장음표시 사용
91쪽
m pothetiel tantum Deo necessaria sint, ut P. g. decretum de Mando condendo . caeteraque decreta, quae Deus sua perfectissima libertate Deit; haec enim immutabiliter Deo insunt , non quia illi fuerint absolute necessaria, tunc enim non fuissent libera, sed quia illi sunt hypothetice necessaria , nempe factia hyp thesi divinae determinationis prci hujusmodi
g. 39 Auctor naturae systematis opponit
Bovas subinue, ac novas in hac rerum uniis versitate fieri mutationes, creatione L, destruinctiones, quarum prima, ct universalis causa nobis est Deus, ct supremum ejus consilium, virtus, ct providentia ; ideoque mutare Deum circa res creatas consilium, & providentiam, Ee ue proinde diei polle immutabilem ci Sed ab iis, quae in rebus fiunt, mutationi hus perperam argumentatur, mutari etiam eonsilia in premae caulae harum mutationum, ideoque falso concludit, Deum esse mutabiis - Iem. Quid enim dissicultatis tu hoc est, quod . Deus certum quoddam rerum vicissitumnum, seu mutationum systema, atque seriem pos fiditem ab aeterno viderit, aeternoque atque immutabili consilio probaverit, statuerit, laeseeundum immutabilem illam aeterna udi temporalium mutationum v luntatem omnes, quae in Mundo fiunt, mutationes peraga tur 2 Similes in humanarum actionum systema-ιinus ex Eadam constanti hominis voluntaI
est la cause des mouvemens, & des chan. gen ens, qui 2'operent a chaque instant stannia nature γ Partis II. pag. Ia
92쪽
ut verum sit, plurimas saepissime fieri in re, hus humanis mutationes, quia ex constanti, atque immutabili ejusdem hominis voluntato ad quemdam, ismper scopum, tendentis proin . fluunt. Nullius igitur ponderis est haec din' seu itas, g 6o. Atque ex his colliges, non odium, non iram , neque caeteros huiusmodi affectus in Deum cadere posse; colliges non solum vehementiores cupiditatum motus ,. qui rationi contrarii sunt, ac inimici, sed neque tranquilisios, , placidos, quietosque ini Deo reperiri; nam is, cui novi suboriuntur affectus, ut uc pacati, sedatique sint, mutatui. Ira ergo Dei est poena scelesto irrogata, odium est gratia. rum ejus subdutio . Cum autem, dicitur, Deum, consilium: immutare, tota mutatio imnes, quae diverse ac antea se habent, tanω
CAPUT VI. . De Dei immensitate F m. l Abbas Grandi Cours abretE ct I L
. sitim Tom. a. in hoc sitam eta Dei immensitatem. statuit, . ut Deus videat,. conservet omnia creata entia, . ac in omnia, creata entia agat, & Operetur. Era ejus verba, . prout illa referunt Acta Pisana Tom. 4et. Pag. 2I2. M Cossa e mai l 'immensit 1 di Dio , , per tacedi ora degli altri attributi, che haris dato occasione at ante ineΣje, a tanti in-
93쪽
, , t 'esten gione de corpi, eome risulta dat le stesse stra vagange in contrario su questa, , materia, se lo spaZio diit inco da questa eis sten Elone altro non δ, che un ente di ra. ,, gione, cloe questa est ension me desima con .is silerata in astratio, quando si dice, citeri Dio is immenso altro non si v volu inten- ,, dere, se non Che ei vede, ch' ei conseria δε va tuiti i corpi, cli 'opera sopra tulit. Do- mandare do ve egli era avanti cne ii mon- , , do fosse, s 'egli e at di mori di quest U- ,, niverso i non 8 che fare una domanda a Ris surda. Sarebbe lo stello, che domandareis quat' era it corpo , su cui Dio opera va, , quando non 'v'eran corpi, O l. Dici operari lis qualche altro corpo Olire tuiti i corpi,, Simit mente non nasci, che d alia cogni- , , Eione che abbiamo de' limiti uel Puni .er.
so, che noi lini gini amo degli spari infiἀ, , niti ai di mori di esso. It far dunque di. , , pendere Pimmensita di Dio da questi 1 pM , , Ej, che sono uo nulla, o faria dipendere,, da una illusione delia nostra fantasia. Quan-
, , do per tanto diciam. Per acco inodarci ai ,, ljhguaggio rice vuto, ede Dio e in questi,, spaZj, altro non ε' intende, se non cheis Dio puti dare a questo mondo uu estenia is sion maggiore, e creare altri mondi atres infinito; e quando per i 'istes a ragione si , , dice, che Dio . per tutio, o si adopera no,, attre simigilanti et pressioni, non s'intende aliari tro se non ebe Vede, che conterva, cheis opera sopra tuiti i corpi, come abbiamo
g. 62. Sed Dei immensitas estne ita concipienda P Nos in ea sententia sumus, quod ita concipi possit Dei immensitas, etsi statuamus spatium revera in natu existere , ae esto
94쪽
substantiam aliouam a Deo creatam, ut Corinpora recipiat. in hac enim hypothesi Deus videbit, conservabit omnes spatii creati par- tes, io omnes aget, & operabitur, nou Iecus ac videt, conservat Omnia corpora, ac in Omnia agit. Caeterum de natura spatii videantur, quae Psychol. aoa. Et seq. prae.
cepimus. g. Oa. Non indiget verγ demonstratione. . statutam immensitatem Deo convexire. Cum enim perpetuo videre ac conservare omnia creata entia , in illa agere, & operaru perfectionem summam, summumque domin jum eX hibeat, dubitari nequit, . quin Deo, qui O- . uinibus perfectionibus pollet, quique rerum omnium est absolutus, dominus, conve ire debeat δὴ. 64, Neque pariter indiget responsione, si immensitatem Dei ita: concipiamus, io, quod habe: apud Christophorum Sarti. Au r na. tura Lystematis, nempe: Vel Dei: immenstas esens abstractum, quod Daιium, aut vacuum di
anasterium duatur e se, visa responso salii huju
sce rei luorationem declarat . . Etenim ita tim patet, statutum immensitatEm, neque ens Bbis stractum , . neque muteriam vi neque mysterium.
quocta facti existentiam dici post e. Non primum , cum Deli viso , conservatio, , & actio a. mentis nostrae. io ea toto coelo uil crepent. Non secundum, quia nihil extansi. & ad materiam attinens cotiti nent. N in tertium, quia, cum
Deus sic eas perieἱti linum , . ipsum hac eLiain. '
95쪽
persectione pollere omnes vident, ae sin re ni-lO myst 'rio. percipiunt. Sed hoc Mirabodii argumentum in hoc etiam male se habet, quod ex hypothesi, Dei nempe immensita istem 'enetrare materiam, infert, eam esso materiam .. Si Dei immensitas penetrat mate-yiam, non est inserendum,. eam esse mate. riam, sed potius non esse materiam, cura materia materiam penetrare neq eat .
De Dei omnipotentia ias. D adem ratione, qua ex nece Taria C. Dei.existentia infertur, Deum neque existendi. initium habuisse, neque finem
esse habitorum, nempe esse aeternum, ita ex eo quod Deus creaverit materiam, ac D.
mnia, quae in Mundo sunt, legibi me inferis
stur,. esse omnipotentem. Et revera dubitari neἀquit, quin omnipotentia polleat, qui res ex nihilo eduxit, seu esseest, ud existeret, quoa antea non e stebat .. I. 66. Haec autem Dei omnipotentia apte
definiri potest facultas emciendi quidquideon tradictionem non involvit, aut moralem linterfectionem non admittit. Dixi I R. quid. quid contradictionem non involvit. Nam id, quod contradictionem involvit , exi stentiae capax non est. Talis est circulus quadratus, maseriatagitans quae mRnifesto conflantur iis,
quae se mutuo destriiunt. Dixi a'. quidquid moralem impe fectionem non admistit. Quidquia nim tale est . adversatur infiniae Dei justitiae, rectitudini, bonitati,. vleoque di Winae o.
96쪽
olpotentiae, quae raetera divina attributa deis
struere nequit, objictum esse non potest. g. 57. Oimes divinae omnipotentiae emeiactus huc usque fuerunt xv. Mundi creatis, a Q. Mundi conferratio, 3'. plura miracula, de quibus effectibus hic data occasione nonis nulla disseremus. Dixi huc usque, nam ad divinam omnipotentiam pertineε etiam ann hilatio. Et quidem ereatio, & anni hi latio sunt extrema duo, quae Opposita via, ravioneque inter se conveniunt. Sed creare inlius divi.
nae omnipotentiae est; igitur ejusdem quoqos est e debet an nihil a re L Itaque si Deus nihil adhuc anni hi lavit, si in Mundo nihil adhue in nihilum abivit, id ad constitutum a Deo ordinem, non ad saeuitatis defeetiam est te is
ferendum.. 9 68. Quoad Mundi creationem praecipue uuaeri solet, quot jam anni ab ea elapsi fuerint.
Nos hanc quaestionem ita solvimus, ut cum historicorum antiquissimo, qui juxta severio. res Critices regulo Omnem fidem meretur,
nempe cum Moyse dicamus, sex mille ciris citer annos jam elapsos suis. . Quod eo li bentias propugnamus, quod nulla antiquiora monumenta, quae post historiam Moysis ad nos pervenerunt, hau e Moysis propositionem infirment. Omnia enim quamvis multis fabulis scateant, fere id, quod Moyses, teis stantur, ut inter antiquos Eusebius inister recentiores vero Iluetius ca), & Grotius ca) ad evidentiam usque demonstra.
ab De ver it. Religi . Christ. Lib. L
97쪽
g. 60. Neque opponas, epoeham a Moyse statutam fallam de monitrari iv. ab Abbate de Brades, qui Sinarum monumentis innixus aperte osten ait, Mundum longe antiquiorem eue, quam illum describat Moyses 2'. a Telisliam eue philosopho indo, nempe a de Mail. let gallo, qui Telliam edis Indi philosophi nomen sibi imponit. IS. enim postquam triginista & amplius annos in montium visceribus examinandjs, in marium profunditate preseruistanda insumpserit , tamdem concludit, imis mensam piscium, plantarum, & animantium eo piam, quae in lapidem conversa e montihus etiam a mare remotissimis eruitur; varia& multiplicia Telluris sola, perpetuos Mais rium recessus, ac imminutionem clare eviniacere, non a sexaginta circiter saeculis, ut conis
tendit Moyses, ted fere ab infinitis Tellu tem existere; Non, inquam, haec Opponas,
Ouoad Abbatem de Prades respondemus, eum turpiter errare. Et quidem de la Hire, Cassinus, Winstonus, ac praecipue Freretus in historia, & idiomate Sinarum prae omnibus vertatus testantur, Sinarum monumentis historiam Moysis labefactari non poste, I v. quia in hisce monumentis innumeri occurrunt eris rores quoad eclipses, aliatque coelestes conjunctiones, a v. quia immanis ille annorum numerus, qui in iisdem legitur, non est rea. lis, sed immaginarius, adinventus nempe ad
illas periodos designandas, in quibus Ρlane. tae sub quibusdam constellationibus conjunis Luntur, 3'. quia, ut Observat Freretus in Memoriis Academae Parisiensi exhibitis, Yao, & Chuna, qui duo illius Imperii fundatores extiterunt, non floruere, nisi anno
I99 I. ante aeram christianam, nempe longe
98쪽
inferiores sunt epoelia illa, quam Mundi crea. tioni assignat Moyses. Merito igitur Thesia Abbatis de Prades condemnata fuit. Merito in luce in prodivit examen hujus Thesis, quod ostendit I'. Abhatem de Ρrades Sina sim histori Am ignorare, et ' nihil ex hae historia pro illa Thesi probanda deduci posse.' g. 7o. Quoad Tellia medem nostri non est instituti hoc argumenti genus pro dignitate
pertractare. Ιd i intum observabimus L . imo mensam piscium, Plantarum, & animantium copiam, quae in lapidem Conversa e montiis hus a mari remotissi in is eruitur, varia, & mulistiplicia Telluris sola optime intelligi, explicais rique posse & diluvio universati, de quo sacra, ct profana historia dubitare non permittit i & petuliaribus infortuniis, quae identidem gloahum terraqueum divexarunt, absque eo quod historiae Moysis, quae omnes veritatis cara. teres haher, fidem denegemus, ct ad inia is niam cum Tellia mode philoso Rhantes per infinita fere saecula Telluris existentiam protrais hamus. Et revera in diluvio universali, quodeentum quinquaginta diebus perduravit, ut narrat Moyses, quodque aquas supra altiorum montium cacumina ad Plura cubita elevavit, potuerunt, dum aquae infinita fere vi ibant i Diluvium universale confirmari ab hiis storia profana, nempe ab innumeris monuis mentis latinis, graecis & barbaris post antiis quos Ecclesiae patres demonstrant Huetius Alneian. quaist. lib. II, cap. I 2. n. I., Grotius
de verit. hele. Chriss lib. I. g. XVI., Bianaeliinus Mor. Univers. Dcca. I. cap. II. alii. que eruditi viri.
99쪽
. & redibant, ad Europae. montes, quae ad Indiae maria pertinent, S. ad regionem aquilo is narem Affricae plantae, α animantia adve .., Potuerunt innumera corpora Origine, gravitate, vextura inter.se diversa naaris modis,
simul misceri, do varia & multiplicia Telluris sola olim Pariter peculiaria infortunia,
quae identidem globum terraqueum, divex runt , nempe Pro v mciarum mundata oneri igni. yluviae, eruptionesqae,. rraemotus, aliaque hujusmodi, de quibus cubitare non licet, potuerunt plures ex iis effectibus. producere, quae 'ab infinitis Terrae saeculis repetit Telliam ecles ut plures summi viri Telluris analysim. instituentus demonitiarunt . a R. obsorvabimus,
falsum omnino esse illud principium, cui totum Tellia medi& systema innitatur. M nemνα aquas marium saeculorum lapsu imminui Si em
mare a nonnulljs urbibus, quas olim alluebat, recessit, si es iqui sinus, qui olim portus eranu, nunc supra maris superficiem eriguntur, hoc non a perpetua. aquarum diminutione et repetendum, sed tantum e X. hoc, quod vel maris aquae decurrenses paullatim ad quaedam littora arenas terrasque accumulant, qua S ma. gna copia fluvii, & torrentes in mη re vehunt , vel mare scopulis, allitque,obstaculis, quibus coercebatur, terrae motu disj tetis, in plagas, ruit su a superficie inferiores, alioque incepit novos sinus, novaque maria protendere. Hanα in Orbe nostro variae centri gravitatis mutationes, hinc variae maris alvei mutationes, hine physica phaenomena omnia, quae Tellia me des veram aquarum imminutionem esse contendit, ut explicant Physici. g. ai. Seeundus divinae omnipotent aeresseactus est Muudi conservatio g. 67, . Duplex distinguitur contervationis spectes , directa,
scilicet, α indirecta. Directa est coactaua Pro.
100쪽
P soductio rei per actionem positivam, i atque inhoe sensu conservatio nihil aliud est, nisi non
interrupta creatio, ideoque . non nisi divinar omnipotentiae effictus esse potest, ut patet. Conservatio in directa est remotio eorum, quae rem destruere possunt, ut v. g. dum quis ac censae lucernae flammulam contra ventorum vim, qua extingueretur, manu protegit. Aliastidem distinguitur conservationis species, quae nega tim dicitur, & est mera non destrutio rei, quae tamen destrui posset. Manifestum autem est, ves ipsam indirectam aut negativam Mundi conservationem ad solam divinam omnipotentiam pertinere: solius enim divinae omnipotentiae est & remotio eorum, quae Mundum perturbare poterant, & non destructio Mundi, quae tamen fieri posset. g. 72. Tertius divinae omnipotentiae effectus fuerunt plura miracula. Miraculum diis.citur, quidquid si conιra consuetas naιura leges mechanicas, θ' supra vires causarum naturalium. Hinc ad miraculum non sufficit, ut erictus
fit contra consuetas naturae leges mechanicas,
arte enim & viribus humanis effectus hujus
generis plures occurrunt, sed etiam requiri. tur, ut supra vires causarum naturalium sit. Si effectus hujusmodi sit supra vires causarum naturalium, quia nullo pacto viribus naisturae produci possit, tunc appellabitur mira.culum quoad Iubsantiam N modum . Sin vero
sit supra vires causarum naturalium, quia viores naturae ea ratione effectum illum producere nequeant, tune nuncupabitur miraculum
quoad modum tamum. Miracula primi gene. ris sunt resuscitatio mortuorum, multiplicatio panum, & similia. Alterius curare febrim in inissanti, restituere in infanti ea o visum, Ardo