장음표시 사용
51쪽
perenni motu versari, non consequitire, mimium esse materiae essentialem , Cum motus materiae cujuS libet ex superius dictis orian. tur a principio extrinseco, simulque a gra. vitate, &attractjOne, quae necessario in materia non existunt.
In tertio falsa omnino est prima pars Antecedentis: Materia a Jola materia movetur , cum etiam men Les humanae, quae non sunt materia, in corpuS agant, . illudque pro lubito moveant. Altera Vero Antecedentis pars: Neque dum materia movet materiam ,. ad id opus
est impulsone aliqua extrinseca, ita distinguenda
est: aliquando comedo, semper nego. Mutuus enim corporum conflictus quotidie ostendit, innumeros motus in. materia fieri propter impulsionem extrinsecam, eaque solum obtineri. Quod si aliquando materia movet materiam sine impulsione extrinseca, ut suadent mixta, id provenit ex attractionibus peculiaribus quas viniιates chimicas appellant. Cum igitur hae attractiones peeuliares non sint materiae ellcntiales, qui ex iis oriuntur motus non essentiales, sed adjuncti, vel, ut dicunt, commvnjcationis existimandi sunt. In quarto remanet Mira uio demonstran. dum, pugnans esse, materiam a principio
extrinseco motum, accepisse . . Neque enim video aliquam apparere pugnam in eorum sententia, qui Pudant,. motum materiae comis
municatum fuisse, dum illi existentia tributa fuit. Tandem, in quinto I R. supponit, Universi
materiam esse sesernam. , seu ab aeterno existere, quod quidem non supponi, sed probari debet. 2'. lupponit ens ab aetertio existens esse semper ens a se ipso existens,
52쪽
non supponi, sed probati debet. Ut enim.
s. I a. observavimus, Platonici plures , ac etiam plures Scholastici opinati sunt, non repugnare ens ab aeterno existens, quod tamen a se non existat, sed ab alio existentia m acceperit. Nullius igitur ponderis est
Caeterum quod mireris in hoc futili prorsus Philosopho, qui tamen tanti ab impiis hominibus aestimatur, est, quod sibi aperte contradicit. Postquam enim omnes adhibui
conatus, ut ostenderet, motum esse essentialem materiae, dividit omnes motus in acinquisitos. qui a causa extrinseca proveniunt, ct in spontaneos, qui nullam causam extrinseiscam habent, aperteque scribit, nullos esse malus spontaneos in variis natura corporibus, cum Φmnes eorum motus a cains vel visibilibus, vetinvisibilibus, qua in illa agunt, producanis
tur si Si igitur ex Mirabodio nulli sunt ia r Les mouvemens, solent visibies, lentcaches , soni appelles mouvemens acquis, quand iis soni imprimes h un corps par une Cause &rangere, ou par une force existante hors de tui .... C'est a in si que nous nominmons acquis te mouvemem Que te veni nil prendre avx voiles e un vaisseau . Nous apis plenons spontaias les mouvemens excitos danaun cor ps qui ren ferme en tui-m Eme la cauisse des changemens que nous v DyODS Sisy rer es tui; alors nou& di sons que ce corya agit 2 se meut par fa propre energie. Decette e spe ce sont les moti vemens de rho m.
me qui marche, qui parte, qui pense :cependant, si nous regardona la chola de
53쪽
variis naturae corporibus motus spontanei, erunt omnes acquisiti, nempe provenient o. Innex ex causa extrinseca extra corpora existenteia Ergo motus ex Miraticidio non erit essentialis materiae , ac proinde extra corporum seriem, existet causa in eor Orea Oomnium corporum motrix, ct domina ; unde ex motu in universa materiae existente clara erit. exi stentia Dei f. 23. Secundam, & tertium argumentum physicum, quibus ex motu planetarum. N ea prima rerum productione Dei existen ei am de- manstravimus impugnat Auctor Babliothecae Londini editae, qui ita ratiocinatur: An nosita cornoscimus naturam rerum, ut. iudicare posse Imus, Mundum non potuisse exissere, nis ea ratione, quam. nos eancipimus p nem ne nisi, asseramus. Deum planetis, vim projectionis impertitum. fuisse , ac rex omnes produxisse se tentia , quae Mechanicae leges omnino ex Cedat . Quisnam scit an in ext sentia finu existant
fontes ,, quorum. nullam. prorsus ideam. habeamus
Quisnam scit an in existentiae, Anub existetnt' vires, qua tales,. ac tales effectus producere pos ni P quae proinde & planctis vim. projectionis imperiitae fuerint, & Mundum primo condiderint 2 ia Sed. hujusmodi Pyrrhonismum, ,
54쪽
quod invicti roburia habet Auctor, futilem
prorsus esse facile demonstratur . Etenim
IR utcumque nos lateat naturai rerum, ceristi tamen ex quotidiana experientia sumus, materiam & ex sua natura inertem esse, i, majori, minori ve celeritate posse moveri. &una poli S. quam. altera directione posse imis pelli & innnitis prorsus modis posse coa gmentari Nisi igitur concIpiamus causam extrinlacam, quae Ρlanetis vim. gravitatis e
projectionis una potius quam altera directi ne tribuerit, ac pro lubito Mundum dispo. sueri t. nallo modo intelligi potest & motus
planetarum , & praesensi corporum coelestium distributio. Neque enim abdita natura reis rum pugnare potest. cum iis . proprietavibus, quas ex experientia quotidiana in materia deis. prehenuimus rivum nuJla res conflari possit ex iis, quae se mutuo destruunt .. 2'. utcunque ignoremus sorte& & vives. in hac rerum uniuersitate exjstentes L certi tamen sumus , excluso Deo , nullum sontem , nullamque
vim. dari. posse, ex. quibus, hic. Mundus oriri potu etit. Et revera fingamus L ss fieri. possit,dhri im Universo aliquas vire& . ex: quibus Mundi origo. repstenda sit. Aut hae vire et statuuntur a materia distinctae , vel non. secundum pugna cum ipsa materiae natura
55쪽
neque enim materia esset amplius stupida &iners , si hujusmodi vires cum ipsa materia identiscarentur. Dicendae igitur erunt a materia distinctae . Hoc autem posito vires hae vel statuuntur pendentes a principio aliquo superiori, quod ipsas moderetur ac regat , aut omnino independentes praedicantur. Si aptincipio superiori pendeant, hoc principium, non ipsae, erit Mundi origo, ac proinde hoc
principium, non ipsae, erit serim a causa motus planetarum, ac praesentis rerum ordinis. Sin vero omnino independestes praedicentur, igitur a semetipsis existent, ac proinde erunt necessaria, sistinae, in finita. Motus igitur planetarum, ac praesem rerum ordo originem habebunt a tot entibus necessariis, aeternis, an finitis, nempe a tot Diis, quot ex hisce, viribus excogitantur. Igitur femoer verum
erit, excluso Deo, impossibile omnino esse, dari fontes, & vires, ex quibus hic MunduRotiri potuerit. Potestne major esse allati Pyrrhonismi futilitas 23. 24. Tandem contra ultimum argumen tum ex pulchritudine, magnitudine Universi, derivatam, in quo mira partium harmonia, miraque proportio inter media & fines eluricent, insurgunt Micurei, atque opponunt, quod sicuti in probabilibus est v. g. Homeri Iliadem ex fortuito literarum jactu prodite, si infinita fiat literarum, quibus constat, si a
mentatio, ita, si fingamus materiam aeteris nam, ac motum Vernum, probabile omnino
fuit, casu quodam haee omnia secta fuisse,
dum . atomi aliae aliis Occurrerent, ac per totam aeternitatem invicem implicarentur; ideo que quod praesens pulchritudo, ac magnit do Universi certo non eviacit, existere Deum.
56쪽
Ia eo is men, dum ita ratiocinantur, turpiter errant, quod eamdem statuant probabilitatem pro fortuito ortu Iliadis, si literatum, quibus conflatur, infinita fiat coagmentatios ac pro fortuito ortu hujus Universi, si fingatur materia aeterna , ponaturque atomos alias aliis occurrere, ac per totam aeternitatem invicem implicari. Etenim si omnes literae, quae Homeri poema componunt, te.
mere in laccum coniiciantur, tum extrahantur, & ordinentur omnes aliae post alias, , atque hujusmodi operatio repetatur in infinitum, evidens est, pluries esse redituram combinationem Homericiam, cum finitus sit literarum numerus, ideoque finitus numerust combinationum. Verum in Mundi constitutione res longe aliter se habet. Etenim Planetae circa solem certa lege in determinatis orbitis revolvuntur; spatium, in quo planetae, aliique e celestes globi suas periodos absolvunt, in longum, latum, & profundum
quaquaversum pacet. Porro resctae in uno plano sunt infinitae. Plana in spatio sunt infini- ea, & pro recta quavis in quovis plano infinita sunt curvarum genera, ac proinde & infinities plures sunt curvae, quae per datum
punctorum numerum non transeunt. Praeteis
rea infinitis modis variari potest lex altra octionis: pro quavis materiae particula infinitus est dispositionum numerus; quare pro ma teriae particulis simul sumptis habetur numerus combinationum infinitus per ipsum particularum numerum multiplicandus. Itaque id Mundi constitutione finitus non est caluum diversorum numerus, 1 ed infinitus & quidem ordinis altissimi. Hinc quamvis ad insaniam philosophando poneretur materia aeterna, ac
a se ipsa existens, gratisque daretur, atomos
57쪽
per totam aeternitatem alias aliis occurrisse, invicemque fuisse implicatas , nullo tam μn modo probabilis dici posset praesens Uni vera dispositio, cum numerus casuum posibilium sit infinitus, & quidem ordinis altissim4 imo ex hoc infinito casuum possibilim numero necessario consequitur, probabilitatem, quod praetens Mundi dispositio per totam Qterni. tarem sortita fuerit, esse ad certitudinem, ut est unitas ad infinitum ordinis alti stimis Log. f. i 4 l. , ideoque phγsce nullam ha
bendam esse. Merito itaque magnus Newto. Bus immanem hunc casuum diversorum nu.
merum in ortu Unive si contemplans in Scho. lio generali posto ad calcem principiorumajubat: Elegantistima haec solis, Planetarum , NCometarum compages nonnis conflio, ου dominisentis intestigentis, θ' potentis oriri Potuit. g. 23. Atque ex ista res nsione patet, quid sentiendum si de sententia Mopertu jsii, qui contendit, quod quamvis non sit valde probabile eatu mota fuisse corpora eum iu modum, in quem ipsa moventur, aliqua tamen probabilitas superest, quae proinde facit, ut defendere nequeamus, hunc rerum ordinem, ac uniformitatem necessarium esse electionis ess ctum Cum numerus casuum
possibilium in ortu Universi sit infinitus &quidem ordinis altissimi, non aliqua, ut a Rserit Mopertui sus, probabilitas superest, hunc rerum ordinem & dispositionem casu prodiit se, sed superst tantum mera possibilitas, quae physice nullam probabilitatem constituit . Hinc praetens ordo & uniformitas Universi, quamvis dici nequeat necessarius electionis effectus necessitare mathematica, dici tamen de. het necesshrius electionis effectus necessitate
Dasica, quae sufficit, ut Dei existentia plane
58쪽
constet. Caeterum Mopertusius aliorum de Dei existentia demonstrationes impugnμ re conatur, ut tuam ab actione minima ductam celebret extollatque. Sed praeterquam quod ejus philosophandi ratio in eam. sententiam adduiscit, ut credamus, neminem ante ipsum prorissus Dei exilientia in demontrasse, id etiam vitii habet, ut qui analyticas formulas ignorant , divinam pariter existentia in ignorare
debeant. Quo quid absurdius dici potest 2
De exisentia Dei ex principiis methaphascis . s. 26. D Rincipia methaphysica existentiael D ei, abstractione a rebus seri sibi is libus facta, gener o quodam conatu subliis inius , quam physica evehuntur, quamvis vel ipsa remote saltem a physicis deducantur. Ea varia ac multiplicia sunt- Celebria, quae alis tulit D. Thomas inter Scholasticos Celebria, quae Clancius, quaeque Maasius dederunt. Noa elementorum angustiis impediti , auo tantum, quae majoris ponderis visa sunt, hic assere.
g. a T. Primum ex contingentia tum ungulo. Tum corporum , quae in Mundo exiliunt, cum universae r teriae, ex quibus ipla confluantur, deducimu . . 'Nullum hujus Universitatis ens exissendineisees ιιatem habere, aperte ostendunt singulorum ortus, interitu Rue, ac innumerae muta. tiones, quibus perpetuo singula subjiciuntur. Materiam uniVersam, ex qua corpora conflantur, ipsam quoque contingentem esse, sta
59쪽
nulla existendi necessitate esse praeditam eon. stat I . ex eo quod bruta, ac iners cI omnino sit, nempe infinitis illis perfectioni.
tius careat, quin enti necessario conveniant oportet Psych. I. I 6 I. 2'. ex ejus non existendi possibilitate, cum non existentia materiae mullam contradietionem involvηt. 3- . ex innumeris poris, qui ubique in corporibus Securrunt materia orbatis , existentia enim Becessaria materiae expostularet, ut omnia loca repleret, nullumque porum vacuum reli ais queret, ac infinita esset. Singula igitur cor. pora contingentia sunt, ac contingens est materia, ex qua conflηntur. Sed existentia entium contingentium sine ente necessario, quod
creand4 potestatem ii beat, intelligi nequit, cum si fingerentur producta ab aliis entibus contingentibus, de iis semper quaeri deberet, cur existant, donec ad ens necessarium per in Neniatur. Ergo existit ens necessarium, quod
i) Ipse quoque Baylius fatetur, materiam
innuitis persectionibus carere, ac proinde it. lam non esse ens necessiarium, & a se. Ita enim Epicureos existentiam necessariam ma ι
60쪽
eorporη, ae materIam ereavit, ae proiade existit Deus.
S. 28. Huic invicti Tino argumento I . rsy onunt Athei neganuo collectionem rerum Universitatis hujus esse cnntia gentem. Dicunt eis nim ex contingentia singularum rerum non conis sequi, ea ruin quoque collectionem esse conis
tingentem, cum a sensu dijhibutivo ad iotis. Elivum nuria sic illatio. Hinc ex quo singula entia sint finita, inferri nequit, totam quomque illorum colloctionem esse finitam. Ex quo singula possibilia possint existere, non sequi. tur polle simul existere totam postibilium collectionem. 2'. respondet Auctor noetura DinitemMis, plura esse quae ostendant, in L seriam. CX qua corpora coalescunt, esse ens et se, sic necesarium. N i in in primis, inquit, si haec maceria a se, δι necessario non existeret, ea ex
ni nilo educta esset. Est autem eductio ex nihilo, telisque creatio vocabulum sine ulla significatione, praesertim si ad spirituale prin-Clpium reseratur, quod cum partibus, & extensione careat, mocu quoque carere dbbet, ideoque nihil creare potest. Deinceps, inquit, omnium Philolophorum consensione probatum
est: ex nihilo nihil seri, in nihilum niι poisse reverti, nempe materiam neque posse creari, neque anni hilari, ideoque eam esse ens ne cessarium & a se . .
s. 29. Sed nullius prorsus ponderis sunt
huiusmodi cavillationes. Nam ad Atheos quod spectat, ex quo singulae res universitatis hujus sint contingentes, legitime infertur. Contingentem quoque esse integram illarum collecti ovem. Neque valet Opponere a sensu dii tributivo ad colle alvum non valete illationem. Nam iii qualibet re distinguenda' sunt essentia.