장음표시 사용
381쪽
MMUM A D o. Is eius fuit impudens votum,ac si Deus mendax,quiEccle. siaesti Monarchiam, ad excidium usque mundi dura turam edixit, homo autem verax esset,qui eam omni ex parte imminui, Mad interitum festine prolabi temere
Hinc eorum querens irritamentum, in qua insanit, vitiorum omnium apparatum,pro modo turbispectantis expandit, extremo hoc capite, foenum in cornu gerens, non quod iniuriam acceperit nocere contendit, sed quia paratus est dum noceat velle accipere, conui- ciorum, imposturarum S mendaciorum in Sanctam De Ecclesiam , Sanctissimumque Christi Vicarium, lacerationes in voluptatem expetens, impiam trucem, probrosam, sed falsissimam iactat Satyram M. Antonij iram&rabiem redolentem, eandem scilicet cantilena, quam olim veteres Apostatae, Perduelles, transfugae ce
Cicurata Bellua, ubi feritatis oblitae reminiscitur, elanaturalem reuocat laeuitiam,nulla immanior. facinorosi homines quavis effera noxiaque bellua deteriores sunt quod non instinctu, veluti pecora trahantur, sed
electione,&voluntate noceant,omnibus vero saeuiores
ij qui ingeni acumine, caeterisque animi viribus magis pollent, quibus veluti armis, ad aliorum perniciem validius utuntur: hinc eos, quia Christiana Religione, ad TurcicamSectam defecere, Turcis ipsis immaniores experimur. At omnium saeuissimum animal Haereticus, qui postquam vel ira, vel ambitione, vel alia effreni, iniustaque libidine actus, honestatis, iustitiae fraenum abrumpit, nullum est tam nefarium, tam impium, di-
382쪽
368 Api TI IX. rumque scelus, in quod sua sponte sese non effundar. Morbus est rabies ab ipsa haeresi, quae atra gignitur bile, eoq; non uti leones interpolata febri, sed continua tabe roditur, angitur, in verborum maledictorumq; amaritudinem effusa. quapropter sicuti Canes, qui eius aestu aguntur, sese mutuo discerpunt, itideHaeretici,nec sibi ipsis parcunt, sed Lutherani Caluin istas, Caluinistae
Protestantes, imo &eiusdem erroris Sectariis se cani-u ' nis conuicij lacerant, quamobrem Caluinus,ahurrimes, inquit, nos cum disicesionem a toto fere orbe fecerimus, m- ter nos dissidere, c. qui ubi frequenti exercitatione in φη ς obliuionem clementiae venerint, omne foedus huma-
num eiiciunt animo, knouissime in crudelitatem transeunt,& feritatem animi exuperantes, audaces, torvi, minaces,inquieti ad nocendum exurgunt, suum veterum Haeresiarcharum insanias, pro nouis obtrudiamplius non posse cognouerint, quod refricatae,exagitatς, confutatae ad nauseam usque, etiam pueris innotuerint, nec alia suppetant ad veritatem obnubendam,quae
soli ad instar inter nebulas semper clatior emicat, calumnijs, imposturis,mendaciisque nos impetunt, quod
vitium infixum, ingenitumque cum sit, natura vim sua exercet, inimici sunt, faciunt ut inimici, agitur animus
in nocte,& velut eversis virtutibus vitiorum tenebrae oboriuntur, quorum impetu obruti, neque quid agant discernunt, neque sui iuris sunt: aeque igitur animo ferenda in ad honesta vadentibus contemnenda, quia furentium sunt, prudentiori cedendum, stultiori remit- 2 3 tendum.Pisistratus cum multa in crudelitatem eius ebre conuiua dixisset irritantibus respondit, non magis illi se
383쪽
succensere, quam si quis obligatis oculis in se occurriLset, nulla est tanta potentia, in quam non incurrat iniuria, proprium est magnitudinis Vere non se sentire per ,.... cuisum,immanis fera adlatratum Canum lentarespexit i. ' Mirritus ingenti scopulo fluctus assultat. Qu'niam vero non errore, sed pervicaci voluntate delirant,ad authoritatem, gratiam sibi comparandam specie Religionis scelus prςtendunt,Catholicolum prolapiam ut aiunt superstitionem ad primam reuocare
Ac ne propita turpitudinis foedissimis viIescant maculis, sed aliorum exemplo peccent impunes, omnique lege Diuina, humanas se exsoluant, oth,& libertatis dulcedine imperitos pelliciunt, luxuriae, crapulae, auaritiae, carierisque viiijs, quibus pudore,& me Ira
tu excussis, miserrime inseruiunt, Deum ipsum aucto frem inscribunt, dant morbo diuinitatis testimonio, L. f. excusatam licentiam,scripturas, sine quibus haereses esse V2- non possunt, callide inuertendo corrumpendo, impressi. suggeret Diabolo,qui ut Lutherus ipse fatetur,' Mnatam ignea telaondique ipsis immittit, qua nihil aliud=ηta quam cogitationes pulcherrimae scripturarum testimonijs ador l 'ille μή
natae, ita ut latentem se eisfraudem veneni, animaduertere ecl. miseri nequeant, α quoslibet errores, inquit August.' ιιr Calu l. .. posse , t imperitorum animis per ornatam ianuam libenter a bos repant.
Sed in callidos hoste Nouatores, MChristianae pacis risi si Mapios turbatores iure optimo inuehentem Erasmum audiant auod in aestimandis rebus nistrum dumtaxat oculum intenderit,occluseo dextero, ea quoque quae rectissimaiunt, oino '
384쪽
3 o C A a Tara . iidebuntur pessima' orro cum Ecclesia quemadmodum res eaterae mortalium omnes, habeat rudimenta, progressum in pummam, nunc Aubit illam adprimordia reuocare, nihil sit avurdius, quam Pirum adultum ad cunas infantiam velle retrahere. IMulta stecum defert tempus rerumstatus, multa commutauit in melius olim clanculum in adespriuatas conueniebantpauci oristiani, nuncin templum publicum, oe conste-cratum congregantur omnes, utrum decentiu Nimiram hoc;
Olim in canis umebatur Eucharistia, in quibus tecte Paulo, alius suriebat,abu ebrius eratri nunc a les is siumitur adSacram mensam, νtrum religiosius foliminEcclesia aliis habebat lam num,alius Apocalypsim,alius Psalmum,abu loquebaturlinguis, alius Prophetabat, minterimarriebant muliercula; nunccerris hominibus distribui uni officia, caeteri taciti, compositique auβcultant, aut orant virum religio ουὶ Olim in nocturnis liliis cursitabatur ad Sepulchra Mart Trum, a pueris puellis, Piris, Monachis. xoribu , sacris Virginibus, atquiflagitia, qua μν)mbra pietatis admittebantur,pesu erunt ut hoc vigilia rumgenus tolleretur. Noctu popuia obambuiabat cum crucibus argenteis. canens 9mnos minterdum diuersurinesseni sibi occurrebant chori, wmni versi sunt in rixam cruces in arma: D non igitur, hoc rempublatum Olim corpus domini L. batur in manum idomiquum estet merent, qui accepissent; at quum existerent ii tractarent indigne, qui adartes magicas abuterentur, mutata His melius consiuetudo.Olim populsus' rijs creabantur Episcopi eiusam libidine dejciebantur, intem dum lapidabantur, res erat plena tumultus, interdum in cadis. Itaque rei spersuasit, vipenespaucos ac certos homines essetius designandi Dissopos aut etiam submouendi olim Di cui apud populum loquentes , cogebantur semicum quiddam exhibere, non aliterquam Hiriones, quorum actions
385쪽
ANIMADVERSIO. 37I placeatpopulo non optimo iudici,sibilis elyciebantur eprosicenio. tque interdum audiebantur inridecorae acclamationes, incomposi manuum iactationes , aliique turbulenti gestus. ρ-bili, cachinni siquid si licuisset, aliaque qua vulgu. theatris
de circusecumferebati Ecclesiam Dei. ueriturbocfrequenter Ioanne or Uomus, nonnunquam. Hieroumψ.Nunc e funesto dicentem taciti, multaque cum reuerentia ausultane omnes; trum, quaeso,templo dignius Lolim ratuspopulus canebat , sacerdoti respondebat Omen ibistrepitus tonitruo non absimilis, o ridicula vocum confusio lectaculum exhibebat indignum cultu diuino, nunc designatiAunt qui canant decenter, caeteri allantis cordibusvis domino. Rrecens Ecclesia nullamsteciem msces recipiebat necfine reclamatione recepta est,sed modulatae recitationisimilis quam cantui rimum apud Gr eos, deinde apudLatinos, cuius stecimen adhue videre licet inprecatione dominica, ausquid aliud est rivigemeris natura rerum humanarum , eo degenerauit 'sus, ut in multu templustre nihil audiarurpraeterimmanem boatum,autineptum vocumgarritum, qui citius invitet ad lastiuiam, quam adpietatis assectum. At non ideo musica omnino pubmouenda templis, sed quod praue irrepsit, arte corrigendum est eculis aliquot abominabile cessebaturi remplis Christianorum ideripictam, aut sculptam imaginem. Idiuxta illorum temporum rationem adebatpietas,partim ob Iudaeos qui expraecepto Dei detestabantur omnia simulachra,alioquiprocliues adidololatria artim ob eos qui eventibin venerantis Euangelium, in quibusprobabile est aliquandiu resedise veteris instituti reliquias.Nunc imaginum μου eo processit ut nonsolum modum excesserit, verum etiam a decoro recesserit .videmus in templa, quaeparum decore pingerentur in porticibus aulpopinis. Nihil tamen necessistο-
386쪽
tumflubmouerepicturas, quaeplurimu habentis voluptatis , ornamenti, o utilitatis, si quod est viti corrigendum erat. Olim Ecclesia nullas habebat Scholaspublicas, dumtaxat in re Theologica Ilus Epistopus erat doctoromnium,ste quanto res Christianae bono institu uni Schola,praeflerrim apud nationes barbaras 3 Nunc quaestus iambitio vitiauit hoc bonum qu stiunculis ad ostentationem magis quam adpietatem facientibus:
n ideo tollinis Scho. Nequaquam fedad Christianam
sobrietatem reuocandaluntstudia. Atqui ex isto Dialitio extiterunt, qui priuatim acpublice docuerunt disciplinas humanas nihil aliud se, quam retia daemonum tantumque profecerunt ut perquam raros in isto grege constricias, quisterio dent operam literis vel acris, velprophanis: quaestui, voluptatistudetur assatim olim liberum erat Monachorum genus, ste quum increscens turbaseper orbem 'argeret, exordijs ab AEguto pro ctis, multaqueflagitiasub obtentu pietatis committerentur. iam. que per hos metueretur totiuι Ecclesia confusio,necessario redactisium in vita genus astrictius, o huc certeconducunt,estium discrimina, quo virentumaciliussi mali sint olim aduersus bri ricos nonpugnabatur , ni ladisiritus verumposteaquam eo pervicacia studiorum esserbuisset, Pt res ad cruentumorbis tumultum flectare videretur, coacta est sarum,otestas, lembis, armis publico occurrere distrimini olim Ecclesiae praesides alebantur his quaestonte deferebatpopuIus,necalijs armabantur praefidi' , quam doctrina , precibus oe lacrymis satqui apud nationes esseras ipsa persuast necessisas , t aduersus populares incursus , opibus, aedificθs, m ministeri, munirentur auid
multu si Paulus hodie viveret, non improbare vino praesen
rem Ecclesiastatum, in hominum vitia clamareti, quibuseam
nihil quam placet nisiqvidi instituerunt quanquam ne in
387쪽
ANIMADvERs Io 373 his quidem constantes, &c. Vnum autem eorum conatibus praecipue aduersum habere cognoscunt, Romanum Pontificem, qui tamquam uniuersae Ecclesiae Caput, Iudexque supremus, eorum damnat errores, petulantiam retundit, seruicaciam grauisssimis coercet poenis, an hunc mirum
sane dictu Sectari omnes, qui in reliquis ab inuicem dissident, unanimi cuneo irruunt, pacemque passim Vt
Tertullianus inicum omnibus miscent,nec interes quamuis di p .se. uersa tractantibin,dumodo ad 4nius deritatis euersionem conse V
pirent quoniam licet diueris ritibus, moribus,4 erroribus dissitaeq; Haereses sint, sorores tamen sunt, eadem genitae superbia Monarchiam igitur, velut Ecclesiae August. Arcem, conserto agmine impetunt, ut capite sublato, unitas illa, qua Ecclesia constat,resoluatur,neque aliunde Schismata secuta, neque aliam esse extinguendarum haeresum viam,Cyprianus admonet, Euam diadnnitatis Ist . originem redeatur, amplectaturqueprobatio Catholicafaciliadi d. Hii, fidem compendio νeritaris, quam Dominis instituit ad Petrum loquens, es retrus, oe stuper hancinetram aedificabo Ecclesiam meam , c. Et cum duo potissimum, Regnis eue tendis, vitia sint, beneuolentiae,& auctoritati opposita,
odium,&contemptus, quorum alteri ex metu, eique ex Tyrannide, alteri vero ex moribus, origo est, ignauissimi Plani hoc unu praecipue curant,vtRomani Pontificis nomen eorum imposturis, odio, contemptui omnibus fiat, ad utrumq; enim non minus opinione, uς Juam certa aliqua ratione movemur, odium autem tar l, itidum, cinaudax, metus enim saepe retinet, contem hi a plus vero ferox prcceps, nam solute viventes desipi politis.
388쪽
37 CAPITI X. eabiles sunt. Qu*dsi vilis, abiectaque Summi Sacerdotii inio, semel animis irrepserit, nisi principijs obstes,
sensim augetur in contumacia grassante , reuerentia minuitur, Religionis vigor paulatim deferuet, &timor audaciae cedit, qu tandem in impietatem deuoluitur. Scio cunctis, Deum esse opinionem insitam . nec ullam, gentem squam reperiri adeo extra leges,moresque proiectoam,ut non aliquem Deum credat,verum do: qui ,sua cuique optimaReligio,non ratione,sed affectu iudicatura singulis, Donum Dei fides est cuius persuasione excitamur,& ducimur, eadem nobis erga Diuinum eius nomencultum erga Sacerdotes vero uti Dei administros, reuerentiam ingerit, quorum imperio in ossicio continemur: vides igitur quam tenui filo regatur animal omnium ferocissimum, quo abrupto & Deum infra se habet,& cum pietate omnem exuit humanita, rem quamobrem apientissime Romani Pontificem Maximum aspernari, probrisque impetere piaculum ducebant, unde Tremolius Tribunusplebis, cum M.,lta s. Emilium Lepidum, Pontificem,contumelijs affecisset,
p- , ut contemptor Religionis, damnatus est. Neque solius Ecclesia Monarchiam euertere,eorum
1 b.. furori satis videtur, nisi totius Christianae Reipublicae. statum invertant, facem uniuersam perturbent, Orbe νς gi Catholisum, inlati Augustinusauem, Domino ipsis rem ' 'Τ sente peruertere non possunt saltem confundere conantur, C. Eadem itaque rabie, urnullus sit, quem amplius time-
m. d. ant, momnes quoque Principes,&Ciuiles Magistratus, d Cari insanIentes , nullius hominum dominationem, etiam
.6 2 ' temporalem a fidelibus agnoscendamζPrimamque uber-
389쪽
A Ni MADvERSIO 37s-ispartem, qua Christus nos donauit, hanc esse praedicant. t Melium conscientiae, dumsiduciasiuae coram Deo iustifcationis, quaerenda est A esupra legem erigant, me erant Conscientiae bἰχe. inquiunt, liberaeflunt ab omni iugo legis, &e. Atque ita Re ita=.,, '
nibus libertatem omnem adimunt, quod cum originali Iustitia, liberam arbitrij facultatem amiserint, eamque Euangelicam appellant, quemadmodum sese Euangelicos iactant, ut nagitiorum suorum culpam omnem in Deum refundant, se non homines, sed bruta fateantur, quia nimirum, ut in ipsos festiue ludit eruditissimus Beccanus,Legunt insuangelioΓhristum uisse ad nuptias, Id R Vbibisse minum, Iudam habuisse loculos, m prodidisseseum ritua. Dominum, . Mulierem in adulterio deprehensam poenam euasill Verodissilia altasse in conuiuio, haec oesimilia exEuam gelijs exempla excerpunt v ro diuini dogmatibus obtrudant,
at 3bi legunt Christum ieiunasse, auisse pedes Apostolorum pernoctasse in oratione trucem subctinuisse , hi libertini
si dum inter se dissidentes, alij Aristocratiam, alij
Vero Democratiam commendant, omnes in hoc concordes, dominationem appetunt, quam Ministri omnimodam ubiq;usurpat: Nonne in Germania Lutherus, Papa Saxonicus dictus est,Zuinglius Turingit Caluinus autem 'ost eum Beza Geneuete, nonne sacras, publicas res suo gesserunt arbitri, Hinc Sarauia paritatem illam, quam Ministri verbis polos extollunt, re autem exhorrent, aduersus Begam irridet avi ,
390쪽
376 CAPITI X. Tanta inquit, est Naturae dis, incat etiam eos, a quibus
impugnatur, aequalitatem inter Scclesii Pastores, qui Apostolis successerunt D. Be a esse oportere,alijq; plures, cum eo hodie co- tendunt, seminentiam scoporum dananteTyrannidis. se ipsi
interim aequalitatem, quamprofitentur minime obstruent, constat enim D. N am colligis fluis esse Angsuperiorem. Et Ioannes Caluinus dum mixti lus auctoritatu in suos colligas habuit, quam hodie Angliae rimas in ovscopos exerceat nota loquor. t impudenti fueritnegare quod res ima clamat, scripta eorum testantur. Eandem sibi vindicarc Tyrannidem casteri quoque Ministri, horum exemplo ubiq; edocti,ut cuncta ex eoru libidine pendeant,primo nobiliu infringere potentia,nomenq;Nobilitatis poenitus supprimere student, quorum vel paululum enerre caput, nullum
unquam sinunt, di idia inter utrumque ordinem perpetua fouent, populi aemulationem in Nobiles prouocant, quorum maximam eis suspicionem continuo incutiunt, ut pluidum vulgus quo quo lubet vertere possint summos denique honores tribui plebeijs curant, quos artibus hisce , ad suam auctoritatem tuendam Clientes sibi conciliant, quamobrem pax eorum comprimitur arbitrio, arma nutu eorum stringuntur, neque ipsorum detrectare iussa, aut sententiae obsistere ullus audet, sed inter eos unus dumtaxat, qui loquentia.fraude, arrogantia, audacia, gratia apud potentiores valet, is in alios usurpat imperium, cui caeteri inferioris subsellij Ministri, vel etiam inviti, subiacere cogantur,omnes tamen quamuis unius dominatus, caeteris inuisus, veluti membra tuendo capiti conspirantes, arreptam in caecos illos Tyrannidem qui caecos hosce sectantur du