장음표시 사용
71쪽
Aliud nanque est quod furatur, aliud quod, mactat, aliud quod perdit. Quid enim furaturλ nisi salubria ovium
pabula, furtimque corrumpit, quando peruersis traditi nibus sacra in scripturam eo sensi defraudat, quo illam spuitus sanctus scribcndam tradidit vel legendam Haec igitur ad hoc venit ut furetur. Ingresto autem iure huiusmodi,necesse est oves virobique pertilitari. Nam si surto veritatis consentire,vel pabula corrupta contingere noluerint, iratus sur, continuo mactat. De qualibus SaluatoriEcco,inquit,cgo mitto ad Vos prophetas & sapientes & scribas, & cx cis occidetis,& crucingetis,& flagellabitis in synagogis vestris, S pe sequimini de ciuitate in ciuitatem. Quod utique poli modum publica insania secerunt, ab ipso qui haec loquitur
summo pastore cruentum incipientes agere latrocinium. Si autem furto consentiant laresque sequantur,& audiant vocem alienorum, tu corpora quidem non mactat, sed animas perdit. Rectissime igitur dictum est : Fur non Venit, nisi ut furetur, & mactet, & perdat. Furetur videliacet , & adulteret vel corrumpat verum scripturae sensum. Mactet sibi non consentientium corpora, animas consentientium perdat.
Circa quartum,quod est summi pastoris
salutaris accessio,subdituri Ego veni H vitam habeant, abundantius habeant.
O Hoc est oppositum suri, qui venit ut seretur & mactet S perdat. Et congrue quidem nec plus nec minus quam oportuit opposuit diccdo Ego veni ut vitam habeant. Illi, inquit,occiderunt & perdiderunt qui eos sequuti sunt,ego veni ut vitam habeant,hoc est,fidem quae per dilectionem operatur, per quam fidem in ovile ingrediuntur ut v - vivant,quia iustus ex fide vivit.Et abundantius habeant, Uit ηbu- qui ρersevcrando usque in finem per illud ostium, id est, axms χb3 per fidem Christi egrediuntur, quoniam & fideles mo-hobetur riuntur & abundantius habebunt vitam veniedo quo ille pastor praecellit,ubi nunquam deinde moriantur. Omnes Cnim rcsurgent & viuent,sed iusti aliquid amplius habebunt,videlicet regnum coelorum.
tb. Ad haec,quod ait Et abundantius habeant, recte accipi potest ut Per hoc discernatur inter oues prioris ovilis α
72쪽
oues posterioris. Nam quatum differunt promissio & ad- p.
Mentus eius,tantum ultra mediocritatem antiquq pascuae, abundantius accipiunt oues pascuae nouar.Nam P minus
habueriit oues domini antiquitus testatur Apostolus,qui enumeratis magnis & primis arietibus, sic ad ultimum de illis in vilit,iuxta fidem defuncti sunt omnes isti non acceptis promissionibus,sed a longe aspicientes & salutantes eas,& cofitentes quia aduenae & peregrini sunt super te ram. Certum est enim quia cucti greges qui Latenus ad- 1 .ue ituentum eius praecesserant foris excubabant CXtra paradisum & longo balatu diuinae visionis pascua desiderabat, oves donec is qui haec loquitur vcniret, & sanguine seo flammeum extingueret gladium, cuius desiderati pastoris ad- - . - uentus promissus eis fuerat. Bene ergo quum di isset:E- ianis, go veni ut vitam habeant, continuo subiecit. Et abundantius habeant, quia videlicet vitam quam habebant in spe dedit ut haberent in rc.Vnde qui in supra dixisset: Per me si quis in troierit,saluabitur, protinus adiecit: Et ingredietur. egredietur, & pascua inueniet. Quia prosectb post aduentum eius dignae oves,& ovile praesentis ecclesiae per fidem ingressae, abundantius quam anteriores Dei notiatia pascuntur,& per mortem carnis egressae,summi past ris selici visione perfruuntur.
E M opotes venire ad me, usi pater qui mylime tra
Ex praesentis sancti Euangelij Iectione duo
praecipue sant con*deranda. Unum est quo pacto ad Caaristum saluatorem perueniatur, a principio lectionis. Alterum quale sit & quantum, quod ad Christum perueniens adsequatur,ibi: Amen amen dico vobis, qui credit. Circa primum tria sunt notanda.Primum est,electorum ad Chrillum per patrem attractio. Secundum cs, aequalitatis filii cum patre ostensio, ibi Et ego resuscitabo eum.
Tertium est, qualis sit ipsa ad Christum attractio,ibi: Est scriptum in prophetis. Circa
73쪽
R Circa primum, ipsius Domini saluatoris ore dicitur,
Nemo potest venire ad me . nisi pater qui misit me tra Isutiorem xerit eum.Mox ante praemi rat,dicens: Nolite murmu- clara rari rare inuicem. Murmurationis eorum caussam sanctus Ε- pMm mire vangelista paulo ante adfienaucra dicens: Murmurabat
muri ergo Iudati de illo,quia dixisset Ego sum panis vivus qui de coelo descendi,& dicebant: Nόnne hic est Iesus filius
Ioseph,cuius nos nouimus patrem 3c matrempQuo modo ergo dicit hic,quia de coelo descendi Hoc eorum murmurare peccatum illorum est de quo excusationem non habent.Nam nescire quod dcscenderit de coelo,non adet, mirum erat, praesertim quum vulgo putaretur Iesus filius esse Ioseph. Sed de illo murmurare , & non potius ab illo quaerere ut scire mererentur, peccatum erat quo se praestabant indignos qui viam veritatis inuenirent. Hoc enim eorum murmurare non crat ipsius notitiam
inquirere,sed inui.' ae flammam adversus illum superbiae& indignationis spiritu conflare. Sic& patres eorum, non cx eo Deum prouocauerunt, quod in deserto escas petiuerulised ex eo quod tentado & murmurado petie- runt,sicut ait Psalmista: Et tentaverunt Deum in cordiabus suis ut puterent escas animabus suis,& male loquuti sunt de Deo, & dixerunt: Nunquid poterit Deus parare mensam in deserto3 Igitur & hi tentatores filij tentat tum, id est, murmuratores filii murmuratorum, non ex eo Christum Dominum offenderunt quod illum esse talium Ioseph opinati sunt,sed ex eo quod quu opera coelestia faceret,& se de coelo descenditie diceret, maluerat inter se de illo murmurare, quam ab illo descessis ipsius mysterium intentione discendi humiliter quaerere. Non enim paruum superbiae contemptum redolet, quod eum hoc loco ex nomine seriunt dicentes: Nonne nic est Iesus filius Ioseph Multu enim aduersa sibique repugnantia nouerant naec esse de coelo ut ipse aiebat descendisi
se,& quod ipsi opinabantur fisum esse Ioseph. Rursus. omnino sibi consentiobant & consequentia erant,de coelo diu deicendisse,& Dei filium existere. Verum illi diabolica conflagrati inuidia,patrem Deu, cuius auetoritatem contemnero non possent in verbis cius se aduertisse dissimulabant,& nuod solum sciri volebant Iesum, vide licet hominem, filiumque Iosueti & Mariae esse importu nE & mendose describebant.Dixit ergo cis Icsus:
74쪽
Nolite murmurare inuicem. Nimirum murmurantes D corripiens,& ne sorte nondum intellexerint, magnisce patrein altu quam est Ioseph contra illos se habere adstruit dicens:Nemo potest venire ad me,videlicet, ad que quum Parerin savenerit quis ut ante dixerat) non ossirici,neq; sitiet, nisi deum ha- sater qui misit mc attraxit eu. Hoc plane maius est quam bere pra-oseph quia dixerant: Nonne hic est Ie iis filius Ioleph bari imb & omni homine hoc maius cst .Quis enim hominem quempiam trahere potest ad manducandum , sicut man-aucari oportet hunc panem vivum & verum quod est vexe ad Icsum venire nis Deus Quod liquido patulisi quid
sit illud attrahi,conlydercinus. Attrahi ad Christum panem vivam & verum,est esuri- - Η b. re,ac sitire iustitiam, tantumq; habere odiu vel fastidium ad chria initistitiae,ut talem vacci illi esuriem sitimq; tolerare. Ad stum. haec autem in quovis homine efficienda quis idoneus3 Cuius enim in manu cor cui usiquam est ut hoc in illo po . st efficere Nunquid in manu vel potestate Pauli Nui
quid ApolloλNunquid Cepharλ Nunquid in manu est cuiussquam omnium verbo dei ministrantium, ut dum p aedicando dei verbum quasi frangit panem viuum,dct momtuis manducandi & vivendi desiderium 3Nempe sicut Pau I. r. a. lus plantauit,Apollo rigauit, Deus autem incrementum dedit,& sicut nisi dominus aedificauerit domum,in vanum Iaborauerunt qui aedificat eam:sic in vanum praedicatores
frangunt Pancm viuum, nisi Deus in mentibus auditorii sanctu in eiusde panis excitct desiderium. Igitur ad Christum quenquam attrahere, id est,esuriem sitimq; iussiti e cuiquam dare , quum nudio possit nisi pater, ac proindemat' sit hoc omni homino, tis magnifico ab effectit pro bare incipit, g, pater suus longe maior sit quam Ioseph. Sane ut ait Auguitinus Iudaei istia pane de coelo longe erant,nec cum esurire nouerant. Quippe panis iste interioris hominis quaerit esuriem. Unde alio loco Dominus Mat. s. dicit Beati qui esuriunt & sitiunt iustitiam, quoniam ipsi r. Cur rissaturabuntur. Iustitiam vero nobis esse Christum Paulus oeianis Apostolus d: cit.Ac per hoc qui esurit hunc panem,esurit rue nobis iustitiam, sed iustitiam quae de coelo descendit, iustitiam ἐς nia. quam Deus dedit,non quam sibi facit homo. Si en in i nul- ROQ.ao. Iam sibi faceret homo iustitiam, non diceret idem Apostolus de Iudaeis: Ignorantes enim Dei iustitiam,&suam volcutes constituere, iustitiae Dei non sunt subiecti. Itidaei
75쪽
erant isti qui panem de coelo descendentem non intellia gebant,quia sua iustitia saturati,iustitiam dei non esuriebant. Porro iustitia dei hic dicitur, non qua ille iustus est, sed quam dat homini Deus ut iustus sit homo. C Quae autem erat illoru iustitia qua de suis viribus prγΗ-- sumebant,& quasi impletores legis seipsos ex sua virtute titia. iustos dicebat Nemo autem implet legem, nisi Quem a iuuerit gratia, id est,panis qui de cito descendit. Legis Rςm-3 s. enim plenitudo,copendio ut ait Apostolus charitas est.
Charstas non nummi,non auri aut arsentimon possemonis terrarum,sed dei videlicet & Droximi.Vnde ista chari- m s. tas3 Charitas,inquit,dei diffusa est in cordibus nostris per spiritum sanctum qui datus est nobis Daturus ergo Dominus spiritum sanctum dixit se panem qui de coelo descendit,hortans ut crcdamus in eum. Credere enim in eum,hoc est,manducare panem vivum.
Qui credit in eum manducat.Inuisibiliter saginatur,quia inu;sibiliter reficitur. Quid igitur talibus murmurantibus respondit Iesus Nolite murmurare inuicem,tanquam dicens Scio quare esuriatis, & istum panem non intelligatis neque quaeratis. Nemo potest venire ad me,nisi pater
qui misit me traxerit eum. Gratiar haec magna commendatio.Nemo venit: nisi tra-Or t ctus. Quem trahat,& quem non trahat, quare illum tra res βω- liat, & quare illum non trahat, noli velle iudicare,si onvis errare. Semel accipe &intellige. Si non trahoris,ora ut
ra. traharis. Veruntamen & hoc sciendum quia haec de qua iam dictum est attractio non minus filij quam patris opus& gratia est.Nam & de seipso filius dicit: Ego a exaltatus1--I . sucro a terra,omnia traham ad meipsum.Et eidem sponsa
sua dicit ecclesia: Trahe me post te. Cur ergo de sola persona patris nunc dicit,quod opomici eum qui ad se venit ab illo trahi Videlicet quia de patre Iesu murmuratio suborta & ventilata est a dicentibus: Nonne hic est Iesus filius Ioseph oportune primum de patre ait : Nemo potest venire ad me, nisi pater qui mi-τ σι. st me attraxerit eum. Quod ait, non ut libertatem tollat arbitrij, sed ut ostendat dei opitulatione ei opus esse
qui crediturus est. . D Sane illos trahit pater,qui habent voluntatis aptitudinem .Eos aute qui scipsos non praestant idoneos, non trahit ad fidem. Nam scut magnes non omnia trahit,sed se
76쪽
Yum tantum , ita & Deus ad omnes suidem adpropiat, eos autem qui masis idonei, & familiaritate erga ipsit
prae se serunt,trahit. Nec tamen putes quum audis quia pater trahit ad s - ' ζ- Iium,quia quispiam credit inuitus.Nam credere nomo po Nemo ere test nisi volens. Nam corde creditur ad iustitiam. Mem- rn ι-brum co'oris sputa) manus,pedes, ad operationes suas t L cogi possunt, ut scilicet quispiam cogatur inuitus ire quo R φ)n. Io. non vult,cor autem,id est,uoluntas libera,cogi invita non potest.Trahit ergo Deus hominem voluntate, trahit de- o ma-sderio,trahit amore. Et quare non posset hominem tra- ro trabahere voluntas,quum trahat sua quenque voluptas.
Est aenim quaedam voluptas cordis, voluptas sancta,cui panis ille dulcis est coelestis. Porro si Poetae dicere licuit, trahit sua quenque voluptas,non necessitas,sed voluptas, non obligatio, sed delectatio, quanto sortius nos dicere debemus trahi hominem ad Christum qui delectatur veritate,delectatur beatitudine,delectatur iustitia: delectatur sempiterna vita, quod totum Christus est. Si
delitiae voluptatesq; terrenae trahunt eos qui haes amant, non trahit Christus, reuelatus a patre3Ista reuelatio a tractio est. Ramum viridem ostendis ovi, & trahis illam Nuces puero demonstrantur, S trahitur, & quo eurrit trahitur, amando trahitur,sine laesione corporis trahitur, cordis vinculo trahitur. Sic ergo intelligendum est,quod
ait: Nemo potest venire ad me, nisi pater qui misit me
Circa secundum,quod est, aequalitatis filii cum
patre ostensio,subdituri Et ego resuscitabo eum in nouissimo dia. Hoc ait de non inaequali cum patre sua potestate. Et
ego inquit resuscitabo eum in nouissimo die. Quod &suhra dixit se facturum cum eiusdem voluntate patris, quia videlicet quod illic dixit, omne quod dat mihi pater ad me veniet,& haec est voluntas patris mei qui mist me, Iut omne quod dedit mihi non perdam ex eo,sed resusciatem illud in nouissimo die, hoc idem murmurantibus illis grauiori pondere repetiit,nemo inquiens potest v
nire ad me,nisi pater qui misit me traxerit eum, murmurantes & invidos terribili praenuntiatione excipieus ab illis quos pater sibi daturus sit. Noyard. tom. t. d Et ego
77쪽
Et epo,inquit,resuscitabo cum in novissimo die. Quasi dicat: Et qui a patre ad me trahitur, qui esuriendo &kitiendo iustitiam ad me trahitur, illi unquam) reddo quod
amar,reddo quod sperat, videbit quod adhuc non videndo crodidit,manducabit quod esuriit,saturabitur eo quod sitiit.Vbse In resurrectione mortuorum,quia ego resuscia tabo eum in nouissimo die.
Circa tertium,videlicet qualis sit ipsa ad Christum attractio,sequituri
Fflseriptum in Prophetis: Et erunt Onsnes Leibilis Dei. Omnis qui audima a Patre G didicit,uenit ad me.
Ε Dicit plu liter in Prophetis, quia omnes Prophetae
meibiles uno eodemque reple i spiritu, licet diuersa prophetarentv.i. tanhela ad idem tendebant. Quapropter cum quouis eo-IMI a. rum alij omnes concordabant. In Iohele scriptum est:Fianij Sion exultate & laetamini in Domino Deo vestro,quia dedit vobis doctorem iustitiae. Expressius tamen in Esaia, ubi dicitur : Ponam uniuersos filios tuos doctos a Do- . Ie,.si. mino. Hoc ipsum & apud Ieremiam his verbis est scriptum : Post dies illos dicit Dominus,dabo legem meam in viseeribus eorum , &in cordibus corum scribam eam, S ero eis in deum , & ipsi erunt mihi in populum. Et non docebit ultra vir proximum suum, & vir fratrcm
suum, dicens, cognosce dominum. Omnes enim cognoscent me a minimo eorum usque ad maximum , ait d
minus. Nunc enim postquam illa prophetia impleta cri, suando iam Deus dedit legem suam in cordibus fidelium & in visceribus eorum per spiritum sanctum scripsit.
eam, non docet ultra Iudaeus proximum suum ut faciat proselytum, dicens: cosnosce dominum. Omnes enima maXimo usque ad minimum , id est, a scriba docto a. que ad rusticanum, cognoscunt id de quo nunc agitur,
videlicet, quia alium a Ioseph Iesus habet patrem, qui hunc suum filium in mundum misit, & sic docibiles dei vel a deo docti sunt. Γ Vides hic fidei dignitatem,quoniam non ab hominibus chra . nequς Per homines,sed ab ipso Deo cana debeat addist
'disi A- re, Magistcr enim praesidet omnibus paratus sua tribuere, nitas. ad omne5 suam doctrinam effundens. Scd dicci aliquis: Si omnes
78쪽
Si omnes erunt docibiles dei, qualiter quidam non credunt)Quia videlicet hoc de pluribus dictum est,sue, curas
'uoniam omnes qui volunt. Sicut integre loquimur quace aliquo literarum magistro qui in ciuitate Lotus cst dicimus t Omnes iste hic literas docet. Non quod omnes
fiscant, sed quia nemo nisi ab illo discit quicunque ibiliteras discit.Ita recte dicimus, omnes Deus docet veni re ad Christum, non quia omnes veniunt, sed quia nemo aliter veniti olim docebantur homines ea quae Dei sunt per homines , nunc a Deo docentur,& sunt docibi-Jes Dei,& docti a Dco. Et licet hic ab hominibus audiunt,tamen quod intelli
sunt,intus eis a deo datur. Strepitum verborum tantum Ingero auribus vestris,nisi revelet ille qui intus est. Exte- per ι mrior est cultor arboris,interior est creator. Qui plantat &qui rigat extrinsecus operatur,quod facimus nos. Sed neque qui plantat est aliquid neque qui riga sed qui incrementum dat Deus. Ipse enim communis doctor pater per reuelationem notum facit dignis filium suum.Tangit enim corda simplicium &dolo carentium,sicut & se Petro
reuelauit.Vt autem manifestius fiat in quo docibiles dei laturi sunt,protinus adiungit: πι-- qui aud uis a Patre σ dritat,venit adme.
Omnis, inquit, qui audiuit a patre, hoc est, qui patris
reuelationem accipit,& vere illius efficitur discipulus, hie venit ad me .Non tantum dixit, qui audit a patre ille ve--nit ad me,sed addit,& dicit: Non enim sufficit audire,sed Gyorret ad e & discere.Omnes,inouit,qui sucrint docibiles Dei hoe ab illo distent,ut credant in me. Omnis enim qui habet aures audiendi quas exigit dom trina Dei,& intrinsecus discit ubi non vox hominas perstrepit, nec penetrat caro & sanguis,sed sola reuelatio paras qui est in eoelis is,inquam, non se potest avortere a fi- raei, sed venit ad me, credit in me,adstringitur mihi m- dissolubili vinculo dilectionis.Festinat inter membra mea computari, ut eidem cui ego natura filius sunt, ipse quo- Do a quem spiritu adoptionis filiorum abba pater clamare pos- Dεν si quo videlicet spiritu praei leniente docibilis Dei modo scid 'octo factus est. Quod si omnis qui audiuit a patre &didicit venit ad me profecto omnis qui non venit non au-
79쪽
giuit a patre nec didicit.Et Jicet no sine filio & spiritu sancto doceat pater inseparabilia enim sunt opera trinitatis patri tamen hoc potissimum cst attributum,quia de ipso procedit & filius & spiritus sanctus.
Sed dicet aliquis:Cur non docet omnes ut veniant ad Chrisum λ Praeter illa ouae paulo ante ad hoc responsiliunt,ideo quia eos quos docet misericordia docet. Quos autem non docet,iudicio non docet.Et quia dixit Omnis
qui audiuit a patre & didicit venit ad me,ne quis suspicotur hoc eum de carnali patre dixisse,subiecit: Non quia patrem v Qt quisquam,nisi is qui est a Deo sierio
G Quasi dicat: Nequaquam ex eo quod dixi,omnis qui
audiuit a patre & didicit venit ad me, consequitur, quod pater meus visibilis st,aut corporaliter ut homo adiri potuerit & audiri, quomodo vos indignanter murmuratis axim. σ. quod dixeKm,quia descendi de coelo,quum Ioseph pater meus sit quem vos scutum cordis arripuistis , ne a patro meo quicquam audire vel discere possitis. Pater meus ille est,quem vidit hominum nemo,nec videre potest,qui lucem habitat inaccessib iem. Nam etsi patrii aliqni Dcum vidisse Iesuntur, non tamen in sua huc substantia viderunt,aut videre potuer ut,
ossis s. sicut Moysi dicenti,si inueni gratiam in conspeciu tuo,ostende mihi teipsum ut videam te manifeste , responsum est : Non poteris videre faciem meam, non enim videbit me homo & vivet,quu utique eadem scriptura de Moyse praemisisset, loquebatur autem Dominus ad Moysen facie ad saciem,sicut solet homo loqui ad amicum suum. Sane de beatis angelis hoc intelligedum non est,quin visione Dei persi uantur. Non enim hic de illis agitur,sed de hominibus quorum nemo Deum vidit unquam, quia interstabat paries inimicitiarum,id est,originale peccatu inter homines & Deum, soluendus in carne Christi per passionem mortis,ut posset ab hominibus Deus videri. Ait ergo: Non quia patrem vidit quisquam, & adiecit, nisi is qui est a Deo, hic vidit patrem .Hic,inquit,qui non est ab homine,cuius esse non incipit ab Iolaph, sicut vos dicitis,aduersum nae murmurantcs,hic, inquam scilicet,
ego vidit patrem ex cunctis filiis hominum,quia solus ab
80쪽
illa sum,videlicet,natus non factus. Alioqui non valerethaee differentia,qua dixi, nisi qui est a Deo, quum omnes homines a Deo facti sunt, quorum tamen illum vidit
Quum ergo dicit quod nemo vidit patrem nisi is qui S sest Deo, subaudiendum est,natus veI genitus, illa vide- Τnutu Chrilicet natiuitate vel gener tione, quae non gratia ,sed n turae est.Non enim ait: Nisi hi qui sunt a Deo,sed de uno seipso,hic,inquit, qui est a Deo, subaudi, solus per naturam natus vel genitus,solus coaeternus & consubstantialis filius.Nam nisi propriam hic accipias filij Dei gener tionem in eo quod ait, nisi qui est a Deo , hic vidit patrem , consequitur qubd omnes qui ex Deo nati sunt via derunt Deum: Sed n6nne omnes qui spiritum adopti nis filiorum accepimus ex Deo nati sumus, & filii Dei nominamur & sumus, & nondum apparuit quid erimus,& tamen nemo nostrum vidit Deum 3 Ergo hie qui est a Deo,& proinde vidit Deumλhic ita a Deo est quo modα unigenitus,quo modo solus cosubstantialis,filius unicus, filius inquam selus naturalis,nam caeteri omnes adoptiauisunt. Circa secundum,principale sequituri
Hen amen dico vobis, qui credit in me habet vitam e ternam.
Hic osteditur quale sit & quantum quod ad Christunυ ii
veniens adsesuatur.Vbi tria iunt con*deranda. Primum est,aeternae vitae credentibus promisso. Secundum est,uia uifici panis magnifica commendatio, ibi: Ego sum panis vitae. Tertium est,gratiae Christi amplectenda commς datio,ibi: Ego sum panis.. Circa primum dicitur:Amen amen dico vobis,quier dit in me habet vitam aeternam. Vbi aduertendum,qudd postquam in praecedentibus dixerat, ego sum panis vitae, qui venit ad me non esuriet,& qui credit in me non sitiet unquam,nunc tandem sorti coclusione consistens veritas murmurantes & concedere nolentes usque ad victoriam redarguit, pariter haereticos sui nondum erant praedam nans qui dicturi erant Christum non de coelo descen- mise-disse, sed existendi initium habuisse de Maria, vel etiam iam , ex Ioseph genitum fuisse,nune inquam ladem sorti con- rasis cm clusione coepta perficit, impios confundens, pios autem Ist 'ad manducandum seipsum panem vitae aeternae alliciens.