장음표시 사용
111쪽
rem Libera de materia se fornia, balaum initi'. e .estione unic art. s. ubi sic loquitur V
eripliciter accipi potem; ura mouo prout uni ect idem quoa unitio. Alio modo prout unioepi pasto eu dependentia quaaam natura a sumpta a assumentem Tertio ver mouo Anio si re
rio consequens hujusmodi inionem O pasionem 'ae ibi Divus Tho.Dasnix quibus subsumo sic sed unio modulis, de
quaestiem , sub nutu exenuro cratis unionibus intra ligenda venit:ergo nulla, agnovit D.Thomas unionein modalem in te natu amastum tam&assumentem , sive inter humanitarem verbum. Rejondeo negando minorem,cujus salsitatem supra tussicienteron odimus ad probation m vero nego similiter minorem: Haec enim modalis nolo, inre,dcia meate Divi Thomae in-
te linenda venit sub illa dependentia quam agnos it Divus
Thoma superadditam in natura assumpta in ordine ad n turam assumentem , quidem quod per illam dependititia navete intelligat sanctus D. M praefata umonem , hoc eviis denter colligo ex his quae hab linquo lib. I.ari et .adsectin retriti habeDSuod unasu fac Ia persona Dei hominis , hae non .s factum vel per aliquid abolutum e relativum , sed; rsolam unionem rereptam rea iter innuturanssumpta:blaec ille,exqvidus sic arguo ad tutentum icta est una persona Dei, hominis per rum dependenti cm natura assumptae ad alluis mentem, et .m piae se sumptam,cum tali posita dependentia,
etiam omni alio secluso,adhuc extet una persona Dei de homi-
minis sed dicit Divus Thomas quod facta est una persona Dei di hominis per ipsam unionem realiter receptam in natura asse sumpta:ergo praefata dependentia naturae assumptae ad assuis naentem talis est in mente sancti Doctoris,quod etiam absolute loquendo dicatur uni superaddita seu recepta: sed soli nno. datis unio de qua inquiritur ubere potest quod absolute linquentio dicatur unio superaddita,cum asto nitiva sit absolute loquendo unitio potius uuam unio, inrelatio consequens ad edi trema unita non tam sit udio quam comparatio Jab ludo unitorum ergo per huj a se odi dependentiam superaddiis tam naturae assumptae ad naturam assumentem vereo de facio intellexit Divus Thomas unionem
112쪽
Vtrum totum P ficum H inguatur a materia es forma unum sumptis,
c Edondeo dicendum quod ipsum totum Physicum , quod
usurpatur in praesenta pro ipsa natura totia quae cotistaeyx partium unione,distingui non poti talite a partibus scumateria forma unitim sui iis , quod si tertia aliqua reali, ta Ventitas ex illis ita fimul sumptis teivitat i licet aliqualiter ab illis distinguatur,distinctione scilicet ratio uis praesimplicitum, explicitum,in quantum totum impii ite dicit,quod Partes dicunt explicite Hujus autem indistinctionis ratio. equidem meo judicio convincenti Cima est . quia quoties, ubicum ire duo aliqua ita se habent in te se . quod unum aliud sibi identificet, talia tunc eon aliam illam it L portant eu tatam rem suetaealliatem sed taliter se babc totum ad materiam formaminitim sum dias,ut eas sibi identificet, cum illis dentificetur ergonoa distinguitur totum ab illi in realitate, adeo
ut tertiam importet senin atem ex earum entitate rem
sultantem. Probatur Minor hoc ipso quod non se habet totum ad materiam dormam simul sumptas , ut eas sibi uniat& niatur,debet taliter se habere, quod eas sibi identi si et riden-rificetur:sed non ita se hab re potest totum . ut materiam formam nitim sumptas sibi uniat incum eis uniatur Pergo se-bet ita ad illa se habet ut eas sibi id istificet, cum illis identificetur Maior est evidens non enim aliter materiam risma unitim surn ptae ingredi poliant ipsum totum, quam vel per unionem cum illo, vel et identitatem. Probatur Minor in qua
tota sita est dissicultas, quidem duplici aut Dipli mediosi cu-troque med judicio Tirrefragabili.
Primo, anio est essentialiter duorum e reo esse non potestudio nisi in te ea quae ad invicem comparata faciunt numerum. sed impossibile est quod totum Physicum faciat numerum cum materia, forma nitim sumptista cum in quovis numero una pars sit certum quid se isto ab alia &totum Physi umni bili seorsima materiai scit ma unitim sumptasta alias esseti ros tum sine eo quo est compositum ruta siue compoben
113쪽
ribus, quod quidem in terminis implicat ut per se patet: ergo imis possibile est taliter se habere totum physicum ad materiam&formam unitim sumptas,ut eas sibi uniat, uniatur cum eis. Secundo,omnis uato ordinatur essentialiter ad totum ali quod compositum constituendum,cum nihil aliud sit compos-rio,quam distinctorum unio sed impossibile est quod unicitotius Physici cum n alesia, forma unit insumptis ordinet ut ad totum Physicui constituenduin, cum hoc ipso quod est tinio totius cum alter , illud jam supponat in ratione totius constitutum , sicut hoc ipso quod est unio materiae irmae, alia jam supponit in ratione materia siformaec ergo impossibile est ita se habere totum Physicum ad materiami formam uni
tim sumptas,ut cum eis habeat unionem.
Tertio, totum hoc ipso quod est dri materia, sormamnitim sumptis,est hoc ipso Maliquid eis perfectius cum sit in
hoc casu id,ad quod ordinantur illae uniti sumpta Gergo hoc ipso quod unitur totum matellae, formae nitim sumptis, unitur illis ut asiquid eas pei siciens&actu anc sed impossibile est quod totum uniatur malitiae siformae simul sumptis ut eas perficiens&actuans ergo impossiibile est quod eis etiam so- ut uniatur. Probatur sub umptum,ira tautum aliquid alteri unitur ut perficiens,in quantuin aliquod ei tribuit eis Comnis namque perfectio attendit ut juxta aliquod esse , ut conceditur, Qui inductione patet: sed imponabile est quod totum Phisi, cum aliquod tribuat isse materiae . Armae uniti sumptis; cum nec tribuere possit esse accidentale sive secundum quid, utpote quod est totum quoddam substantiate; nec etiam tribuere
possit esse substantialesve simpliciter, utpote quod iupponitur
lam communicatum asotma jam communieata frunita ergo
inpossibile est, quod totum Phrsicum taliter se habeat ad materiami formaminitim sum ri s ut illas sibi uniat inlatur cum eis mergo totum Physicum importat materiam ct formam
unitim sumptas per hoc quod illas sibi identificat, identilicatur cum eis:crgo non potest totum Physicum se habere ad materiam Sc formaminitim sumptas ad modum tertiae adcujusentitati si realitatis te aliter ab eis distinctae. Dices i.totum Plidis cum est vere: proprie unum, cum sieunum per se, ut supponitu sed materia sol ma ut uni timium piae non possunt dici unum: ergo totum Physicum non potest non esse aliud a materia&sorma,etiam ut unitim sumptis.
Probatur Minor id a quo unumquodque dicitur unu est unitas:
sternaretia: forma etiam ut unium sum tae non habent unita-
114쪽
tem: ergo nec habet ut unitim surrite, quod dic possint
unum. Probatur Minor nihil habent materia de orira ut uni-rim sumptae , quod non hineant dirisim praeter utitontim sed iam O Cties inta dici potest unitas i cum unicas sit uncus, unio sit duorum. ergo materia&formae etiam ut unitim iam p- tae non habent unit atero.
Respondeo distinguendo majorem sic totum physi ut in est
veret propri num, unitate composta Codicedo: ut vere
proprie unum unitae simplici ego. Similiter dis uaguo minorem sed matrii at forma ut uomm sumpta non pollunt disiunia munitate lauiplici Concedo: eoo possunt ciciunum unitate composita ego minorem de conseSuentiam. Itatio autem hujus solutionis est , quia unum unitate compositi a se debetens quoddam, non quidem ex comi ponentibus cTurgens
Vresultans ut tetrium quid, sic enim componentia ipsum non ingrederentur in acto esse , adeoque cesset en simplex in facto esse j sed ex ipsis confictum componentibusta jam sic est quod ens ex ipsis confiatum componeotibus non potest de alio in hoc casu veriti ari, quam de maceria forma ditim sui ptis, cum ut jam dictum est totum quod non est nutetiam sorma uniti l impiae , sed aliud ex illis resultans ut tertium quid, dici non possit tale en ita ex componentibus conflatum eo cia. quod scilicet hoc ipso quod comparatur ad componcntia unitim sumpta ut tertium quid , sit aliquid metitum quid si ae
hujus: nodi componentibus, utpote faciens cum illis numerum, queli me dici non potest de ente quod non est ens nisi confiatuna ex componentibus Vergo i unum unitate composta de alio crificari nequit quam te materia, fornia ut nitim
sumptis ex quo patet responsio ad sequentia.
Dices ecun io, impostabile est, materiam, formam non distingui toto sub ea ratione qua totum realiter causanta sed ipsum causant totum ut unitim lumptae: ergo impossibile est, quod etiam ut unitim sumptae non distinguantur realiter atoto Masor videt ut evidens : nihil enitet esse potest causa sui ipsius. Probatur Minor materia uetitim sumitu hoc ipso quod sumitur ut recipiens formam, sorma ut iinformans materiam: sed non causent materia tarma totum physicum si recipiendo informando: ergo ipsum caulaut totum ut uni timsumptae c. Respondeo negando minorem, quod scilicet matellari fermato tum causent ut unitim sumptae cujus ratio est , quia ut
cicaa ut materia forma unitim sumptare, non stit acu qu*
115쪽
tina sumatiar in tecto, altera in obliquo, ut dum dicitur materia recipiens formam , vel forma informans materiam, sed debet utraque sumi in recto , vel utraque in obliquo tum quia dum una sumitur in recto Laltera in obliquo , sumuntur tunc ut se mutuo respicientes, subindeque quasi divisive, cum sumantur tunc ut exercentes inter se oppositionem respectus cum tamen materiai forma ut unitim iumptae non exerceane
oppositionem te spectris ad invicem, sed potius quasi ad modum unius subjecti respiciunt praedicata in quibus ita unitim sumptae communicant tum quia hoc ipso quod una sumitur in recto, altera in obliquo, ut dum dicitur materia recipiens formam, habet una puta materia prius attingi, considerati quam altera i cum tamen materia, forma ut unitim sumptae ita se habeant, ut sub tali ratione non nisi simul sisereri littingi possint ab intellectu, ut consideranti patebit: tum denique qui hoc ipso quod una se habet in recto, altera in obliquo, quod tunc sumitur non nisi pro uno supponit, nec ibi propriet ex aequo verificantur lysumpta, seu lysumuntur, sed tantum lysumitur, quod ex eo patet, quod si de iis ita sumptis puta de materia sormam recipiente aliquid praedicetur vere cie ipsa non nisi de una tale quid praedicatur, ut si dicas materia formam
recipiens est potentialis, cum tamen contrarium eveniat, quando ex iis non unum tantum tum itur, sed de facto, vete unitim sumuntur, ut patet dum dicitur materia dorma uni timsumpta Ilint subsistentes, ubi ly subsistentes quod est praedicatum vete tunc de utraque praedicatur,&non de una tantum;
verum ergo est, quod ut dicantu materia, forma unitimsu piae non iussitat quod una in recto sumaturi altera in obliquo, sed debet unam altera sumi in recto , vel utraque in obliquo: iam sic est quod non habent materia, torma totum causare nisi in quantum una in recto sumitur altera in obliquo, cum non causent nisi per hoc, quod materia est recipiens sormam in forma insormans materiam, ut conceditur . ergo non propterea velificatur nec sequitur, quod materia forma vi uniti sumptae causent totum. Dices terti. hoc ipso quod aliqua a parte rei velificantur de toto, quae non verificantur de materia si ima uniti sumptis, me contra non possunt hoc ipso materia serina uni timsumptae non distingui toto a parte rei sed sic est quod ad
qua ita verificantur a parte rei de toto quae non veri sicantur de materia, forma unitim sumptisu dicitur enim de toto quod
est rue est, euod operatur, quod tamen non dicitur de par-
116쪽
Quast utrum totum physiu dissim See io,
tibus;&de partibus etiam unitim samplis dicitur quod componunt , quod tamen non verificatur de totos ergo debere totum dii tingui a patie rei a materia dorma unitim sump
Ressondeo distinguendo majorem sic hoc ipso quod aliqua
veri ficantur de toto, quae non verisicantur de partibus nitimi
sumptis , non possunt hoc ipso non distingui a paste rei, si a lia aron veri ficentur de partibus unitim sumptis secundum rem significatam Concedo, si vero de illis non verificentur praecise propter secundum significandi modum Nego, quod propterea arguatur inde disti uetio aliqua realis inter totum partes, sub eadem distinctione minoris Nego consequentiam. Pro quo notandum eli, posse ex duplici capite provenire, quod aliquid, quod de uno praedicatur, non praedicetur de alio, pura vel ex diversitate eorum in re significata , in quo sensu quod praedicat in de substantia verbi giatia non praedicatur de accidente , vel praecise ex diverso modo significandi eandem rem.j lxta quem modum docetur in Logica, quod quae vcrificantur deforma in abstracto, non propterea dcbent velificati de eadem in concreto vile contrai, ita conceditur quod homo scribit, homo aedi acat, quod tamen negatur de humanitates sicut autem quod aliquid verisieetur de forma ut in concreto, nec tamen de eadem verificetur in abstracto, non propterea id arguit realem aliquam distinctionem informis illis sub ratione iurarae propterea quod id provenit, provenite pol st ex diversitate in modo tantum significandi, sinon intes discata; ira nec argui debet realis aliqua dist nctio inter totum, partes seu materiami formam ut uniti sun ptas ex eo quod verim ficetur aliquid de toto, quod de illis non verifieatur,vere contra quia hoc ex diverso solum significandi modo provenit,donautem ex diversitate in re significat quod ex eo colligo, quod res significata per totum non se habet ad rem signit atam per
parte sumtim stroeptas , ut illam sibi uniat aut cum ea unlatur,
ut existimo supra demonstrasse in responsone ad quaesitum, de quidem triplici medi, unde cum res illaignificata per totum comprehendat aliunde, supponatur comprehendere rem si gnificatam per partes unitim sumptas , debet conseeu inter hanc sibi identificare . inita excludere debet diversitateria
xe significata, &solum diversitatem inducere in ipso lignificandi modo.
Dices quarto, quod ex Divo Thoma quodlibet secundo arisii tertio, ad primum saliquando ex huitu i lj Iura
117쪽
Liber I de materia se forma.turarelinquitur aZiqua res tertia sicuti ex anima es corpore eam siluitur humanita. sed si totum non distingueretur a suis rartibus linitim sumptis velificari non posset, quod ex his quae simul ursuntur relinqueretur res tertia ergo eam Thomadistinguitur realiter totum physicum, ut humanitas a suis partibus elim uditi sumptis. Respondeo degando, molem Pro quo notandum est, quod aliud est loqui de partibus, ut suet ea, quae simul junguntur ad totum componendum , halid est de iidem loqui ut conjunctim sumptis, habent enim partes, quod sint ea,quae simul junguntur per hoc praecise , quod una in recto sumitur aliam ii portae tu obliquo, pata per hoc, quod sumitur materia ut recipiens sormam , ut per se paret: la quo quidem sensu duxta quam accertionem certissimum est totum esse rem tertiam relictam ex illis quae ita junguitur cum totum sub nulla ratione sit trie dici possit nare suis partibus, subindeque nec sit
materia tecipiens formam, nec etiam sit torma actuans informans materiam: non est tamen ita certum, imo omnino lalsum est, quod sit totum restertia comparative ad parieST-
nitimi conjunctim sumptas, rex iis ita conjunctim sumptis resultans quod quidem ex eo patet, quod quamvis totum sub nulla ratione sit vel dici possit una ex suis partibus, inita nec dici possit materia recipiens formam vel forma actuans materiam, est tamen totum idici potest esse suae partes ita communicentes cum illas includat ut supponitur, nec tamen illas includat per unionem, quam habeat cum eis, ut jam dictum est, subindeque illas solum importare possit per identitatemn ergo quar siae totum res aliqua comparative ad partes quaeimul junguntur non propterea sequitur, quod debeat esse totum ita realiter distinctum a suis partibus coajunctim unitim sumptis. Quod autem sit haec se utio juxta mentem, intentima senscti Doctotis ex eo aperte colligo quod habet divus Thomas in uari contra gentes, eapii octuagesimo primo ubi habet: De humanitate vero non e intelligendum quod si qua amforma consurgens ex coniuncctione forma ad materiam, quas irealite alia ab utraque quia rumperformam materiasia hoc
aliquid actu, ut dicitur 1. de anima, textu nono, Illa tertia fr-rna consurgens non esset subsantialis sed accidentalis Hae divus Thomas 'nibus nostram probat sententiam Sc praefatam insinuat solutionem, in qua juxta quam diximus, quod quamvis totum, puta humauita3 nec sitariateria rectriens Oi-
118쪽
Corollar per quid di 'rant, Se ro
uenam , nec dici pollit ima in tartas materiana, eo quod L ilicet totum sub nulla ratione est vel dici potest una ex suis partibus, non tamen est totum aliud realiter ab utra tre. quia scilicet totum quod non est una ex suis partibus , est nihil om inus suae partes, utpote quas importat,uon media unIoae, sed media identitate.
Colliges, quod quando dicit Philosephus in qu t. Metaph=s c. textu decimo nono, quod bis tria non unisex; inseptim. Metus sic textu sexagesime,quod si abanones elementa dis non est iterae ex quibus constat, eon diopterea intendit dicerere docere, quod totum distingua tui a suis partibus, vel quod totum non lit italiter Lare partes oppositum enim explesse docet in quart Phiacorum . capite tertio ubi ait Atio modo est Aliqui in alio, ut totum es in partibus neque enim aliquid est totum quam partes Unde dumta: loco citato quod bis tria non sunt, ex intendit solum quod ut sunt formaliter bis tria Ee ut constituunt speciem ternarii non sina sex, propterea quod una species numeri non est formas iter sumptarais alterius, sed solum materiali errata te is scilicet unitates claudit, ex quibus quilibet numeructanquam ex partibus componitur ita non bis tria sed sex unitates sunt seae in alio vero testimonio in quo refertur dixisse quod sillaba non ei elementa, seu itera ex quibus constat, truncatur sensus testimoniiu non enim dieit absolute Philosophus, quod sillaba non est elementas sed quod syllaba non es elementa sicut cumulus rivo utique verum est, quia cumulus solum dicit partes simul in eodem loco , absque aliquo tamen ordine sillaba vero dicit elementa seu literas ordinate se habentes.
Per quid disserant violentesmo artificiale a na- se rurali, in quo confiant.
EXplicata supra naturae quid ditate in introductione ad Physicam , iis fuse in hoc libro explicatis . quae ad causas ejus intrinsecas seu principia, partes spectant , unum
119쪽
mi Libera de materia O forma.dicitur,qui eonstat natura , differat ab artifici all&violento, cum vis&ars sint etiam prinspium morus,sicut matura,&aliunde in sensibilibus sinaturalibus inveniantur.Igitur
Scisneumprimo Iar eo consistere ditare ni iam inter naturalia
uartificiali , quod naturalia habent in se principium uim rus,ita quo oveantur ab intrinseco hoc ipso quod natur lia
sunt vita natura moventim non autem artificialia Ratio autem hujus est, quia forma naturalis quae eae intrinsece cons itu. xiva naturalis entis,cst principi uim motus ipsius entis quod consituit . sic sermanaturalis lapidis est principium motus ipsius lapidis,puta motus deorsum; reforma go is principium motus sursum in ipso igne quem similiter intrinsece constituit et jam . sic est , quod mima artificialis ex qua sola intrinsece conitis tuitur ens artim tale , nullius motus in principium , ut patet Gergo distinguitur naturale ab artificiali, per hoc quod ha-b tin se ins naturale principium sui motus , non autem artificiale.
Sciendumsecvngo , Quod quando dimur ens naturale in se habere principium sui motus addit e te attificialis, 3 motus ficut ibi simpliciter profertur, sta tum debet simplicitet
quoad substantiam, non tantum quoad aliquem taliqualem sui modum , unde licet navis quae active movetur per aquas a vento vela remigibus, plaustrum quod active movetur ab illud portantibus licet, inquam, plaustrum ratione sua: Dimae artificialis rotarum, sinavis ratione stra videantur habe.re principium passivum talis motus i nec enim absque tali forisma possctet navis moveri,ut movetur super aquam , neque ab que tali forma artificiali totarum pollet plaustrum moveri ut movetur ab equis,hroc tamen non obstante salvatur adhuc di serentia assignata inter naturale&artificiale.ex eo scilicet quod
talium motuum quoad illorum substantiam principium passistium est ipsa forma naturalis ligni ex quo conficitur navis , ligni ex quo conficitur plaustrum . quia ratione ipsius formae naturalis ligni habet navis , quod possit supernatare, Vnon submergi in aquis , licet quoad modum, majorem velocitatem motus tum navis, tum plaustri &idem dic cum proportione de omnibus aliis motibus conducat eorum figura atti sciatis Sciendum tertia , Quod quamvis ars quae est in mente artificis esset principium alicujus motus quoad substantiam in
ipso artifice ut volunt aliqui, id tamen non lassiceret, ut dicere.
tutias artificiale habere retincipium sui motus couauido quidem
120쪽
dem per artem non constituitur intrinse se in artiri ciale, I luna intrinsece petillam confluuitur artifex Cens autem artificiale constituitur per terminum artis, scilicet per formam artificialem, atque ita modo ipsa artificiat: sforma non sit principium motus. Eusentis amficialis . etiana si ars esset 'inop urum olusejus in quo talis re eritur ars,non propterea eu artiu-ciale principatam in se haberer sui motus , ac proinde semper in hoc distinguitur ab ente eaturali. Nihilomimas Sciendum quario Quod nec ars est, incipium motus ejus in quo talis ars reperitu ;Qu acum ars sit in mentea tilicis . non agat creatus a physice transeunter peractum intellectus,nccper principium quod est iu intellectu riolus enim Deus ectivas ideas aliquid extra tuum intellectum producit Iars quae ei
in mente ari incis diligit quidem regulat motus ipsius Frtificis,ut ars citharisandi quae est in mente musici , dirigit uegula motus manuum citharisantis quoad numerum dispositionem ipsorum motuum; non tamen ipsa ars est principium talis motus quoad substantiam , sed ejus potius substantialis forma culta non solum ens artificiale non habet riincipium intrinsecum sui motus , sed nec artis, formaliter ut artifex in het principium sui motus , nec ejus ars habet propterea rationem naturae unde ad id quod objici solet, quod si ilicet per artem quandoque fiunt opera naturalia, ut dum panificus per artem suam facit panem ex trinico,&medicus per artem medici nae sanitatem causat,quae est in genere entis daturalis 3 ex quo inferre solent quod opera naturalia. at tisicialia non distinguuntur. cum utraque fieti possint media alte Ad hoc inquam. dicendum est,quod ars virtute propria nullam fodinam potest causa re naturalem , sed solum applicanda activa passii visa
quod tunc sol ma qua causaturit causatur ab arte, sed a cor poribus quae applicantur. Vadenu quam evenit quod re naturalis sit pio prius artis effectus , sed solum proprius ejus esse- et iis est forma artificialis,pro caepositione autem violcmi. Sciendum quini violentum ege quod fit ab extri ero passo
non conscrinete vim. Ita communiter a signaturia finitio violenti e sumitur ex Aristotele tertio Ethirarum, capiteprimo dicente iolentum esse cujusprincipium est'ris , in quod nihil eonfert is qui agit aut patitura colligiturque, eae Drvo Danaas ceno,. Fide,capite vigesimo quarto ubi risbet quod invii.,id is violenter, feri id uicitur , quod principium habet ex-rrinsecum , nihil notusus atque conatu ad actionem conferenet
eo cui vis inserium In quibus det fiaicionibus juxta communem