Regula S. Augustini et constitutiones Fratrum Ord. Prædicatorum

571쪽

modo gemitus de malis, modo suspiria ad bona , modo admirationis, modo exclamationis, modo gratiarum actionis, modo supplicationis, modo verecundiae, modo reuerentiae 2 huiusmodi, quae per experientiam melius, quam per doctrinam addi Euntur.

Item instruendi sunt quod de visionibus videndis demiraculis faciendis non curent, cum haec parum valeant ad salutem,& interdum in his homines illudantur, sed potius curent de Pirtutum operibus,in quibus salus consistit. Item quod si consolationes diuinas quas audiuta ios recipere, non habet,non inde contristentur, sed sciant hoc interdum ex causa subtrahere pium Patrem. Item quod fico punctionis vel deuotionis gratia non habent,non ex hoc reputent se non esse in statu bono, dum modo bonam ha. beant voluntatem, cum ipsam .solum respiciat Deus. Item circa conscientiam dirigendi sunt,quod ipsi purgandae,curam magnam habeant de apponant, quod non nimis serupulosam vel audacem habeant, quod contra ipsam nihil faciant. quod erroneam ad consilium deponant. Item it,. tentionem in omnibus operibus saltem a principio ad Deum erigant,& vana si quando aduenerint ahq ant. Ite quod nullam affectionem earnalem ad aliquam persona habeant suspectam, vel in se diu durare permittane, de quod caueant ne affectiones sanctae in carnales transeane. Item quod propriam voluntatem fiangere assuescat, senissum singularem penitus dimittant, priuatum amorem ad aliquid nunquam habeant.Item quod in omnibus obedietiam praeponant, di propter ipsam omnia alia etiam bona dimittant. od tam sibi, quam aliis in melioribus bonis quam minoribus libentius vacent & intendant. Quod viris tutes eorum quos audiunt laudabilius vivere , diligenter notent, & imitentur pro posse. Quae autem supri ipsorum vires, vel naturam sunt, potet Madm irentur, quam imite notur.Quod super lapius aliorum non indignentur, sed comis

patiantur, di fibi . similibus timeant- Quod de factis alio.. s 1 rum

572쪽

rum non cogitent , nec de domus negotiis sint in aliquo soliciti, sed tantummodo de se. Quod omnia agant cum discretione, quae summe consistit in hoc, ut non sensu suo se tegant, sed alterius, ae maxime Magistri sui. Quod ea quae audiunt in scripturis de virtutibus & operibus Deo acceptis, studeant exercere;& vitia seu mala quae quotididin ipsis scripturis plus,& plus cognoscue,diligenter cauere. De O scio MagiDri Conuersorum. Cap. VI.AD Officium Magistri Conuersorum pertinet scite a

Priore, postquam imposuerit ei istud officium, quale vult eum habere potestatem si per eos, siue Nouitios,siue Prosessos,siue in confessionibus, stile in licentijs dandis, siue in corrigendis excessibus. Item respicere diligenter quae praedicta itant de officio Magistri Nouitiorum , & illa quae de illis ad Conuersiousive Nouitios,sive Prosessos pertine re possunt,notare,& circa illos executioni mandare. Item debet eisdem exponere de regula& constitutionibus, quae ad eos pertinent, & ea, quae dicuntur in actis Capitulorum generalium, vel prouincialium, ves in Capitulo couentu aisti, vela Priore conventuali, vel a Priore prouinciali, vel visitatoribus, vel a Suppriore, vel vicariis ipsorum, ad eos pertinentia solicite retinere,& iisdem notificare,& ob seruanda imponere,& Pater noster,& Aue Maria,& Credo in Deum tantum,cum nesciunt docere, non in scriptis,sed

corde tenus. Item debet eis tenere capitulum tempore& loco ad hoc a Priore assignato, & accusationes fratrum clericorum, quas in capitulo suo, vel extra de eis faciunt retinere,& eos super his in suo capitulo proclamare,& fratres clericos,qui interdum ad capitulu eoru propter hoc veniunt,recipere ad accusandu,& excessus maiores Priori relinquere ad corrigendum. Ipsum quoque Priorem con ventualem inuitare frequenter ad tenendum eis capitulu,&tam ipsum visitatorem,quam etiam Priorem prouincialem scum ad domum veniunt de corrigendis circa ipsos, debet instruere. Item studium debet apponere ut fiant eis exhortationes utiles, & ad statum suum pertinentes, siue

573쪽

Magistri conuersorum Cap. VI. 8 i

sermones,siue colIationes.siue per alium,siue per se: ita ramen quod pauca sene r dicat eis una vice.Procurare etiam debet quod sit aliquod signum in domo, per quod conuo- centur, vel ad suum capitulum, vel ad capitulum clericorum , seeundum diuersitatem signorum, de eum, vocandi fuerint, debet illa signa facere. Accusationes quoque eoru contra clericos (si quas habento debet ex parte ipsorum in capitulo clericorum faceret, de molestatores eorum accum re,& ab iniuriis aliorum prout potest deiundere, & cum irrationabiliter aliqui insurgunt in eos, in capitulo rei e tril, quantum potest cum bona conscientia,eorum innocetiam ollendere , &in sua iustitia semper eos fouere. Item debet esse certus quod confiteantve frequenter vel sibi, vel Priori, vel alij de licentia speciali. Et si negligentes su rint, statuere eis certum tempus & locum,in quibus conii. teantur.Item debet eos in officijs quae eis imponuntur interdum instruere,quomodo illa faciant solicite & plene,&diligenter. Item illis qui neseiunt,aliquam artem in ordine necessariam debet assignare de illis qui sciunt alique m qui eos doceat,& ad distendum eos compellere. Item deis het eos summe incitare ad laborandum semper, & libenter in aliquo opere pro Conuentu . & propter hoc licentia- .re eos ab omnibus horis siue de die, siue de nocte, praeter. quam i Completorio, i quo non sunt licentiandioisi propter seruitia quae tuc ex necessitate sunt facienda. In festis etiam fimi lirer sunt licentiandi propter officia quae tunc oportet fieri,' etiam concedendum est eis quod nunquam teneantur ad Missam conventualem vel horas canonicas praeter Completorium, sed sufficiat eos audire aliquam Mimam priuatam, & dicere horas ubi voluerint. Illis etiam quili state hora dormitionisde die laborat,poterit indulgeri nesarnant ad Matutinas Coercendi sunt etiam a multitudine Missarum audiendarum, ae ab audiendo horas con-D en t uales,cum propter hoc labores omittunt. Instrvcndi sunt etiam disigenter ab eo quando sunt inter extraneos rei nonrita se habeant, re mature, den uod ad Muncis ma.

574쪽

gnorum se non coli 3eent hi fi mrutati, dg tune etiam eum quadam difficultate.Item debet esse solicaeus pro eis,quod in infirmitatibus, & aliis eoru necessi atibus, charitatiuo ni strentur eis necessaria. Item cum senserit eos scanda,livatos ex aliquibus ordinationibus. quaeia territim fiunt circa eos per capitula rei malaresmiae reputat fieri in eorum contemptum id & prudenter debet eos sedare,osti.dendo quomodo non in conleptum eorum haec fiant,sed propter aliquam causam rationabilem, sicut supra Prioresti Lectores, di alios interdum fiunt similia non in contem. ptum eorum,sed propter aliquam utilitatem ordinis.oste,dendo quomodo in statu honorabili magis fune apud nos. q uam alij conue rit in aliis ordinibus. Item debet eis redine e re ad memoria quomodo iaciunt eandem professionem qua &clerici,ut ex hoc intelligat se ita obligatos ad ea q uae sunt Ordinis dc se naen negligant ea quae sunt resigionis. Item Ybi habent dormitorium se paratum, het tacere cineis;ubi vero no habent separam, debet saltem iacere propheos. Dedet etia quandoque de eis solicitudinem speeia.

lem habere di vhique notare desectus & offensas eorum,di ipsos charitatiue corrigere vel ad parte, vel in eapitulo. Cum aliqui fuerint ei inobedientes, quod supra vires suas est debet maioribus referre,vtyer eoa melius e medentvi.

D. O .io Correctarii milia. Cap. VII. : irFRater cui imponitur cura de familia, debet prete deris fratribus curare, quoil non recipiantur in familia nisi talis,de quibus sit bona sipes quod honeste et habeane inter fratres. Cum autem recepti fuerint . debet habere caetram quod sibi, vel alii confiteantur frequenter, de de hoc debet esse cert us.Instruendi sui etia ab eo cum ei confitentur ipso procurante, quod plene lint consesti , quod sciat bene confiteri. Item insormandi sunt ab eo singulariter re infimisi de modo habendi se honeste, & cogitandi de laboradi pro salute sua;& interdum faetendae sunt eis aliquae coiislationes ab ipso vel ab alio, ipso procurante de ordinante,& curet q uus veni at ad sermones qui fiunt ad populum m

575쪽

Co rectoris P inina . Cap. U II. t domo cam possut,vel ad sermone qui heco uersis interdum si Priori visu Lerit. Ite quod laborent fideliter de diligenter in suis officiis, de qui fuerine in eo quina munde faciat omisnia,St bono modo parEt quae habuerint ibi praeparare,& ea quae n esciuiso Iici eo addistat, vel a statribu si,vel ab aliis defiamilia qui sciat, ree quod per villa no discurrat ni fi pro ne .cessitatibus domus & ch licetia, nee pro seruitijs statru spe. eialibus dimittant comunia, nisi de licetia Praelati spe eia li. Ite debet Priori ost Edere , & apud eo procurare si clausiura domus est minus b ona,quod sic aptetur quod non possintegredi de nocte vel hora dormitionis, ne serte ex nimia re. quisitione ab eo tu deuotis, vi deatur modo aliquo abhorreis ri. Ito debet esse solicitus quae fit fama de eis vel intus, vel extri,&eo fiderare iacta eoru & vita;& quod inuenerit vel per alios audierit corrigendii in eis,ad parte eorrigere, relinterdum in comuni quasi per modum capituli possunt eis Poenitetiae aliquae tolerabiles tame in iugi. Et est eis dicenduin principio quadra veni ut, quod si volue esse cum fratribus, quod ipsi ita corrigetur.i Cauendu tame est omnino nevn-

suam ipse vel alius frater eos percutiat , non solum ex ira. sed nee ludo, nec etiam causa correctionis. Fratrea quoque qui excedunt in eo vel iudebite eos molestae, vel aliquod malum exemplum ostendunt eis, vel in aliquo reprehensi. biliter se habent clara eos.debet proclamate di capitulo: cum minus rationabiliter loquutur contra eos, debet eos excutire prout potest cum bona conscietia, eum non sunt

in eulpa super illis quae dicuntur. Item cu aliquis petit recipi in eomae m,debet fidele testimon m perhibere quid super; hrae expediat,magis attendendo ordinis utilitatem quin illius petitionem. Chmalite aliquis inuenitur talis

quod non expedit seatribus ut cum eis moretur, debet apis ponere curam quod sic urbane licentietur, quod non sci. daliae tureontra fratres,sed cum amore eorum, di ordinis recedat, di ad id laborandii est circa omnes qui reeedunta fiatribus quoeunque modo. Porro circa aduenietesga tiones debet cauere uod nunquam introducamur alicum

576쪽

alios unde veniunt intimi,& familiares valde,&quasi unus ex eis. Debet autem instare apud Procuratorem rei prio. rem quod fiat eis in porta vel in villa quoad iacendum,illud quod fuerit laciendum. Debet etiam laborare quod ilialis qui gratis seruiunt,&ptopter Deum statribus vel laudami bilius se habuerunt inter eos, fratres sint magis grati,de uoti,& in suis necessitatibus ampliorem eis exhibeant charitatem. Ipsius etiam interest maiorem apponere diligentiff, quoi omnia quae de ipsis ordinatur in capitulis,vel a maioribus, executioni mandentur, sicut est illud, quod di ii sim iaceant tem illi de domo quam extranei. Quod non habeant vestes notabiles in pulchritudine vel ornatu, vel pretio, vel colore:& rursus, quod non habeant restes similes conuerta , nec tondeantur ad modum eorum. Quod non recipiantur ad secreta, & familiaria seruitia fratrum, ut est lauare pedes fratrum,seruire in hospitio,in resectorio,in infirmaria, quod carnes pro eis non parentur. Quod nullus stater singularem habeat gallionem. Quod quando mittuotur ita prouideatur eis in expensis, quod alios fratres non grauent, &similia. Et quae non potest ducere ad effectum

debet ad Priorem deserre, &ipsum solicitare, ut hoc faciae

obseruati.

OFficium Cantoris est solicitare Priorem ut totum offiscium beno correctum habeatur in domo,& si nullos

fuerit circa haec, erga maiores cum eum accusare&lab mirare solicite qus d hoc saetate mendare Pertinet etiam ad .eu libros Ecelasiasticos corrigere diligenter in ca*MN ver-j bis,& puctuationibus,& accetibus & huiusmodi,vel per sosi scit, rei per alios si nescit, adhibita authoritate Prioris:&eolae mundos seruare,&praeparare, di reparare in camisijs& coopertorijs,& in ligaturis, & male tractantes accusare. Item debet respicere diligenter totum ossiciuri,di firmate

corde tenus & maxim E ea quae ad ipsi in pertinent secun i

577쪽

Cantoris. Cap. V III. Esdum quod notata sunt in diuersis loci de rubricis,de in v tula praeseti, quae cotinet multa, quae alibi inin s plene sui notata. Ite Oportet procurare quod aliquod arviat iu ha beatur in choro, vel in sacristia, vel alibi, prout videbitur locus magis idoneus deputatus ad hoc, in quo libri omnes de choro reponatur,praeter libellos processionales,de inde per ipsu vel per altu, si praelato visu fuerit,deportentur ad

choru tepore ossi eis, prout necessaris suerint, & pinei temportentur. I plius autem est distribuere ipses per chorum prout videbitur expedire, siue pro funeribus, siue processionibus. Item ipsius interest ponere in aliqua cedula, quae assigenda est parieti in sacristia in loco apto, numeram Missarum , de orationum, quae iniunguntur in capitulo, vel . maioribus euilibet fratri vel conventui, ut fiatres sciant ad quid tenetur,& quando soluerunt totum, &d Missis quae debentur a conuentu mecialem curam d het habere, ut soluantur quilm cito commode fieri potest,& sacere memo riale de solutis. Item quando emanat aliquod mandatum quod fiat aliquod festum vel memoria alicuius Sancti, et alicuius desuncti anniuersarium, vel memoria alicuius animae perpetuo perorationem aliqua

in Missa, debet hoc inlatere per scripturam in libris in suis locis. Item ipsius est procurate erga Praelatum quocrati

quae rubricae de ossicio, quae magis sunt necessariae ad scieredum , legantur in resectorio interdum, maxime quando fratres plures intersunt;&fimiliter illae quae habent maiorem dissicultatem, de minuasunt usitatae, ut sunt illae, quis pertinent ad tres dies lamentationum & similes,legantu

instantibus diebus ad quos pertinentatem ad istam peditia et sermare litera quae interdum ad alia loca mitratu e pro suffragiis impetrandis, & procurate per quem mittam tur. Forma autem huiusmodi literarum est talis. Tali die obijt stater talis in tali conuelu.Similiter recipere huiusmodi literas quando mittuntur aliunde, & tradere ei et qui legit halendas, ut ea recitet in conuentu ante illud:

Commemoratio fratrum di sororum dic. sitaliter in rotu,

578쪽

De /O claris qui mittuntur interdum pro suesagiis scribere . Et

scribi solet hoc modo: Titulus fratrum Praedicatorum t lis loci: anima eius, & animae omnium fidelium delauctorum requiescant in pace. Oravimus pro vestris, orate pro nostris. Die tali fuit rotulus apud nos. Item debet ausculistare fratrem qui voluerit,qui habet aliquid legere vel catare, loco,& tempore ad hoc assignato. Et etiam si fuerint aliq ui rudes in his, debet eos per Priorem facere corrigi. Interdum etiam cum occurrunt nouae historiae, vel alia ad cantandum difficiIia, debet conuocare conuentum hora qua videbitur Priori, ut communiter cantus huiusmodi prouideatur 3crepetatur. Item ipsius interest face in re tabulam semper, nisi sorte ad leuationem eius alii iniungatur a Priore. Debet autem ipso procurante haberi tabula bona, &ad hoc ossicium apta, & de littera bona,

per illum qui eam scribit, uol alium sibi ad hoc assignatu& ita tempestiue quod in Sabbato legi possit cum Rale di spost lectionem de Constitutionibus, vel de Euangelio illa tabula quae est pro septimana , illa vero quae fit pro sestis,&aliis diebus, in mensa praecedentis diei. Debent autem, omnes absque acceptione personaru scribi ad officia te.

rore suo qui possunt & sciunt ea facere, nisi tarte aliqui.hus ex causa de licentia Prioris parcatust quo ad aliquod ossicium; hoc tamen prouiso, quod in sistis 5e diebus qua

do plures conueniunt,talis Sacerdos ponatur ad ossicium qui laudabiliter filat dicere de maxime Missam .Qui aute ex impotentia, vel ignorantia,Pel de licentia non facit illa ossicia, debet sic in alijs recompensare quae potest facere,& ad illa lcribi, ut fiat aequalitas qualiscunque. Cum autepost tabulam scriptam aliquis de fratribus scriptis in ea debet tec edere, vel infirmatur,vel aliars habet causam rationabilem quare non potest sacere illud ad quod scriptus est,debet hoc notificare cantori, qui debet tunc altu scri-here loco eius. Quotiescunque immutat aliquid circa tabulam post pronunciationem eius, debet notificare illi

qui scribitur, de illi qui deletur. Porro defectus fratrum

579쪽

Cantoris. Cay. VIII. sequi destini,nec alios posuerunt loco sui. debet supplere a aut horitate sua, per se vel per alios, 3e omnes debent eidem in hoc obedite,de facientes defectus debet tempore

suo in capitulo proclamare. Frater qui per quatuor dies facit officium ad quod scriptus est,de postea impeditus no potest residuum facere, septimanam fecisse reputetur . Si Prior ordinauerit, quod aliqui fratres scribantur in tabuisla per septimanam, vel quin deriam, vel mensem, velamis

plius ad aliqua officia quae non pertinent ad Eccle fiam,ve est seruire infirmis, velin, homitiis, de huiusmodi, faciem dum est secundum modum quem dixerit, de deperso nis, de de tempore. Tabula vero seripta collocanda est in Saeristia, vel in alio loco idoneo eminenti, de aperto, ut pollini ibidem legere qui eam non audierint, vel audiete non intellexerint, vel qui audierint Stobliuioni tradiderint , & ut sciatur quicquid debet facere,de quos desectus quis faciat. Circa sed F. Ite ad ipsu pertinet stare in choro dextro, potest tamen causa officii mutare sedem, di stare modo supril, modo infra, modo in choro maiori, modo in choro minori, diq uandoq; transire ad sinistrum . In festis verd duplicibus.& totis duplicibus, licet habeat stare in medio chori incio piendo aliquid . tamen potest post in carptionem discurrere ante fratres sui chori, ad incitandu eos ad cantandum melius, de interdum in choro suo sedete inserius vel appo-diare se in aliqua sede. Ipsius est etiam collocare nouitios vel alios fiatres de nouo venientes in choro altero, prout viderit expedire, &im suis sedabus secundam tempus quo steterint in ordine collocarer quod a superuenietibus quaerere, pertinet ad ipsum. Cum autem aliqui extranei inerant chorum vel ponunt se in ostio, pertinet ad ipsum secundum quod digniores fuerint,ms trahere ad Iocum h nestum. Si autem abietae fuerint personae,urbane eos tra

here . sedibus dignioribus . vel itoto choro, is sine scandalo fieri potest. I psius etiam est date operam ne extranei

580쪽

nimis laciliter intrent chorum, & maxime laici vel pueri. Quod si cleric t aliqui cantent cum fratribus, ipsius est in pausiS, ct cantu eos iectificare,ut fiatii bus se conserment, dicos in locis debitis collocare. Ad ipsum etiam pertinet sic prouidere cuin consilio Prioris viriq; choro de fratribusqinsciunt legere &cantare, quod nolitanaequalitas notabilis. C tam autem propter absentiam statiu aliquando chorus alter nimis est vacuus, debet innuere aliquibus de alio choro ut ad alteru se transferant,de illi debent in hoc obedire eidem , vel ad hora, vel ad diem, vel plus secundum quod ipse ordinauerit. I psius etiam est nouos Sacerdotes instiuere circa Mittam, & drouidere eis de adiutore & instructore idoneo in Missis primis, quo usq; sint sufficienter edocti. Similiter omnes promotos de nouo debet in suis offici js instruere diligenter. c um autem Abbas vel Episcopus vel alius et Atraneus celcbraturus est in conuentu, debet prouidere quod tales ponantur ad officia, qui omnio sciant facere decenter & ordinate,& quod talam Sacerdo istem sibi assistentem habeant c si viderit expedire qui eos

sciat in omnibus rectificare discrete. Cum aute tales celebrant vel mina strant in conuentu , vel etia fratres celebrae de quorum ruditate timet, debet accedere versias Altare interdum, ut si voluerint aliquid ab eo quaerere, habeant eius copiam, vel ipsemet eos in aliquibus praeueniat, ut quando debet dici Credo vel non, vel quando debet dici Flectamus genua vel non; vel euiusmodi orationes debent diei di huiusmodi, maxime quae non habentur semper in memoria d minus prouidis . Debet etiam notificare Samcerdoti in Missa vel ante, quando aliqua oratio, vel aliquae erationes sunt ex aliqua inuinctione dicendat in Missa, ut pro infirmis , vel pace, vel huiusmodi.- Ite Missas, quae non debentur, vel ratione diei, vel odi linis, vel alicuius iniunctionis , non dcbet dicete pro arbitrio suo in eo nuentv , sed cum consilio Prauati. Cum au- . te Missa fuerit celebranda, potest interdum inter primu nai signum, Asecuudaena ad iactis iam ire ad hiscitandum hu-