장음표시 사용
341쪽
cuncta ipsis praestet, quae ad praestitutum aeternae felicitatis finem eos perducant: at non ne hoc proprium legi.
timi Principis est 3 quod si iustitia omni honestate posthabitis, impia trahatur dominandi libidine,suum . .
que ipsius commodum spectans & quaerens,ciuium se uitutem, non tutelam sibi traditam, suamque esse Rem- . publicam, non se R eipublicae falso existimet, & humana simul, ac diuina confundat, atque peruerint,non liber sed seruus iniustissimae cupiditatis, non Princeps, sed Tyrannus,non homo sed bellua immanis est,potestas namque Principibus decori, gloriaeque fit si illis
quos regunt salutari potentia sit, pestifera vero res est valere ad nocendu Atqui tunc admonebit,quis redar. guet, compescet3nullius sane ciuilis dominatio, par inparem non habet imperium, spiritualis igitur fateri cogeris neque enim Deus, cuius Omnia perfecta sui opera,in hoc defecit, aut nos opportuno destituit auxilio. Vna profecto est Christiana Respublica unitate fidei mre.3. deuincta, unum igitur caput huius mystici corporis erit, Ν 'cuius Principes membra praecipua sunt, quemadmodum autem totum corpus animo deseruit cui nedum edes manus, sed oculi etiam negocium gerunt, ilius iussu iacemus,aut inquieti discurrimus,cu ille imperauit, ita haec immenta multitudo, unius spiritualis potestatis, veluti animae circundam,spiritu regitur,& ratio. ne flectitur pressura se ac fractura viribus luis nisi eius consilio sustineretur, suam itaq; incolumitatem amentPrincipes, summi Pontificis Maiestatem venerando timendo, eique ut par est obsequendo, hoc enim vinculum per quod Christiana Respublica cohaeret, ni-
342쪽
318 CAPITI IX. hil ipsa per se futura nisi onus, praeda, si mens illa im-I perissubtialiatur, tamdiu ab isto periculo aberunt, qua- diu scient hos ferre rationis,4 iustitiae frenos,quos non Tyrannus moderatur sed Pater, cuius dominatum ipsa natura appetit, quae filios ad parentibus obtemperandu suo instinctu impulit. At huiusmodi firma charitatis vincula si quando abruperint, haec unitas dissoluetur, in partes multas dissiliet ipsisque idem dominandi finis erit, qui parendi fuerit aut igitur sanctae Dei Eccle. si spirituali Monarchei tanquam membra capiti subdatur, aut tot in Ecclesia spirituales Principes erunt, quot Catholici Dominatores in toto orbe existunt, qui nullius hominis imperio subiacent, quid Catholicos dixerimisi Regia potestas prout Protestantes Angli falso exbstimant,ab ipso Deo non rationis instincstu, sed immediate est,cui veluti necessarium cosequens spiritualis in- est,nonne ipsi etiam Ethnici Principes,ac TurcarumTyrannus,eodem iure inter Ecclesiae Praesules recensere cogemur,quod Civilem & supremam potestatem,Vere, S:
proprie nabeant, 'uoniam absoluti imperi posse quod vult, peculiare est priuilegium, nusquam vita fides, sed quot capita, tot erunt de ea lententiae, totidem
ergo Ecclesiae diuersitate fidei distinctae , neque no uum, aut quod fieri nequit ipse fingo Gallia, Germa. nia, Anglia, Polonia, & quam plures aliae Prouinciae te.
stantur. Atquis monstrum hoc foedius,&absurdum deterius excogitare poterit unius non plurium dominatum Christus instituit, qui sapientissime nouerat, uterν Λ. Regni Societas cum fide numquam' pit,aut sine crum: i. rede*t,vi in hac sacra Spiritali Moriarchia fundamen
343쪽
tum legitimae potestatis Christiani Principis omne situm videtur, non ut ius inde accipiat, liberam enim a Deo consensu populi habet, sed ne lege diuinari naturali soluta minus libera sit, quemadmodum volutas potius famulatur quam libere,agit, ubi rationi obsistendo proprijs cupiditatibus trahitur; eia vos, qui ad turbas excitandas impie clamitatis, reddenda esse Caesari, quae sua sunt, illa dici non dubitamus, Chrysostomus respo-Homi.
άτ Καωυος αμὰ ου - ζήλου φόρος ' τέ- ος. eae pietatiae Reliponi nihil seciunt, nam quod fidei, ac virtuti obes, non Caesaris,fled Diaboli tributum,acvectigalest
git Ambrosius Neratori licere omnia, ipse esse niuersa,
restondeo,noli tegrauare Imperato Uutes, rein ea, aua buse
Jnt, imperiale aliquod i habere, noli te extostere, fidis . . . diuinitus imperare,so De ubditus criptum est,qua vel Deo, L*ςι quae Caesaris Caesari ad Imperatorem lariapertinent, ad ga cerdotem Ecclesiae ublicorum tibi munus commissum est, non merorum c. hinc nec aliunde invit Cyprianus,Schsmata E ist. moriuntur, nisi quod Episcopu/, qui nus Ecclesiae aes sua' 'Uperba quorumdam praeomptione contemnitur, nequeunus ad te in in Ecclesia Sacerdos,m Pnsu ad te vi vice Christi υ- de cogitatur necesecundum magisteria diuina Obedit fratem
Ne libertas soluta imperio Jegisque metu in perniciosam dilaberetur licentiam, ius quoddam peculiare sibi homines praeseripsere, quod gelium est appellatum, cinius salus populi prima lex :eade igitur ratione inter Christianos ius proprium constituendum pariter idit,quo fideles moderarentur, cuius duo sunt capita quibus cael TL
344쪽
33 CAPiTI IX. f., E. ra omnia complectitur elisio & mores,quorum viri-πι'. τε, usque eadem est coniunctissima causa, virum namque Qq re bonum concedas summae pietatis erga Deum esse Quo
la Senee niam Inter bonos, ac Deum amicitia, cla necessitudo est conciliante virtute at non miscentur contraria.
Ab huius vero Iuris Imperio nullus neque ipsi supremi Principes , qui Christianam profitetur fidem reperiuntur immunes, eiusque salus animae prima lex est. Alex. Pontificis Maximi apud Romanos tanta fuit potestas
mal lib. Vt nedum res lacrae&diuinae eius committerentur arbi-
trio , sed quaecunque ad Religionem quoquo modo pertinentia ipse interpretaretur, de fides iureiurando iudicium ferret, quae sacra, quae prophan secerneret,ine praua Religione Populus alligaretur, suo munere ca- Cicer ueret tandem inquit Cicero, Religionis iudex esset,le-ὐ gis Senatus. xj es, Et Galli Druidas Religionu ac iudiciorum arbitros,&iudices esse voluerunt,quorum ea fuit auctoritas,ut cum rebus iudicatis Reguli ac Principes parere nollent, ipsis igni, aqua deuotionibus execrandis interdiceretur. tu, a gypti quoquς,Osdςm, qui sacerdotes erant, iuvat hi dices constituebant.
'' h igitur nos quoque tantundem,&longe plus non tribuemus uniuersae Ecclesiae Capiti, Sacerdotuscincipi qui potestate sibi a Christo tradita iuris omnis quo in Eccleua regimur solus est Arbit et, omnesque tuo iudicio deuincit, sol uit, quod ad unitatem seruandam, cuius bono omnia constant, sepientissimus Deus instituit:omne Regnum, in se ipsum diuisum suo pondere in praecipitium fertur.
345쪽
Sciant quanta fuerit Pontificis Haebreorum auctor,tas apud Principes, etiam exteros, imo hostes, ut in eorum ditionibus ius sibi vindicarit, non solum decima, .s hs rum, sed Imperij ortis inter Aretam Regem Damasci, & Herodem dissidijs, undevi bellum atrox,summus tu. ' ' 'η daeorum Sacerdos, pace adhuc inter hos Reges haud composita, literas Saulo dedit ad Synagogas Damasci, ut quos reperiret Christianos, Hierosolymam vinctos
Henricum IV. Galliarum Regem, inter magnos iure habendum,pie sane prudenterque dixisse accepi, Papam, nisi esset, ut vere est Principum Arbiter, constituendum ab eis omnino fore,ne perpetuis dissidijs,mutuisque bellis conficerentur. Hic ames dici Pater atque Princeps. HOIM Quod de Romano Pontifice aptius, veriusque dicetur, utrumque enim simul gerit, nec unum ab altero seiungi umquam sinit, licet enim ex omnibus mortalibus Deo placuerit, electiusque sit, qui in terris eius vice
fungeretur, in hac tamen tanta potestate non ira ad inuqua supplicia compulit,non impetus,non temeritas hominum iontumacia,quae saepe tranquillissimis pectoribus quoque patientiam extorsit, non ipsa ostentandae per terrores potentiae dira, quoniam esse Patrem obliuisci nequit,seueritatem abditam clementiam in promptu habet, in aliquos tamen aliquando seuerus, ne discrimine inter bonos, malosque sublato, confusio sequatur. Vitiorum eruttio.Tam omnibus ignoscere crudelitas est, quam nulli alium dignitati donat, alium humilitati,4 quoties nullam inuenit misericordiae caum
346쪽
332 IX. fam, sibi parcit, filios namque sic regit, atque ita diuini illius numinis adflatu ducitur,&gubernatur, ut si Deus hodie rationem ab eo repetat, eos qui curae ipsius crediti sunt annumerare paratus sit quid igitur susurrones isti mussitant quid impostores blacterant riui Catholicis Principibus, veluti pueris,terrorem incutere contens . .. dunt; ac si Romanus Pontifex esserum dirumque monta4Liς strum sit, Antro pophagis, ac Listrigonibus immanius, qui per vim, ciniuriam nedum aliena inuadat, surripiatque Regna sed Principum dumtaxat carnibus vescatur, languinem ebibat, prout Angliri Confoederati
Belgij, varijs ijsdemque turpissimis, atque horrendis imaginibus, sanctissimum Dei Vicarium, proli nefas lpro h pudor depictum Engendo, apud rudem plebeculam, quam deterrent,pientissimum nomen in odium azό tranant;sane Principibus qui in eius tutela fideque sunt, nihil per eum neque vi, neque clam ereptu Regna omnia Christiani Orbis cogitatione percurrito, quae Imperia,quae Regna dicito Summi Pontifices armis sollicitarint,aut suis edictis Romanae Ecclesii ditioni addiderint,vel unam dumtaxat prouinciam seu urbem usurparint; an ullius iurisdictionem inuaserint,ac de iuribus unquam detraxerint; numquid Galliarum Hispaniarumq;Reges,aut Italiae supremi Principes queruntur quod eos usurpatis Imperils uperent aut quentZexigua lane sunt quς nodie possident, de longe angustiora quam a Pi cipibus olim acceperant,quae Ecclesie: surrepta neq; diris
ris , neque V repetere cotendunt,siqui de Imperia veteri iure eristu a Sacerdotibus donantur, non usurpantur. Imperium Occidentis a Graecis ad Germanos transatum, donata
347쪽
Siciliae&Neapolis Regna non recenseo, Iura quoque Principum nedum Apostolica Sedes illaesa seruat sed tuetur, ne ab alijs laedantur curat in priuilegijs auget eosdem. Clinitianissimum, S catholicum Reges testes potissimum aduoco,conferas rogo Maiestatem potentiam illorum cum his quia Romani Pontificis obedientia deiciuere, & discrimen comperies maximum. Nullus sane Fapa ab ipsius Ecclesiae iniiij hactenus fuit, qui in corpora aut fortunas aliorum grassatus sit, vel Principem ullum quamuis Haereticum , quamuis Ethnicum, impiumque Christianei eligionis perduellem .hoste interimi aliquo modo curauerit, vel caedem alicuius probauerit Ecclesiastica namque lenitas IV
cruentas refugit ultiones; Atqui impia facinora statim inh d. . proptu habentes,Hencorum, utriusq; Friderici, Bauari, aliorumque Schismaticoru Princinum ex epia veluti regulas vitrendi proponiit,fracta vero superbiam, edomitam audacia,humillimam poenitentia eorum, vel infelix excidiu reticent, quod non ad virtutes quibus dumtaxat Regna seruatur,4 tuentur,prouocare,sed ad vitia cucta
quibus imperia pessundantur, Principuanimos illicere studeant. Quamobrepr clara,piaque gesta siletio inuol. uunt tot imperatorum in Regum, qui huic Sanctae s. s obedietiei leuissimo Iugo pote subdidere supremi Prin h. cipatus Faltigium,en Philippus I.qui ob scelus patrato in Gordianum proditionis, Sacra communione a Fabiano Mi is Rom. Pontifice prohibitus, nisi ante in Christiana Ec dimoclesia, cum caeteris,qui scelerum poenitentia agebantur, Crimen emendasset, humiliter Pontifici paruit, nihil de
Imperi Maiestate deperire arbitratus, ubi Religionis
348쪽
334 CAPITI IX. ζ' . habita ratio videretur, trita est Magni Constantini sententia , qui in Synodo , Episcopos iudicare recusauit, quod te eorum subiacere iudicio prudens asseruit en Iu-.' . - stinus, qui Apostolicae Sedi, wSanctissimo Patri debi-isiuit ' tum exhibere honorem,ut filium decet verbis, re ipsa cari. i. professus eis, dum Ecclesiastica negotia ad Summum, .u Pontificem semper retulit,Carolus Magnus,qui Roma-gςnex x nam in Apostolicam Sedem Sacerdotalis dignitatis i. ' ' Matrem Magistram Ecclesiasticae rationis adeo agnouit, ut cum mansuetudine, lumilitate seruanda esse,&licet vix ferendum ab illa Sancta Sede imponere-T,Emian tu Iugum, tamen tolerandum dixit, Valentinianus, esiti a Theodosius, Iustinianus, Fridericus I. Carolus V. Fer- ' dinandus. plures alij, qui Cathedram Petri, in Ponti- Iustin. fice Romano, eiusque uniuersam iurisdictionem into-2, 5 tam Ecclesiam, se seque illi subesse asseruere, Carolum: .d 2 praetereo, Hugonem, Ludovicum Sanctum qui obe- mp dientiam erga Romanum Pontificem Philippo Filio
Adian praecipue commendauit, aliosque Franciae Reges Al- abiisti phon si Hispaniarum Regis vide sanctiones, ubi Haere- . reticum dicit, qui Pontilicis in omnes Christianos 'id gest tualem potestatem negauerit; Austriacae lane Familia: 'ici pietas erga Deum, obsequium erga Summum Ponti-c..est ficem veluti haereditarium ius est. ix At non reticebo Lucium Britaniae Regem, qui man- P., Hus dato Eleutheri,inter Christianos adscisci rogauit,ipsum velut Ecclesiae Caput agnoscens, non Osuuium, qui ut 'e' audiuit Coelorum Claues Petro datas, statim numine poli actus, eidem in omnibus obtemperaturum obtulit, noa Eduardum I. qui Ioannis Papae monita,uti filius semper
349쪽
ANIMADvERs Io. 333plurimi fecit,&Nicolao II subiectionem,&obedien to n. tiam detulit, non Richardum II. qui iustiorem exitum 'r' facta Principum sortiri dicit, ubi a Sede Apostolica ro-g 'βbur,&fauorem accipiunt,&Sanc2ae Romanae Ecclesie: Ρ, pud colloquio diriguntur, non denique omittam Ioannem io m. i XIII qui Innocentio III iurauit, Tactis SacroSanctis Euangelijs inpraestentia Legati,ste iudicis Ecclopa iturum gi
S decim cum eo Comites, oe Barones, ex potentioribus Regni, in animam ipsius Regis Iureiurando confirmarunt, tanta ariti, 'que fuit eorum Religio, ut Romanae Ecclesie annuum' 'i' pensitare tributum, ab Ina Rege inceperint,quam piam consuetudinem V uillelmus cognomento Conquistor, i. ea lege confirmauit, auxit, quae de Denario Petri inscribitur, Et Ioannes antedici , refert S. Antoninus, De Consili uorum Principum denu obtulit,ac bbere concessit Deo, oe Apostolis ei Sanctis is etro, Paulo. N Sanctae Romanae Ecclesiae. Domino Papae Innocentis III. ro ia
eam Apostulando infregit. InnocNeque Poloniae debitus subtrahatur honos, Sigis coheil. mundus quoque Rex, sua epistola Leoni X. humillimam exhibuit obedientiam, Italos recensere Principes, superuacaneum, quod plurimum dignitatis,4 gloriae sibi addere existiment, ubi Sanctissimi Patris nutui omnimodo pareant, cuius iussia detrectare nefas impiumq; ducunt supremam vero potestatem nulla ex parte in minui cum spirituali subicitur, discant Catholici Reges ab Ethnico Imperatore Alexandro Seuero, apud quem tanti Religionis authoritas, ac reuerentia valuit, ut iudi-
350쪽
336 CAPITI IX. catas a se causias, Pontificibus, atque Auguribus retractari, atque aliterquam ipse iudicasset terminari pateretur , minime dedecori sibi albitratus in ijs, quae ad Religionem pertinent, Imperatoriam Maiestatem Sacerdo-ota tu authoritati cedere Suscipiant igitur hi qui alijs impe-y-- rant, liberiorem Nazianzeni vocem quam seruiles, indui. ' fidasque Asientatorum adulationes δε sciant , uesillius Gregis esse,cuius Papa est Pastor , cuiusque non imperium, sed inuidiam in rabiem Haereticorum tia meant qui sicuti fidei, religionis iugum excussere, itidem humani Principatus imperium non ferunt, e prolapsa licentiae libido omni soluta lege sit, qua coerceri timet. Quamobrem dominationis omnis fund
menta concutientes, ut eam poenitus euertant, populos
ad libertatem reuocant,quorum in legitimos Principes odium excitant, hic Reges Catholici arrigite aures ,dheaρitu. Lutherus in vos Nulla alia est remedijstes, nisi reuocato libertatis Euangelio secundum esumsemel extinctis omnium hominum omnibus legibus , omnia iudicemiis c regamus,&c. Inter Chrisianos nutapotest esse stuperioritas rinceps es
Minotest caroferina in Coelo, ideu rara auit,siunt enim Principes appa- ritores, tactores, Carnifices Dei, c. Fatui, pessimi ne-rν a. bulones,ac Tyranni, imo Turca decies probior,&pru-φψnxx dentior est.&c. omitto Vualdenses,Begardos, Vulcie-
tar. man sum Monetarium, Melancionem, albertinos, qui
authoritatem, obedientiam omnem vobis poenitus,' adimunt, siquidem Caluinum validius haec clamita rem audio, Principes terreni contra Deum extotant,stua μ i potentiapriuant, imo vero indignissimi ni, qui hominum tu, ac numero reponantur potius il sficies constuenda