장음표시 사용
331쪽
IN REGEs, ET PRINCIPES, EORVM QVE Subditos animaduertere posse.
T tantaque beneficia Deus Optimus Maximus homini contulit, tot vircules, tot artes , animum denique ipsi tribuit, cui nihil non eodem, quo intendit momento peruium est; circumeas licet cuncta, ex omnibus singula excerpas, quae potissimum expeteres,4 nihil totum inuenies, quod esse malles,qua-obrem nisi diuinorum munerum iniqui iudices esse velimus profectis bene aestimataindulgentia, libe- IalItate Ipuus, fateamur necesse est ,hominem in delichs
332쪽
318 CAPITI I X. illi filisse, caetera tamen, quamuis maxima longe animcellit libera illa facultas, qua eum sibi similliinum,&a se Iroximum effecit, ut natura bonum expeteret, illo tra-eretur,&nullo cogente, suo deligeret, vel respueret
Quoniam ver,omnia suo bono constant,&in homine optimum propensio illa ad cognoscendam veri atem ratio est, qua animalia praecellit,in Deum sequitur, hanc liberae voluntati moderatricem dedit, cuius regeretur ac dirigeretur imperio, non quod ullo modo cogeretur, aut necessitate aliqua praepediretur, quoniam nihil dissicile ab ea exigit ratio, sed rem facillimam secundum naturam suam viuere; est enim voluntas solius boni appetitus, non quidem ut peculiare, sed in uniuersum consideratum, ad quod, vclutiin proprium obiectum, postquam illud cognouit, natura fertur, malum. que suapte exhorret:atque ideo libera est quoniam suae moderatrici obtemperando id appetit quod ipsa bonum esse eidem persuadet hoc vero a Belluli distat quarum appetitus non ratione, sed instinctu movetur,at que in unum dumtaxat determinatum obiectum ultro fertur, non igitur voluntas humana adeo libera est, ut etiam malum possit expetere, eligere, insequi,unum est bonum, quod honestum, libertas est nec turpia velle nec nimia , virtutes secundum naturam siunt , vitia inimica, cinfensa, inter varios igitur affectus distrahi, atque discerpi,iniustisque parere cupiditatibus seruitus maxima est, naturae libertati omnino repugnans qua-obrem veluti legem voluntati Deus praeseripsi regulam , certam, uniformem , infasibilam , ne cenariam
333쪽
nostrarum operationum, siquidem licet ratio ab omnisi coactione immunis, ut plura simul cognoscere, Miudicare possit, nam verum vero non repugnat, ne numquod determinate cognouerit,voluntati proponere cogatur, ipsa vero voluntas non electione sed necessitate
in illudeat, non tamen eo usque soluta est, quin consilio, tersuasionibus ad veritati assentiendum non compellatur essingere enim quodcunque lubet nobis ipsis possiimus.opinari autem nequaquam: cum itaque bonum inter, malum secernere, voluntati utrumque obiectare, ac ipsi quid expetendum, quid fugiendum dictare , prauosque coercere appetitus,ubi in deterius propensiores animaduertitipraecipuum sit rationisis nus in ea vis omnis liberi arbitriisita est, non quidem ut formam inde suscipiat facultas, namq; hoc vel illud eli. gendi, aut respuendi, libertas est, actus autem solius, .luntatis electio, verum quia dumtaxat liberum dicitur quatenus ratione ducitur,4 flectitur, cum enim agat propter finem, medium ad finem pratulo rationis iudicio deligit, sine quo nihil velle potest, cum eius non sit iudicare sed deliberare, in hoc inquit Ciceto, apientes sumus quia naturam optimam vivendi ducem, tamquaDeum sequimur, c est quidem Deus in nobis unde illud, sequere Deum. Quamuis autem legitimum istud rationis Imperium facile admodum sit, tamquam naturae cousculandum, difficile tamen effecit comunis insania, qua in vitia alter alterum trudimus, equidem voluntas primorum paren tum culpa deprauata icet ratio eidem ab oculos ponat, quod optimumiudicat, ipsa tamen dum voluptate tra
334쪽
3α C A VI a s LX.hitur, specie boni decepta, consilio , ac persuasions suae moderatricis posthabitis, diuino illo libertatis munere, veluti ignara plerumque abutitur, quapropter in licentiam immoderate prolapsam , legis praecςpto arctius deuincenda fuit, quae tamen liberam illius facultate multa ex parte substulit, quum lex iusti iniustique regula sit,eaque praecipiat,quesecundum naturam sunt,
quae autem natur aduersantur prohibeat, ut saltem μmidine poenae, si non virtutis amore oderint peccasse mali, Siclitur Deus hominem dero munerauitarbitrio,vit ZA. men geret imperio erreret exitio. Quamobrem sicuti homo societatis appeteris,anbmo, corpore constat, quorum alter diuinus, immo talis, aeternus alterum vero terrenum corruptioni &4nteritui obnoxium est ita duplicem expetit elicitatem,&animi quae vera serennis 4 corporis, quae ciuilis, ev ad tempus est ad utramque igitur assequendam me' dij indiget. Quoniam veris felicitas amitti,4 comparari aeque potest, voluntas eligens media ad utrumque finem tibi proposita, semper eadem est, quae uti deprauata, in electione sepenumero decipitur, duplici quoque Moderatore,cla Duce non secus ac co us,eadem ratione eget,
quorum consilio, iudicio in imperio dirigatur, g
hern esur,4 coerceatur. Neque enim aliter erunt iustitia,& concordia, quibus conectitur humana Soc Ietas,
quibusque sublatis resoluitur, siquidem cuique insita dominandi libido, quae ubi nullo compescitur fraeno, est pro ratione voluntas. Hinc igitur spiritualis& Cluselis potestas ut omnes ad aeternam felicitatem vitam hac secundum
335쪽
ANIMADVERsIO. 32 secundum virtutem ducant.
Porro Ecclesia non secus ac Respublica, aut Regnum, est&ipsa hominum caetus unus, licet toto orbe diffusa, imo Regnum Christi dicitur, ea igitur ratione, qua Ciuilis potestas homines dirigit, is oderatur, ut per concordiam, Miustitiam societas inter eos seruetur, atque ad propositum felicitatis finem perueniant spiritualis etiam potestas fidelibus imperat,vi vinculo charitatis,&pacis, una Religione deuincti, uno spiritu vivant, nam afferant fidem, aeternamque beatitudinem
simul adipiscantur. Vtriusque tamen diuersus est finis, Ciuilis namque pacem, moralem honestatem in Republica seruanda sibi proponit spiritualis vero,in aeternam,Veramquα animarum salutem tota incumbit,4 quoniam finis in actibus humanis, veluti forma est, qua res constant, desunt, utramque ergo ab inuicem distingui necessum est
Uerum quia animus praeest corpori, hoc subsertiit, ille vero informat,utique propter illum necesse existit, finis igitur Civilis potestatis, qui ad bonum externum temporale homicis interituri praecipue dirigitur, in eum collimari mem oportet in quem animus numquam interituristendit, rationem igitur medisha. bet, ad perennem illam felicitatem, quae finis ultimus,&praecipuus hominis est, quemadmodum ergo nature dispositioni nostrorum actuum fines subordinantur,
ut unus ab altero pedeat donec ad supremum perueni tur, cui caeteri inseruiunt, neque tamen simul confunduntur, sed ab invicem distincti semper sunt, quod im
336쪽
321 CAPITI IX. artibus, scientijs,imo in ipsis animae facultatibus, omnes experimur, eodem pacto, potestates subordinari, connecti necesse erit. Ciuilis autem potestas suprema est, quae nulli subiicitur, sed ab ea magistratuu omnis pendet authoritas, ad
eamq. tota redigitur, atque haec summi dumtaxat Principatus est,que icet suprema in suo ordine dicatur,ouod alterius non subdatur imperio, ratione tamen excellentioris boni, veluti subordinata ad finem superiorem illius aeternae beatitudinis comparandae, quam omnes natura expetimus spirituali subest, obtemperatque potestati, atque hac ratione Ecclesiae suae Hierarchiam Christus disposuit, cui Petrum unum visibile caput, Principem praefecit, auctoritate Amplissima, in omnes qui Christiana professione censentur, aqua nec exemit Imperatores Reges aut quosvis alios supremos Principes, cum omnes Agni illius Gregis sint, cuius intra unius Ouilis septa, eidem Petro regimen demandauit.
Quae quidem suprema spiritualis potethas ordinis dein
iurisdictionis dicitur, iurisdictionis aute subiectum vnbuersus fidelium coetus est, quos duplici in foro iudicat, interno,&externo: de prirnMurisdictionis specie magna nobis cum Sectarijs inter diffidentibus, existit quaestio, cuius explicationi non emrielocus, secundam omnino sustulere Marcilius Patauinus Atheopoliticorum Antesignanus qui Hierarchicum ordinem undi.
que peruertens, presbyteros Episcopis, Episcopos Papae pares omnino censuit, Christumq: Ecclesiae RomanoPontifici,caeterisque Episcopis nullam, vel ad precipiendum, seu obligandum, vel ad cogendum reli-
337쪽
quisse iurisdictionem asseruit, vixque relicta Sacerdotibus facultate sacramenta conferendi, &verbi Dei explicandi,temporalium Principum potestati ipsum summum Pontificem, Episcopos,& Clericos impie subiecit, in eandem tuere iniquam sententiam Lutherus de Caluinus, caeterique post eos Errones, sed diuersia semita,quippe qui falso opinantes,nullum esse in Ecclesia verum, ac proprium sacrificium, propterea , neque verum ac proprium Sacerdotium, sed dumtaxat spirituale, metaphoricum , omnibus Christicolis aeque comune, distinctione inter Clerum, Populum sublata, omnes dignitate, iotestate aequales promiscue
Quorum impium nefariumque errorem apertet re e is uincunt ipsius Christi verba, apud Math. ubi Apostolis Mis Mius summum tribuit dirae anathematis sententiae in α' illum ferendae, qui monita, obiurgationesque Sanct ephq Matris Ecclesiae aspernaretur, neque Petrum absque pedo; coercitionis supremum Christiani Gregis Pasto rem constituit, sed aberrantes commonendi, redar fuendi, ac compescendi, in praefractos autem, &4eelles animaduertendi, & scabie deniq; obsitos morbi. dosque uili excludendi authoritatem omnem comtulit, Pastoris enim,vi Regis idem videtur esse munus, eademque coercendi facultas,unde Regem Agamen nem Diuinus Homerus Pastorem appellauit, Pontificis igiturMaiestas non ficta sed vera est, potetia non inanis, sed omnem inobedientiam ulcisci potens, cui enim iurisdictio tribuitur, ea quoque concessa videntur sine 'quibus exerceri non potest, &ilauti actus ita Principa-v μ' --
338쪽
324 CAPITI IX. ta e tus&munera ex finibus praecipue distinguntur qua mobrem&in media ipsa ad fines ius habent ne eorum inanis,4 imminuta sit potestas. Atque Impios hosce damnat ipsius Ecclesiae usus, quae leges praesctibere, eatque adseruandum cogere,refractariosque grauissime punire semper consueuit,
dc merito, qui enim eius obsistit imperio, Deo resistit, ac damnationem sibi parat,eademque usus est Petrus in coitiali Ananiam ωZapphiram,agnouit Paulus hanc animaduersionis virgam, Corinthios increpans, eamque suo periculo expertus est Elimas Et quid exempla recenseam tot Imperatorum,to Regum,totque Principum, quibus ab ipsis Ecclesiae initi js forum istud externum,2 h.' ἡ 'Onis,&malis semper paruisi e ostendam 3 dicat Ber-: h. . nardus, uti gladius apud phismum Patrem parsimonia etiam vilissimi sanguinis vagina reconditus, imo&lenitate constrictus sit.βuum denuo Uurpare rudium tentes, que emel iussus esponere in Paginam quem ramen qui tuum negat non satis mihi ideturattendere derbaDominia centi si Conuertegladium tuum in vaginam, ruin ergo Grime tuo sem stan nutu, Psinon tua manu evaginandus, alioquin si nunali modo ad te pertineret, , is dicentibus Apostola,eccegladij
duo diaeno restondisset Domi in aris est,sic nimis est,uterque ergo Ecclesia 'iritualis stilicet,adius materialis pedis quidem pro Ecclesia, ille verῖ. ab Ecclesia exerendis est. Wri. Audi Epiphanium, Thronis David, em Reva sedes eam: Sacerdotium in Sancta Ecclesia, quam dignitatem Remm .p-mulque montificiam simul coniunctim largitus est Dominus Sanctae Ecclesia, translato tu ipsam Throno Daui non deficiente in aternum,inc Regiam igitur adestatem coacti
339쪽
potestate destitutam, quis dixerit' non quidem Ethnici, qui suis Imperatoribus semper tribuerunt amplissimam At hi dumtaxat asseruere, qui ius omne Civilis etiam Principatus resoluunt. Et quoniam eamdem ipsam supremam iurisdictione, quam Christus Dominus uni dedit Petro,in quoVnitatis crρ a. origine, sua authoritate disposuit, ut quemadmodu ipse lia' unus est, itide una Ecclesia, namq; veritatis Cathedra, unius Imperio moderandam constituisse demonstraret, in omnes vicissim eius succetares, eodem iure pertransit, cui enim muneris defertur successio in potest tem muneri annexam deferri simul necesse est , Inde , a , e mim,inquit Cypran .per temporum, successionum dices, e scoporum ordinatio fi 'clim ratio decurrit nulla certe alia de causa idem Pientissimus Seruator noster sanguine suum fudit, aitChrysostomus,Δια- - τοῦ μ ν Π ti
ανου ὀνα ι ν Nisi vecudes eas acquireret, quarum μ' ram tum Ferro, tum Petri fluccessoribus committebat: rides Lib. u.
testur cum Augustino dicam, Oid in hac re Ecclesiae Orbolicae valeat authoritas, quae ab ipsis fundatissimis edibu ' Apostolorum , que ad hodiernum diem Auccedenιium sibimet
'scoporumstris, oetor consensione firmatur. c. Quam o brem fideles quoscunque, Romani Pontificis spirituali imperio promiscue subiacere, nullus inficias negabit, qui Christi e rege sit neque suo Pastori subici,eiusque
obtemperare mandatis Catholici Principes aegre ferre, aut detrectare iuste quidem possunt,postquam nulla ex parte eorum dignitas io testas, ex hoc imminuitur, aut remittitur, sed augentur potius, alioquin Chiistia-
340쪽
32 CAPITI IX. nae fidei repugnaret,huiusmodi obedientia,quam Christus ab ipsis nedum sibi, sed eius quoque Vicario rependendam exigit isquidem voluntas licet rationi subiecta, non minus est libera, cui nisi pareat voluntas,proprie dici nequit, quia rationalis non est, iniustum inhonestumque natura exhorret, quod si in illud aliquando fertur specie flicata decipitur, admonet tunc ratio si obsistit compescit, nisi recipiscat, suadendo instat, detestando coercet, ubi autem pervicax falia voluptate trahitur,sui iuris non est, quae noxium selegit, sed neque dimittit impunem, in ipso namque scelere, sceleris poenam inuenit, quod conscientiam flagestat, Si quo grauius peccauit, acrius verberat, donec ad poenitentiam
redigat, sicut ergo voluntas semper libera, omnique
ne cellitate soluta est, dum clamatum deuitare & bonum
insequi iubetur, praeceptoque legis compellitur,itidem nullo pacto supremae potestati detrahitur, ubi Principibus spiritualis iurisdictio dominatur, quandoquidem supremae potestatis est non posse quantum velis,sed velle quantum possis , non igitur subiectio ista aliquid exigit, quod liberi Principatus iura laedat, vel mai stati ossiciat. In omni Respublica praec'pua est curatio
Dy' diuinorum, spiritualis potestas hoc potimimum a Princi pe expetit, ut Deum omnimodo, omni tempore ipso colat Mut alij colant essiciat Sacrosanctam tueatur Eoclesiam, eos vero qui in diuinis aliquid innovant odio habeat,&coerceat, propriae eorum incumbat saluti, is es. qui eius sunt regimini concrediti, quoniam Rex eligi-2τ tur non ut se molliter curet, Ied per ipsum, ij qui elegemni, bene beateque agant, atque ex proprio munere