장음표시 사용
61쪽
abricam, qualem in musculis reperimus, in arteriis quoque, et corde exhibente, immediata praeterea observatione ad oculum demonstrante, organa haec musculorum adinstar admoto stimulo ad agendum concitari. Ergo
de vi contractionem hanc essiciente nulla potest esse dissicultas, est scilicet in genere eadem illa, quam in organis voluntarii motus LXIX. &c.) descripsimus, cordi, et arteriis insita irritabilitas.
Stimulus vero, qui cor, et arterias sua natura in diastole versantes ad contrahendum sollicitat, est manifeste sanguis ipse per venam ad cor, unde paulo ante profluxerat, redux. Ex qua ObserVatione intelligitur, quanti corporis viventis intersit, sanguinis hujus celeritatem, et momentum, et in genere stimulatricis vis gradum accurate determinatum habere, et ad systematis irritabilitatem, movendaeque massae Velocitatem requisitam persecte a commodatum : hoc enim Vel minimum deficiente paucorum pulsuum spatio ad quietem cor reducetur, minimum ucto, brevi eousque adsurget sanguinis impetus, ut
coerceri se reeipere, in quo ante contractionem Versabatur, ubi porro in cadavere etiam flaccidum cor, auriculasque vitali turgescentia destitutas, pendentesque, vel sic tamen a perfecta diastole propius abesse animadverto, ubi tandem ad explicandum sanguinis venosi motuna progressivum vix sussicere sentio, arterios sanguinis a tergo urgentis vim ins tam , diffleri non possum, in hanc me fere adduci sententiam, dilatatum vi suae fabricae cor adtrahere sanguinem aequali vi illi, qua eundem expellit in systole, et diastoles causam non esse repletionem eo dis, sed contra diastolen repletionis, quemadmodum in respirationuthoracis expanso irruentis gris eausa est, non essectus.
62쪽
coerceri vasis suis impotens lethali eventu rupturus sit obstacula omnld.
Summa igitur si velles vivere) regulatorem aliquem venam inter cavam, et sinistri cordis atrium interjectum construendi fuit necessitas, qui obtuso effoeti, et languescentis cruoris stimulo aciem suam redderet, et si res posiceret, vario motu, ad arbitrium animae ex inordinato sanguinis adlapsu molestiam percipientis exercendo, vitalis stimuli adplicationem temperaret, verbo, sanguiferi systematis Et trahere, et laxas sciret dare jussus habenas.
Talem vero se pulmo cum proprio suo corde felicissime praestitit: iners enim, tardus, rarusque venae cavae sanguis satis retinuit stimuli, quo laxum, debilem, et magis irritabilem ventriculum cordis dextrum in contractionem cieat: protrudit is parva vi, et exigua Velocitate per pulmonem rarum usque in ultimos venae arter osae ramulos sanguinem; ibi is benigno aeris influxu novam naturam induit, et in acriorem stimulum convertitur. Accedit forte motui ex pulmonis compressione major velocitas : at respirationi animam moderari voluntarii motus instrumentis thoracem reciprocando, quis ignorat tXC. His praemissis, vix quid inter motum animalem, et vitalem intersit, quaerere opus est. Perficitur uterque fibra contractili, carnea; in utroque genere fibra obtemperat
stimulis admotis, sed exquisitior est in vitali instrumento irritabilitas,
63쪽
Irritabilitas, obtusior in animali; contra animae volentis fortior est stimulus,'isque eodem tempore per universum musculum, qua late patet nervus, Potentiam suam exserit: in vitali vero organo interior tantum superficies vellicatur, idque debiliori stimulo. Tardi itaque ad motum musculi, qui Voluntatem requirunt, nec nisi magno stimulo excitandi, fatiganturque facile. Cor Vero, et arteriarum systema parum causae externae ad motum Postulant, suntque semper alacria, nec enim nunquam deficit lenis sanguinis stimulus, nunquam languet pertinacior irritabilitas. Hinc moveri pergit ranae corculum ex pectore exsectum
solo aeris contactu, et si quieverit, calido oris refocillatur halitu, et pristinum rythmum redintegrat : nec addidisse Opus est, animam, ejusve Vehiculum, quum nullus sit motus voluntarius, adeoque nullum Voluntatis objectum, cui cor, vel arteriae tanquam instrumenta inserviant, volendo nunquam in stimulum vitalia organa irritantem posse converti.
Supersunt pauca quaedam de functionibus naturalibus dicenda, quas tanquam adpendicem actionum vitalium considerare possumus, quatenus materiam nutritionis adferunt, et praeparant, quaeque post ea, quae de Voluntario motu atque vitali dixi, peculiari explicatione egere non
Cibus nempe, potusque per voluntarium motum stomacho accepti in ventriculo, et intestinis subiguntur, miscentur, resolvuntur, et in uniformem pultem rediguntur: hujus cremoris Pars melior venis mestraicis in intestini
64쪽
cavo dependentibus trahitur, sorte etiam aliqua portio vasis lacteis accipitur si verum sit, etiam lactea vasa in intestino apertis osculis hiare) quidquid sit, ea certe Pars, quae Venoso mesenterii sanguini admiscetur, hepati datur, liberatur ibi faecibus, quae per ductus hepaticos in communem canalem choledochum, et inde in cloacam intestinatem fermenti nomine deducuntur: depurata sic venae cavae inferioris sanguini es elo admiscetur, eumque foecundat, cumque eo, nec non superioris cavae sanguine,
quique de thoracico ductu in subclaviam venam destillat, chylo intime subacta in pulmone, ut dixi, in arteriosum sanguinem transmutatur sinistro cordi idoneo stimulo futurum, et deinceps nutrimento universo cor ri: nec negandum est, subtiliorem alimenti portionem Per meatus
invisibiles ipsam ut loqui solent) intestini substantiam per
Vadere, et ad partes corporis nutriendas recta deserri.
Quod ad actiones adtinet, quibus novi hominis generatio, quatenus ea a Vita corporea utriusque parentis pendet, absolvitur, ad duo capita eas referri posse arbitror, vel enim
systematis causam pro rei dignitate orare trepidantem loci angustia vetat: misso igitur jecinore, hoc unum relinquitur, ut me tuear, et aliquam saltem rationem proferam, cur ita sentiam ; nec enim diu vos alieno in loco, et argumento detinebo; unicam si dedero, vcstram exspectabo sententiam. Aliorum experimentis ab accuratissimis observatoribus licet institutis, non acquiescens propriis edoctus sum, immissum per venam mesentericam ovis aerem in intestini cavum viam invenire, ne vel minima quidem aeris portione in arteriam mesenteriucam transeunte z quo viso, negare amplius non ausus sum, liberrimam viam esse, per quam materia in intestini cavo haerens in venam me sentericam, intacta ejusdem nominis arteria, pervenire possit.
65쪽
enim praeparant materiam, ex qua siet foetus, vel candem in iis circumstantiis collocant, sine quibus foetus Vitam non consequitur, nihil ultra ad vitam novi hominis parentes conferre Cap. VIII. adparebit. At a stiones memorRtRS OmneS, Reque atque natUraleS, cum per organissimum partium, iisque concessum irritabilitatis gradum, tum per stimulos partibus his admotos explicabiles esse, et rite intellectis voluntario motu, atque vitali, ulteriorem illustrationem hoc loco non requirere, omneS concedent.
Nunc si ea, quae de functionibus corporis viventis quam maxime generaliter hoc Cap. dieta sunt, adtento animo meditemur, atque mentem abstrahamus ab Organorum fabrica oculis conspicua, adeoque materiam viventem in minima ipsius particula visibili consideremus, reperiemUS, ni fallor, vitam materiae, vel formam corporis ViVentis,
qua talis, in idoneo irritabilitatis gradu consistere, id est, ita componi particulae hujus elementa per se irritabilia LXXII.) ut particulam constituant eousque irritabilem,
ut animae tanquam instrumentum cognoscendi, et agendi inservire queat: et hoc solo irritabilitatis gradu viventem particulam ab eadem jam mortua differre censeo. XCV. Est ergo corporis vita composita, AtqUe nata ex relatione ultimorum elementorum ad se invicem, ita ut, si quis vitam corporis in ipsis his elementis Velit persequi, atque investigare, in qua demum re viventi S corporiS elementa , ab elementis cadaveris differant, praeter externam determinationem ad constituendam irritabilitatem totius, nihil discriminis reperturUS sit.
66쪽
Hanc qualitatem ideo iRR1ΥAB1LiΤΑΤΕΜ dixi, quia in particulis humani corporis simplicioribus, Omniumque manifestissime viventibus, et ad sensum minutis, carneis scilicet fibris musculorum, cordis, intestini, Rc. eo se nomine, et facultate vita prodit, in reliquis partibus obscurior adest tamen, nec enim ipsa ossa suo irritabilitatis gradu destitui credibile est, certe si irritabile dicere velimus, quis
qui timuli si impatiens, absili licet manifestior illa contractio, cujus LXIX.) mentionem feci. XCVII.
Quae omnia si recto talo instilant, una ostendunt, eorum sententiam, qui corporis humani vitam ad sensum, vel motUm, RUt Utrumque reduxerunt, a sanioris Physiologiae principiis penitus esse remotam ; sensum enim, qURe animae facultas est, in corpore incassum quaeri XLVI. &c.)confirmare studui, ne dicam, nimis manifestum esse, non omnem vitam corporis sensationem meram esse : at motum vitae notionem ingredi successiva ipsius natura non sinit; si enim motus svulgari vocis sensu) successivam loci mutationem implicat, adeoque in instanti nequit absolvi, nos vero etiam in instanti vivimus, ne vel minimum dubitare nobis licet, quin summo jure tam motus idea, qUam sen-fus a vitae corporeae notione exclusa sit.
67쪽
CORΡORIS HUMANI. 59 CAPUT SEPTIMUM, De materia, qua corpus humanum confrui possit,
disserit, et qualis sit ipsius praedispositio ad Gi-
Cendura dorerminat. XCVIII. OUUM vita corporis accidentalis sit determinatio ulta
timarum particularum materiae viventis LXIII.)intelligitur, ad excitandam vitam corpoream Primo materiam requiri, quae sma natura Vitae experS Per causam tamen externam ita possit disponi, Ut vitalis illius determinationis fiat particeps, deinde causam a materia diversam, cujus actione vitalis determinatio materiae inducatur. Sequitur itaque, ut hoc capite de materia Vivificanda paucis videamus, proxime sequenti essieientem vitae causam
Est autem corporis Viventis materia consideranda in cadavere immediate postquam formam suam vitalem abjecit, et praeterea per abstrae tionem mentis a cadaveris materia removenda est Omnis forma accidentalis, quam in eadem actu praesentem deprehenderimus, quippe quae ad considerationem materiae, qua talis, plane non pertinet: unde facili negotio detegimus, viventis corporiS humani materiam dici non posse, nisi simul etiam universalia rerum
68쪽
Unico sic ictia non tantum amputamus enUmerationem adfectionum communium corporis, qua talis, quas physicas adpellare possis, v. c. quantitatis, figurae, Ponderis, gravitatis specificae, elasticitatis, duritiei, cohaesionis, Scc. nec non qualitatum chemicarum, humiditatis, caloris, fixitatis, solubilitatis, inflammabilitatis, habitus ad rea- gentia, tendentiae in putredinem, fermentationem, et sex Centa alia, Verum etiam cliemicam corporis humani analysin in investigatione materiae hominis corpus constituentis, quam hoc loco mihi volo, Usum non habere, osten
CI. Idem discimus, ubi ad ortum, nutritionem, et incre
menta corporum naturalium animUm adVertimus : quamprimum enim obserVamuS, corporum qUntUor nnturae regnis contentorum perpetuam esse Permutationem, ita ut eadem materia per tria regna regularia, tresque Chaotici regni tractus continuo oberret, ac in Perpetuo fluxu versetur, dubitare non poterimus, quin hUmanum etiam corpus communi cum reliquis materia Utatur.
De materialibus vero omnium rerum principiis quanta contentio ab antiquissimis jam temporibus philosophorum animos distraxerit, quis est, qui ignorat Z 'uorum praecipuas opiniones ARISTOTELEs Phys lib. I. memoriae prodidit, et SEXTUS EMPIRic Us Drrhon. 'pobp. lib. 3. cap. q. ex quo discas, PHERECYDEN SYRiUM, THALETEM Mi L Esi UM, ejusque discipulum ANAXIMANDRUM,
69쪽
6 Ist 3E METAPONTINU Μ, quibUS PYTHAGORAM, reliquosque de Italico grege philosophos adnumerare licet, Unico principio per omnia simili fu,sse contentos, reliquos plura adhibuisse. Recentiorum memoria, nostroque demum saeculo plures reperti sunt magni nominis viri, inter quos
emicuerunt R. BOYLE, et J. B. Van HELΜΟΝΤ, qui THALETi, et AEgyptiorum doctrinae adsentientes Omnia omnino corpora ex mera aqua concrevisse arbitrati sunt, eorumque disserentias a diverso tantum modo, quo inter se Particulae aqueae componiantUr, petendas esse decreverunt : Nec desunt nostra praecipue aetate clarissimi naturae indagatores, qui oppositam sententiam secuti essentiale ultimorum elementorum discrimen sua auctoritate defendant.
Quod ad me adtinet, missis aliorum opinionibus hanc sententiam ex principiis secundo capite traditis facile eliciendam dicere non reformido : divisis omnibus totius universi corporibus, quousque per vires finitas dividi polluat, omnia resolvi in definitum numerum molecularum viventium indestruetibilium, et immortalium, de quarum similitudine, aut differentia audacius pronuntiare non sustine-neo, eaS Vero omneS Consistere materia corporea, et vinculo substantiali sui generis, quae complementum sit datae quantitatis materiae ad suam moleculam, materiam vero totius Universi corpoream solutis vinculis in definitum numerUm atomorum simplicium perfecte inter se similium, et aequaliUm fatiscere, adeoque neglectis vinculorum substantialium differentiis, id est excluso animarum influxu, in toto universo materiali nihil occurrere discri
70쪽
minis, quod facta partium constituentium separatione no
CIV. Ergo humanum quoque corpus quod et ipsius nutritio per moleculas cohaerentes, ejusque ab anima separati cohaesio ostendunt) praeter materiam corpoream homo geneam stupendum numerum sormarum atomis corporeis
nobiliorum involvit, etiamsi, quot ordines substantiarum ad illud constituendum conspirent, nostra ratio non Perspiciat. CV. Deinde licet ex omni materia corporea humanum corpus construi possit, notum est, Pleraque corpora aliqua praeparatione, et praevia subactione indigere, antequam humanae vitae participia reddi possunt: Quod si etiam in iis, quae ab animali natura propius absunt, imo ipsis animalium partibus, carne, ossibUS, &c. Verum reperiatur, multo magis locum habere credendum est in remotioribus, lapidibus, metallis, vitro, &c. Ex quibus adparet, in materia ad corpUs humanum vivens constituendum destinata praedispositionem aliquam esse spectandam, per quam in proximo a Vita humana gradu collocetur :nec pertinet praedispositio illa ad conditiones, sine quibus corpori vita conciliari nequit, sed tanquam forma materiam humani corporis perficiens hoc loco memoranda fuit.
CVI. Quae quidem praedispositio, etsi ea ob incredibilem ipsarum partium humanarum ViVentium varietatem determinatu haud sit facillima, magnam partem Videtur consistere in resolutione, et attenuatione molecularum crassio
