장음표시 사용
51쪽
fecta,ut tempus denotaret logum,quod per ustam intelligitur,siquidem uitasset tibi longum tempus adiungere,cui uidetur af ethic.tr sentiri,quando ait ver enim neque una hirudo neque unus dies: facit laquoq; beatum, & felicem hominem neque unus dies neque breue aliquod tempus efficiet.licet alterius sentento uia i in fui fuerati inagmmoraLut ueta perfectam intelligat ustam,quanral.e... do sic auis Cum igitur sit felicitas bonum pcrfecta ac finis,nos Iatere non oportet id in aetate perfecta est non enim in puero, quia nec puer dici felix potest sed uiro,is nanq: perfectus& ne quidem in tempore imperfecto, sed perfecto.Simile quid
dixit i .ethic. Eadem etiam de causa neque puer felix est , non- ethi es. dum enim est ad tales res agendas per aetatem idoneus,qui uero dicuntur felices, spe dicuntur,nam licut diximus, & perfecta uirtute,& uita perfecta opus est. teram tamen nobis non eripuis expositionem. Dici igitur potest,ut felicitatem consequamur , nobis uita longo tempore opus esse,non enim felicis nomen meretur,qui unam duntaxat actionemsecundum uirtutem exercuerit
sicuti nec una hirundo facit uer.Adiecit uero perfecta, ut omnium bonorum copiam indicaret, qui enim felitate fruitur, O corporis et hi M Ofortune bonis abundare oportet, ut patet i .ethic. Recte igitur dictum est,quod felicitas est operatio animae secundum virtutem in uita perfecta, quam definitionem communem arbitramur utriqueZ pyti felicitati i qua nec qus T.Tolit.habetur,distat.Uerum cum de comi muni dixerimus de nitione,propriam cuiusque largiri oportet. Est enim duplex felicitas, Stasa e Moralis,di speculatiua rimum
de ea,quae cactiva uocatur,loquemur,qua uiuenerationis eam an
r. stolicem recessit,qus contemplatissamVcupatur teste Arist. Tolit sic auia i s. tem definiri potest. V operatio mimae habentis rationem in uita perfectaper uirtutes morales. Cuius definitio ut clareat, animarax .ethie.e.s, uretere oportet tres essevitat,quo ab Ariclo. habemus i .ethico.uoluptuaria,ciuilis, contemplatiumDe uoluptuaria nostra non est oratio,hanc ijs cognoscendam relinquimus qui perinde ac Samdanapalus,vitam traducunt. De duabus igitur reliquis disseremus, in quarum una moralem rcycnimus'licratem,in altera uero con templatium. Sciendum est etiam,quod uirtus duplex est,ut testa- iturum, tus cet. ethic intellectiva oemoralis,sunt autem uirtutes morales Dis tiroci by Cooste
52쪽
moralis O eae quidem praecipuae quatuor Iustitia, Fortitudo,Temperantia, Liberalitas.(uinque uero intellectus habitus uirtutes vocamus uellectivas, de quibus Aristo. 6. ethic. egit uni autem f.ethi .e.gTrudentia,Sapientia,Scientia Arsio Principiorum intellectus. Praeterea alterum noscere oportet primo ethico. dum csse anima r.ethie e partes,unam,qua rationalis est iteram irrationalem.Eius uero, uiti. quam irrationalem uocauimus,una Ttantis inest, quae vegetativa nucupatur.Alterasensitiva expers prorsus ronis caeteris aetasib.in ex A. ESLn.altera irrationalis,quae particeps es ronis,ct homini propria,quam cogitativam Aura. limina Aristoneam omittens, quae aut planti aut caeteris animalibus inest, alteram sic dictribuit, ueluti etiam I polit videre est. Rationalis es duplex,una ex fe- 'Politiea ipsa dicta rationalis sicuti intellectus, altera vocatur rationalis, quoniam rationi obedit, velutiphantasia, quam Arim. y.de anima I. De ania orat rationale quae licet ex seipsa ratione careat,quam ob cau- --ψ-fam dicta sit irrationalis,tamen quia insequipotest rationem, eique parere, rationalis rationisve particeps dicitum sicuti autem in homine duas conclituimus animas,ita duas uirtutes, quas illius esse arbitrandum es , O iu ea duplici animae parte inuentas.locamus aut Ein parte irrationali O ea quidem obediente rationi virtutes dictas
morales,in altera vero eas,quas intellectuales nuncupauimus. Cuautem felicitas activa virtutibus comparetur moralibus,m eaq; pitanis quae rationi obedit,merito sic definitur. Ese operatio anima habentis rationem non ex se in vita perfecta per virtutes morales. - . l. 2 re ex iis,quae protulimus,difficile est alterius felicitatis elicere a idefinitionem. Est enim operatio animae habentis rationem ex se in ita perfecta fecundum virtutes intellectuales, uerum non OmneS, P eculatium sunt enim O complures alis virtutes inter intest Stas habitus connumeratae, qufa elicitatem contemplatium nospectant,quandoquidem aut ex principiorum habitu, ct conclusi num acquiritur,aut ex sapientia quae habitus es perfectissimus, ut conflat Io.ethic.attinet enim ad contemplativam sapientia , ut ad im Exhi activam prudentia eodem libro asserente Armo. Nec alicuimirum,si ita utriusq; tradiderimus definitionem ri nonnulla communia cap. s. ' praedicata acceperimus, eaq; illis adiunxerimus,sic enim fieri oporrebat,siquidem in jecierum definitionibus,quae generis, O uniuersisuno
53쪽
si sucissumi m necesse, Cum quaque definitio genere di disseremtia constet. Ivor maxim8 Ari telam imitati sumus, qui in primo libro ethicorum prius communem dedit definitionem mea eam trediturus,quae actinae propria est,multa de uirtutibus moralibus et t. , usque adferium librum, in quo deinde de hs disserit virtutibus,qus intellectui ascribuntur,ut eam doceret felicitatem. qua in comemplatiua,quare in decimo de hac loquitur inter utranque ponens dia sirisen. Tradita communi , sua cuiusq; definitione, nunc illud inperstitiendum,quomodo eas consequi liceat: unum tamen priussit omnibus perjectum,nos de felicitate locuturi eam non intelligiamus , quam nos chri iani affirmamus di magnopere cupimus, ct t i pro qua comparanda assidue Deo benedicto preces fundimus mutatis supplicibusque uerbis ipsum orantes,di qua'ui in futuro sta tu confidimus gratia Dei benedicti intercedente Baptismo, uiua fide, sed de ea dissutamus,quae est crist.qui alium petier hunc ani3. Ethi ea mae Natum non cognouit, ut proinde I ethic.dixerit homini mortuo
ex hieta neque bonum neque malum inesse,= alibi mortuum non dicimus feu. licem. De hae igitur Armosententia nunc disserimus in ar rattacorum,qui eorum, quae pronuntiat ni ignari .Et is de ea, quam prius acquirendam diximus,loquamur Haec virtutibus moralibua
comparatur, quandoquidem sine his bonus O felix dici potestne
et . Polit.ca mo,ut Arist. reliquit .Polit.est autem virtus quaedam perfectio,pi '' ex eaq; opus prouetuens perfectum nuncupatur. Verum pro ictur.Polit.ea. acquirendis tria requiri tectatus in Tripo.naturam orem,ctra
i ,' 's' tionemsue doctrinam. Non parum confert ipsa natura, cis tale animal procreari d natura fuerit necessarium,quod capaxsit ratio nis,melicitatis, proinde I .ethic. remis dixit. Merito igitur neq; bouem,neque equum,aut quippiam aliud animal felix appellamus,quippe cum nultu ex ipsis talis operationis esse pam, .Ethie.ea ticeps possit. O licet 2.ethic dixerit virtutes neq; natura, neque pia praeter naturam nobis inesse, idonei tamen ad eas fuscipiendas esse debemus,ut nihil in aliqva re proficere uademtis nisi adiuuante natum,qua intrata fruina ali id conamur, facilius enim di promptius operamur si ui impetu n ra naturae impellamur.Tlurimuetiam doctrina adiuuamur,es enim necesse,ut bonici Nudiosi effciamur,quo modo actiones sint agendae,cognoscere teste Arimima.ethic
54쪽
et .ethic.quando sic ait Quoniam igitur prisens tractatio non est l. Ethie. ea speculationis causi,quemadmodum aliq,(non enim fit ut co- p 'gnoscamus quid sit uirtus,sed ut boni essiciamur, alioquin nulla eius esset utilitas necesse est ut de actionib. quomodo agendae sint,consideremus id autem per doctrinam,in libros moralia,
quorum haec es utilitas,habetur, ignorantia.n.virtutu bonarum actionum passim non rectd operamur,nam ut constat i. ethic. bus i. Et hic. ea
quisq; ea recte iudicat,qua cognoscit, ct hinc fit, ait ibi Aristo. ut phl,
iuuenis auditor ciuilis idoneus esse non possit,quippe cum imperitus actionum uitaesit. Nec nobis obstat illa ecundi ethic.intellectiva x .Ethie.ea uirtutem doctrina moralem uero more, hoc es asiuetudine, aqua pi, i, nomen traxit,acquiri. nam quamuis nemo bonus di studiosus dictatas sit,qui id tantum sciuerit,quid sit iuretia,O temperantia, neglexerit iter) operationes,ut dixit Aristo. r. ethic. tamen felicita .Ethic.eati O virtutibus comparandis doctrina mirum in modum conducit. ' Verum evimuero quo potissmum egemus,mos in assuetudo eli, ut usu veniat in virtutibus acquirendis veluti in compluribus artis.m quibus teste Ocriclo.operando discimur,quando sic ait sicut enim x.Linitea aedificando qdificatores, cithara canendo citharedi essiciuntur, p 'ita quom iusta agendo iusti,temperatis temperantes,sortia for
res evadimus talis igitur quiA; es,qualis fuerit assutus, nam ut libidem testatur Aristo.ex similibus operationibus habitus fiunt, addit non parum referre sic ne,an is statim ab adolescentia conmessat aliquis. Si igitur in comparandis virtutibus,ci in anima exorananda bonis moribus tanta vim habet consuetudo,caueant illi,quiabus cura mandata est domus o ciuitatis regenda, ut teneri animi bonis moribus imbuantur. His itaq; eonfiat uirtutes natura,doctrim,di assuetudine comparari, is etiam ex aliorum sententia visus est innuere Arist. Io.ethie.quando sic ait. fieri autem bonos, alii io. Ethic. natura,alii consuetudine,alii doctrina exi stimant. Quare is fe- Mp, licitatem adipiscetur activam,ut nostra oratis,unde discesst,reuertatur,qui natura sit idoneus eam consequendi, libros moralis diamprinae,in quibus Aristo.omnia, qua adfelicitatem attinent, omplexus est, idicerit assuetus ab adolescentia bonis moribus, suetudineq; virtutes comparauerit.Cum haec de Actiua dixerimus, me
modum explicatimus, quo contemplativagignitur,in qua resilam
55쪽
il et Ascanij Comith Prorsatio. I.
D terpretes non coneniunt. Et ut eorum intelligatur opinio, animac uertere oportet, Iuxta eorum opinionem duplice esse cognitionem , unam quam Tocant ab ractivam, esicram intuitiuameuocatur abstractiva cognitio,quot per speciem: per pharasmatis affractionem,sive rei,qua intestigitvrsiue alterius sit phantasma,ex quo in
alterius venimus votitiam. Est intustiua,quae proxime a re inreli Naproducitur,ct ut escunt latini,per essentias carum rerum, quas.Metaph. intelliguntur. Auer.y.metaph.ari eo tempore comparari felicita-com, ut x. rem contemplatu am,quado intectectus euaseriispeculatiuus,De
que,ut Nisus colores, intuitiue inspexerit:cavit autem Aue acrasserentem eam cognitionem discursu, Dilogismo procreari, do-3. De ani- cet autem productionis modum g .de anima quandoquidem arbitram -' 3β' tur intellectum agentem iungi materiali Q. fieri per intellecta speculativa mediis formes imaginatis , dprimis enim annis antellectus 'agens potentia nobis inest,potentia eo tempore existentibus in nobis intellectulpeculatiuiseeti autem in actu, cum haec in actu indirunt.quotiescunq; igitvrsic intellectus agens copulatur, intuituti uesubstantias immateriales conssicit,in ultimaq; consisere perfectione dicitur,atque felicitatem contemplariuam comparasse. Nec
sibi contradicit uerisi in praefatione libri phos dixerit per sese
tias Pecularium hominempostrema perfectione adipisci, voluir.m intellectum praepararimentivspeculativis, pro acquirenda felicitate perinde ac dispositiones eas requiri. Haec autem opinio licet d compluribus defendatur,recta tamen non es Primum quoniam in intellectu. humano reponi illam cognitionem intuitium inuerit te alienum est,siquidem ab intelligenti' coelesibus longe distat,oculosque,quibus eas intueatur,non habet. 2gec verum es eas cognosti persuas essentias. necessarium enim foret essentiamque intellial gitur,in intellictum ingredi,qui intelligit;quandoquidemsi longum loci intervactum intercesserit iihil pro intellectione rei intellecta 3. De ani- mitia proderit intelligenti. Traeterea Aristo. g. de anima. ait m 'rum' i' in abimicris a materia idem en quod inteligit, quod inteἰ-ligitur , ct intellectio ,separatus est a materia intellectus hvm nus,uisque est foluta ab omni concretione mortali,quare citra suam substantiam nihil intelliget. nonnuctorum ad id molatio apud
me fatis pollet,illud in mentibus coelestibus , ct ijs, qua prorsuid
56쪽
materias regatasunt,usu uenire , de intellectu uerg nomo, cuab illis diuersus Dialiter sentiendum est. Haec inquam istorums tutio falsa ess,siquidem ibi ab ANN.adbcitur ratio quare in liberis, solutis formis idem sit intelligens, quod intestigitur,quoniam formae subflantia,quae est principium operationis, est abstracta, cum autem id in humano intellectu reperiatur, alteiram inesse oportet,sperationes enim haud secus atque fumantia, te habent. Si igitur intellectio,praesertim in ultimo flatu,ab altero dependet, intelligibileque aliud sit ab eo, qui intelligit , de eius subctantia ide sentiendu erit, ut ex se no dicatur existere. Deinceps unus sperationis modus tribuirer es,quae unius sunt speciei tecte Trip.I .degener anhnal. intellectus ured non motas'ecie unus in, erum etiam numero,quare una secundum numerum operatio ei da-O m, intui liue uer) cognoscere,Wabstractivd sunt operationes inter se satis diminctae, unique secundum numerum com nire non possunt,transmutaretur etiam intellectus insubctantiam specie diuersam perinde ac eius operatio. Traeterea avtorc Ariatiotele g. semima tex. ro oli mortem non reminiscimur, qua quami testectus sit immortalis, propterea quod Thantasia, stane qua nihel intellectus intel igit, interutii obnoxia cri. si itaque daretur illa initistitia cognitio,philosophi dietam vertim non esset, interdum enim sine Thantasia intellectui liceret intclligere. Deinde Aritiori io. ethic. forticitatis ccntem alitiam in f pientia reponit , ut ex prudentia sit assiua ,sapientia vero est halitus perfectisiimus scientiarum, quippe qui Tno amplexu continet principiorum o conclusioni m notitiam , ut liquet 6. Ethtc. cap. I. Non stetur in insistitia manebit cognitione faelix intellectus. Reiecta hac iacuerre. opinione alia nunc in meditimes asserenda. Cum Aristotelestietur dicamus, quod cum omnis foelicitas in operatione consectat,utin communi desinitione dicth est, O ut liquet i o.ethic. cap. 6.in conteplatione uersari putandu ecteam foeticitatem,quam contemplativam nominavinius, in enim id templatio optimum, di maxime delectabile , ut te intum reliquit eris. I r. meri tex. 3 s. Verum hac contemplatio,in qua dicimus faelicitatem consipere, non in ea,quae multis eget, ut producatur,
sicuti inpraeceptoris doctrina,experientiainsuetudo ct fressi ;fed tum exseipso intellectus omnia curehendit,necasensibussua trahet notitia hi sit quando omnia iratellexerit singulaq; factus
57쪽
i Ascanis Comitis Praefatio. r.
fuerit,ct inseipsum rediens progressus amplius non rar; veru perfluam substantiam uniuersa cognoscitin haec plane intelligendi ratio intuitι ita nuncupanda uidetur, cisi citra abstramonem fuam
inspicienssubsantiam omnia coprehendit, nihil est, quod ipsum effugiat. id quidem iudicio , di Aristot.t Iimonio confirmatur, Libr. io. qui Io. ethic. de hac disserens felicitate eam posuit in contem-ηxbi , 8, platione nulla adiecta distinguendi dictione, nec magis in uniusquam in alterius Peculatione ipsam collocans, in hac hominem dei illimum esse opinatus es: Si autem in eiusdem contemplatione ambo efficerentur beati, eadem , O non similis diceretur
felicitas. eodem etiam capite, eo usque Delicitas sese exten- dit, quoi Rite protenditur contemplatio, Tnius itaque contemplatione non coercetur. Verimi hic duas diluere oportet dubi
rationes, quarum prior es, faelicitas sibi coniungit maximam ii luptatem, at quaenam erit illa delectatio,quae ex jeculatione haunripo sit e cui dum incumbimus, multos, variosquepatimur labore s,urgemurque multis curis deserentes prorsus mundi omnes oblectationes, nec nobis ulli curae est tum pecunia, tum rerum copia , quae cunctis uitae usus necessarios suppeditant , ct innumeras uoluptates: qui igitur dicet eum Delicem,qui omnibus despectui est, qui hyeme frigore torpet, aestate calore comburitur, qui perpetuo fame,nquesti torquetur o philosophorum uitam mi o, . t i ferrimam, multisque cruciatam doloribus, di expertem pro peculatione cuiusq; uoluptatis. Secundo licet haesitare,si duplex est felicitas,quaena est prie ferenda e Prima euertitur,si faelicitatem uoluptatem esse fatebimur, O in cot latione maximam inueniri deleelationem. nemo enim est, si compos sit animi, qui existim
rei homini nuctum esse opus,eumque natura oriosum, quandoquiadem caeteris omnibus quepiam datvr actiosactus csi equus ac cursum,ad arandum boues,canes ad indagandum,vata ne erit animal
di sinu, dei simile feriatum y quis unqua id affirmare auderet nemo profecto. ipsi itaq; tribuenda est aliqua operatio, non qua sibi communisset cu albs,ut uiuere oesentire, qua in aliis licet inuenare,sed ad contemplandum di agendum quasi mortalem deii natum esse confitemur: quaenam autem nobilior, prasiantiorq; hom i dari potuit operatio ea,qua deo similis esscitur,qua conlepi tione uocamus e in qua non eam uoluptate,quae maxima dulcedinesensum mouer olet,di qua cu alas communis est,cosectere pu
58쪽
fandum est,sed hac longe praeflantiore, O utcundiorem,quae tu honesate conjuncta est n quaque enim operatione est uoluptas teste Arist. I O. ethic. iucundior est ea, quae faelicissubsequitur opus; id nanqueplenum illsuauitatis O quam maxime diligitur,operatio aut e uirtutis d studioso amatur,nec enim bonus dici posset, nisbonis actionibus delectaretur tese Arist. I .ethic O tet .met.dixitP actio est delectatio, di ob id uigilatiose ut intellectio maxi me delectabile est,sses aut L O memoria propter haec. iccirco fuit dictu foelicitatem esse operatione, non quidem P ueta sit operatio, sed ita intelligitur P ab operationeproueniat:ut eclipsis definitio, Psit interpositio teret , nec enim ec psis es praecis e terra ipsius interpositio se spolius ab interpositione effutir, est. n. ut liquet I.ethic. c. 8foelicitas res optima, pulcherrima O iucundisiima, 8 .polit. c. I . non est cu dolore sed cu uoluptate . si igitur in operatione is enitur uoluptas,magis in ea ipsam fore es Aspicandum, qua es perfectior, qualis est coni latio quae licet no sit ad alios, in seipsa tame es perfecta,ut tectatus es Arist.qua identide deus beatus creditur autore Arist.eΩ.n. coni latio,ut ibidem consat, optimum, maximd delectabile Non igitur afoelicitate contemplatiua quaque uoluptas auferenda es.sed iolam ea, quae sine hon late est pecie enim seiunguntur uoluptates,ueluti in eperationes,quas insequuntur, ut liquet I o. ethic. Quamuis igitur pro hac
comparanda folicitate multos sit necesse pati dolores, curasq; prsemisse multas,nec enim stagenerati a natura semus,ut ad ludum, O iocumfacti esse uideamur,quando tame quis ea consecutus fuerit, maxima fruitu uauitate, hic deo carisiimus es, ait Aristot. I o. et hic. hunc deus amat, ct honorat, hic deo simi is est, cum uetati deus, ounia per seipstim intelligat, totus aptus exsese, quique infe uno 'apcnit omnia,eamque uitani licet paruo lcmpore,.
ob id quia habitus occulatiuisunt comparandi, quod non fit nis
in senectute,degit,qualis Deo empiterna est,hi liquet I a. metap. sttiis omnes acerbitates,omnes labores,cruciatuique perferre nol
ui es haec tam magna uoluptatem effectura sunt, si in senectute
sci mi trans tithitalcm vita 'm allatura,s sertis si numinerimus ea conditione natos esse hcmines, ut eorum Tita propcsta. D cnnibus forti vae telis. latri Uutir anime si eculariem inc micndis cit,nec pro ea acqtiirenda ustilabori parcendli. 2 unc seiunda dulitatio citi solui data, via originis activa nuncupataffli-Π et citas
cap. g. Io. Ethici cap. s. Io. Et hic. cap. s. Ir. Meta. tex.δ'
59쪽
quae nobilior longe in ea, quae actiua nuncupatur. Tetterea si facultatum pre antia ex operatione m spectanda, mentiarum actio contemplatio est,quae nobilissima in omnium, eique, qua deieli,similis.Attenditur etiam nobilitatis ordo in speculatinis, Metaphisica enim cum principaliter deum cotempletur,ipsique prius intelligentiarumspeculatio attribuatur, iure eius operatio erit nobilissima, in eo enim uersatur,cuius eli dei actio, deus autem doum cognoscit depatre r .imimonio in prooemio Metaph.ct 6. eiusdem,ubi primam philosophiam practantissimam uocat me tiam. Secundum sibi uendicat locum philosophia uocata naturalis,hc enim dis deum,ut es corporis naturalis principium,contemptetur, qua ratione O eius operatio nobilissima dici potes, non adeo tamen principaliter, ut prima philosophia, ideo inferior enea,praestantior tamen Mathematicis, quae nec de Deo, nec de suis stantia disserunt.Ponitur deinceps ciuilis facultas, quae licet poculativas consequatur antecellit tamen caeteras omnes,de felicit te enim, quae activa nuncupatur, uerbafacit, quae multimus hominis finis ut homo est. In hac uero plures complectuntur partes, Tiqua de moribus, virtutibus,quae de legibus, quae de MagisIratiabus que de domo. onmes enim unumspectant finem, utputa actiatiamfelicitatem. rb arist. uero diuersis in locis tractat unt. comprehenditur pars,qua es de moribus, uirtutibus in decem libris Ethicorum,in quibus ta omnia AriΩ.est complexus , quae ad uim tutes, felicitatem attinent merito haec inter eas primum obtinet locum, haec in uera pars ciuilis facultatis, reliqus uero per a cidens,di ex aliqua occasione ad eam redacts. Iuris igitur peritia, quae de legibus tractat, quamvis ad facultatem ciuilem reduc tur, uera tamen , germana eius pars non est, quandoquidem
homo sine legibus suum posset consequi finem, si uirtutes amplecteretur. illa nanque facultas non es cum ciuili, O Politica cc numeranda ,sine qua finis ciuilis comparari potia, sine legibus uero possumus p remum finem, O felicitatem nancisci, quale maior conspicua in . finis totius facultatis acquiri non potes , nisi O quaeque pars addiscatur , minor olienditur , saepius diactum eli felicitatem activam virtutibus moralibus comparari, de quibus recte , ct luculenter egit Arim. in libris ethic. ut uolumine Politicorum , in quo de legibus , O magictratibus diactum ess , non sit opus. Praeterea primarius ciuilis facultatisi T. scopus
60쪽
scopus en de felicitate de iis, qus ad eam Sectant, loqui. at de
his Aristo.disseruit in libro ethici in eo vero, qui est politicorum, de legibus, magistratibus , in libro vero oeconomicorum de iis quae domus sunt,ergo non de virtutibus,quibus acquiritur feliciato,alioquin duobus in locis de eadem retractaretur. Tu es idem de virtutibus, siue felicitate , di de Ietibus agere, cum hfc inui- .mnseiungantur.Et Tt res clarius pateat,duas ob causas potis mum excogitatas esse leges exploratum habemus,propter imperiatiam, propter hominum prauitatem,non enim adeo facile, perspectumque erat cognoscissat recta fuerint operationes, quas exercurantis, Tirtutibusque accommodata,veluti uecundum legesfuerint. ideo operaepretium ivit homnium inscitia inueniri leges,quib. doceremur operationes secundum Pirtutes, ne quis propter ignoraxtiam errasse dixerit similiter ob hominum prauitatem , tale eum enim ingenium omnium hominum,ut nisi metu, Oui compellamur, raro aut nunquam a malis declinamus egessunt,qua homines cogunt uirtutibus parere,bene,beateque uiuere, iisque ad felicit tem,po remumque hominis finem contendimus.felices tamen diciati te i mur, O boni propter Pirtutes.Et proinde recte Arist.s .et hic. diaxit leges coaferre iis,qui secundum virtutes uiuunt, praecipitin
que id opus,quod est fortis, temperantis uiri, alia iubent, Ophe ' alia prohibent. paulo in 'dis ait lex secundum unam quan-que virtutem iubet uiuere,secundum unumquodque uitium
prohibet pro virtutibus igitur I Ues datae sint ob hominum pravitatem,ut etiam visus est significare T. post. quando sic inquit rise. Veluti circa res iustas iudicare, punire, supplicio afficere a virtute quidem est, sed ex necessitate , commendationemque habet ex compulsione,eligibilius namque foret nullo tali indigere neque hominem, neque ciuitalcm His igitur
constat de legibus,ra magictratibus facultatem non ueram esse ciuilis partem,licet ei conducat.Quae vero de virtutibus,ra feliciatate tractat,uera es pars necessario conferens ad proprium finem, , i ' qisam maTime principalem, d Architectonicam Mocat Aricto. uel refert si de legibus, e r magictratibus facultatem nominauerit politicam,quae vcrd non es politica,d multis enim libros inscribi, usus recepit, is iam dudum diximus , inuenimus enim Aristo. fai. Rhet. ca eustatem de uirtutibus vocasse politicam, quando primo Asel. sic PA u. O uod enim antea diximus, verum est,nempe Rethoximi, cam