductis, commi ita
tur;qui & ipsi intra triduum,&c. De quo in libro de Regimine Ecclesiastico scripsimus.1o. Aut ruere Monarchia potest ob natorum & uxoris insolentiam & prauitatem, quae saepe virtuosos odi sicut Sophia uxor Iustiniani Narsetera: qui propterea Longobardos in Italiam accersivit in Imperii perniciem: & Chosrhoae regis Persarum filii in patrem insurrexerunt. Remedium est, ut regnatores sint caelibes,uti Papa Romanus: nisi & hic a nepotibus solli citaretur. Idcirco melius foret, si propriam genealogiam igno- ad n b, raret,ut monachus ab incunabulis. Quod figuratu est in Meta chisedec, teste S. Paulo. V el, ut mulieres humiliter tractentur, Ac filii apud suminum Pontificem educentur. ii. Aut periclitatur&ruit propter autoritatem alicuius prophetae, contra Imperium praedicantis. Prophetia eniim, quorsum inelinat,Imperium hahit. Pro remedio distinguendum est. Nam sit propheta inferiori dignitate aut hodie atus in uenitur, visi sit episcopus, podest superioris aut horitate, ut Papae, vitari. At si lii prema tollet dignita re,ut summus sacerdos, si vera praedicat contra te, non potes ipsum ullo pacto effugere,
quin te exitio det, praes errim vero cum etiam miracula ad pro
bationem habet. unde Samuel posuit deposuitque reges: Panquero diuiserunt Imperium, deposuerunt imperatores, Fc dericos, Henricos, reges Neapolitanos saepe, ti Gallum, de Hunga rum; aliosque substituerunt: Venetosque ditionc priuauit lu- lius
454쪽
lius secundus. Remedium unicum est, illis cedere, a lx liari, Mfauere. Remedium tamen contrarium hostes Pontificum in umore. Alii nouam lucresin iectamque facientes, ut Ieroboam, vi dominatum sibi tuerentur. Sed plenum periculis, &exsc- crationibus coram Deo de hominibus, hoc remedium semper fuit: ta perniciem inuetoribus S successoribus statim attulit. Alii vero penitus apostatarunt, ut Machorneliis; quod animae corpori qs damnum extremum est. Nec,nisii ut b3culus i rae Dei Ac carnifex, hi essc probantur. Nec remedium prodest principi sub auspiciis religionis prophetae eiu siem, sed sol unx, vitioribus per pericula fortunam aucupantibu S.' Alii pro remedio hellum intulere Pontificibus. Et hi, siue vincant siue perdant, semper perdunt: quando caeteri principes, religione conciti aut Zelo potentiae victorum, contra vi chores conspirant semper. Sic Fedcricus Sticuus,& Rogerius Gusicardus,& Mam tredus, aliique reges facientes, tandem
Alii vero pro remedio concilium contra Papam conuocauerunt: ut olim contra Iulium Secundum Ac Eugenium Quartum: qui, nouo altero concilio facto, eorum Conatu S irritos fecerunt. Palam enim est,& clericos Papatui excorde fauere, principibus vero ex fortunis: & unumqucmq; in ludo Marte lua praeualere: cum praesertim, Papam este supra Conciliti,
peritiores autum enc. Non enim unquam De Um, Petrum CC
clesiae,sed ecclesiam Petro regendam commendasse legimus. Si vero summus sacerdoS contra te dolose de calumnias praediacat, hoc remedium valet. At cum non possit deponi, nisi propter schisma Si haeresin, melius est, illi, quibuscunque potes modis, reconciliari. Religio enim, praesertim armata, semper inuicta fuit. At vero si suprema dignitate non pollet, sed te iuste vexat, melius est quoque cedere, sicut Theodosius Sancto Ambrosio;quam damnum retribuere,sicut Eudex a Chrysostomo. Ille enim in imperio Ac pietate solidatus est et is a infamis periit. Et Elias de Elisaeus. posuerunt ac deposuerunt re-
455쪽
so et F. TR M. CAMON ELL ancs Damasci,lsraclis,3 c. Cum vero praedicator dignitatis inferioris te in iuste vexat,populosque omnes post se trahit,melius est dissimulare, ac per alios bonos eius malignitatem detegere;ssicuti Constantii nis concilium contra Arrium cogendo. Semperareligiosis magis quam a laicis hoc in negotio timendum est. Nec sine illis Macho metus laicus quidquam fecisset Remedium est unicum Pontificis maximi: videt. Regno sacerdotium copulare,ut Melchisedec Salemita,& Dala Iapo
nensium,SI reges Romani, caeterique antiquiores omnes, ut in
Monarchia Messiae dictum est. Contra hos enim non potest propheta insurgere intra limites eiusdem religionis, nisi a Deo
sius sit,miraculis armatus o. Praeterea religionis diuisio, quamuis nec contra Imperium praedicetur, prosternit imperium, ut patet in Gallia, Germania, Polonia,&O. Di uidit enim animos, ergo Sc corpora tartunas & arma;& inimicas habes semper utrasque partes; maloS, quia ES cum boniS:bonos, quia malos no exstinguis Remedium cst, unam modo religionem retinere; sique alio Scohabitasse contingit, deprimere,& abiectos reddere S inermes,qui tuae contradicunt: sicut rex Turcarum Christianos de Iudaeos sub Turcis degere permittit inermes abiectosque. UC-runtamen omnis diuisio scmper mala,praeserti in religionis, ob
dictas causastici quia aliqua love cessario insurget aliquis Moses,aut Scanderbegu is. inficit Monarchia etiam ob sui vastitatem dc magnitatudinem . cuius causa ab uno regi nequit; ideoque imperii sibi eomites adsciscit, qui postmodum per se absque superiore vi
uere uolunt,diuiduntque limperium, ut saepissime jnRoina novissimus. Remedium eu, imperium inita suos limites continere Me duces SD rectores distantes dominatum ustirpent: (sicuti monarcha Iaponcnsium extra sua LX V I. regna non egreditur, de rex Chanarum occupare nil potest ultra limites, quos sibi parietibus re rupibas & uluis Ac mari constituit; vel filios v- Torcsquc b Non uin,gubernantium prouincias ducumque militum,apud se retincre, eosque iuramentis adstringere &per
456쪽
Potiri eost v M EA P. XI. dos religiolas visitare, & praesidiorum duces alios, alios vero in ciuitatibus proreges facere: quod ex parte rex Hispanorum obserua
i . Aut alimentorum defectu perditur, quia solum fructiferum non ha bet,ut Genua, & Venetiae. Ideoque prouisum
est, per mercatoreS, negotiatoreS, Ac rerum permutatores, de horrea AO munitioneS, SIC.is. Aut propter pestilentiam. Contra quam Abassinoarum monarcha ciuitatem portatilem habet, mutatque simu pro tempore salubriorem: quod Tartari, Ac olim Veientes, Maues quoque obseruant. Nobis autem Magistratus sanitatis institui solent. I S. Aut quia invaditur a regibus exteris praepotentioribus: sicut regnum Persarum ab Alexandro Macedone, Ac SuJtania Agupti a Selim Turcarum rege. Remedium es , amorem subditorum valoremque procurare, militiam optimam paratam habere, foedera cum multis principibus, aemulo tuo potentioribus, coniungere, sicut Machabaei cum Romanis, ab Antiocho timentes,& Veneticum Gallis, timentes ab Hispanis. Praeterea schismata Ac odia inter potentatuε, a quibus times, serere prodes ,sicut Hispanus inter Turcas de Persas Ac Ab si noscit Mosco uitas de Polonos 3c Transylvanos in circuitu,&c. Ac inter barones Galli sui aemuli. C. Aut quum Barones , potentia dc diuitijs crescentes, rebellare audent, sicuti Barones Iaponenses, saepe etiam Neapolitani,& Galli,& Germani, propriam monarchiam prostrauerunt, cupienteS quisque prole vivere. Remedium est, ne lauda transeant ad haeredes, ne stabiliantur; sicut Turca facit: propugnacula solo aequare, vel tuis militibus committere; illosssub honoris specie humiliare.is, Aut perditur ob propriorum militum proditionem, sicut Antiochus. Remedium est,artibus eos in officio retinere, dc corpore diuisos; dc teipsum praesidio amicissimorum, beneficijs continuis obligatorum , munire , ut Turca Iantia.
457쪽
Eor ir IC o RuM C A P. XI. . dos 13. Aut luxuria victoris exercitus , praeda se S deliciis occupatorum regnorum enervantis: sicut contigit Longobar- dis, Gothis, Hunnis, Gallis, S c. qui incridianas regiones deliciolas occupantes, ferociam amiserunt,&imperium. Quod etiam cunctis regibus Neapolitanis euenit ob coeli soli is mollitiem. Remedium Iosue dedit, non exstinguere penitus inimi co S, ut habea S, in quibus tuorum exerceas virtutem. Sicut re Nasica consuluit, ne Carthago euerteretur, quo Roma mollis non euaderet. Rex Turcarum solus ex septentrionalibus occupatoribus australis plagae, imperium valide coseruauit: qu niam seminaria militum l ans Earorum sibi instituit, ex omni naretione, captiua liberaque.a . Aut conglutinatione commerciorum, negotiationum,& seudorum cum principibus pr potentioribus: quorum gratia Ragusaei Turcis seruiunt, Sc Gei enses Hispanis. Remedium inuenere veneti, scilicet ne nauigarent siti cum Hi spanis, neque mercimonia & fetida in ditione Hispanortinx,
as. Aut tributorum grauitate&vectigalium populus se ditionem & rebellionem facit: sicuti sub Roboam regnum Hebraicum afflictum est diuisumque: ut Si Flandria contra Ducem Albanum insurrexit, &c. Remedium est , minuere trimbuta , & in populi vociferatione tollere videinde paulatim au
gere sic, ut popuIus vix aduertat;& nomina tributorum mu rare, &c. item exigere ex omni regione bona, qua bus abundat; ut ex Appulia frumentum, ex Calabria scri cum, ex Flandria milites, S c. .
a G. Aut quia crudeliter a Rectoribus prouinciarum pecinsolentiam 32 auaritiam populi tractantur. Remedium est, solenniter crucietissimum quemque interficere ad populi satisfactionem: sicut Caesar Borgia Orcum Cesenae. Porro poenae gladio, tributa linguis, Glitia ambobus instrumentis exi
aT. Aut perditur , quum pro Ies regis, cuius imperium occupas i, amicitia aliquorum subleuatur: sicut Ioas contra, E e e 3 Atha-Disilia F,
458쪽
eos F. THO M. CAMPANO EAthaliam a sacerdotibus adiutus. Remedium est, stirpem re giam penitus exstinguere, si impietatis scelere exsecrabilis est. sicut Iehu stirpem Achab; quod etiam Turca facit: aut alio transferre; sicut Cyrus Croesum& filios: Ac Ferdinandus rex Arragonu, filium Federici regis Neapolitani, cui regnum subripuit. Aut procura, ut humilietur mutato familiae nomine: sicuti vencti erepto Patauio Ducibus Corrariensibus, cognomeeis Pappa faua imposuerunt.18. Aut perditur propter coniurationem virorum forti-iam: utlTarquinii reges a Bruto Lucretioque eiecti, dc Magi, Persarum a Dario & complicibus expulsi. Remedium est,ho- 'mines prudentes fortesque separare in diuersas regiones sub specie honoris de digni tatis: beneficiisque astringi debent, non exstingulised in partem dominis assumi, sicut Ioseph a Pharaone, At Gratianus a Tiberio. Nam certior pernicies imminet, ubi ignaui indoctique ad regimina subleuantur. Item periculosius est, ubi virtus a tyranno metuens occultatur. Nam occasionem quamcunque nacta, contra ipsum armatur sicut Brutus de socis. Semper valor & lux super candelabrum est erigendae. Ignis absconditus nocere plus potest: & reuera no cet magis. Si coniuncti sunt nequiores ipso principe, timere nequaquam debet. Si princeps deterior, non effugiet. Praemia & pce- nas de indulgentiam reuelantibus polliceri bonum, si tu bonus. Potest quoque quicunque scelestus bonos sic accusare de contra falsam conspirationem aliorum veram cum sui similibus facere,ut saepe Cornelius Tacitus testatur. Coniuratio unius cum se solo est inuetabilis, ut Adad con tra regem Edom, S Pausaniae contra Philippum Macedonem.& F. Clementis centra Henricum tertium, Gallorum regem. Multorum autem vix euitatur,msi ut dictu est. Sola ergo probitas Neopuli amor bene Luetur prin cipem. 1 o. Aut quia ciues etiam victores. bellis minuuntur,
descientibusque defensoribus Iericulo patet principatus, v. ti nunc Plispania. Remedium est, exteros ciuilitatis participes
459쪽
POLITI cs v M C A P. XII. orcipes facere, ut Romani Latinos: & tuorum numeruis sis reficeret.
De morte, casu, mutatione rerumpublicarum, ubi
plures ubernam deque ipsarum causis, remedii
i. D Espublica multorum perditur eisdem modis de causis
communiter. Insuper propter contentiones inter nombiles & plebeos. Remedium est, ut omnes pro nobilibus habeantur,sicut Cantabri hoc temporer aut ut fundentur respublic. in gente eiusdem consanguinitatis, sicut Hebraica super duodecim filiis Israel:&ad gradus regiminis communitatis optimos adsumere. Puto idem fieri in hordis Tartarorum. 2. Aut quia contendit cum plebe nobilitas de honoribus& magistratibus & tributis,dc de lege agraria, & de matrim niorum in inuicem copula,& de caeteris huiusmodi. Sique nobiles vicerint,respub.perditurinam tyrannide premere populum suspiciosum necesse habent; ac proinde corruunt. Si vero
plebs vicerit, deteriora sequentur: nobiles enim aut exulant, aut exteros aduocant: populusque remanet praeda cuiuscum sque ciuis astuti,aut potentatus externi, fortisque ducis. Sinobilitas plebeis se aggregat, quo possit gubernationis esse particeps , vilescit cum illis, ac respubl. proinde labascit: uti semper Florentinae accidit reipublicae, nec raro Genuensi. Remcdium est,si vinca t populus,medius inter nobilitatem Si minutam plebem: victoriaque populi ad hoc sit,ut populus particeps h norum & magistratuum , qui nobilibus conferebantur, esse queat; aut ut inter utrosque dividantur vel alternentur honores & sinu liter campi & regiones Ac prouinciat. Creentur tatribuni plebis,& praecipue aediles annonae curatores, ad quam populus plus respicit. Hi sanc modi populum nobilitant,ipsamque
460쪽
os F. THO M. CAMPANE LOque rempublicam: nec nobilitatem vitificant, sed augebunt.
Ideoque Romana respub. ex talibus contentionibus aucta,ma gnificata est,uictoria plebeis concessa: Morentina econtra ex eisdem contentionibus imminuta deiectaque est, etiam plebeis victoriam obtinentibus; quias Perditur saepe respublica, dum leges feruntur, nobilibus proficuae,populo graues. Remedium est, tribunos plebis creare, qui curant, ne quid contra ipsorum i ura Si libertatem.
. Aut quia rectores suprem i dominationem usirpant, lictoribus sese armantes s ut Romae decemviri, re Athenis triginta tyranni. Remedia sunt; magistratus perpetuos non fieri: aut contra COS populum armare: duceS tribunosque pro neces.sitatibus paratos habere. Item ne rectores post in t lictores recustodes, qui depopulo proprio non sint, habere; nec extranetos conducere. Item potestatem ferendi leges absque omnium consensu illis adimere: utque ultima appellatio in causis graui-otibus ad consilium magnum totius uniuersitati S feratur. r. Aut quum nobiles luxu mollescunt, armaque negligunt . deliciisque occupantur, fiuntque populo contemtibiles; qui nactus occasionem quamcunque, ex insolentia vel iniustitia eorum ,sese armat, dc rempub. in statum popularem mutat.
Remedium est, ne nobiles seorsim habeantur, scd po Isit nobilium numero qui cunque sortis sapiensque aggregari; SI per
matrimonia picbem meliorem nobilitati inserere,sicut C. Ca-maleius Romae col. saluit.
s. Aut quia pet rutiores sagacioresque patritii valde dia
uitiis Ac autoritate augentur, ac subinde de primatu contentiiones emergunt: S quicunque ex ei S victor erit, patriae quoque
tyrannus erit: sicut Sylla dc uicto Mario, Ac Caerear peremto
Crasse, victoque Pompeio, quibuscum aemulationem pro am-perio exercebat. Remedium est, vens mo possit ultra certos limitos diuitias parare: dc ad hoc Censores creare: SI Ut, cum, ad primas contentioneS deuenerint,possint per tribunos bona